May mga kuwento sa mundong ito na kailangang ma-expose.
Nandiyan 'yong Roswell,
Area 51, alam ko 'yon.
Pero alam n'yo ba no'ng umulan ng malagkit na patak sa Washington State?
May show ako, Ground Zero Radio.
Pinag-uusapan namin ang paranormal, parapolitical,
lahat ng mga bagay na kakaiba.
Nalaman ko 'yong kuwento no'ng '90s tungkol sa Oakville, Washington.
'NAKAKAPAGTAKA': MALALAGKIT NA PATAK!
Bumabagsak galing sa ulap 'yong mga patak.
Mahilig ako sa B-movies, kaya naalala ko 'yong palabas na The Blob.
No'ng pinanood ko 'yon, inisip ko nakakatawa,
"Attack ng Killer Jell-O".
Tapos no'ng nabasa ko 'yong nangyari sa Oakville,
di talaga ako makapaniwala.
Tandang-tanda 'to ng mga tao tulad din ng pagsabog ng Mount St. Helens.
Umuulan tapos may mga bumabagsak na parang weird na malagkit.
Tinutusok namin ng stick, pinupulot namin,
pero sabi ng parents ko wag daw.
Parang ang hirap paniwalaan, ang weird,
kaya nagtaka ako.
May nangyayari ba na hindi natin alam?
Ang mas nakakapagtaka, hindi lang isang beses
umulan ng mga patak.
Sunod-sunod na pag-ulan ang nangyari.
Daan-daan 'yong maliliit na patak, baka mas marami pa.
Misteryo 'yon.
At ang weird. Weird pa rin.
Isa ito sa mga kuwentong dapat mapag-aralan.
At 'yong pagkukuwento ko nito,
hindi sapat 'yon.
Dapat makausap mo 'yong mga naapektuhan
hanggang sa malaman mo ang pinag-ugatan nito.
Dito mo mahahanap ang katotohanan.
MAS DUMAMI ANG MGA TANONG
Noong August 7, 1994,
umulan ng malalagkit na patak
sa maliit na bayan ng Oakville, Washington.
Isa itong pangyayaring nagpabago sa mga nakaranas nito
at nilito ang lahat ng nagtangkang ipaliwanag ito.
MGA POSIBLENG NANGYARI
ANO ANG UMULAN SA OAKVILLE?
Tumira ako sa Oakville mula 1993 hanggang 2001.
- Salamat. Ingat. - Welcome.
Galing ako sa Phoenix, Arizona.
Gusto kong mamuhay sa probinsiya,
'yong pupunta ka sa ilog, mamimingwit ng isda, gusto ko 'yon.
At gusto ko ring makasama ang nanay ko.
Meron siyang magandang farm doon.
Dumating na 'yong unang grupo at sinimulan nang gapasin ang bukid.
May mga manok kami, mga kambing.
Nag-bake ako ng anim na peach pie.
Mahilig mag-preserve ng pagkain si Nanay, at ang ganda ng garden niya.
Masaya siya sa buhay sa farm.
Mukhang uulan pa.
Oo nga.
Padilim nang padilim 'yong langit habang paparating na.
Gusto ng nanay ko ang panahon.
Gustong-gusto niya.
Tapos nong 1994, nagkaro'n ng malaking bagyo.
Naaalala ko pa, bumabagsak 'yong ulan sa mga bintana
tapos parang ang kapal ng ulan.
KUHA NI DOTTY HEARN, INA NI SUNNY
Hindi nagtagal, tumila na 'yong ulan.
Nilabas ng nanay ko 'yong mga aso niya.
Pagbalik niya, sabi niya,
"Parang merong kung ano do'n sa ibabaw ng kahoy.
Parang hail, pero no'ng hinawakan ko, malambot."
Nakita naming nagkalat 'yong transparent at malagkit na patak.
No'ng panahon na 'yon,
nasa Occupational Safety and Health Department ako.
