1
00:00:12,554 --> 00:00:17,183
‎Vào khoảng năm 1999,
‎một nhà nghiên cứu người Ý gần như vô danh

2
00:00:17,267 --> 00:00:19,978
‎phát biểu
‎tại một hội nghị quốc tế về tuổi thọ

3
00:00:20,061 --> 00:00:23,857
‎và cho biết về một nơi
‎tập trung rất nhiều người trăm tuổi.

4
00:00:24,733 --> 00:00:29,154
‎Thật ra, điều đáng chú ý là
‎nhiều thành viên trong cộng đồng khoa học

5
00:00:29,237 --> 00:00:30,655
‎từ chối tin anh ấy.

6
00:00:32,657 --> 00:00:35,869
‎Người đàn ông đó là Tiến sĩ Gianni Pes.

7
00:00:36,953 --> 00:00:40,749
‎Và anh ấy cho biết ở Sardinia, Ý,
‎anh ấy đã tìm ra một khu vực

8
00:00:40,832 --> 00:00:44,919
‎có số người 100 tuổi cao gấp gần mười lần

9
00:00:45,003 --> 00:00:47,881
‎so với một nhóm dân số tương tự ở Mỹ.

10
00:00:50,925 --> 00:00:55,805
‎Hấp dẫn hơn nữa, anh ấy có một tấm bản đồ,
‎và mỗi lần phát hiện ra một địa điểm

11
00:00:55,889 --> 00:00:59,267
‎có lượng người trăm tuổi
‎tập trung cao bất thường,

12
00:00:59,350 --> 00:01:01,603
‎anh ấy đánh dấu lại bằng một chấm xanh.

13
00:01:03,146 --> 00:01:08,401
‎Trên một khu vực, có rất nhiều chấm xanh
‎đến mức nó tạo thành một đốm màu xanh,

14
00:01:08,485 --> 00:01:12,238
‎và đó là nguồn gốc của cái tên Vùng Xanh.

15
00:01:14,449 --> 00:01:16,326
‎Tới giờ, tôi đã tới Okinawa,

16
00:01:16,409 --> 00:01:19,871
‎nơi tôi bắt đầu tìm hiểu
‎tại sao dân ở đó sống lâu đến vậy,

17
00:01:19,954 --> 00:01:24,542
‎nên khi tôi nghe về Vùng Xanh này,
‎nơi chỉ có khoảng sáu ngôi làng nông thôn,

18
00:01:24,626 --> 00:01:27,337
‎tôi không nghĩ nó có thể cho manh mối mới.

19
00:01:27,837 --> 00:01:33,635
‎Và tôi cũng biết cách duy nhất
‎để biết chắc là đến đó và điều tra.

20
00:01:36,846 --> 00:01:39,599
‎SARDINIA
‎Ý

21
00:01:45,438 --> 00:01:49,651
‎SỐNG ĐẾN 100: BÍ QUYẾT CỦA BLUE ZONES

22
00:01:53,279 --> 00:01:57,075
‎SARDINIA
‎Ý

23
00:01:57,575 --> 00:02:01,871
‎Baunei là một ngôi làng có vị trí tốt

24
00:02:02,539 --> 00:02:08,461
‎ở một nơi đầy đá cứng,

25
00:02:08,545 --> 00:02:11,464
‎ở trên đồng bằng,

26
00:02:11,548 --> 00:02:15,051
‎ở dưới chân núi, và nằm giữa bờ biển.

27
00:02:16,469 --> 00:02:20,640
‎Ai đi qua cũng phải nán lại
‎để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nó.

28
00:02:20,723 --> 00:02:22,183
‎Trông vô cùng tuyệt vời!

29
00:02:22,267 --> 00:02:24,561
‎Ai đi qua cũng thèm muốn nó

30
00:02:24,644 --> 00:02:30,650
‎vì vẻ đẹp và quang cảnh của nó.

31
00:02:33,361 --> 00:02:36,072
‎96 TUỔI

32
00:02:39,033 --> 00:02:44,289
‎Những khu vực trường thọ ở Vùng Xanh
‎chủ yếu nằm ở miền núi.

33
00:02:44,831 --> 00:02:46,374
‎- Anh quan sát được gì?
‎- Đúng rồi.

34
00:02:47,041 --> 00:02:50,003
‎Độ cao là giả thuyết đầu tiên của ta nhỉ?

35
00:02:50,086 --> 00:02:52,338
‎Giả thuyết đó có lý đấy.

