1 00:00:12,470 --> 00:00:17,142 Sekitar 1999, seorang penyelidik Itali yang tak dikenali 2 00:00:17,225 --> 00:00:19,894 berucap di persidangan kelanjutan usia antarabangsa 3 00:00:19,978 --> 00:00:23,857 dan melaporkan kepadatan luar biasa bagi sentenarian. 4 00:00:24,649 --> 00:00:26,026 Ia sangat luar biasa 5 00:00:26,109 --> 00:00:29,112 sehinggakan ramai ahli komuniti saintifik 6 00:00:29,195 --> 00:00:30,655 enggan mempercayainya. 7 00:00:32,657 --> 00:00:35,869 Lelaki itu ialah Dr. Gianni Pes. 8 00:00:36,870 --> 00:00:40,749 Dia laporkan bahawa di Sardinia, Itali, dia jumpa kawasan 9 00:00:40,832 --> 00:00:44,919 yang ada sepuluh kali ganda lebih ramai warga berusia lebih seabad 10 00:00:45,003 --> 00:00:47,881 berbanding populasi bersaiz sama di Amerika. 11 00:00:50,800 --> 00:00:55,805 Yang lebih menarik lagi, dia ada peta dan setiap kali dia jumpa lokasi 12 00:00:55,889 --> 00:00:59,184 yang bilangan sentenariannya luar biasa, 13 00:00:59,267 --> 00:01:01,311 dia tandakannya dengan titik biru. 14 00:01:03,146 --> 00:01:08,359 Di satu kawasan, titik terlalu banyak hingga membentuk tompok biru 15 00:01:08,443 --> 00:01:12,238 dan itulah yang memberi nama Zon Biru. 16 00:01:14,449 --> 00:01:16,242 Ketika itu, saya dah ke Okinawa 17 00:01:16,326 --> 00:01:19,871 dan baru saja meneroka punca penduduknya hidup begitu lama, 18 00:01:19,954 --> 00:01:24,417 jadi, apabila dengar tentang Zon Biru ini, kira-kira enam buah kampung, 19 00:01:24,501 --> 00:01:27,670 saya syak mungkin ada petunjuk baharu. 20 00:01:27,754 --> 00:01:31,132 Saya juga tahu satu-satunya cara untuk mendapat kepastian 21 00:01:31,216 --> 00:01:33,635 adalah dengan pergi ke sana dan siasat. 22 00:01:36,846 --> 00:01:39,599 SARDINIA ITALI 23 00:01:45,438 --> 00:01:49,651 LIVE TO 100 SECRETS OF THE BLUE ZONES 24 00:01:53,279 --> 00:01:57,075 SARDINIA ITALI 25 00:01:57,575 --> 00:02:01,871 Baunei ialah kampung yang strategik 26 00:02:02,497 --> 00:02:08,461 di tempat berbatu-bata keras, 27 00:02:08,545 --> 00:02:11,464 di dataran tinggi, 28 00:02:11,548 --> 00:02:15,051 di kaki gunung dan di tengah-tengah pinggir pantai. 29 00:02:16,427 --> 00:02:20,640 Semua yang lalu akan singgah kerana keindahannya. 30 00:02:20,723 --> 00:02:22,183 Tempat ini indah! 31 00:02:22,267 --> 00:02:24,561 Semua yang lalu mengidamkannya 32 00:02:24,644 --> 00:02:30,775 kerana kecantikan dan pemandangannya. 33 00:02:33,361 --> 00:02:36,072 USIA 96 34 00:02:39,033 --> 00:02:44,747 Kelanjutan usia di Zon Biru kebanyakannya di kawasan gunung-ganang. 35 00:02:44,831 --> 00:02:46,374 - Nampak apa? - Betul. 36 00:02:46,958 --> 00:02:50,003 Ketinggian ialah hipotesis pertama kita, bukan? 37 00:02:50,086 --> 00:02:52,714 Ini hipotesis asas. 38 00:02:52,797 --> 00:02:56,801 Kami dapati perkampungan ini berada di ketinggian melebihi 700 meter. 39 00:02:56,885 --> 00:02:59,429 - Ya, meter. 2200 kaki. - Tepat sekali. 40 00:02:59,512 --> 00:03:03,933 Namun, puncanya tak semestinya ketinggian. 41 00:03:16,404 --> 00:03:17,238 Selamat pagi. 42 00:03:17,322 --> 00:03:18,448 Selamat pagi. 43 00:03:18,531 --> 00:03:21,409 Sekarang baru awak muncul? Kami dah siap memasak! 44 00:03:21,492 --> 00:03:22,535 Ada majlis! 45 00:03:22,619 --> 00:03:25,872 - Selamat pagi, puan. - Selamat pagi. 46 00:03:25,955 --> 00:03:27,415 Puan masak apa? 47 00:03:27,498 --> 00:03:28,833 Gathulis. 48 00:03:28,917 --> 00:03:30,210 Maniskah? 49 00:03:30,293 --> 00:03:33,504 Tidak, tak manis. 50 00:03:33,588 --> 00:03:35,965 Kentang dan keju. 51 00:03:37,967 --> 00:03:41,596 Dia rasa kesihatannya baik, sangat baik atau terbaik? 52 00:03:41,679 --> 00:03:42,639 Laporan kendiri. 53 00:03:55,693 --> 00:03:57,612 Okey, bagus tapi bukan terbaik. 54 00:03:57,695 --> 00:03:59,447 Tak mungkinlah terbaik. 55 00:03:59,530 --> 00:04:00,782 VITTORIA MEREU USIA 94 56 00:04:00,865 --> 00:04:04,994 Pada pendapatnya kenapa agaknya dia panjang umur dan kekal sihat? 57 00:04:05,078 --> 00:04:09,457 Bagi saya, seperti saya cakap sebelum ini, kepercayaan dan harapan. 58 00:04:09,540 --> 00:04:13,127 Itulah puncanya. Bukan kerana usaha saya sendiri. 59 00:04:13,211 --> 00:04:14,921 Berapa kerap anda ke gereja? 60 00:04:17,298 --> 00:04:18,132 Setiap hari. 61 00:04:18,216 --> 00:04:20,760 Jika saya berjalan perlahan, sepuluh minit. 62 00:04:20,843 --> 00:04:24,555 Itu sungguh mengagumkan sebab saya tahu jalan di luar rumahnya 63 00:04:25,473 --> 00:04:26,724 sangat cerun. 64 00:04:31,062 --> 00:04:34,023 Semasa saya kecil, hanya ada ladang gandum di sini. 65 00:04:34,941 --> 00:04:37,110 Ingat pejabat pos di sini dahulu? 66 00:04:37,193 --> 00:04:39,028 - Ya. - Tempat Pn. Lavinia bekerja. 67 00:04:39,112 --> 00:04:41,197 Ya, saya ingat. 68 00:04:42,699 --> 00:04:43,616 Selamat petang! 69 00:04:43,700 --> 00:04:44,659 Helo! 70 00:04:44,742 --> 00:04:46,744 Nak ke mana? Bersiar-siar? 71 00:04:48,579 --> 00:04:52,041 Rasanya 99 peratus perjalanan di Zon Biru 72 00:04:52,125 --> 00:04:54,210 perlu mendaki atau menuruni bukit. 73 00:04:54,877 --> 00:04:57,755 Terdapat banyak perkampungan di kaki gunung, 74 00:04:57,839 --> 00:05:00,258 tapi usia penduduknya tak begitu panjang, 75 00:05:00,341 --> 00:05:03,052 jadi Gianni kaji hal ini. 76 00:05:04,262 --> 00:05:07,307 Dia menemu bual 300 orang sentenarian 77 00:05:07,390 --> 00:05:11,185 dan dia hubung kaitkannya dengan kecondongan kampung mereka 78 00:05:11,269 --> 00:05:13,229 dan dengan jelas mendapati 79 00:05:13,313 --> 00:05:16,107 antara peramal terbesar bagi usia panjang 80 00:05:16,190 --> 00:05:17,608 adalah kecerunan kampung. 81 00:05:20,737 --> 00:05:23,823 Kecerunan adalah penting bagi kita. Kita boleh lihat, 82 00:05:24,782 --> 00:05:28,828 dengan hanya berjalan, kita akan keluarkan lebih tenaga. 83 00:05:31,539 --> 00:05:34,709 Kebanyakan rumah di sini ada dua hingga empat tingkat. 84 00:05:35,501 --> 00:05:39,130 Setiap hari, mereka perlu menaiki dan menuruni 30 anak tangga. 