‎Vào khoảng năm 1999, ‎một nhà nghiên cứu người Ý gần như vô danh
‎phát biểu ‎tại một hội nghị quốc tế về tuổi thọ
‎và cho biết về một nơi ‎tập trung rất nhiều người trăm tuổi.
‎Thật ra, điều đáng chú ý là ‎nhiều thành viên trong cộng đồng khoa học
‎từ chối tin anh ấy.
‎Người đàn ông đó là Tiến sĩ Gianni Pes.
‎Và anh ấy cho biết ở Sardinia, Ý, ‎anh ấy đã tìm ra một khu vực
‎có số người 100 tuổi cao gấp gần mười lần
‎so với một nhóm dân số tương tự ở Mỹ.
‎Hấp dẫn hơn nữa, anh ấy có một tấm bản đồ, ‎và mỗi lần phát hiện ra một địa điểm
‎có lượng người trăm tuổi ‎tập trung cao bất thường,
‎anh ấy đánh dấu lại bằng một chấm xanh.
‎Trên một khu vực, có rất nhiều chấm xanh ‎đến mức nó tạo thành một đốm màu xanh,
‎và đó là nguồn gốc của cái tên Vùng Xanh.
‎Tới giờ, tôi đã tới Okinawa,
‎nơi tôi bắt đầu tìm hiểu ‎tại sao dân ở đó sống lâu đến vậy,
‎nên khi tôi nghe về Vùng Xanh này, ‎nơi chỉ có khoảng sáu ngôi làng nông thôn,
‎tôi không nghĩ nó có thể cho manh mối mới.
‎Và tôi cũng biết cách duy nhất ‎để biết chắc là đến đó và điều tra.
‎SARDINIA ‎Ý
‎SỐNG ĐẾN 100: BÍ QUYẾT CỦA BLUE ZONES
‎SARDINIA ‎Ý
‎Baunei là một ngôi làng có vị trí tốt
‎ở một nơi đầy đá cứng,
‎ở trên đồng bằng,
‎ở dưới chân núi, và nằm giữa bờ biển.
‎Ai đi qua cũng phải nán lại ‎để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nó.
‎Trông vô cùng tuyệt vời!
‎Ai đi qua cũng thèm muốn nó
‎vì vẻ đẹp và quang cảnh của nó.
‎96 TUỔI
‎Những khu vực trường thọ ở Vùng Xanh ‎chủ yếu nằm ở miền núi.
‎- Anh quan sát được gì? ‎- Đúng rồi.
‎Độ cao là giả thuyết đầu tiên của ta nhỉ?
‎Giả thuyết đó có lý đấy.
‎Chúng ta tìm thấy các ngôi làng ‎ở độ cao hơn 700 mét.
‎- Mét, phải rồi. Là 2.500 foot. ‎- Chính xác.
‎Nhưng độ cao cũng không hẳn ‎là lời giải thích cho điều này.
‎- Chào buổi sáng. ‎- Chào buổi sáng.
‎Giờ mới đến à? Bọn tôi nấu xong cả rồi!
‎Một lễ hội nhỏ!
‎Chào bà.
‎Chào buổi sáng.
‎Các bà làm gì món vậy?
‎Bánh gathulis.
‎Có ngọt không?
‎Không, không ngọt.
‎Khoai tây và phô mai.
‎Bà ấy nghĩ sức khỏe của mình ‎tốt, rất tốt, hay tuyệt vời?
‎Tự đánh giá ấy.
‎Tốt, nhưng không quá tuyệt vời.
‎Không thể hoàn toàn tuyệt vời được.
‎94 TUỔI
‎Sao bà ấy lại nghĩ mình sống lâu ‎và khỏe mạnh thế?
‎Như tôi đã nói, ‎niềm tin và hy vọng là hai yếu tố chính.
‎Là nhờ chúng đó. ‎Không phải công của tôi đâu.
‎Bà có thường xuyên đến nhà thờ không?
‎Mỗi ngày.
‎Nếu tôi đi chậm thì mất mười phút.
‎Tôi thấy điều đó thật tuyệt vời ‎vì tôi biết ngay bên ngoài nhà bà ấy,
‎nó nằm tít trên đồi.
‎Khi tôi còn nhỏ, ‎ở đây chỉ có cánh đồng lúa mì.
‎Ông có nhớ ở đây ‎từng có cái bưu điện không?
‎- Có. ‎- Bà Lavinia làm ở đó.
‎Ừ, tôi nhớ.
‎Chào buổi tối!
‎Xin chào!
‎Hai ông đi đâu vậy? Đi dạo ạ?
‎Có vẻ như 99% việc đi lại ở Vùng Xanh
‎đều là lên dốc hoặc xuống dốc.
‎Có một số ngôi làng khác ở dưới núi,
‎nhưng họ không có tuổi thọ cao,
‎nên Gianni đã nghiên cứu điều này.
‎Anh ấy đã phỏng vấn ‎khoảng 300 người trăm tuổi,
‎rồi so sánh điều đó với độ cao của làng
‎và nhận thấy rất rõ ràng
‎rằng một trong những dấu hiệu lớn nhất ‎của sự trường thọ là độ dốc của ngôi làng.
‎Độ dốc với chúng tôi rất quan trọng. ‎Anh có thể thấy ở đây,
‎chỉ cần đi bộ
‎là có thể tiêu hao thêm năng lượng rồi.
‎Nhiều nhà có hai, ba hoặc bốn tầng.
‎Mỗi ngày phải đi bộ lên xuống ‎30 bậc thang.
‎Ai có thể nghĩ độ dốc của một ngôi làng ‎sẽ có mối tương quan với tuổi thọ?