36
00:02:52,881 --> 00:02:56,801
‎Chúng ta tìm thấy các ngôi làng
‎ở độ cao hơn 700 mét.

37
00:02:56,885 --> 00:02:59,429
‎- Mét, phải rồi. Là 2.500 foot.
‎- Chính xác.

38
00:02:59,512 --> 00:03:03,933
‎Nhưng độ cao cũng không hẳn
‎là lời giải thích cho điều này.

39
00:03:16,487 --> 00:03:18,489
‎- Chào buổi sáng.
‎- Chào buổi sáng.

40
00:03:18,573 --> 00:03:21,409
‎Giờ mới đến à? Bọn tôi nấu xong cả rồi!

41
00:03:21,492 --> 00:03:22,577
‎Một lễ hội nhỏ!

42
00:03:22,660 --> 00:03:23,661
‎Chào bà.

43
00:03:23,745 --> 00:03:25,955
‎Chào buổi sáng.

44
00:03:26,039 --> 00:03:27,415
‎Các bà làm gì món vậy?

45
00:03:27,498 --> 00:03:28,416
‎Bánh gathulis.

46
00:03:28,958 --> 00:03:30,210
‎Có ngọt không?

47
00:03:30,293 --> 00:03:33,588
‎Không, không ngọt.

48
00:03:33,671 --> 00:03:35,965
‎Khoai tây và phô mai.

49
00:03:38,051 --> 00:03:41,262
‎Bà ấy nghĩ sức khỏe của mình
‎tốt, rất tốt, hay tuyệt vời?

50
00:03:41,763 --> 00:03:42,722
‎Tự đánh giá ấy.

51
00:03:55,693 --> 00:03:57,654
‎Tốt, nhưng không quá tuyệt vời.

52
00:03:57,737 --> 00:03:59,447
‎Không thể hoàn toàn tuyệt vời được.

53
00:03:59,530 --> 00:04:00,782
‎94 TUỔI

54
00:04:00,865 --> 00:04:05,078
‎Sao bà ấy lại nghĩ mình sống lâu
‎và khỏe mạnh thế?

55
00:04:05,161 --> 00:04:09,457
‎Như tôi đã nói,
‎niềm tin và hy vọng là hai yếu tố chính.

56
00:04:09,540 --> 00:04:13,127
‎Là nhờ chúng đó.
‎Không phải công của tôi đâu.

57
00:04:13,211 --> 00:04:14,921
‎Bà có thường xuyên đến nhà thờ không?

58
00:04:17,257 --> 00:04:18,091
‎Mỗi ngày.

59
00:04:18,174 --> 00:04:20,760
‎Nếu tôi đi chậm thì mất mười phút.

60
00:04:20,843 --> 00:04:24,555
‎Tôi thấy điều đó thật tuyệt vời
‎vì tôi biết ngay bên ngoài nhà bà ấy,

61
00:04:25,515 --> 00:04:26,683
‎nó nằm tít trên đồi.

62
00:04:31,187 --> 00:04:33,898
‎Khi tôi còn nhỏ,
‎ở đây chỉ có cánh đồng lúa mì.

63
00:04:35,066 --> 00:04:37,110
‎Ông có nhớ ở đây
‎từng có cái bưu điện không?

64
00:04:37,193 --> 00:04:38,987
‎- Có.
‎- Bà Lavinia làm ở đó.

65
00:04:39,070 --> 00:04:41,155
‎Ừ, tôi nhớ.

66
00:04:42,782 --> 00:04:43,658
‎Chào buổi tối!

67
00:04:43,741 --> 00:04:44,659
‎Xin chào!

68
00:04:44,742 --> 00:04:46,577
‎Hai ông đi đâu vậy? Đi dạo ạ?

69
00:04:48,663 --> 00:04:52,041
‎Có vẻ như 99% việc đi lại ở Vùng Xanh

70
00:04:52,125 --> 00:04:54,210
‎đều là lên dốc hoặc xuống dốc.

71
00:04:54,877 --> 00:04:57,755
‎Có một số ngôi làng khác ở dưới núi,

72
00:04:57,839 --> 00:05:00,300
‎nhưng họ không có tuổi thọ cao,

73
00:05:00,383 --> 00:05:03,052
‎nên Gianni đã nghiên cứu điều này.