85 00:05:41,090 --> 00:05:45,762 Siapa sangka kecerunan sebuah kampung ada kaitan dengan kelanjutan usia? 86 00:05:46,387 --> 00:05:50,933 Mereka tak berotot atau mampu sertai triatlon. Mereka berjalan. 87 00:05:53,936 --> 00:05:58,691 Saya teringat Okinawa dan penduduknya berkebun hampir setiap hari 88 00:05:58,775 --> 00:06:02,653 serta bangun dan duduk di lantai dan saya nampak persamaannya. 89 00:06:02,737 --> 00:06:05,782 Mereka tak sedar pun yang mereka bersenam. 90 00:06:05,865 --> 00:06:09,202 Mereka bergerak bersahaja sepanjang hari. 91 00:06:10,703 --> 00:06:13,915 Kebanyakan orang duduk hampir setengah hari. 92 00:06:15,416 --> 00:06:19,712 Kita bergerak dari kereta, ke meja dan ke sofa 93 00:06:20,380 --> 00:06:22,924 dan ketidakgiatan fizikal berpanjangan itu 94 00:06:23,007 --> 00:06:26,302 meningkatkan risiko diabetes dan penyakit jantung 95 00:06:26,386 --> 00:06:28,429 yang mampu memendekkan hayat kita. 96 00:06:28,930 --> 00:06:30,181 Namun, di Sardinia, 97 00:06:30,264 --> 00:06:33,226 hanya sebahagian kecil menghidap penyakit ini, 98 00:06:33,309 --> 00:06:35,561 maka mereka hidup lebih lama. 99 00:06:37,438 --> 00:06:39,440 Ini memberikan petunjuk menarik. 100 00:06:40,233 --> 00:06:44,570 Jika nak hidup lebih lama, tak perlu bayar yuran keahlian gim yang mahal, 101 00:06:44,654 --> 00:06:48,866 sebaliknya, jangan gunakan lif dan mula menaiki tangga. 102 00:06:48,950 --> 00:06:54,622 SARDINIA KECERUNAN 103 00:07:12,098 --> 00:07:15,893 Zon Biru di Sardinia terletak di kawasan Barbagia, 104 00:07:17,937 --> 00:07:21,441 nama yang terbit daripada perkataan "barbar". 105 00:07:22,942 --> 00:07:28,030 Kira-kira 13,000 tahun lalu, sebuah populasi meneroka pulau ini. 106 00:07:28,614 --> 00:07:30,783 Selepas itu, orang Fonesia tiba, 107 00:07:30,867 --> 00:07:32,243 seterusnya orang Roman 108 00:07:32,326 --> 00:07:35,663 dan orang Arab. Setiap masyarakat yang tiba ini 109 00:07:35,746 --> 00:07:38,791 cuba menakluki populasi pengasas tersebut. 110 00:07:41,544 --> 00:07:44,589 Lama-kelamaan, mereka berpindah ke kawasan tinggi. 111 00:07:46,466 --> 00:07:51,179 Masyarakat ini secara amnya tidak diganggu kerana reputasi bengis mereka. 112 00:07:52,054 --> 00:07:55,475 Orang luar dianggap masalah dan jika mereka masuk ke kawasan ini, 113 00:07:55,558 --> 00:07:58,561 mereka akan berdepan ancaman bunuh. 114 00:07:58,644 --> 00:08:04,150 Selama 2,000 tahun, gaya hidup ini membentuk suatu tradisi, 115 00:08:04,233 --> 00:08:05,776 tatakelakuan, 116 00:08:06,360 --> 00:08:09,197 set nilai dan pemakanan tertentu. 117 00:08:11,240 --> 00:08:13,451 Keadaan sekarang tak jauh berbeza 118 00:08:13,534 --> 00:08:16,370 dengan keadaan seribu tahun lalu. 119 00:08:27,798 --> 00:08:28,716 Dah panas? 120 00:08:30,510 --> 00:08:32,720 Susah untuk panaskan dengan cepat. 121 00:08:32,803 --> 00:08:37,600 Awak perlu kacaukannya dan biarkan sebentar. 122 00:08:37,683 --> 00:08:39,018 Awak kurang mahir! 123 00:08:41,020 --> 00:08:42,688 Mana garam? 124 00:08:44,315 --> 00:08:45,149 Mana bawang? 125 00:08:45,816 --> 00:08:50,154 Jika anda nak tahu pemakanan orang Sardinia untuk capai usia 100 tahun, 126 00:08:50,780 --> 00:08:54,659 tempat terbaik untuk selidik adalah di dapur wanita warga emas. 127 00:08:57,286 --> 00:09:00,873 Mereka masak makanan yang sama sejak turun-temurun. 128 00:09:04,001 --> 00:09:07,672 Namun, pasta dan roti mereka yang benar-benar mengejutkan saya. 129 00:09:08,339 --> 00:09:12,760 Saya dari Amerika, jadi saya hairan. Karbohidrat musuh kita, bukan? 130 00:09:13,636 --> 00:09:15,388 Roti dan pasta, 131 00:09:15,471 --> 00:09:18,599 kita tak boleh sangkal yang ini karbohidrat ringkas. 132 00:09:21,227 --> 00:09:25,565 Namun, yang penting adalah cara karbohidrat ringkas ini disediakan. 133 00:09:26,440 --> 00:09:30,194 Sebagai contoh, roti doh masam. Apabila membuat roti doh masam, 134 00:09:30,278 --> 00:09:34,365 prosesnya amat berbeza dengan cara membuat roti putih biasa 135 00:09:34,448 --> 00:09:39,495 kerana roti doh masam dinaikkan dengan bakteria laktobasilus 136 00:09:39,579 --> 00:09:43,040 yang merendahkan muatan glisemik seluruh hidangan. 137 00:09:43,833 --> 00:09:48,254 Ini bermakna roti doh masam sebenarnya merendahkan penyerapan gula 138 00:09:49,171 --> 00:09:52,592 dan itu dapat menjelaskan punca kadar diabetEs rendah 139 00:09:52,675 --> 00:09:54,802 dan kadar kelanjutan usia tinggi. 140 00:09:55,386 --> 00:09:59,015 Namun, kebanyakan bahan di sini adalah karbohidrat kompleks 141 00:09:59,890 --> 00:10:02,602 seperti bijirin tulen, sayuran dan kekacang. 142 00:10:03,227 --> 00:10:07,690 Sudah berkurun minestrone menjadi hidangan utama dalam pemakanan ini. 143 00:10:08,316 --> 00:10:12,612 Apa itu minestrone? Pada asasnya kekacang, adakalanya pasta 144 00:10:12,695 --> 00:10:14,488 dan apa-apa sayuran yang ada, 145 00:10:14,572 --> 00:10:16,824 apa-apa yang tumbuh di taman mereka. 146 00:10:16,907 --> 00:10:20,244 Semua ramuan ada pelbagai jenis serat 147 00:10:20,328 --> 00:10:24,832 dan itu mengawal keradangan dan memastikan sistem imun kuat. 148 00:10:24,915 --> 00:10:26,417 Boleh tak kalau saya… 149 00:10:26,500 --> 00:10:27,710 Cuba rasa! 150 00:10:30,087 --> 00:10:31,797 Itu makanan harian mereka 151 00:10:31,881 --> 00:10:34,342 dan sebahagian besar pengambilan kalori mereka. 152 00:10:34,425 --> 00:10:36,594 Itulah sup sayur yang sedap ini. 153 00:10:40,431 --> 00:10:43,893 Seperti orang Okinawa dan ubi keledek ungu mereka, 154 00:10:44,560 --> 00:10:47,563 orang Sardinia makan makanan tinggi karbohidrat. 155 00:10:51,525 --> 00:10:53,069 Ini buat saya terfikir, 156 00:10:53,152 --> 00:10:57,239 mungkin karbohidrat taklah teruk sangat jika disediakan dengan betul. 157 00:11:00,701 --> 00:11:06,624 SARDINIA KARBOHIDRAT BAIK 158 00:11:11,629 --> 00:11:13,923 Berapa sentenarian di perkuburan ini? 159 00:11:14,006 --> 00:11:16,676 Saya kira hampir 30 orang. 160 00:11:16,759 --> 00:11:19,428 - Tiga puluh sentenarian? - Ya, 30. 161 00:11:20,096 --> 00:11:21,555 Umurnya 103 tahun? 