‎Không ai trong số họ có bắp tay to ‎hay có thể chơi ba môn phối hợp. Họ đi bộ.
‎Tôi đang nghĩ lại về Okinawa ‎và việc họ làm vườn mỗi ngày,
‎đứng lên ngồi xuống, ‎và tôi thấy có sự tương đồng.
‎Họ thậm chí không nhận ra, ‎nhưng họ đang tập thể dục.
‎Họ di chuyển tự nhiên như vậy cả ngày.
‎Hầu hết mọi người ‎dành khoảng nửa ngày để ngồi.
‎Ta di chuyển từ xe hơi, ‎sang bàn làm việc đến ghế dài,
‎và lâu ngày ít vận động
‎sẽ làm tăng nguy cơ ‎mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim,
‎cả hai đều rút ngắn cuộc sống của ta lại.
‎Nhưng ở Sardinia,
‎chỉ có một tỷ lệ nhỏ mắc các bệnh này
‎và do đó, họ sống lâu hơn.
‎Điều này cho ta một manh mối thú vị.
‎Nếu ta muốn sống lâu hơn, ‎thay vì bỏ nhiều tiền mua thẻ tập gym,
‎có lẽ ta nên bắt đầu bằng việc không đi ‎thang máy mà đi thang bộ.
‎ĐỘ DỐC
‎Vùng Xanh ở Sardinia ‎thực ra là vùng Barbagia…
‎cái tên này có nguồn gốc ‎giống từ "kẻ man rợ".
‎Khoảng 13.000 năm trước, một nhóm dân số ‎đã chiếm đóng toàn bộ hòn đảo.
‎Và rồi người Phoenicia đến, ‎sau đó là người La Mã,
‎sau đó là người Ả Rập, ‎và cứ mỗi một nhóm người đến
‎là họ lại cố gắng khuất phục ‎dân bản địa vùng này.
‎Cuối cùng, mọi người ‎chuyển lên vùng cao nguyên.
‎Dân ở đây phần lớn bị bỏ lại một mình ‎vì họ có tiếng là dữ dằn.
‎Người lạ đồng nghĩa với rắc rối,
‎nên khi người lạ lang thang ‎đến vùng cao nguyên này
‎họ thường bị chĩa gươm vào người.
‎Và trong 2.000 năm, lối sống này ‎đã tạo nên một tập hợp các truyền thống,
‎một quy tắc ứng xử,
‎một bộ giá trị, một chế độ ăn uống.
‎Những gì ta thấy bây giờ không khác nhiều
‎so với những gì ta có thể thấy ‎một ngàn năm trước ở đây.
‎Nóng lên chưa?
‎Làm nóng nó nhanh không dễ đâu.
‎Bà phải khuấy nó, rồi để yên một lúc. ‎Bà chẳng giỏi việc này gì cả!
‎Muối đâu rồi nhỉ?
‎Thế còn hành?
‎Nếu bạn muốn biết người Sardinia ăn gì ‎để sống đến 100 tuổi,
‎thì tốt nhất ‎là nhìn vào căn bếp của các bà cụ.
‎Họ đã nấu những món giống nhau ‎trong suốt nhiều thế hệ.
‎Nhưng thứ làm tôi sốc ‎là mì ống và bánh mì.
‎Quê tôi ở Mỹ nên tôi nghĩ: ‎"Đợi đã. Tinh bột là kẻ thù, phải không?"
‎Bánh mì, mì ống,
‎nói đúng ra, ‎đây là các loại tinh bột đơn giản.
‎Nhưng vấn đề ở đây là cách chế biến ‎các loại tinh bột đơn giản này.
‎Ví dụ như bánh mì bột chua. ‎Khi làm bánh mì bột chua,
‎quá trình này rất khác ‎so với bánh mì trắng thông thường
‎vì bánh mì chua thực sự được ủ men
‎với một loại vi khuẩn ‎có tên là lactobacillus
‎giúp giảm lượng đường huyết của cả bữa ăn.
‎Điều đó nghĩa là bánh mì bột chua này ‎làm giảm khả năng hấp thụ đường,
‎và điều đó có thể giải thích tại sao ‎họ có tỷ lệ mắc tiểu đường thấp hơn
‎và do đó, họ có tuổi thọ cao hơn.
‎Nhưng ở đây chủ yếu ‎có các loại tinh bột phức tạp,
‎như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và đậu.
‎Súp rau là điểm đặc biệt ‎của chế độ ăn này suốt nhiều thế kỷ.
‎Súp rau là gì? Về cơ bản là đậu, ‎đôi khi là mì ống,
‎và các loại rau có sẵn,
‎bất cứ thứ gì mọc trong vườn.
‎Tất cả các thành phần ‎đều có nhiều loại chất xơ,
‎giúp kiểm soát tình trạng viêm nhiễm ‎và giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh.
‎Có ổn không nếu tôi…
‎Xem này!
‎Thứ mà họ ăn mỗi ngày,
‎và đó là phần lớn lượng calo nạp vào,
‎món súp rau trông ngon mắt này.
‎Giống như Okinawa với khoai lang tím,
‎Sardinia có chế độ ăn giàu tinh bột.
‎Điều này khiến tôi nghĩ,
‎có lẽ tinh bột không tệ đến vậy ‎nếu chúng được chế biến đúng cách.
‎TINH BỘT TỐT
‎Có bao nhiêu người trăm tuổi ‎ở nghĩa trang này?
‎Tôi đếm được gần 30 người trăm tuổi.
‎- Ba mươi người trăm tuổi? ‎- Phải.
‎Khoan, đó là 103 tuổi à?
‎Từ 1880 đến…
‎Chính xác.