At dahil nagtrabaho ako do'n,
naging interesado ako sa substance na 'to, gusto kong malaman kung ano 'to.
Naisip ko na importanteng magkaro'n ako ng record,
kaya sinulat ko 'yon.
"Bandang 4:30 p.m., August 7, 1994,
kumuha kami ng kapatid ko ng sample ng malagkit na bagay."
Paramedic ang kapatid ko at pareho kaming maingat,
kaya nagsuot muna kami ng gloves bago namin hinawakan 'yon.
SAMPLE NG PATAK
"Sa pagitan ng 5:30 p.m. at 6:30 p.m., tinest ko 'yong mga patak.
Lumulutang 'yon sa tubig.
Nilagyan ko ng alcohol.
Hindi nalulusaw.
Hindi umaapoy."
Ngayon lang nangyari sa akin 'to,
kaya may mga tinawagan ako.
NAGTANONG AKO TUNGKOL SA JELLY
Nag-aalala ako kasi bumagsak 'yon sa pagkain.
Kaya tumawag ako sa Department of Agriculture.
WAG DAW MAG-ALALA MAWAWALA DIN SA ULAN
Mukhang hindi sila nag-aalala dito.
Tumawag ako sa Department of Ecology, sa US Weather Service.
Walang nakapagsabi sa akin kung ano 'yong malagkit na 'yon.
TUMAWAG DAW AKO SA FAA RESEARCH AND TECHNOLOGY DIVISION
Nagtrabaho ako sa isang member ng Congress sa Oakville.
Tulad ng kahit sinong member ng Congress,
sunod-sunod 'yong mga tawag sa lahat ng lugar sa distrito.
Dito, nakatanggap ako ng kakaibang tawag
tungkol sa malalagkit na patak galing sa langit.
Akala ko prank call.
Iisipin mo, "Grabe talaga 'tong mga taong 'to."
Pero di lang 'to isang tao.
Madalas, inaasahan ng mga tao
na may sagot ang opisyal ng gobyerno.
Trabaho naman talaga ng opisyal na maghanap ng sagot,
atasan ang mga eksperto na mag-research.
Walang nasaktan noon,
kaya ang sinabi ko lang, "Tinitingnan na namin 'to."
Kinabukasan, di ko makita ang nanay ko.
Hinanap ko siya, 'yon pala nakabulagta na siya sa sahig ng CR.
Halos wala siyang malay,
putlang-putla, pinagpapawisan ng malamig.
Tinanong ko siya kung bakit.
Sabi niya umikot na lang 'yong paligid niya,
tapos parang naduduwal siya.
Tumawag kami ng kapatid ko sa 911.
Tapos no'ng papunta na kami sa ospital,
bigla kong naisip na sa aming tatlo, siya lang 'yong humawak ng substance.
Kaya nagdala ako ng sample ng patak sa ospital.
TININGNAN SI NANAY NI DR. DAVID LITTLE
Una kong narinig 'yong tungkol sa umulan ng kung ano
no'ng may miyembro ng community na nagdala ng sample.
Nasa malinaw na container 'yong sample na may kaunting damo.
No'ng panahong 'yon,
sinilip ng lab technician 'yong material sa ilalim ng microscope,
at ang nakita daw niya,
ang salita niya, "cells ng tao".
WHITE BLOOD CELLS NG TAO
May white blood cells sa material na 'to.
Pero kung ang akala nila malalaman namin kung ano 'to at saan nanggaling,
hindi na 'yan saklaw ng kayang gawin ng karamihang ospital.
Di ko inaasahan na may white blood cells pala ng tao ang substance na 'to.
Kaya lalo akong naging pursigido na ipa-test pa lalo ito.
Nagpadala ng sample si Sunny sa Washington State Department of Health,
at personal siyang naghatid ng isa pa sa Department of Ecology.
Kung may makakapagbigay sa kanya ng mga sagot,
isa sa mga ahensyang ito iyon.
Pero dahil di na niya hawak ito,
ang magagawa lang niya ay maghintay at bantayan ang kalagayan ng ina.