162 00:11:22,431 --> 00:11:23,557 1880 hingga… 163 00:11:23,641 --> 00:11:24,475 Tepat sekali. 164 00:11:24,558 --> 00:11:26,227 - 103. - 103. 165 00:11:26,310 --> 00:11:28,854 Individu 103 tahun dikebumikan bersama. 166 00:11:29,563 --> 00:11:31,107 Gianni tak hairan! 167 00:11:32,483 --> 00:11:37,571 Adakalanya ada kubur suami isteri, kedua-duanya sentenarian. 168 00:11:38,364 --> 00:11:41,992 Saya tak perlu berada lama di perkuburan Sardinia untuk tahu 169 00:11:42,076 --> 00:11:43,994 yang mereka hidup lama. 170 00:11:44,078 --> 00:11:48,416 Namun, apabila saya mendalaminya, saya perasan sesuatu yang menarik. 171 00:11:48,499 --> 00:11:52,628 Menurut statistik, wanita biasanya hidup lebih lama daripada lelaki. 172 00:11:53,671 --> 00:11:56,215 Di Amerika, seorang sentenarian lelaki 173 00:11:56,298 --> 00:11:59,135 berkadar dengan lima sentenarian wanita, 174 00:11:59,218 --> 00:12:01,929 tapi di Sardinia, nisbahnya satu kepada satu. 175 00:12:02,012 --> 00:12:05,975 Ini kepadatan tertinggi di dunia bagi sentenarian lelaki. 176 00:12:07,435 --> 00:12:13,190 Saya ada dua mak cik. Seorang meninggal pada usia 103 tahun, seorang lagi 102. 177 00:12:13,858 --> 00:12:15,317 Berapa umur anda? 178 00:12:16,318 --> 00:12:17,445 Dia orang tua! 179 00:12:18,738 --> 00:12:21,157 Taklah setua yang dia kata. 180 00:12:24,076 --> 00:12:25,369 Apa yang berlaku? 181 00:12:25,453 --> 00:12:28,956 Apa perkara istimewa yang orang lelaki di sini buat? 182 00:12:29,039 --> 00:12:31,041 Mereka bukan petani atau tukang. 183 00:12:31,125 --> 00:12:33,836 Mereka tidak uruskan bar atau restoran. 184 00:12:34,336 --> 00:12:38,382 Rupa-rupanya, mengikut tradisi, lelaki di sini merupakan penggembala. 185 00:12:56,150 --> 00:12:58,027 GINO LOCCI USIA 93 186 00:12:58,110 --> 00:13:01,614 Pertama, kami perah susu haiwan 187 00:13:02,573 --> 00:13:04,658 pada awal pagi apabila hari mula cerah. 188 00:13:16,212 --> 00:13:17,838 Dinding belum ada, 189 00:13:18,923 --> 00:13:21,425 jadi kami kena ekori ternakan kami. 190 00:13:26,430 --> 00:13:27,807 Apa kelebihan menggembala 191 00:13:27,890 --> 00:13:31,519 yang mampu menyumbang kepada usia panjang lelaki di sini? 192 00:13:34,396 --> 00:13:38,359 Mereka habiskan masa dengan ternakan dan mendaki bukit-bukau. 193 00:13:38,442 --> 00:13:42,154 Mereka tidur sebentar dan pulang pada waktu minum 194 00:13:42,238 --> 00:13:44,532 dan minum wain bersama kawan mereka. 195 00:13:47,368 --> 00:13:49,829 Jadi, orang lelaki di Sardinia bekerja, 196 00:13:49,912 --> 00:13:53,958 tapi mereka tak nampak terlalu tertekan semasa bekerja. 197 00:13:55,125 --> 00:13:58,254 Tekanan ibarat butang yang minda kita tekan 198 00:13:58,337 --> 00:14:03,926 yang bertindak sebagai mekanisme lalai untuk sesuaikan diri dengan situasi buruk. 199 00:14:04,009 --> 00:14:08,138 Sebaik saja kita rasa tertekan, glukosa dalam darah naik mendadak. 200 00:14:08,222 --> 00:14:09,139 Wah. 201 00:14:09,223 --> 00:14:12,059 Penanda keradangan juga akan naik mendadak. 202 00:14:12,142 --> 00:14:13,936 Kita tahu sebab evolusinya. 203 00:14:14,019 --> 00:14:18,148 Apabila kita dikejar haiwan atau ada luka terbuka, 204 00:14:18,232 --> 00:14:20,276 keradangan akan melindungi kita. 205 00:14:20,901 --> 00:14:22,611 - Semasa tertekan? - Ya. 206 00:14:22,695 --> 00:14:23,779 Itu macam faedah. 207 00:14:23,863 --> 00:14:26,031 Benar jika untuk jangka masa pendek. 208 00:14:26,115 --> 00:14:29,952 Masalahnya, jika butang itu ditekan untuk tempoh yang lama, 209 00:14:30,536 --> 00:14:32,913 kesannya akan menjadi negatif. 210 00:14:35,499 --> 00:14:37,042 Tekanan berterusan atau kronik 211 00:14:37,126 --> 00:14:40,212 boleh menyebabkan penyakit kardiovaskular dan penyakit lain. 212 00:14:41,881 --> 00:14:45,843 Bukannya penggembala di sini langsung tak mengalami tekanan. 213 00:14:45,926 --> 00:14:49,597 Cuma mereka tak mengalami banyak tekanan kronik. 214 00:14:51,432 --> 00:14:54,518 Dalam tinjauan tekanan harian mengikut negara, 215 00:14:54,602 --> 00:14:56,812 Rakyat Amerika melaporkan sebaliknya. 216 00:14:57,313 --> 00:15:00,566 Rakyat Amerika melebihi nilai purata global sebanyak 20% 217 00:15:01,150 --> 00:15:05,779 Antara cara yang menjadikan tekanan bermanfaat 218 00:15:05,863 --> 00:15:08,699 adalah jika ia diatasi dengan daya tindak aktif. 219 00:15:09,199 --> 00:15:11,076 Hari ini, dalam dunia maju ini, 220 00:15:11,160 --> 00:15:13,704 menerusi media sosial dan berita, 221 00:15:13,787 --> 00:15:16,999 kita disajikan segala masalah di seluruh dunia. 222 00:15:17,082 --> 00:15:20,252 Kita tak dapat kawal masalah ini secara fizikal, 223 00:15:21,587 --> 00:15:25,382 tapi kita boleh kawal cara kita jaga kambing 224 00:15:25,466 --> 00:15:27,551 untuk pastikan ternakan kita sihat. 225 00:15:27,635 --> 00:15:30,888 Daya tindak aktif inilah 226 00:15:30,971 --> 00:15:34,058 yang membolehkan kita selesaikan masalah 227 00:15:34,141 --> 00:15:37,353 dan amat penting bagi kesihatan mental, 228 00:15:38,020 --> 00:15:41,607 kelanjutan kognitif dan ketahanan terhadap tekanan. 229 00:15:42,816 --> 00:15:47,112 Di kebanyakan tempat di dunia, kita didorong bekerja keras 230 00:15:47,196 --> 00:15:48,989 hari demi hari. 231 00:15:49,073 --> 00:15:53,994 Di Sardinia, kerja mereka tak penting. Yang penting, cara mereka bekerja. 232 00:15:54,662 --> 00:16:00,668 SARDINIA KAWAL TEKANAN 233 00:16:06,757 --> 00:16:10,594 Ini satu lagi petunjuk. Biasanya, apabila ada ramai warga emas, 234 00:16:10,678 --> 00:16:13,222 ada banyak rumah jagaan warga emas juga. 235 00:16:13,722 --> 00:16:14,974 Namun, tidak di sini. 236 00:16:15,057 --> 00:16:19,269 Malah, saya tak nampak satu pun rumah begitu di seluruh Zon Biru ini. 237 00:16:20,980 --> 00:16:27,194 Jika rumah jagaan tak jaga warga tua, dari mana mereka dapat penjagaan? 238 00:16:32,491 --> 00:16:36,495 GIULIA PISANU USIA 101 239 00:16:37,413 --> 00:16:40,541 Saya tak suka ke sekolah untuk menulis. 