‎- Một trăm lẻ ba. ‎- Phải.
‎Những người già 103 tuổi ‎được chôn chồng lên nhau.
‎Gianni nói: "Quan trọng đó!"
‎Đôi khi ta có thể tìm thấy ‎những ngôi mộ có cả chồng và vợ,
‎hai người trăm tuổi.
‎Tôi không phải ở lâu ‎trong nghĩa trang Sardinia để nhận ra
‎họ đã sống rất lâu.
‎Nhưng khi nhìn lướt qua, ‎tôi nhận thấy một điều thú vị.
‎Theo thống kê, phụ nữ ‎có xu hướng sống lâu hơn đàn ông.
‎Ở Mỹ, cứ mỗi người đàn ông trăm tuổi,
‎thì có năm người phụ nữ trăm tuổi.
‎Nhưng ở Sardinia, tỷ lệ là một đối một.
‎Đây là nơi tập trung ‎nhiều đàn ông trăm tuổi nhất thế giới.
‎Tôi có hai người cô. Một người ‎chết ở tuổi 103, người kia là 102.
‎Các ông bao nhiêu tuổi rồi?
‎Ông ấy già rồi!
‎Tôi không già như ông ấy nói đâu.
‎Ở đây có gì vậy?
‎Những người đàn ông này làm gì ‎mà đặc biệt vậy?
‎Họ không phải nông dân hay thợ thủ công. ‎Họ không mở quán bar và nhà hàng.
‎Hóa ra đàn ông theo truyền thống ‎luôn là người chăn cừu.
‎93 TUỔI
‎Đầu tiên, chúng tôi vắt sữa động vật
‎lúc sáng sớm tinh mơ.
‎Vì chưa có tường chắn,
‎nên chúng tôi phải theo ‎các con thú đi khắp nơi.
‎Việc chăn cừu có thể
‎đóng góp được gì ‎vào tuổi thọ của đàn ông ở đây?
‎Họ dành thời gian cho động vật. ‎Họ đi bộ trên đồi.
‎Họ ngủ trưa,
‎và đến giờ giảm giá ‎thì họ thường trở về làng,
‎uống một ly rượu cùng bạn bè.
‎Đàn ông ở Sardinia làm việc,
‎nhưng họ không có vẻ căng thẳng lắm.
‎Căng thẳng là một cái nút ‎mà não bộ nhấn vào,
‎nó hoạt động như một cơ chế mặc định ‎để thích nghi với tình huống xấu nhất.
‎Khoảnh khắc ta thấy cực căng thẳng, ‎lượng đường trong máu tăng vọt.
‎Chà.
‎Dấu hiệu bị viêm nhiễm cũng tăng đột biến.
‎Ta biết lý do nó tiến hóa.
‎Nếu ta đang chạy trốn khỏi một con vật ‎và ta có vết thương hở,
‎tình trạng bị viêm sẽ bảo vệ ta.
‎- Khi căng thẳng? ‎- Khi căng thẳng.
‎Có vẻ có ích đấy.
‎Chỉ có ích khi nó xảy ra ‎trong thời gian ngắn.
‎Vấn đề là khi ta giữ cái nút quá lâu,
‎những tác động đó sẽ trở nên tiêu cực.
‎Căng thẳng liên tục hoặc thường xuyên
‎có thể gây ra bệnh tim mạch ‎và tăng khả năng mắc bệnh.
‎Không phải những người chăn cừu ở đây ‎không có chút căng thẳng nào.
‎Họ chỉ có vẻ không bị ‎căng thẳng thường xuyên.
‎Trong cuộc khảo sát toàn cầu về căng thẳng ‎hàng ngày theo từng quốc gia,
‎Người Mỹ cho ra kết quả ngược lại.
‎Người Mỹ vượt mức trung bình toàn cầu 20%.
‎Có một cách mà căng thẳng đem lại lợi ích
‎là ta vượt qua bằng cách chủ động đối phó.
‎Ngày nay, trong thế giới hiện đại,
‎thông qua mạng xã hội, ‎phương tiện đại chúng,
‎ta phải chịu những vấn đề của thế giới.
‎Đây là những vấn đề ‎ta không thể kiểm soát.
‎Nhưng ta có thể kiểm soát ‎cách ta đối xử với con dê
‎để đảm bảo đàn dê khỏe mạnh.
‎Và ý thức chủ động đối phó,
‎nơi ta có thể giải quyết ‎các vấn đề của mình,
‎là một phần rất quan trọng ‎đối với sức khỏe tâm thần,
‎khả năng nhận thức lâu dài, ‎và phục hồi sau căng thẳng.
‎Ở hầu hết trên thế giới, ta được thúc đẩy ‎để tiến bộ bằng cách làm việc chăm chỉ,
‎ngày này qua ngày khác.
‎Ở Sardinia, vấn đề không nằm ‎ở việc họ làm nhiều hay ít.
‎Mà là cách họ làm.
‎KIỂM SOÁT CĂNG THẲNG
‎Đây là một manh mối khác. ‎Thông thường, khi ta thấy nhiều người già,
‎ta cũng sẽ thấy rất nhiều viện dưỡng lão.
‎Ở đây thì không thế.
‎Thật ra, tôi chưa từng thấy ‎viện dưỡng lão nào ở Vùng Xanh này.
‎Nếu các cơ sở cho người già ‎không chăm sóc người già,
‎thì ai sẽ chăm sóc họ?
‎101 TUỔI
‎Tôi chưa bao giờ thích học viết lách.
‎Giờ bà ấy còn không chịu trả lại bút.
‎Bà ấy đang viết dòng cuối.
‎Vậy là bà vừa mừng sinh nhật lần thứ 101?