74
00:05:04,345 --> 00:05:07,432
‎Anh ấy đã phỏng vấn
‎khoảng 300 người trăm tuổi,

75
00:05:07,515 --> 00:05:11,185
‎rồi so sánh điều đó với độ cao của làng

76
00:05:11,269 --> 00:05:13,354
‎và nhận thấy rất rõ ràng

77
00:05:13,438 --> 00:05:17,608
‎rằng một trong những dấu hiệu lớn nhất
‎của sự trường thọ là độ dốc của ngôi làng.

78
00:05:20,820 --> 00:05:23,823
‎Độ dốc với chúng tôi rất quan trọng.
‎Anh có thể thấy ở đây,

79
00:05:24,782 --> 00:05:25,908
‎chỉ cần đi bộ

80
00:05:25,992 --> 00:05:28,786
‎là có thể tiêu hao thêm năng lượng rồi.

81
00:05:31,539 --> 00:05:34,709
‎Nhiều nhà có hai, ba hoặc bốn tầng.

82
00:05:35,585 --> 00:05:39,130
‎Mỗi ngày phải đi bộ lên xuống
‎30 bậc thang.

83
00:05:41,174 --> 00:05:45,720
‎Ai có thể nghĩ độ dốc của một ngôi làng
‎sẽ có mối tương quan với tuổi thọ?

84
00:05:46,471 --> 00:05:50,933
‎Không ai trong số họ có bắp tay to
‎hay có thể chơi ba môn phối hợp. Họ đi bộ.

85
00:05:53,936 --> 00:05:58,691
‎Tôi đang nghĩ lại về Okinawa
‎và việc họ làm vườn mỗi ngày,

86
00:05:58,775 --> 00:06:02,653
‎đứng lên ngồi xuống,
‎và tôi thấy có sự tương đồng.

87
00:06:02,737 --> 00:06:05,823
‎Họ thậm chí không nhận ra,
‎nhưng họ đang tập thể dục.

88
00:06:05,907 --> 00:06:09,202
‎Họ di chuyển tự nhiên như vậy cả ngày.

89
00:06:10,828 --> 00:06:13,915
‎Hầu hết mọi người
‎dành khoảng nửa ngày để ngồi.

90
00:06:15,416 --> 00:06:19,712
‎Ta di chuyển từ xe hơi,
‎sang bàn làm việc đến ghế dài,

91
00:06:20,421 --> 00:06:23,007
‎và lâu ngày ít vận động

92
00:06:23,091 --> 00:06:26,386
‎sẽ làm tăng nguy cơ
‎mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim,

93
00:06:26,469 --> 00:06:28,429
‎cả hai đều rút ngắn cuộc sống của ta lại.

94
00:06:29,013 --> 00:06:30,223
‎Nhưng ở Sardinia,

95
00:06:30,306 --> 00:06:33,226
‎chỉ có một tỷ lệ nhỏ mắc các bệnh này

96
00:06:33,309 --> 00:06:35,561
‎và do đó, họ sống lâu hơn.

97
00:06:36,938 --> 00:06:39,440
‎Điều này cho ta một manh mối thú vị.

98
00:06:40,274 --> 00:06:44,570
‎Nếu ta muốn sống lâu hơn,
‎thay vì bỏ nhiều tiền mua thẻ tập gym,

99
00:06:44,654 --> 00:06:48,866
‎có lẽ ta nên bắt đầu bằng việc không đi
‎thang máy mà đi thang bộ.

100
00:06:48,950 --> 00:06:54,622
‎ĐỘ DỐC

101
00:07:12,223 --> 00:07:15,726
‎Vùng Xanh ở Sardinia
‎thực ra là vùng Barbagia…

102
00:07:18,062 --> 00:07:21,441
‎cái tên này có nguồn gốc
‎giống từ "kẻ man rợ".

103
00:07:23,025 --> 00:07:27,947
‎Khoảng 13.000 năm trước, một nhóm dân số
‎đã chiếm đóng toàn bộ hòn đảo.

104
00:07:28,656 --> 00:07:32,243
‎Và rồi người Phoenicia đến,
‎sau đó là người La Mã,

105
00:07:32,326 --> 00:07:35,663
‎sau đó là người Ả Rập,
‎và cứ mỗi một nhóm người đến

106
00:07:35,746 --> 00:07:38,791
‎là họ lại cố gắng khuất phục
‎dân bản địa vùng này.

107
00:07:41,669 --> 00:07:44,547
‎Cuối cùng, mọi người
‎chuyển lên vùng cao nguyên.

108
00:07:46,591 --> 00:07:50,720
‎Dân ở đây phần lớn bị bỏ lại một mình
‎vì họ có tiếng là dữ dằn.