240 00:16:41,166 --> 00:16:43,377 Kini dia takkan pulangkan pen awak. 241 00:16:44,378 --> 00:16:47,006 Dia menulis ayat terakhir. 242 00:16:48,257 --> 00:16:51,010 Anda baru sambut ulang tahun kelahiran ke-101? 243 00:16:51,093 --> 00:16:52,386 Semasa saya 80 tahun, 244 00:16:52,469 --> 00:16:55,848 seorang wanita tanya saya tentang wang pencen. 245 00:16:55,931 --> 00:16:59,977 Semua ahli keluarga saya meninggal dunia sekitar usia 80-an, 246 00:17:00,060 --> 00:17:02,438 jadi saya kata, "Apa gunanya wang pencen?" 247 00:17:02,521 --> 00:17:07,401 Kini saya terlepas bayaran pencen selama 21 tahun. 248 00:17:07,484 --> 00:17:09,778 Tapi umur mak cik bertambah. 249 00:17:11,238 --> 00:17:12,823 Dia membujang dari dulu? 250 00:17:12,906 --> 00:17:13,907 Ya. 251 00:17:13,991 --> 00:17:16,285 Mak Cik Gio bujang dari dulu? 252 00:17:16,368 --> 00:17:19,455 - Ya. - Betul, dia memang bujang dari dulu. 253 00:17:19,538 --> 00:17:20,831 Dia kekal membujang. 254 00:17:21,749 --> 00:17:25,502 Kami bergilir-gilir menjaga dia setiap hari. 255 00:17:25,586 --> 00:17:28,672 Kami bawa dia bersiar-siar dan masak untuk dia. 256 00:17:29,339 --> 00:17:32,926 Semasa muda pun, semua anak saudaranya sering ajak dia makan bersama. 257 00:17:33,010 --> 00:17:36,263 Kami tak pernah biarkan dia berseorangan pada hari Ahad, 258 00:17:36,346 --> 00:17:40,059 meskipun kami sibuk menjaga anak-anak kami. 259 00:17:40,142 --> 00:17:43,979 Kami sering anggap dia macam ibu kami sendiri. 260 00:17:45,105 --> 00:17:49,026 Dia tiada anak tapi dia jaga kami. 261 00:17:49,818 --> 00:17:52,237 Ada suatu masa, dia sakit tenat. 262 00:17:53,655 --> 00:17:55,199 Kami bawa dia ke hospital 263 00:17:55,699 --> 00:17:57,159 dan di hospital, 264 00:17:57,785 --> 00:18:00,579 dia sering menghadap dinding 265 00:18:00,662 --> 00:18:02,915 dan enggan bercakap dengan sesiapa. 266 00:18:02,998 --> 00:18:06,668 Dia tak mahu cakap apa-apa dan kami risau akan kehilangan dia. 267 00:18:06,752 --> 00:18:10,589 Jadi kami bergilir-gilir secara berkumpulan 268 00:18:10,672 --> 00:18:12,216 suap dia makanan. 269 00:18:12,299 --> 00:18:13,842 Kami pegang kepala dia 270 00:18:13,926 --> 00:18:15,844 kerana dia tak mampu berdiri. 271 00:18:20,349 --> 00:18:23,936 Dia pasti mati jika diabaikan pada waktu itu. 272 00:18:24,728 --> 00:18:30,317 Jelas sekali, masyarakat Zon Biru tinggal berdekatan ahli keluarga yang tua 273 00:18:30,400 --> 00:18:32,986 supaya mereka dijaga dengan lebih baik. 274 00:18:33,821 --> 00:18:38,742 Antara cara terpantas untuk memendekkan jangka hayat ibu bapa kita 275 00:18:38,826 --> 00:18:40,494 adalah tinggal di rumah persaraan. 276 00:18:40,953 --> 00:18:44,248 Jika tinggal di situ, mereka hilang dua ke enam tahun 277 00:18:44,331 --> 00:18:46,416 bergantung kepada beberapa keadaan. 278 00:18:46,500 --> 00:18:50,838 Satu kajian menganggarkan, hari ini, individu berusia 50 tahun di Amerika 279 00:18:50,921 --> 00:18:53,632 mempunyai 53 peratus kemungkinan 280 00:18:53,715 --> 00:18:56,885 untuk tinggal di rumah persaraan dalam hayatnya. 281 00:18:56,969 --> 00:18:59,429 Namun, di Sardinia, itu tak berlaku. 282 00:18:59,513 --> 00:19:03,934 Mereka jadikan komuniti nilai asas. Mereka bersatu sebagai satu komuniti 283 00:19:04,017 --> 00:19:06,311 dan teras komuniti ialah keluarga. 284 00:19:06,395 --> 00:19:09,439 Maka, bukan saja mereka dijaga lebih baik di rumah, 285 00:19:09,523 --> 00:19:12,151 kebijaksanaan mereka juga dijadikan pedoman. 286 00:19:21,869 --> 00:19:23,662 Pemahaman ini dicerminkan 287 00:19:23,745 --> 00:19:27,583 dalam sebuah kisah tentang kampung terbiar, Gairo Vecchio. 288 00:19:33,797 --> 00:19:37,009 Ada kisah yang menceritakan, pada suatu masa dahulu, 289 00:19:37,551 --> 00:19:39,720 apabila warga tua mula jadi beban, 290 00:19:40,220 --> 00:19:44,850 anak lelaki sulung mereka akan menolak mereka dari tebing tinggi. 291 00:19:47,603 --> 00:19:50,564 Namun, ada seorang anak lelaki enggan buat begitu. 292 00:19:51,815 --> 00:19:54,526 Dia sembunyikan ayahnya yang berusia 70 tahun, 293 00:19:54,610 --> 00:19:57,613 dan lama-kelamaan, anak lelaki itu semakin berjaya. 294 00:19:59,114 --> 00:20:01,783 Apabila ditanya tentang rahsia kejayaannya, 295 00:20:01,867 --> 00:20:04,536 dia mendedahkan bahawa ayahnya masih hidup 296 00:20:04,620 --> 00:20:08,790 dan kejayaannya adalah kerana dia peroleh kebijaksanaan ayahnya. 297 00:20:09,625 --> 00:20:13,086 Pengajarannya, hubungan kita dengan orang tua 298 00:20:13,170 --> 00:20:15,339 adalah anugerah yang perlu dihargai, 299 00:20:15,422 --> 00:20:19,718 dan akhirnya nanti, mereka yang membolehkan kita berjaya. 300 00:20:20,761 --> 00:20:23,722 Awak suka berada di sini atau sekadar bekerja? 301 00:20:23,805 --> 00:20:25,182 Nak tahu sesuatu? 302 00:20:25,265 --> 00:20:26,975 Apabila kami berada di sini, 303 00:20:27,059 --> 00:20:28,227 kami rasa tenang. 304 00:20:29,144 --> 00:20:30,562 Kami dapat bertenang 305 00:20:30,646 --> 00:20:34,024 kerana dia pancarkan kedamaian. 306 00:20:34,107 --> 00:20:36,818 Bagi saya, menjaga Giulia menenangkan. 307 00:20:41,240 --> 00:20:44,493 Semasa saya mula menyiasat tentang Zon Biru di sini, 308 00:20:44,576 --> 00:20:48,538 saya beri penekanan kepada roti doh masam dan minestrone. 309 00:20:48,622 --> 00:20:50,457 Namun, saya mula percaya 310 00:20:50,540 --> 00:20:54,503 bahawa terdapat penentu yang lebih kuat bagi usia panjang di sini 311 00:20:55,462 --> 00:20:57,756 iaitu tradisi dan norma sosial. 312 00:20:59,216 --> 00:21:02,177 Rasa hormat yang luar biasa buat keluarga. 313 00:21:05,430 --> 00:21:11,895 SARDINIA MENJAGA WARGA TUA 314 00:21:17,109 --> 00:21:19,695 Sardinia dan Okinawa terpencil tempatnya. 315 00:21:20,320 --> 00:21:22,281 Lokasinya yang jauh terasing 316 00:21:22,364 --> 00:21:28,870 melindunginya daripada kuasa pemodenan yang merosakkan. 317 00:21:31,707 --> 00:21:35,919 Itu yang membuatkan perjalanan saya yang seterusnya amat menarik. 318 00:21:36,003 --> 00:21:39,548 Semasa saya mula mencari Zon Biru, 319 00:21:39,631 --> 00:21:45,178 saya nak tahu jika lokasi kelanjutan usia boleh wujud di Amerika. 