Apat na araw naospital ang nanay ko.
Ang diagnosis sa kanya,
"virus" daw.
Hanggang ngayon, naniniwala ako
na nagkasakit ang nanay ko dahil sa substance na 'yon.
At hindi nag-iisa ang nanay ni Sunny.
Nang linggo ding iyon,
ilang residente ng Oakville ang nagkasakit
at marami ang may parehong sintomas.
MGA RESIDENTE, NAGKATRANGKASO
30 RESIDENTE, NAKARAMDAM NG SINTOMAS
Apat na araw matapos ang pangyayari,
noong nasa ospital pa ang nanay ko,
nakita namin ng kapatid ko 'yong pusa namin sa deck.
Patay na.
May nabalitaan din kami na may mga hayop na namatay.
NAKAKITA KAMI NG PATAY NA "PINK" NA PALAKA
NAPAPALIBUTAN NG MALAGKIT
Isa 'yon sa mga dahilan kung bakit
gustong-gusto kong malaman kung ano 'yong substance.
Hindi nagtagal,
natanggap ko na 'yong mga report galing sa mga agency.
Nakakita ang Department of Ecology
ng cell na nagsasabing galing ito sa buhay na nilalang.
MGA PATAK, MAY CELLS NG BUHAY NA NILALANG
Pero hindi white blood cells ng tao.
WALANG NUCLEI ANG CELLS, DI TULAD NG SA TAO
Gulat na gulat ako
na ang hula nila, jellyfish ito.
MGA PATAK: DIUMANO'Y JELLYFISH DAW
Mabilis na kumalat ang balita
na ang mga patak ay maaaring pinulbos na jellyfish galing sa langit.
MAAARING JELLYFISH
Pero kung totoo iyon, paano napunta sa taas ang mga ito?
JELLYFISH BA ANG MGA PATAK?
Bilang communications director, nang nagdatingan ang mga tawag ng media,
kailangan namin ng sagot.
Do'n na kami nataranta.
"Ano'ng alam natin? May balita na ba?
May nakita ba sa dagat 'yong mga nangingisda?"
Noong 1994, nag-camping kami ng asawa ko sa beach sa Kalaloch.
Isang araw, habang naglalakad kami sa tabing-dagat,
napansin namin, daan-daan 'yong patay na alimasag.
Tapos merong maliliit na malagkit.
Nang mga sumunod na araw, nabasa ng asawa ko
'yong tungkol sa mga patak sa Oakville at kung konektado 'yon.
Hindi na bago ang mga patay na alimasag sa tabing-dagat.
Pero kung daan-daan ang patay na alimasag,
tapos umuulan pa ng malagkit na patak,
pag sabay-sabay nangyayari ang mga 'to,
hindi mo maiiwasang mapaisip.
Naaalala pa namin, bago 'yon, may mga sumabog.
Akala namin may nagbobomba, may nagte-testing.
Maraming military base sa Washington.
At nag-aalala ang mga tao
dahil ginagamit ng military ang dagat bilang target practice.
Bumagsak na ang pangingisda ng salmon sa West Coast no'ng panahong 'yon,
at parang nagulat yata kami no'n
dahil parang walang pakialam 'yong mga militar.
Pero bukod doon,
mukhang posible nga na may dine-detonate silang bomba
kaya nadudurog at tinatangay ng hangin 'yong mga biological material.
LUMABAS ANG MALALAGKIT NA PATAK
KASABAY NG PAGPAPASABOG NG BOMBA NG MILITAR SA PACIFIC OCEAN.
Posibleng madala ng hangin paitaas
'yong mga durog-durog na jellyfish
tapos babagsak din ulit kapag may dumaang bagyo.
Nasa loob ang Oakville, kung tutuusin, pero nasa baybayin pa rin ito.
Nasa Pacific Northwest tayo,
at kapag sinabing Pacific Northwest, ulan ang maiisip mo.