109
00:07:52,138 --> 00:07:53,306
‎Người lạ đồng nghĩa với rắc rối,

110
00:07:53,389 --> 00:07:55,475
‎nên khi người lạ lang thang
‎đến vùng cao nguyên này

111
00:07:55,558 --> 00:07:58,227
‎họ thường bị chĩa gươm vào người.

112
00:07:58,728 --> 00:08:04,150
‎Và trong 2.000 năm, lối sống này
‎đã tạo nên một tập hợp các truyền thống,

113
00:08:04,233 --> 00:08:05,776
‎một quy tắc ứng xử,

114
00:08:06,402 --> 00:08:09,197
‎một bộ giá trị, một chế độ ăn uống.

115
00:08:11,365 --> 00:08:13,451
‎Những gì ta thấy bây giờ không khác nhiều

116
00:08:13,534 --> 00:08:16,329
‎so với những gì ta có thể thấy
‎một ngàn năm trước ở đây.

117
00:08:27,840 --> 00:08:28,674
‎Nóng lên chưa?

118
00:08:30,468 --> 00:08:32,303
‎Làm nóng nó nhanh không dễ đâu.

119
00:08:32,803 --> 00:08:38,726
‎Bà phải khuấy nó, rồi để yên một lúc.
‎Bà chẳng giỏi việc này gì cả!

120
00:08:41,062 --> 00:08:42,688
‎Muối đâu rồi nhỉ?

121
00:08:44,273 --> 00:08:45,149
‎Thế còn hành?

122
00:08:45,816 --> 00:08:50,154
‎Nếu bạn muốn biết người Sardinia ăn gì
‎để sống đến 100 tuổi,

123
00:08:50,780 --> 00:08:54,659
‎thì tốt nhất
‎là nhìn vào căn bếp của các bà cụ.

124
00:08:57,286 --> 00:09:00,873
‎Họ đã nấu những món giống nhau
‎trong suốt nhiều thế hệ.

125
00:09:04,085 --> 00:09:07,672
‎Nhưng thứ làm tôi sốc
‎là mì ống và bánh mì.

126
00:09:08,422 --> 00:09:12,760
‎Quê tôi ở Mỹ nên tôi nghĩ:
‎"Đợi đã. Tinh bột là kẻ thù, phải không?"

127
00:09:13,636 --> 00:09:15,429
‎Bánh mì, mì ống,

128
00:09:15,513 --> 00:09:18,599
‎nói đúng ra,
‎đây là các loại tinh bột đơn giản.

129
00:09:21,310 --> 00:09:25,565
‎Nhưng vấn đề ở đây là cách chế biến
‎các loại tinh bột đơn giản này.

130
00:09:26,524 --> 00:09:30,194
‎Ví dụ như bánh mì bột chua.
‎Khi làm bánh mì bột chua,

131
00:09:30,278 --> 00:09:34,365
‎quá trình này rất khác
‎so với bánh mì trắng thông thường

132
00:09:34,448 --> 00:09:36,576
‎vì bánh mì chua thực sự được ủ men

133
00:09:36,659 --> 00:09:39,495
‎với một loại vi khuẩn
‎có tên là lactobacillus

134
00:09:39,579 --> 00:09:43,040
‎giúp giảm lượng đường huyết của cả bữa ăn.

135
00:09:43,833 --> 00:09:48,254
‎Điều đó nghĩa là bánh mì bột chua này
‎làm giảm khả năng hấp thụ đường,

136
00:09:49,255 --> 00:09:52,633
‎và điều đó có thể giải thích tại sao
‎họ có tỷ lệ mắc tiểu đường thấp hơn

137
00:09:52,717 --> 00:09:54,802
‎và do đó, họ có tuổi thọ cao hơn.

138
00:09:55,595 --> 00:09:59,015
‎Nhưng ở đây chủ yếu
‎có các loại tinh bột phức tạp,

139
00:09:59,890 --> 00:10:02,602
‎như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và đậu.

140
00:10:03,227 --> 00:10:07,690
‎Súp rau là điểm đặc biệt
‎của chế độ ăn này suốt nhiều thế kỷ.

141
00:10:08,316 --> 00:10:12,695
‎Súp rau là gì? Về cơ bản là đậu,
‎đôi khi là mì ống,

142
00:10:12,778 --> 00:10:14,530
‎và các loại rau có sẵn,

143
00:10:14,614 --> 00:10:16,782
‎bất cứ thứ gì mọc trong vườn.