320 00:21:46,096 --> 00:21:49,433 Saya mula dengan data CDC tapi data mereka tak banyak. 321 00:21:49,516 --> 00:21:53,603 Kemudian, saya dapatkan data jangka hayat bagi setiap daerah, 322 00:21:53,687 --> 00:21:55,188 tapi itu kurang membantu. 323 00:21:56,565 --> 00:22:01,528 Sehinggalah saya dapat petunjuk untuk baca kajian Kesihatan Adven… 324 00:22:03,613 --> 00:22:07,784 tentang Pengikut Adven Hari Ketujuh. Saya tak pernah dengar tentang mereka, 325 00:22:07,868 --> 00:22:12,039 tapi kajian Kesihatan Adven menemui 96,000 pengikutnya 326 00:22:12,122 --> 00:22:15,250 dan bukan saja usia mereka ditanya, 327 00:22:15,334 --> 00:22:19,087 malah, disebabkan tabiat dan gaya hidup juga ditanya, 328 00:22:19,171 --> 00:22:25,135 pengkaji mula nampak tingkah laku yang dikaitkan dengan umur panjang. 329 00:22:26,094 --> 00:22:29,556 Perkara paling mengejutkan ditemukan dalam komuniti Adven 330 00:22:29,639 --> 00:22:33,769 iaitu pengikutnya melawan lumrah kepanjangan usia. 331 00:22:33,852 --> 00:22:37,105 Tempat ini bukan lokasi eksotik di seberang dunia. 332 00:22:37,189 --> 00:22:40,859 Ini Zon Biru yang terletak di pinggir sebuah bandar Amerika. 333 00:22:42,527 --> 00:22:47,449 Saya ingat lagi kali pertama saya memandu ke Loma Linda. 334 00:22:48,158 --> 00:22:50,952 Saya tiba di Lapangan Terbang Antarabangsa LA, 335 00:22:51,036 --> 00:22:52,037 sewa kereta, 336 00:22:52,120 --> 00:22:55,707 memandu dua jam di Lebuh Raya 10, lebuh raya San Bernardino, 337 00:22:55,791 --> 00:22:57,542 yang ada enam lorong trafik. 338 00:22:58,585 --> 00:23:00,962 Kemudian saya keluar di Loma Linda 339 00:23:01,046 --> 00:23:03,924 dan perkara pertama saya nampak ialah Del Taco, 340 00:23:04,007 --> 00:23:06,259 lalu saya fikir, "Ini Zon Biru?" 341 00:23:08,261 --> 00:23:13,141 LOMA LINDA AMERIKA SYARIKAT 342 00:23:32,536 --> 00:23:35,705 Bunyinya sukar dipercayai, tapi menurut kajian, 343 00:23:35,789 --> 00:23:39,084 pengikut Adven hidup lebih lama berbanding warga California lain. 344 00:23:39,167 --> 00:23:44,714 7.3 tahun lebih lama bagi lelaki dan 4.4 tahun lebih lama bagi wanita. 345 00:23:44,798 --> 00:23:47,717 Komuniti Amerika biasa ini tak terpencil langsung. 346 00:23:48,635 --> 00:23:54,182 Jadi, bagaimana Loma Linda mencapai hasil yang sama dengan Zon Biru lain? 347 00:23:54,266 --> 00:23:59,020 PUSAT DRAYSON 348 00:24:04,025 --> 00:24:07,571 Ayuh. Atas dan bawah! 349 00:24:07,654 --> 00:24:09,865 Tolak, tarik! 350 00:24:09,948 --> 00:24:13,994 Atas dan bawah! Lepaskan nafas semasa angkat. 351 00:24:19,958 --> 00:24:21,585 Di siku. 352 00:24:34,973 --> 00:24:40,604 Di Amerika, berbilion dolar dibelanjakan untuk keahlian gim yang jarang digunakan. 353 00:24:40,687 --> 00:24:42,647 Niat kita baik, 354 00:24:42,731 --> 00:24:46,485 tapi kita tak mampu kekalkan rutin senaman 355 00:24:46,568 --> 00:24:48,487 cukup lama untuk buat perubahan. 356 00:24:49,029 --> 00:24:51,823 Namun, entah bagaimana penganut Adven di Loma Linda 357 00:24:51,907 --> 00:24:57,370 berjaya mengekalkan rutin aktiviti fizikal dan aktiviti sihat lain. 358 00:25:00,457 --> 00:25:02,000 Hebatnya! 359 00:25:05,045 --> 00:25:07,130 Okey. Dua, lima, satu. 360 00:25:08,298 --> 00:25:11,343 Menurut legenda, anda bawa pickleball ke Loma Linda. 361 00:25:12,093 --> 00:25:14,721 Saya bermain sejak 2016. 362 00:25:14,804 --> 00:25:16,973 Ibu angkat pickleball Loma Linda. 363 00:25:17,933 --> 00:25:20,894 Saya agak beginilah keadaan setiap Jumaat. 364 00:25:20,977 --> 00:25:25,065 Ada orang berusia 82 tahun. Orang berusia 87 tahun pun ada tadi. 365 00:25:25,148 --> 00:25:25,982 Ya. 366 00:25:26,066 --> 00:25:29,653 Umur anda 84 tahun. Biasanya berapa jam anda bermain? 367 00:25:29,736 --> 00:25:31,321 - Tiga jam. - Tiga jam! 368 00:25:31,404 --> 00:25:32,239 Ya. 369 00:25:32,322 --> 00:25:33,532 Anda seorang doktor. 370 00:25:33,615 --> 00:25:37,827 Anda rasa mungkinkah pickleball ini rahsia umur panjang? 371 00:25:38,787 --> 00:25:40,914 Saya boleh kata, sebahagiannya. 372 00:25:40,997 --> 00:25:44,459 - Sebahagiannya? - Rutin harian hidup kita lebih membantu. 373 00:25:44,543 --> 00:25:45,669 Itu perkara utama. 374 00:25:45,752 --> 00:25:50,257 Kelanjutan usia berpunca daripada senaman dan komuniti. 375 00:25:50,340 --> 00:25:52,842 Jika kita murung, kita takkan hidup lama. 376 00:25:52,926 --> 00:25:56,388 Ini sebuah komuniti. Kita bertempik dan gembira di sini. 377 00:25:56,471 --> 00:25:58,932 Kami saling menghubungi macam budak sekolah. 378 00:25:59,015 --> 00:26:00,559 - Ya. - "Mari bermain." 379 00:26:00,642 --> 00:26:03,520 Walaupun mereka datang buat kali pertama, 380 00:26:03,603 --> 00:26:05,063 mereka menjadi kawan. 381 00:26:05,146 --> 00:26:09,192 Jadi, apabila kita tahu ada orang perlukan dan mahukan kita 382 00:26:09,276 --> 00:26:10,986 berada dalam hidupnya, 383 00:26:11,861 --> 00:26:13,863 itu melanjutkan usia kita. 384 00:26:13,947 --> 00:26:16,408 Ada sebab untuk hidup. Kita perlu itu. 385 00:26:16,491 --> 00:26:21,371 Jika tiada sesiapa pedulikan kita, tak kisahlah kita hidup atau mati esok. 386 00:26:21,454 --> 00:26:23,039 Ada orang perlukan kita. 387 00:26:24,749 --> 00:26:28,378 Kadar kematian boleh dikurangkan hingga satu pertiga pada bila-bila masa 388 00:26:28,461 --> 00:26:32,132 dengan kekal aktif, tapi kebanyakan rakyat Amerika tak aktif. 389 00:26:32,757 --> 00:26:36,219 Di Loma Linda, nampaknya ada sesuatu yang berkesan. 390 00:26:36,845 --> 00:26:38,221 Rahsianya mungkin 391 00:26:38,305 --> 00:26:41,308 bukan cuba membentuk disiplin atau kepekaan minda. 392 00:26:41,933 --> 00:26:44,978 Sebaliknya, membina komuniti bagi sesuatu aktiviti. 393 00:26:46,271 --> 00:26:48,857 Pengikut Adven Hari Ketujuh ialah penganut Methodist 394 00:26:48,940 --> 00:26:51,109 yang membezakan diri mereka 395 00:26:51,192 --> 00:26:53,320 dengan menyebarkan Kristian melalui kesihatan. 