‎Khi tôi 80 tuổi,
‎một phụ nữ hỏi tôi về lương hưu.
‎Mọi người trong gia đình tôi ‎đều qua đời ở độ tuổi tám mươi,
‎nên tôi nói: "Đòi lương hưu để làm gì?"
‎Và giờ tôi đã bỏ lỡ 21 năm tiền lương hưu.
‎Nhưng bà đã già đi.
‎Bà ấy luôn độc thân sao?
‎Đúng vậy.
‎Bác luôn độc thân phải không, bác Gio?
‎- Đúng. ‎- Đúng, bà ấy luôn độc thân.
‎Giờ bà ấy vẫn độc thân.
‎Chúng tôi thay phiên nhau ‎chăm sóc bà ấy mỗi ngày.
‎Đưa bà ấy đi dạo. Nấu ăn giúp bà ấy.
‎Ngay cả lúc trẻ hơn thế này, ‎bà ấy đã được các cháu gái mời đi ăn trưa.
‎Chúng tôi không bao giờ ‎để bà ấy một mình vào Chủ Nhật,
‎dù chúng tôi còn bận rộn với con cái.
‎Chúng tôi luôn coi bà ấy như một người mẹ.
‎Bà ấy không có con, ‎nhưng bà ấy đã chăm sóc chúng tôi.
‎Có lần, bà ấy bị ốm nặng.
‎Chúng tôi cho bà ấy nhập viện, ‎và ở bệnh viện,
‎bà ấy luôn quay mặt về phía bức tường
‎và không nói chuyện với ai.
‎Bà không nói gì, ‎và chúng tôi biết mình đang mất bà.
‎Thế là chúng tôi bắt đầu ‎thay phiên nhau theo nhóm,
‎và cho bà ăn.
‎Chúng tôi nâng đầu bà lên
‎vì bà không thể đứng dậy.
‎Bà ấy có thể sẽ chết ‎nếu bị bỏ rơi vào thời điểm đó.
‎Rõ ràng là dân ở Vùng Xanh ‎luôn ở gần những người thân cao tuổi
‎để họ có thể được chăm sóc tốt hơn.
‎Một trong những cách nhanh nhất ‎để lấy đi tuổi thọ của bố mẹ
‎là đưa họ vào viện dưỡng lão.
‎Họ vào viện dưỡng lão ‎là mất từ hai đến sáu năm tuổi,
‎tùy thuộc vào một số trường hợp.
‎Một nghiên cứu ước tính rằng ngày nay, ‎một người 50 tuổi ở Mỹ
‎có ít nhất 53% khả năng
‎sẽ phải vào sống ở viện dưỡng lão cả đời.
‎Nhưng ở Sardinia, ‎bạn sẽ không bao giờ thấy điều đó.
‎Họ phải biến cộng đồng ‎thành một giá trị cốt lõi.
‎Gắn bó như một cộng đồng, ‎và thứ xây dựng nên cộng đồng là gia đình.
‎Nên tất cả đều ở nhà, ‎không những được chăm sóc tốt hơn,
‎mà còn được truyền lại sự thông thái.
‎Sự thấu hiểu này được thể hiện rõ nhất
‎trong câu chuyện về ngôi làng ‎bị bỏ hoang, Gairo Vecchio.
‎Có câu chuyện cổ xưa kể rằng, ‎ngày xửa ngày xưa,
‎khi người già trở thành gánh nặng,
‎con trai cả sẽ đưa họ lên đỉnh vách đá ‎và đẩy họ xuống.
‎Nhưng một người con trai ‎đã bí mật từ chối làm thế.
‎Anh ấy đưa người bố 70 tuổi đi trốn,
‎và cuối cùng, ‎người con đó đã vô cùng thành đạt.
‎Khi mọi người hỏi bí quyết để thành công,
‎anh ấy tiết lộ rằng bố mình còn sống
‎và anh ấy thành công là do đã được ‎lĩnh hội sự thông thái của bố.
‎Bài học của câu chuyện ngụ ngôn này ‎là mối quan hệ với người già
‎là kho báu cần được trân trọng,
‎và rốt cuộc, chính họ ‎là người giúp ta trưởng thành.
‎Mọi người thích thời gian ở đây ‎hay là lúc đi làm?
‎Anh muốn biết sao?
‎Khi chúng tôi đến đây, ‎chúng tôi được thư giãn.
‎Chúng tôi thấy thư giãn
‎vì được bà ấy truyền cho sự thanh thản.
‎Chăm sóc bà Giulia ‎là một việc giúp thư giãn, tôi nghĩ vậy.
‎Khi tôi bắt đầu điều tra Vùng Xanh ở đây,
‎tôi đã nhấn mạnh vào bánh mì bột chua ‎và món súp rau.
‎Nhưng giờ thì tôi tin rằng
‎yếu tố quyết định có tác động ‎mạnh mẽ hơn đến tuổi thọ
‎là những truyền thống và chuẩn mực xã hội.
‎Sự tôn kính vô cùng lớn đối với gia đình.
‎CHĂM SÓC NGƯỜI LỚN TUỔI
‎Sardinia và Okinawa, họ đều bị cô lập.
‎Họ ở những vùng đất xa xôi,
‎nơi có truyền thống tránh xa ‎lực ăn mòn của quá trình hiện đại hóa.
‎Và đó là điều khiến bước tiếp theo ‎trong hành trình của tôi trở nên hấp dẫn.
‎Khi tôi bắt đầu tìm kiếm những Vùng Xanh,
‎tôi cần phải tìm xem liệu ở Mỹ ‎có điểm tập trung nhiều người sống thọ.
‎Tôi bắt đầu ở CDC, ‎và họ không có nhiều dữ liệu lắm.