Kaya sa mga ganitong lugar, madalas ang bagyo na galing sa dagat
na nagdadala ng hangin na sobrang lakas.
Kaya puwedeng matangay nito ang mga organism palabas ng tubig,
tapos mapupunta sa hangin.
UMULAN NG ISDA SA PACIFIC COAST
BAKA HINIGOP NG TUBIG PAPALABAS
Ilang beses nang naiulat na may mga hayop na tinatangay ng bagyo
tapos babagsak sa lupa na 80-130 kilometers ang layo.
UMUULAN NG PALAKA
TINANGAY NG MABILIS NA HANGIN PATUNGONG GREECE
Kaya may simpleng paliwanag ito.
May tamang atmospheric conditions
para umakyat ang mga 'to at manatili sa taas
hanggang sa bumagsak ulit sa lupa,
tulad ng mga patak na nangyari sa Oakville.
Isang linggo matapos 'yong unang pagbagsak,
may mga reporter na nagpunta sa farm para mag-interview.
Habang nando'n sila...
umulan na naman ng gano'n.
Medyo nagulat pa ako.
Hindi nagtagal 'yon,
pero katulad pa rin no'ng una 'yong itsura niya.
Kaya hindi ako naniniwala sa theory na jellyfish 'yon.
Kasi hindi lang naman isang beses nangyari na umulan ng malagkit.
Anim na beses nangyari 'yon sa loob ng tatlong linggo.
Ibig sabihin, dapat matagal nang nasa taas 'yong jellyfish
bago bumagsak 'yon.
Parang hindi naman gano'n.
Maraming beses nangyari 'yon.
Anim na bagyo ang nagdala no'n.
Pero wala pa ring mga sagot.
Ano nga 'yong sabi ni Sherlock Holmes?
"Kung hindi simple ang paliwanag, do'n ka sa pambihira."
Ang pinakamahalagang test na ginawa
ay no'ng pinadala ko 'yon kay Mike McDowell
ng State Health Department.
Hindi inaasahan 'yong resultang nakuha nila.
Ito ang papa ko.
Ito yata 'yong huling taon na buhay siya.
Kaya no'ng 2019 'yan.
Nakaupo siya sa deck na siya mismo ang gumawa.
Noong mga bata kami, pumupunta kami sa State Health Department,
nakikita namin ang ginagawa niya.
Paminsan-minsan,
sinusundo siya ng military vehicle
no'ng pumutok 'yong anthrax no'ng 2000.
Siya 'yong isa sa tinatawagan.
Ang naaalala ko do'n sa mga patak, nagsimulang magkasakit 'yong mga tao,
tapos maraming namatay na mga pusa, mga hayop.
Tapos no'ng lumabas 'yong Unsolved Mysteries,
ang daming tumatawag, sinasabi, "Uy, nakita ko ang papa mo sa TV."
Ipinadala ang malagkit na bagay sa Washington State Department of Health
para sa karagdagang pagsusuri.
Pare-pareho.
Walang nakikita ang mata namin, wala kaming nakikita sa microscope.
Nilagay ko 'yon sa iba't ibang microbiological media
at sinubukang kong i-isolate ang bacteria.
Si Mike McDowell ang pinakamaraming ginawang research sa mga patak.
Balita ko, 'yong sample na pinadala ko, nakatago sa medium containment facility.
Sa palagay ko iniisip kasi ng Health Department
na biological hazard 'yon.
Ito 'yong lab report.
At malinaw na nakalagay dito, "sa pag-culture nito,
tumubo sa di-kilalang substance ang mga sumusunod na microbes.
Sa pagkakaalam ko, nabubuhay ang bacteria na 'yon sa bituka,
at do'n na talaga ako nag-alala.
Ang research ni Mike McDowell ang nagtulak sa scientific community
na pag-aralang muli ang pinagmulan ng mga patak,
kung kaya hinanap ng ilan ang mga sagot sa langit.
GALING BA SA MGA EROPLANO ITO?