396 00:26:54,154 --> 00:26:58,575 120 tahun lalu, tempat ini hanya dipenuhi dusun oren 397 00:26:58,658 --> 00:27:02,412 dan apabila penganut Adven tiba, mereka bina dua benda, 398 00:27:02,495 --> 00:27:04,080 gereja dan hospital. 399 00:27:04,664 --> 00:27:08,627 Dalam tempoh seabad, kedua-duanya berkembang pesat. 400 00:27:08,710 --> 00:27:12,422 Universiti Loma Linda memiliki antara hospital terbaik di Amerika, 401 00:27:12,505 --> 00:27:15,759 dan kini Gereja Adven telah berkembang ke seluruh dunia. 402 00:27:15,842 --> 00:27:18,595 Lokasi Loma Linda bukanlah terpencil, 403 00:27:18,678 --> 00:27:23,099 tapi saya mula nampak yang budaya mereka agak terasing. 404 00:27:23,183 --> 00:27:28,146 Mereka bersatu teguh menyokong doktrin kesihatan ini 405 00:27:28,229 --> 00:27:32,192 dan ia bukan persekitaran fizikal saja, 406 00:27:32,275 --> 00:27:35,278 tetapi persekitaran sosial dan keagamaan juga. 407 00:27:36,321 --> 00:27:39,949 Penganut Adven ada rukun tingkah laku 408 00:27:40,033 --> 00:27:43,995 yang dianggap perbuatan salih. Antaranya adalah kekal aktif 409 00:27:44,079 --> 00:27:48,958 dan kita nampak hal ini dengan jelas. Satu lagi, bekerja sukarela. 410 00:27:54,506 --> 00:27:56,007 Apa yang berlaku? 411 00:27:56,091 --> 00:27:57,676 Inilah yang paling bagus. 412 00:27:58,259 --> 00:28:00,720 - Ini paling bagus. - Yang paling penting. 413 00:28:00,804 --> 00:28:01,638 Tepat sekali. 414 00:28:01,721 --> 00:28:05,308 Di sinilah adrenalina mula meningkat pada waktu pagi. 415 00:28:05,392 --> 00:28:10,063 Kami berdoa, "Tuhan, bantu kami menjadi kaki-Mu." 416 00:28:10,146 --> 00:28:14,526 Ada apa-apa faedah pada ketika ini kerana melakukan kerja ini? 417 00:28:14,609 --> 00:28:16,820 Ia mencipta kebahagiaan 418 00:28:16,903 --> 00:28:19,406 dan kita semua ada pilihan setiap hari. 419 00:28:19,489 --> 00:28:22,283 Adakah kita nak jadi tak aktif 420 00:28:22,367 --> 00:28:24,911 atau kita nak jadi produktif? 421 00:28:24,994 --> 00:28:29,749 Menjalani kehidupan produktif dan berkhidmat penuh kepada masyarakat. 422 00:28:29,833 --> 00:28:32,043 Bukan sastera saja saya buat. 423 00:28:32,127 --> 00:28:36,339 Kami beri orang makan. Kami tanya khabar. Kami melawat orang sakit. 424 00:28:38,091 --> 00:28:40,135 Banyak benda boleh diberikan! 425 00:28:45,390 --> 00:28:48,143 Bersukarela ialah cara tak lazim untuk jaga kesihatan, 426 00:28:48,226 --> 00:28:52,313 tapi kita tahu sukarelawan mempunyai memori lebih kuat 427 00:28:52,397 --> 00:28:53,815 dan hubungan sosial lebih baik. 428 00:28:53,898 --> 00:28:55,942 Tahap kebahagiaan mereka juga lebih tinggi. 429 00:28:56,025 --> 00:29:00,613 Ia sering melibatkan aktiviti fizikal dan rasa bermakna 430 00:29:00,697 --> 00:29:05,201 kerana kita fokus kepada orang lain dan bukan diri sendiri saja. 431 00:29:05,702 --> 00:29:06,536 BERSUKARELA 432 00:29:06,619 --> 00:29:09,831 Faktor tak ketara begini yang sering dipandang remeh 433 00:29:09,914 --> 00:29:12,333 dalam formula kelanjutan usia. 434 00:29:17,714 --> 00:29:21,092 Namun, ada satu rukun yang benar-benar menonjol 435 00:29:21,176 --> 00:29:25,472 iaitu penekanan penganut Adven terhadap nutrisi. 436 00:29:26,723 --> 00:29:30,935 Ellen White salah seorang pengasas dan pemimpin Gereja Adven. 437 00:29:31,019 --> 00:29:33,521 Pada pertengahan abad ke-19, 438 00:29:34,022 --> 00:29:36,024 dia mendakwa dia nampak bayangan 439 00:29:36,107 --> 00:29:41,279 tentang kepentingan mengamalkan gaya hidup sihat, 440 00:29:41,362 --> 00:29:44,866 bukan hanya untuk kesihatan tapi untuk minda yang lapang 441 00:29:44,949 --> 00:29:47,035 agar dapat lebih mendekati Tuhan. 442 00:29:47,535 --> 00:29:52,749 Dia mencadangkan diet tanpa daging, lebih kurang seperti diet vegetarian. 443 00:29:52,832 --> 00:29:55,251 Bukan sekadar singkirkan daging. 444 00:29:55,335 --> 00:29:59,172 Maksud saya, pastikan diet seimbang 445 00:29:59,255 --> 00:30:01,633 mesti mengandungi buah-buahan, 446 00:30:01,716 --> 00:30:02,842 legum, 447 00:30:02,926 --> 00:30:03,927 bijirin, 448 00:30:04,469 --> 00:30:05,678 sayur-sayuran 449 00:30:05,762 --> 00:30:06,805 dan kekacang. 450 00:30:07,472 --> 00:30:11,935 Apa resipi anda untuk kekal bertenaga pada usia 84 tahun? 451 00:30:12,018 --> 00:30:13,353 Saya rasa pemakanan. 452 00:30:13,436 --> 00:30:15,438 - Pemakanan? - Itu paling penting. 453 00:30:15,522 --> 00:30:17,816 Sebab itu yang memberikan kita tenaga. 454 00:30:17,899 --> 00:30:19,609 Itu yang menjana minda kita. 455 00:30:20,527 --> 00:30:21,945 Anda vegetarian? 456 00:30:22,028 --> 00:30:24,572 Mulanya tidak. Kami kuat makan ikan. 457 00:30:24,656 --> 00:30:27,116 Kami kuat makan daging. 458 00:30:27,200 --> 00:30:31,704 Kolesterol saya meningkat dan saya tak nak makan apa-apa ubat. 459 00:30:31,788 --> 00:30:35,792 Jadi, perlahan-lahan kami bertukar kepada vegetarianisme. 460 00:30:35,875 --> 00:30:37,210 Apa yang anda perasan? 461 00:30:37,293 --> 00:30:40,713 Ketahanan kita lebih tinggi. 462 00:30:41,381 --> 00:30:44,425 Tahap kolesterol lebih baik 463 00:30:44,509 --> 00:30:47,887 dan itu sebab saya amat yakin dengan cara pemakanan ini. 464 00:30:50,223 --> 00:30:52,475 PASAR LOMA LINDA 465 00:30:52,559 --> 00:30:53,935 Anggaran menunjukkan 466 00:30:54,018 --> 00:30:58,690 bahawa kira-kira 35 peratus penganut Adven ialah vegan atau vegetarian. 467 00:30:58,773 --> 00:31:00,400 Kajian saya mendapati 468 00:31:00,483 --> 00:31:03,278 sebahagian besar diet penganut Adven ialah buah dan sayur 469 00:31:03,361 --> 00:31:05,822 dengan lima peratus saja kalori mereka 470 00:31:05,905 --> 00:31:08,074 diperoleh daripada daging, ayam, itik dan ikan. 471 00:31:08,157 --> 00:31:11,661 Namun, bagi rakyat biasa Amerika, jumlahnya tiga kali ganda. 472 00:31:11,744 --> 00:31:12,829 Di Loma Linda, 473 00:31:12,912 --> 00:31:15,707 pemakanan vegetarian penting bagi agama mereka 474 00:31:15,790 --> 00:31:20,003 sehinggakan mereka tubuhkan syarikat makanan vegetarian pada 1905. 