‎Và rồi tôi có dữ liệu tuổi thọ ‎của từng hạt, nó không hữu ích lắm.
‎Và mãi đến khi tôi có đầu mối ‎dẫn đến nghiên cứu của Adventist Health…
‎theo những người Cơ đốc Phục lâm. ‎Tôi chưa từng gặp họ.
‎Nhưng nghiên cứu của Adventist Heath ‎đã tìm ra 96,000 tín đồ Cơ đốc Phục lâm
‎và nó không chỉ biết họ sống được bao lâu,
‎mà vì nó còn hỏi về thói quen và lối,
‎nên ta cũng có thể thấy những hành vi nào ‎liên quan đến việc sống thọ.
‎Điều gây sốc thực sự được phát hiện ‎trong một cộng đồng Cơ đốc Phục lâm,
‎nơi các tín đồ đang thách thức ‎tỷ lệ về khả năng sống thọ.
‎Đây không phải là một địa điểm kỳ lạ ‎ở nửa kia của Trái đất.
‎Đây là Vùng Xanh ngay ngoại ô nước Mỹ.
‎Tôi nhớ lần đầu lái xe đến Loma Linda.
‎Tôi bay đến Sân bay Quốc tế Los Angeles,
‎thuê một chiếc xe,
‎lái xe khoảng hai giờ trên cao tốc số 10, ‎đường cao tốc San Bernardino, sáu làn xe.
‎Rồi tôi ra khỏi cao tốc ở Loma Linda,
‎và thứ đầu tiên tôi thấy ‎là một quán Del Taco,
‎và tôi nghĩ: "Đây mà là Vùng Xanh?"
‎Nghe có vẻ khó tin, nhưng theo nghiên cứu,
‎những người theo đạo Cơ đốc Phục lâm này ‎sống lâu hơn dân California,
‎7,3 năm đối với đàn ông ‎và 4,4 năm đối với phụ nữ.
‎Cộng đồng người Mỹ điển hình này ‎không hề bị cô lập.
‎Tại sao Loma Linda đạt được kết quả ‎như những Vùng Xanh khác?
‎TRUNG TÂM DRAYSON
‎Bắt đầu nào. Lên và xuống!
‎Đẩy, kéo!
‎Lên và xuống!
‎Thở ra khi nâng.
‎Trên khuỷu tay.
‎Ở Mỹ, chúng tôi chi hàng tỷ đô ‎cho thẻ tập gym mà không như dùng đến.
‎Chúng tôi có ý tốt.
‎Chỉ là không thể duy trì ‎thói quen tập thể dục
‎đủ lâu để tạo ra sự khác biệt.
‎Nhưng bằng cách nào đó, ‎tín đồ Cơ đốc Phục lâm ở Loma Linda
‎lại thường có các hoạt động thể chất ‎và các hành vi lành mạnh khác.
‎Quả là một pha cứu nguy!
‎Được rồi. Hai-năm-một.
‎Truyền thuyết kể rằng bà đã ‎đem môn pickleball tới Loma Linda.
‎Cái đó… Tôi chơi từ năm 2016.
‎Mẹ đỡ đầu của môn pickleball ‎tại Loma Linda.
‎Nhìn thế này thì chắc thứ Sáu nào ‎cũng đông như vậy.
‎Tôi biết có một người 82 tuổi. ‎Một cụ già 87 tuổi đã ở đây trước đó.
‎Phải.
‎Còn bà 84 tuổi. Mỗi lần bà chơi mấy tiếng?
‎- Ba tiếng. ‎- Ba tiếng!
‎Ừ. Đúng vậy.
‎Bà là bác sĩ.
‎Bà có nghĩ môn pickleball ‎có thể là bí quyết để trường thọ?
‎Tôi sẽ nói là một phần.
‎- Một phần à? ‎- Nhưng thói quen hàng ngày mới là chính.
‎Đó mới là lý do chính.
‎Sự trường thọ bao gồm việc tập thể dục ‎và cộng đồng.
‎Nếu anh bị trầm cảm, ‎anh sẽ không sống được lâu đâu.
‎Đây là cộng đồng. ‎Ta được hò hét. Ta thấy hạnh phúc.
‎Chúng tôi gọi nhau như đám nhóc cấp ba.
‎- Vâng. ‎- "Chơi với bọn tôi đi".
‎Những người này, ‎ngay cả khi họ đến lần đầu,
‎họ đã trở thành bạn.
‎Và khi ta biết có một người ‎cần ta và muốn ta
‎mặt trong cuộc đời mình,
‎điều đó mang lại cho ta tuổi thọ.
‎Mục đích sống. Ta cần phải…
‎Nếu không ai quan tâm đến anh, ai quan tâm ‎ngày mai tôi sống hay không, anh biết chứ?
‎Phải có người cần ta.
‎Bạn có thể giảm gần một phần ba ‎khả năng tử vong vào bất kỳ năm nào
‎bằng cách tích cực hoạt động, ‎nhưng hầu hết người Mỹ không như vậy.
‎Ở Loma Linda này, ‎có vẻ như có gì đó đang hoạt động.
‎Bí quyết có thể là
‎không phải cố gắng tuân thủ quy tắc ‎hay sống thật thư thái.
‎Mà là xây dựng cộng đồng ‎xung quanh hoạt động này.
‎Các tín đồ Cơ đốc Phục lâm ‎là những người Giám lý bảo thủ,
‎họ nghĩ mình khác những tín đồ Cơ Đốc khác ‎ở chỗ họ truyền giáo bằng sức khỏe.