May theory tungkol sa mga patak sa Oakville
na dumi raw ito ng tao galing sa mga eroplano.
Di ko alam kung nangyayari pa 'to ngayon, pero dati kasi,
may mga kuwento
ng mga "blue ice" na bumabagsak sa bubong.
"BLUE ICE", BUMAGSAK SA BUBONG
Slang ang blue ice
para sa mga dumi na galing sa toilet ng eroplano.
Kulay blue 'yon,
tapos may nakahalong antifreeze,
at medyo delikado 'yon.
No'ng nakipag-ugnayan ako sa FAA,
sabi nila imposible raw mangyari 'yon.
Maraming beses nang sinabi ng FAA na di sila naghuhulog ng mga dumi
sa lugar na maraming tao.
Nililinis ang mga eroplano sa airport.
Pero minsan may nagkakamali, puwedeng baka may nahulog.
Pero kulay blue 'yon, e.
Kulay blue.
Di kulay blue 'yong mga patak. Malinaw 'yon na parang gelatin.
Kaya di ko alam pa'no nasabing dumi raw ng tao galing sa eroplano.
May ilang bagay na nakakapagtaka dito.
Oo, makikita 'yong bacteria sa lahat ng sample,
at normal lang 'to sa digestive tract ng mga tao
at karamihan ng mga mammal,
pero makikita din ito sa kapaligiran kasi wala namang toilet ang mga hayop.
Kaya humahalo 'yong bacteria sa lupa,
humahalo rin sa tubig, napupunta rin sa hangin.
Gan'on ang nature.
Kung anuman 'yong nangyari sa Oakville,
mas lalo akong nagtanong, naramdaman ko...
na baka may nangyayaring di maganda
na di napag-uusapan, na binabalewala ng media.
Tingin ko may nangyayaring di maganda dito.
Ilang buwan bago umulan ng malalagkit na patak,
madalas, siguro isa o dalawang beses isang linggo,
may mga lumilipad na malaking itim na helicopter sa lugar namin.
Itim na helicopter 'yon, o.
Kukunan ko nga.
Sabi nila wala raw ganyan, pero meron pala.
Tapos, siguro 1997 'yon,
no'ng nagtatrabaho ako sa soda fountain,
may dumating na mga lalaki...
mga dayo, hindi sila mga taga-Oakville,
tapos umorder sila ng milkshake.
Tapos bigla akong tinanong no'ng isang lalaki.
"Di ba dito 'yong umulan ng malagkit?"
Sabi ko, "Oo."
Tapos sabi niya, "Totoo ba na may nakakita ng itim na helicopter?"
Ilang na ilang ako no'n.
No'ng umalis na sila,
tumakbo ako sa bintana para makuha ko 'yong plate number nila,
tapos sabi ng isang customer ko, "Nakuha ko na."
Sabi niya, "'Di ko alam sino 'yong mga 'yon,
pero nagtatayuan 'yong mga balahibo ko."
HINANAP NG OAKVILLE POLICE ANG PLAKA
Nakarehistro 'yong plaka sa Fort Hood, Texas.
"ANG MAGANDANG LUGAR"
Ilang taon akong nag-research sa nangyari sa Oakville,
at nalaman ko
na tinawag pala itong matrix ni Mike McDowell.
Substance daw ito na parang envelope
na puwedeng lagyan ng kung ano
tulad ng germs o virus.
Inisip niya na delivery system 'yon.
Parang carrier system daw.
Sabi niya, "Wala akong ebidensiya, pero parang 'yon ang tagadala."
Base sa alam ko ngayon na di ko pa alam noon,
tingin ko military exercise 'yon.
Totoo.
Nangyayari sa kasaysayan 'yan.
Pinag-aaralan nila 'yong mga tao
nang walang pahintulot.
Ang US military ba ang dapat sisihin sa mga patak?
At kung oo, bakit?
Ano ang mapapala nila sa pagkakasakit ng mga kababayan nila?
RESULTA BA NG MILITARY TESTING ANG MGA PATAK?