475 00:31:20,086 --> 00:31:22,881 Hingga ke hari ini, di dalam Pasar Loma Linda, 476 00:31:22,964 --> 00:31:25,842 barang berasaskan tumbuhan adalah lebih banyak. 477 00:31:25,925 --> 00:31:30,805 Tong besar berisi kekacang dan benih, seksyen keluaran yang besar. 478 00:31:30,889 --> 00:31:33,516 Ada seksyen pelbagai daging tiruan 479 00:31:33,600 --> 00:31:37,061 tapi pengalaman di situ berbeza berbanding kedai biasa. 480 00:31:37,562 --> 00:31:39,480 Dalam sebahagian besar sejarah manusia, 481 00:31:39,564 --> 00:31:42,066 memakan daging dikatakan lebih sihat. 482 00:31:42,150 --> 00:31:45,528 Daging itu sendiri faktor risiko bagi beberapa penyakit. 483 00:31:45,612 --> 00:31:47,739 Obesiti, penyakit kardiovaskular, 484 00:31:47,822 --> 00:31:50,199 sesetengah kanser dan diabetes. 485 00:31:50,283 --> 00:31:52,619 Tambahan pula, dalam 20 tahun lalu, 486 00:31:52,702 --> 00:31:56,831 kajian menunjukkan ada komponen dalam makanan berasaskan tumbuhan 487 00:31:56,915 --> 00:32:00,084 yang tiada dalam makanan berasaskan haiwan, 488 00:32:00,668 --> 00:32:05,214 tapi penting untuk kesihatan yang baik dan usia yang panjang. 489 00:32:05,298 --> 00:32:10,219 Kita dapati bahawa memakan buah dapat menurunkan risiko kanser peparu. 490 00:32:10,303 --> 00:32:13,890 Kita dapati orang yang kerap makan kekacang 491 00:32:13,973 --> 00:32:16,017 hidup tiga tahun lebih lama. 492 00:32:16,100 --> 00:32:17,393 Wah. 493 00:32:17,477 --> 00:32:19,562 Ia mengurangkan risiko penyakit kardiovaskular. 494 00:32:19,646 --> 00:32:23,816 Kerap makan kacang dapat kurangkan risiko kanser kolon. 495 00:32:24,484 --> 00:32:27,904 Jadi, bukan ketiadaan daging saja yang bermanfaat. 496 00:32:27,987 --> 00:32:31,991 Pengambilan kerap dalam diet 497 00:32:32,075 --> 00:32:35,078 makanan seperti bijian gandum, legum, 498 00:32:35,161 --> 00:32:37,830 buah, sayur dan kekacang. 499 00:32:38,706 --> 00:32:41,876 Kita sering menerima mesej negatif tentang makanan, 500 00:32:41,960 --> 00:32:44,420 tapi kajian mereka mendedahkan, 501 00:32:44,504 --> 00:32:47,799 bukan setakat mengelakkan produk berasaskan haiwan, 502 00:32:47,882 --> 00:32:52,136 tapi apabila kita tambah buah, sayur dan kekacang ke dalam diet kita, 503 00:32:52,220 --> 00:32:56,265 ia membantu menurunkan berat badan dan memperbaik fungsi imun. 504 00:32:57,016 --> 00:32:58,434 - Selamat pagi. - Apa khabar? 505 00:32:58,518 --> 00:32:59,352 Baik. 506 00:32:59,435 --> 00:33:03,147 Maksudnya, mereka berjaya menyampaikan mesej kesihatan 507 00:33:03,231 --> 00:33:04,607 dengan cara positif, 508 00:33:04,691 --> 00:33:07,318 dan bukannya teguran atau amaran keras. 509 00:33:08,820 --> 00:33:12,156 Penganut Adven yang makan makanan berasaskan tumbuhan hidup paling lama 510 00:33:12,240 --> 00:33:16,035 dan berat mereka kurang 20 paun berbanding yang makan daging. 511 00:33:16,703 --> 00:33:21,582 Maka, kajian Adven itu menunjukkan pelan tindakan yang jelas. 512 00:33:22,083 --> 00:33:23,876 Amalkan diet berasaskan tumbuhan. 513 00:33:24,794 --> 00:33:26,713 Ia juga mudah didapatkan oleh semua orang. 514 00:33:28,923 --> 00:33:34,887 LOMA LINDA DIET BERASASKAN TUMBUHAN 515 00:33:36,431 --> 00:33:39,851 ERNEST ZANE USIA 95 516 00:33:39,934 --> 00:33:41,686 - Ikut sini. - Baiklah. 517 00:33:41,769 --> 00:33:45,356 Saya nak tunjukkan semua tempat yang pernah kami duduki. 518 00:33:45,440 --> 00:33:48,109 - Nenek moyang anda dari China? - Ya. 519 00:33:48,192 --> 00:33:49,986 Betulkah? Bahagian mana? 520 00:33:50,069 --> 00:33:51,112 LAUTAN INDIA 521 00:33:51,195 --> 00:33:52,488 Canton. 522 00:33:52,572 --> 00:33:53,698 Di selatan? 523 00:33:53,781 --> 00:33:54,782 Ya. 524 00:33:54,866 --> 00:33:58,786 Apabila melihat gambar-gambar ini, yang mana paling bermakna? 525 00:33:58,870 --> 00:33:59,996 Anak perempuan saya. 526 00:34:00,079 --> 00:34:03,166 Kenapa gambar dia paling bermakna bagi anda? 527 00:34:03,750 --> 00:34:05,168 Itu saja yang saya ada. 528 00:34:06,044 --> 00:34:09,213 Maksud anda, anda hidup 30 tahun lebih lama 529 00:34:09,297 --> 00:34:10,590 berbanding ayah anda. 530 00:34:10,673 --> 00:34:11,674 Betul. 531 00:34:11,758 --> 00:34:14,761 Anda penganut Adven, tapi ayah anda bukan? 532 00:34:14,844 --> 00:34:18,598 Dia tak tahu tentang kesihatan. Dia minum arak dan merokok. 533 00:34:19,098 --> 00:34:23,227 Jika saya ikut jejak langkah dan gaya hidup ayah saya, 534 00:34:23,311 --> 00:34:24,729 saya pasti dah mati. 535 00:34:24,812 --> 00:34:27,690 Saya nak cuba uji teori saya. 536 00:34:27,774 --> 00:34:32,737 Rakyat Amerika taasub dengan jalan mudah untuk sihat. 537 00:34:32,820 --> 00:34:34,322 Diet, makanan tambahan, 538 00:34:34,405 --> 00:34:36,324 tapi, daripada pemerhatian saya, 539 00:34:36,407 --> 00:34:40,787 melainkan kita ambil tindakan betul untuk tempoh yang cukup lama 540 00:34:40,870 --> 00:34:42,663 dan elakkan tindakan salah 541 00:34:42,747 --> 00:34:47,585 bukan hanya untuk beberapa bulan, tapi tahun, dekad atau sepanjang hayat. 542 00:34:48,127 --> 00:34:51,631 Jika kita perhatikan penganut Adven dan hari Sabat Sabtu, 543 00:34:51,714 --> 00:34:56,177 mereka mengukuhkan tabiat ini setiap minggu. 544 00:34:56,260 --> 00:34:58,513 Boleh anda gambarkan dengan ringkas 545 00:34:58,596 --> 00:35:02,266 aktiviti bermula malam Jumaat ketika Sabat bermula hingga Sabtu? 546 00:35:02,350 --> 00:35:04,435 Apa yang berlaku? Apa anda buat? 547 00:35:04,519 --> 00:35:08,648 Kami tak membeli-belah atau bersukan, contohnya. 548 00:35:08,731 --> 00:35:11,692 - Apa anda buat? - Saya hadiri latihan koir. 549 00:35:36,843 --> 00:35:39,720 Kehidupan di Amerika penuh dengan tekanan. 550 00:35:40,805 --> 00:35:42,181 Kebimbangan. Tergesa-gesa. 551 00:35:42,265 --> 00:35:45,893 Bergegas dari tempat ke tempat. Jadual kita padat. 552 00:35:47,478 --> 00:35:50,648 Penganut Adven ada suaka masa 553 00:35:50,731 --> 00:35:55,319 selama 24 jam bermula timbul matahari pada Jumaat hingga terbenam pada Sabtu 554 00:35:55,403 --> 00:35:56,946 untuk mereka berehat. 