‎Tầm 120 năm trước, ‎nơi này chỉ toàn là vườn cam,
‎và khi những tín đồ Cơ đốc Phục lâm ‎mới đến đây, họ xây dựng hai thứ,
‎nhà thờ và bệnh viên.
‎Và trong một thế kỷ tiếp theo, ‎cả hai đã phát triển vượt bậc.
‎Đại học Loma Linda có một ‎trong những bệnh viện tốt nhất ở Mỹ,
‎và Giáo hội Cơ đốc Phục lâm ‎đã mở rộng khắp thế giới.
‎Loma Linda không xa xôi về mặt địa lý,
‎nhưng như tôi bắt đầu thấy ‎họ có hơi xa cách về mặt văn hóa.
‎Họ đều có vẻ đồng tình ‎với học thuyết về sức khỏe này,
‎môi trường sinh sống ở đây ‎không có nhiều tác động
‎bằng môi trường tôn giáo ‎và xã hội ở nơi đây.
‎Người theo đạo Cơ đốc Phục lâm ‎có những hành vi
‎mà họ tin là sự ngoan đạo. ‎Một trong số đó là hoạt động thể chất,
‎và ta đều thấy rõ điều này. ‎Một việc khác nữa là làm tình nguyện.
‎Đang có chuyện gì vậy?
‎Đây là cục vàng.
‎- Một cục vàng quý. ‎- Trung tâm thần kinh.
‎Chính xác.
‎Đây là nơi adrenaline ‎bắt đầu phát triển vào buổi sáng.
‎Kiểu như: "Chúa ơi, hãy giúp chúng con ‎trở thành đôi chân của Người".
‎Giờ bà có thấy lợi ích gì không? ‎Khi làm việc ở đây?
‎Nó tạo ra một niềm vui tột đỉnh,
‎và chúng ta đều có lựa chọn mỗi ngày.
‎Ta chỉ muốn nằm ngủ,
‎hay muốn làm việc có ích?
‎Để sống có ích ‎và phục vụ nhân loại trong mọi mặt.
‎Đây không chỉ là những lời văn vẻ.
‎Chúng tôi cho người ăn, ‎liên lạc với nhau, thăm người bệnh.
‎Có quá nhiều thứ để cho đi!
‎Làm tình nguyện, có vẻ trái ngược ‎với việc trở nên khỏe mạnh,
‎nhưng chúng tôi biết những người ‎làm tình nguyện có trí nhớ tốt hơn,
‎và có quan hệ xã hội tốt hơn.
‎Họ thậm chí còn có ‎mức độ hạnh phúc cao hơn.
‎Nó luôn liên quan ‎đến một số hoạt động thể chất,
‎liên quan đến ý nghĩa nào đó
‎vì ta đang tập trung vào người khác ‎chứ không phải bản thân.
‎Đó là một trong những thứ có sức mạnh ‎nhỏ bé nhưng được đánh giá cao
‎khi bàn về công thức để sống thọ.
‎Nhưng có một điều nổi bật hơn hẳn,
‎và đó là người theo đạo Cơ đốc Phục lâm ‎rất tập trung vào dinh dưỡng.
‎Ellen White ‎là một trong những người sáng lập
‎và lãnh đạo Giáo hội Cơ đốc Phục lâm.
‎Vào giữa thế kỷ 19,
‎bà nói rằng mình có tầm nhìn
‎về tầm quan trọng của một lối sống tốt,
‎không chỉ đem đến sức khỏe tốt ‎mà còn có đầu óc minh mẫn
‎để có thể kết nối tốt hơn với Thánh thần.
‎Bà ấy đề xuất một chế độ ăn ‎không có thịt, giống như ăn chay.
‎Nó không chỉ là: ‎"loại bỏ thịt khỏi chế độ ăn".
‎Mà là "đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng
‎phải bao gồm cả trái cây,
‎các loại đậu,
‎ngũ cốc,
‎Rau củ,
‎và các loại hạt".
‎Bà đã làm gì để có thể ‎tràn đầy sức sống ở tuổi 84?
‎Có lẽ là chế độ ăn.
‎- Chế độ ăn? ‎- Đó là điều quan trọng nhất.
‎Vì đó là thứ mang lại năng lượng cho ta. ‎Đó là thứ nuôi dưỡng bộ não.
‎Bà có ăn chay không?
‎Ban đầu thì không. ‎Chúng tôi từng ăn nhiều cá.
‎Từng ăn rất nhiều thịt.
‎Lượng cholesterol của tôi tăng cao, ‎và tôi đã không muốn dùng thuốc.
‎Nên chúng tôi từ từ chuyển sang ăn chay.
‎Bà thấy sao?
‎Sức bền được cải thiện hơn.
‎Chỉ số về lượng cholesterol cải thiện hơn,
‎và đó là lý do ‎tôi rất tin vào cách ăn uống này.
‎CHỢ LOMA LINDA
‎Họ ước tính
‎khoảng 35% tín đồ Cơ đốc Phục lâm ‎ăn chay hoặc thuần chay.
‎Trong nghiên cứu của tôi, chế độ ăn của họ ‎chủ yếu là hoa quả và rau củ,
‎chỉ có khoảng 5% lượng calo họ nạp vào
‎là đến từ thịt, gia cầm và cá.
‎Nhưng một người Mỹ bình thường ‎ăn ít nhất gấp ba lần mức đó.
‎Ở Loma Linda, việc ăn thực vật ‎rất quan trọng trong tôn giáo của họ,
‎họ đã thành lập một công ty ‎sản xuất thực phẩm chay vào năm 1905.
‎Kể cả ngày nay, ‎khi tôi bước vào chợ Loma Linda,
‎các sản phẩm vẫn chủ yếu là thực vật.