Oras na para harapin ng lahat ng nasa Navy
ang banta ng biological warfare o "BW".
Noong 1943, nabahala ang United States
sa potensiyal na bioweapon attack
mula sa Germany o Japan.
Natatakot sila na gumagawa ang mga bansang 'yon
ng weapons programs.
Maaaring gamitin ang biological warfare
para mahanap ang tao sa mga lugar na puwedeng pagtaguan.
Kaya nagsagawa ang US ng ilang mga open-air test.
Ang ilan ay sa mga base militar,
ang ilan naman ay sa lugar ng mga sibilyan.
Sa San Francisco, San Diego,
Honolulu, sa Panama City, Florida, sa Norfolk, Virginia.
Higit 200 mga test ang isinagawa.
May gain-of-function exercises sila mula no'ng '50s.
Ginagawa ito para sa pambansang seguridad.
Ginawa 'yon sa San Francisco
para malaman kung maganda ang Bay Area para sa biological attack.
MGA LUNGSOD SA US, TARGET NG GERM-WAR SIMULATION
ISINAGAWA SA SAN FRANCISCO NANG HULING BAHAGI NG 1954 HANGGANG 1955
May mga spray device
ang Operation Seaspray sa mga barge sa baybayin ng San Francisco.
Naglabas sila ng simulant organisms na sinasabing non-pathogenic,
pero sinasabi rin na halos kapareho ng anthrax.
Ito ay para maikumpara ang epekto ng mga katulad ng anthrax.
Nalaman nila na sa tamang kondisyon ng panahon,
malaking bahagi ng populasyon ng San Francisco
ang mae-expose sa organisms na 'to
kung bioweapon attack 'to.
No'ng panahon ng Operation Seaspray,
nagkaro'n ng case report
na 11 katao ang nagkaro'n ng Serratia marcescens.
SERRATIA MARCESCENS, HINDI HUMAN PATHOGEN
Noong panahong iyon,
pinaniniwalaang di nakakapinsala sa tao ang bacteria na Serratia marcescens.
Matatagpuan ang pink substance sa mahalumigmig na kapaligiran,
pero ngayon ay nagdudulot ng ilang uri ng impeksiyon,
at sa ilang kaso, pulmonya.
Sa katunayan, may isang namatay.
Pero maraming espekulasyon kung may kinalaman ba 'yon
sa ginawang open-air testing.
Di sila nagdadalawang-isip na i-expose ang mga tao dito
kapalit ng data.
Tulad sa Oakville, nag-experiment ba sila sa mga tao ng Oakville?
Sa tingin ko... malamang oo.
Nagpasya ako na titigilan na ng America
ang paggamit ng anumang nakamamatay na biological weapons
na maaring makamatay o makapagdulot ng kapansanan.
Ipinatigil ni President Nixon
ang opensibong biological warfare program ng military noong 1969.
Tumaas ang international pressure na magtatag ng mga bagong kasunduan
para ipagbawal ang paggamit ng chemical at biological warfare agents.
ITITIGIL NA ANG PAGGAMIT NG LETHAL BIOLOGICAL AGENTS AT MGA ARMAS
Sa kaso ng Oakville, kung totoong ginagawa nga
ang pagte-test ng potensiyal na bioweapon agent,
paglabag iyon sa international treaties.
IPINAGBABAWAL ANG PAGGAMIT NG NAKALALASONG KEMIKAL SA DIGMAAN
Pangalawa, kung may gumagamit nga ng bioweapons, tahimik ang pag-atake.
Hindi nakikita ang organism na 'to.
Walang amoy. Di mo alam nasa paligid mo na pala.
Kaya sa tingin ko imposibleng gumawa ng gano'n ang gobyerno.
Inaantay namin 'yong doktor para magpatingin,
tapos tinanong ko ang papa ko.
"Naaalala mo 'yong sa Unsolved Mysteries?
Di mo sinabi sa amin 'yong nangyari. Ano'ng nakita mo sa mga patak?"