555 00:35:57,572 --> 00:35:59,365 Sebagai pendakwah Adven, 556 00:35:59,448 --> 00:36:03,077 terangkan tentang Sabat Adven 557 00:36:03,161 --> 00:36:06,164 yang anda rasa membantu orang hidup lebih lama. 558 00:36:06,247 --> 00:36:08,749 Tuhan dikatakan berehat pada hari ketujuh. 559 00:36:08,833 --> 00:36:12,795 Berpandukan arahan yang Dia berikan, 560 00:36:12,879 --> 00:36:16,966 ya, saya boleh berehat dalam rahmat-Nya. 561 00:36:17,049 --> 00:36:21,095 Rehat bukan bermakna hanya berbaring dan tidur. 562 00:36:21,596 --> 00:36:24,724 Sebaliknya, rehat dan kepuasan yang sebenar 563 00:36:24,807 --> 00:36:26,976 boleh membawa perubahan. 564 00:36:27,059 --> 00:36:30,313 Adakah anda selalu rasa risau atau rasa tenteram? 565 00:36:30,396 --> 00:36:33,149 Saya boleh katakan saya rasa tenteram. 566 00:36:33,232 --> 00:36:35,860 Kebimbangan tak membantu apa-apa. 567 00:36:35,943 --> 00:36:37,987 Ia melemahkan kita. 568 00:36:38,070 --> 00:36:42,325 Kesihatan emosi kita tak baik apabila kita risaukan sesuatu. 569 00:36:42,408 --> 00:36:46,913 Apa patut saya makan? Apa patut saya minum? Apa patut dipakai? 570 00:36:46,996 --> 00:36:48,831 Itulah yang orang lain buat. 571 00:36:48,915 --> 00:36:50,374 GEREJA PEJABAT 572 00:36:50,458 --> 00:36:56,505 Melihatkan Zon Biru ini, trend peningkatan jelas kelihatan dari segi kepercayaan. 573 00:36:56,589 --> 00:37:00,176 Penganut Adven sangat alim dan patuh pada agama. 574 00:37:00,259 --> 00:37:04,347 Di Sardinia, kita nampak penganut Katolik yang amat teguh, 575 00:37:04,430 --> 00:37:06,474 dan di Okinawa, 576 00:37:06,557 --> 00:37:08,893 mereka menghormati nenek moyang. 577 00:37:10,311 --> 00:37:13,814 Semasa dia berdoa, apa yang dia hajatkan? 578 00:37:13,898 --> 00:37:16,442 Lindungilah kami. Saya minta perlindungan. 579 00:37:16,525 --> 00:37:18,361 Lindungilah kami. 580 00:37:18,444 --> 00:37:21,030 Itu yang saya hajatkan. Pastikan kami sihat. 581 00:37:21,739 --> 00:37:24,659 Untuk cucu-cucu saya. Supaya mereka selamat. 582 00:37:25,368 --> 00:37:30,456 Analisis menunjukkan orang yang hadir upacara keagamaan lebih sekali seminggu 583 00:37:30,539 --> 00:37:33,918 dapat panjangkan jangka hayat sebanyak tujuh tahun. 584 00:37:34,752 --> 00:37:37,255 Tak kiralah agama apa anda anuti. 585 00:37:37,338 --> 00:37:40,758 Yang penting, anda sertai komuniti berasaskan kepercayaan 586 00:37:40,841 --> 00:37:41,884 dan anda hadir. 587 00:37:41,968 --> 00:37:43,135 KEPERCAYAAN 588 00:37:43,219 --> 00:37:46,180 Ini sesuatu yang kita semua boleh amalkan. 589 00:37:57,900 --> 00:38:01,237 Bapa dan Tuhan kami, Engkau tinggi memerhatikan kami. 590 00:38:02,405 --> 00:38:04,323 Engkau lihat ciptaan-Mu, 591 00:38:05,157 --> 00:38:07,618 anak-anak lelaki dan perempuan-Mu. 592 00:38:07,702 --> 00:38:10,329 Kami bersyukur kerana dapat berkumpul 593 00:38:10,413 --> 00:38:12,915 sesama yang muda dan yang tidak muda. 594 00:38:12,999 --> 00:38:16,252 Kami bersyukur atas upacara yang kami berikan hari ini 595 00:38:16,335 --> 00:38:17,461 dan diberi kepada kami. 596 00:38:17,545 --> 00:38:18,671 Kami bersyukur. 597 00:38:20,381 --> 00:38:24,969 Bagi penganut Adven, saya rasa ini membuatkan mereka patuh. 598 00:38:25,052 --> 00:38:27,555 Ia mengingatkan kita untuk bersosial. 599 00:38:27,638 --> 00:38:30,683 Ia mengingatkan kita tentang tujuan hidup, 600 00:38:30,766 --> 00:38:33,602 untuk ambil diet lengkap dan berasaskan tumbuhan 601 00:38:33,686 --> 00:38:37,273 kerana kebanyakan campur tangan kesihatan 602 00:38:37,356 --> 00:38:38,858 tidak bertahan lama. 603 00:38:39,608 --> 00:38:43,821 Namun, kita juga tahu bahawa amalan kesihatan boleh berjangkit. 604 00:38:43,904 --> 00:38:47,074 Ada kajian menunjukkan jika rakan baik anda obes, 605 00:38:47,158 --> 00:38:50,202 kemungkinan besar anda juga akan berlebihan berat. 606 00:38:51,245 --> 00:38:55,207 Elemen merokok dan kesunyian juga boleh berjangkit. 607 00:38:57,418 --> 00:39:02,965 Jadi, pengajarannya, tindakan terbaik adalah menyertai kumpulan yang betul. 608 00:39:03,591 --> 00:39:07,053 Kelilingi diri anda dengan orang yang menganggap rekreasi 609 00:39:07,136 --> 00:39:09,347 adalah berkebun atau berjalan 610 00:39:09,430 --> 00:39:12,850 yang mempunyai impak besar kepada tabiat anda. 611 00:39:12,933 --> 00:39:16,937 Bagus juga jika ada seorang vegetarian atau vegan dalam kalangan anda 612 00:39:17,021 --> 00:39:20,232 kerana mereka akan ajar pemakanan berasaskan tumbuhan. 613 00:39:20,316 --> 00:39:23,361 Tak tahulah sama ada boleh masuk ke syurga atau tak, 614 00:39:23,444 --> 00:39:27,531 tapi ia berkesan untuk memastikan akhlak dan tingkah laku terjaga 615 00:39:27,615 --> 00:39:30,618 melalui tabiat dan tingkah laku sihat 616 00:39:30,701 --> 00:39:32,495 dan itulah kuasanya. 617 00:39:38,709 --> 00:39:42,213 Kami jumpa contoh hebat bagi kelanjutan usia di Sardinia, 618 00:39:42,296 --> 00:39:44,840 Okinawa dan Loma Linda. 619 00:39:45,966 --> 00:39:49,387 Kami belajar benda baharu di setiap tempat yang dikunjungi. 620 00:39:50,388 --> 00:39:54,100 Namun, saya mahu cari lagi lokasi-lokasi kelanjutan usia. 621 00:39:57,395 --> 00:40:00,481 Saya dengar tentang sebuah tempat di pantai Turkiye, 622 00:40:00,564 --> 00:40:01,982 ia sebenarnya di Greece. 623 00:40:04,235 --> 00:40:08,155 Tak hairanlah penduduk di sini hidup lama. 624 00:40:09,824 --> 00:40:13,202 Namun, terdapat 227 pulau yang tak didiami di Greece 625 00:40:13,285 --> 00:40:18,124 dan hanya sebuah pulau jauh mengatasi pulau-pulau lain 626 00:40:18,207 --> 00:40:20,251 dari aspek kelanjutan usia. 627 00:40:28,634 --> 00:40:31,262 Jadi, apa yang berlaku di sini? 628 00:43:39,199 --> 00:43:42,745 Siri ini direka untuk menghiburkan dan sebagai makluman, 629 00:43:42,828 --> 00:43:45,664 bukan nasihat perubatan atau kesihatan. 630 00:43:45,748 --> 00:43:50,377 Sentiasa rujuk doktor anda berkenaan kesihatan peribadi 631 00:43:50,461 --> 00:43:55,341 sebelum anda mengubah diet, senaman atau gaya hidup. 632 00:43:55,424 --> 00:44:00,220 Terjemahan sari kata oleh Najat H.