‎Những thùng hạt và hạt giống khổng lồ, ‎một quầy rau củ khổng lồ.
‎Và sau đó có một quầy ‎có các loại thịt giả,
‎đó là một trải nghiệm khác ‎so với ở cửa hàng tạp hóa thông thường.
‎Có lẽ trong phần lớn lịch sử loài người,
‎ăn thịt được gắn ‎với việc đem lại sức khỏe tốt hơn.
‎Thịt chính là yếu tố gây nên một số bệnh.
‎Béo phì, bệnh tim mạch,
‎ung thư, tiểu đường.
‎Hơn nữa, trong 20 năm qua,
‎nghiên cứu đã chỉ ra rằng ‎có các thành phần trong thực phẩm thực vật
‎không có trong thực phẩm từ động vật,
‎những thứ đó rất cần thiết ‎để ta sống khỏe và sống thọ.
‎Chúng tôi phát hiện ra rằng thường xuyên ‎ăn trái cây làm giảm nguy cơ ung thư phổi.
‎Chúng tôi biết rằng những người ‎thường xuyên ăn hạt
‎có tuổi thọ cao hơn ba năm.
‎Ôi trời ơi.
‎Chúng làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
‎Thường xuyên ăn đậu ‎giúp làm giảm nguy cơ ung thư ruột kết.
‎Không chỉ bỏ ăn thịt thì mới có lợi.
‎Mà thường xuyên ăn
‎ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu,
‎trái cây, rau và các loại hạt cũng có lợi.
‎Ta thường nhận được ‎thông điệp tiêu cực về đồ ăn,
‎nhưng nghiên cứu của họ phát hiện ra,
‎ta không chỉ nên tránh ăn các loại thịt,
‎mà việc thêm trái cây và rau củ, ‎các loại hạt và đậu vào chế độ ăn uống
‎thực sự giúp ta giảm cân, ‎cải thiện chức năng miễn dịch.
‎- Chào. ‎- Chào. Khỏe chứ?
‎Tôi khỏe.
‎Vấn đề là cách họ định hình ‎thông điệp về sức khỏe rất tích cực,
‎chẳng cần phải vẫy ngón tay và bảo: ‎"Bạn không được làm thế!"
‎Ta biết rằng những tín đồ ‎theo Cơ đốc Phục lâm sống lâu
‎và nhẹ hơn khoảng 10 cân ‎so với những người ăn thịt.
‎Nghiên cứu về người Cơ đốc Phục lâm ‎nó cho ta một hành động rất rõ ràng.
‎Đơn giản là ăn thực vật.
‎Và ai cũng có thể tiếp cận được.
‎CHẾ ĐỘ ĂN NHIỀU THỰC VẬT
‎95 TUỔI
‎- Đi lối này nào. ‎- Được rồi.
‎Và tôi sẽ cho anh xem ‎chúng tôi đã từng đi đâu.
‎- Tổ tiên của ông đến từ Trung Quốc à? ‎- Ừ.
‎Đúng không? Ở vùng nào của Trung Quốc?
‎Quảng Châu.
‎Vậy là ở phía nam?
‎Ừ.
‎Khi nhìn những bức ảnh này, ‎bức nào có ý nghĩa nhất với ông?
‎Con gái tôi.
‎Tại sao hình con gái ông ‎là bức ảnh có ý nghĩa nhất với ông?
‎Tôi chỉ có mỗi nó thôi.
‎Ông từng nói với tôi rằng ông đã sống lâu
‎hơn bố ông 30 năm.
‎Đúng.
‎Và ông theo Cơ đốc Phục lâm, ‎còn bố ông thì không?
‎Ông ấy chẳng biết gì về sức khỏe. ‎Cứ rượu chè, thuốc lá.
‎Nếu tôi theo chân bố tôi, ‎lối sống của tôi và mọi thứ,
‎chắc tôi qua đời rồi.
‎Tôi muốn thử một lý thuyết của tôi.
‎Người Mỹ bị ám ảnh ‎với việc chữa bệnh thật nhanh.
‎Ăn kiêng, thực phẩm bổ sung. ‎Nhưng tôi quan sát thấy rằng
‎nếu ta không làm ‎những việc đúng đắn đủ lâu,
‎và tránh những điều sai trái,
‎và tôi đang nói không chỉ vài tháng ‎mà là nhiều năm, nhiều thập kỷ, cả đời.
‎Khi nhìn vào người Cơ đốc Phục lâm ‎và Ngày Sabbath thứ Bảy,
‎mỗi tuần, mọi người ‎đều củng cố những thói quen này.
‎Liệu ông bà có thể mô tả ngắn gọn
‎từ tối thứ Sáu, ‎khi bắt đầu ngày Sabbath, cho đến thứ Bảy?
‎Chuyện đó diễn ra thế nào? Ông bà làm gì?
‎Chúng tôi không mua sắm. ‎Ví dụ như chúng tôi không chơi thể thao.
‎- Tối thứ Sáu bà làm gì? ‎- Tôi đi tập với dàn hợp xướng.
‎Điều kiện sống ở Mỹ đầy căng thẳng.
‎Đó là sự lo lắng. Sự vội vã.
‎Vất vả làm việc này đến việc khác. ‎Lịch trình dày đặc.
‎Người Cơ đốc Phục lâm có khung giờ thánh
‎trong 24 giờ giữa hoàng hôn thứ Sáu ‎và hoàng hôn thứ Bảy,
‎lúc đó họ ngừng mọi việc lại.
‎Là nhà truyền giáo Cơ đốc Phục lâm,
‎hãy có tôi biết ngày Sabbath ‎của người Cơ đốc Phục lâm có gì
‎mà ông nghĩ là ‎giúp mọi người sống lâu hơn.