Sabi niya, "Hindi ko natapos kaya naiinis ako.
Bago ko pa matapos, may kumuha na no'n."
Sabi ni Mike, pumasok daw siya, kukunin na niya 'yong sample,
tapos nawawala na.
Sobrang sama ng loob niya
dahil ilang dekada na siyang nagtatrabaho do'n
at di pa siya nawalan ng sample.
No'ng sinabi niya sa supervisor niya na nawawala 'yong sample,
sinabihan siya ng supervisor niya na wag nang magtanong.
Sabi ni Papa, "Dumating 'yong mga naka-suit."
Sabi ko, "Suit?" Sabi niya, "Oo."
Di niya alam kung gobyerno, basta "black suits" daw.
'Yon daw ang sabi sa front desk, kinuha ng mga naka-black suit.
Naaalala ko minsan napag-usapan 'yon sa bahay yata ng tito ko.
Tapos naging emosyonal siya kasi di nga niya natapos.
Malaking bagay sana 'yon para sa career niya.
Nawala 'yong mga record.
Nawala 'yong mga sample.
Ang nakakalungkot pa, 'yong mga taong humawak no'n, wala na.
Kaya umaasa na lang kami sa mga kuwento, mga paniniwala.
Hindi nagtagal, naubos na 'yong mga sample sa mga testing
hanggang sa wala nang natira.
Hindi na namin malalaman kung ano 'yong substance na 'yon.
Noong 1994, bumagsak ang malalagkit na patak.
At mula noon, pinagtatalunan na ang pinagmulan nito.
Pero pagkatapos ng lahat ng teorya at espekulasyon,
isang katotohanan lang ang lumabas.
May mga misteryong sadyang nagtatagal.
Inimbestigahan ko ulit ito
at may nakita akong ibang kaso na katulad din nito,
pero walang masyadong detalye dahil sa tingin ko walang nagkasakit.
Kaya...
binalewala ito.
Di pangkaraniwan ang nangyari sa Oakville.
Ang tawag namin dito, Swiss Cheese model.
May sapat na kaming hawak na magkakaugnay,
sapat na 'yong mga butas,
at hawak na namin 'yong bala na makakapasok do'n
para makabuo ng kakaibang kuwento.
Isa sa pinakaimportante sa akin
ay 'yong malaman ito ng mga tao.
Gumugol ako ng maraming oras
sa pagre-research para malaman ang totoo,
dahil para sa akin, hindi umuulan ng malalagkit na patak.
Malaking bagay ang ginawa ni Sunny dahil pinagpatuloy niya ang imbestigasyon.
Sana mas marami ang sumuporta sa kanya,
dahil habang mas pinag-uusapan 'to, mas malalaman natin ang nangyari.
Gusto mong isipin na may lohikal na paliwanag dito,
at kahit 'yong pinakalohikal na paliwanag na base sa science,
mahirap pa ring mapaniwalaan.
Para sa akin, 'yong blue ice ang dahilan ng mga bumagsak na 'to.
Kagagawan ng tao 'yon.
'Yan ang naiisip ko,
pero para saan at bakit?
Tingnan n'yo na lang 'yong COVID.
Alam natin 'yong pakiramdam na magkaro'n ng nakakatakot na sakit.
'Yong ayaw mong lumabas ng bahay.
Wala ka nang ginagawa dahil takot na takot ka.
Takot ding lumabas ang mga taong 'to
dahil nagkalat 'yong malalagkit na nagdadala ng sakit.
Ano'ng gagawin mo pag gano'n?
May mga taong hindi naniniwala
dahil hindi nila naranasan.
At okay lang 'yon.
Nandoon ako at naranasan ko 'yon.
Naranasan ng nanay ko.
Sapat na sa akin 'yon.
Makikita n'yo dito ang magandang pagsikat ng araw.
Sige, mamaya ulit. Bye.
Tagapagsalin ng Subtitle: Janice Ruth Geronimo