‎Họ nói vào ngày thứ bảy, Chúa nghỉ ngơi.
‎Tôi nghe theo chỉ thị của Ngài,
‎tôi có thể nghỉ ngơi theo Ngài.
‎Ngày nghỉ ngơi đó ‎không đơn giản là nằm xuống và ngủ.
‎Mà đó là nghỉ ngơi thực sự, sự mãn nguyện,
‎nó tạo ra sự khác biệt.
‎Ông hay lo lắng về mọi thứ, ‎hay ông luôn thấy bình yên?
‎Tôi sẽ nói là tôi thường thấy bình yên.
‎Lo lắng chẳng giúp được gì đâu.
‎Nó lấy đi sức mạnh của ta.
‎Sức khỏe tinh thần sẽ không ổn ‎khi ta lo lắng về mọi thứ.
‎Ý tôi là, tôi nên ăn gì? ‎Tôi nên uống gì? Tôi nên mặc gì đây?
‎Đó là điều người khác làm.
‎VĂN PHÒNG GIÁO HỘI
‎Tôi thấy xu hướng rõ ràng này xuất hiện ‎khi nhìn vào Vùng Xanh của đức tin.
‎Người Cơ đốc Phục lâm ‎rõ ràng rất sùng đạo, rất trung thành.
‎Ở Sardinia, ta thấy những người Công giáo ‎rất nghiêm khắc,
‎và ở Okinawa,
‎ta thấy lòng tôn kính đối với tổ tiên.
‎Khi ông ấy cầu nguyện với tổ tiên, ‎ông ấy đã cầu xin điều gì?
‎Xin hãy bảo vệ chúng con. ‎Con cần sự bảo vệ.
‎Xin dõi theo chúng con.
‎Đó là điều tôi cầu nguyện. ‎Cho chúng tôi sức khỏe.
‎Cho các cháu tôi.
‎Để chúng được an toàn.
‎Một phân tích cho thấy những người đi lễ ‎nhiều hơn một lần một tuần
‎có thể có thêm bảy năm tuổi thọ.
‎Không quan trọng bạn theo tôn giáo nào.
‎Điều quan trọng là bạn là một phần ‎của cộng đồng theo đạo,
‎và bạn luôn tận tâm.
‎ĐỨC TIN
‎Tất cả chúng ta ‎đều tiếp cận được điều này.
‎Thưa Đức Chúa trên trời cao, ‎Ngài ở trên đó nhìn xuống.
‎Người nhìn vào tạo vật của mình,
‎con trai và con gái của Người.
‎Chúng con cảm ơn người vì buổi tụ họp này, ‎những người trẻ và người lớn tuổi.
‎Và cảm ơn vì sự phục vụ hôm nay,
‎và trong quá khứ.
‎Xin cảm ơn.
‎Với những người Cơ đốc Phục lâm này, ‎điều này giúp họ tiếp tục hoạt động.
‎Nó nhắc bạn phải kết giao.
‎Nhắc bạn nhớ mục đích của bạn là gì.
‎Nó nhắc bạn ăn ‎thức ăn chưa tinh luyện, ăn thực vật
‎vì vấn đề của hầu hết ‎các biện pháp can thiệp y tế
‎là chúng không tồn tại lâu.
‎Nhưng chúng ta cũng biết rằng ‎các hành vi sức khỏe rất dễ lây.
‎Một số nghiên cứu chỉ ra rằng ‎nếu ba người bạn thân của bạn bị béo phì,
‎thì khả năng cao bạn sẽ bị thừa cân.
‎Việc hút thuốc hay thậm chí là sự cô đơn ‎cũng có thể lây lan.
‎Bài học hữu ích nhất ‎là đưa mình vào đúng bộ lạc.
‎Ở gần những người có thú vui
‎là làm vườn hoặc đi dạo,
‎họ sẽ có tác động đáng kể ‎đến thói quen của bạn.
‎Và cũng không tồi ‎khi ở gần người ăn chay hoặc thuần chay
‎vì họ sẽ dạy bạn ‎cách ăn các thực phẩm từ thực vật.
‎Điều đó có thể giúp bạn lên thiên đường, ‎tôi không biết.
‎Nhưng tôi biết nó có thể ‎giúp mọi người sống tử tế
‎khi nói đến thói quen lành mạnh, ‎hành vi lành mạnh,
‎và trong đó có sức mạnh.
‎Ta đã tìm thấy những ví dụ tuyệt vời ‎về tuổi thọ ở Sardia
‎thọ ở Sardinia và ở Okinawa và Loma Linda.
‎Mỗi nơi ta đến, ‎ta đều học được một điều mới.
‎Nhưng tôi muốn tìm thêm ‎những nơi tập trung nhiều người sống thọ.
‎Tôi có nghe nói về một nơi ‎ở ngay ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ,
‎về cơ bản là ở Hy Lạp.
‎Không có gì ngạc nhiên ‎khi dân ở đây sống lâu.
‎Nhưng ở Hy Lạp có 227 hòn đảo ‎có người sinh sống,
‎và chỉ có một hòn đảo là vượt trội hơn
‎khi nói đến sự trường thọ.
‎Chuyện gì đang xảy ra ở đây?
‎Loạt phim này chỉ nhằm mục đích ‎giải trí và cung cấp thông tin -
‎không phải để đưa ra lời khuyên ‎về sức khỏe hay y tế.
‎Luôn hỏi ý kiến bác sĩ ‎khi gặp vấn đề sức khỏe cá nhân
‎hoặc trước khi thay đổi chế độ ăn uống, ‎tập thể dục hay lối sống.
‎Biên dịch: Chau Pham