144
00:10:16,866 --> 00:10:20,244
‎Tất cả các thành phần
‎đều có nhiều loại chất xơ,

145
00:10:20,328 --> 00:10:24,832
‎giúp kiểm soát tình trạng viêm nhiễm
‎và giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh.

146
00:10:24,915 --> 00:10:26,417
‎Có ổn không nếu tôi…

147
00:10:26,500 --> 00:10:27,710
‎Xem này!

148
00:10:30,087 --> 00:10:31,797
‎Thứ mà họ ăn mỗi ngày,

149
00:10:31,881 --> 00:10:34,342
‎và đó là phần lớn lượng calo nạp vào,

150
00:10:34,425 --> 00:10:36,594
‎món súp rau trông ngon mắt này.

151
00:10:40,431 --> 00:10:43,893
‎Giống như Okinawa với khoai lang tím,

152
00:10:44,644 --> 00:10:47,563
‎Sardinia có chế độ ăn giàu tinh bột.

153
00:10:51,525 --> 00:10:53,110
‎Điều này khiến tôi nghĩ,

154
00:10:53,194 --> 00:10:57,114
‎có lẽ tinh bột không tệ đến vậy
‎nếu chúng được chế biến đúng cách.

155
00:11:00,701 --> 00:11:06,624
‎TINH BỘT TỐT

156
00:11:11,712 --> 00:11:13,964
‎Có bao nhiêu người trăm tuổi
‎ở nghĩa trang này?

157
00:11:14,048 --> 00:11:16,676
‎Tôi đếm được gần 30 người trăm tuổi.

158
00:11:16,759 --> 00:11:19,428
‎- Ba mươi người trăm tuổi?
‎- Phải.

159
00:11:20,179 --> 00:11:21,597
‎Khoan, đó là 103 tuổi à?

160
00:11:22,515 --> 00:11:23,557
‎Từ 1880 đến…

161
00:11:23,641 --> 00:11:24,517
‎Chính xác.

162
00:11:24,600 --> 00:11:26,310
‎- Một trăm lẻ ba.
‎- Phải.

163
00:11:26,394 --> 00:11:29,105
‎Những người già 103 tuổi
‎được chôn chồng lên nhau.

164
00:11:29,605 --> 00:11:31,023
‎Gianni nói: "Quan trọng đó!"

165
00:11:32,483 --> 00:11:36,195
‎Đôi khi ta có thể tìm thấy
‎những ngôi mộ có cả chồng và vợ,

166
00:11:36,278 --> 00:11:37,571
‎hai người trăm tuổi.

167
00:11:38,447 --> 00:11:41,992
‎Tôi không phải ở lâu
‎trong nghĩa trang Sardinia để nhận ra

168
00:11:42,076 --> 00:11:43,619
‎họ đã sống rất lâu.

169
00:11:44,120 --> 00:11:48,416
‎Nhưng khi nhìn lướt qua,
‎tôi nhận thấy một điều thú vị.

170
00:11:48,499 --> 00:11:52,628
‎Theo thống kê, phụ nữ
‎có xu hướng sống lâu hơn đàn ông.

171
00:11:53,671 --> 00:11:56,298
‎Ở Mỹ, cứ mỗi người đàn ông trăm tuổi,

172
00:11:56,382 --> 00:11:59,218
‎thì có năm người phụ nữ trăm tuổi.

173
00:11:59,301 --> 00:12:01,929
‎Nhưng ở Sardinia, tỷ lệ là một đối một.

174
00:12:02,012 --> 00:12:05,975
‎Đây là nơi tập trung
‎nhiều đàn ông trăm tuổi nhất thế giới.

175
00:12:07,476 --> 00:12:13,190
‎Tôi có hai người cô. Một người
‎chết ở tuổi 103, người kia là 102.

176
00:12:13,941 --> 00:12:15,317
‎Các ông bao nhiêu tuổi rồi?

177
00:12:16,360 --> 00:12:17,278
‎Ông ấy già rồi!

178
00:12:18,821 --> 00:12:21,157
‎Tôi không già như ông ấy nói đâu.

179
00:12:24,118 --> 00:12:25,369
‎Ở đây có gì vậy?

180
00:12:25,453 --> 00:12:29,081
‎Những người đàn ông này làm gì
‎mà đặc biệt vậy?

181
00:12:29,165 --> 00:12:33,711
‎Họ không phải nông dân hay thợ thủ công.
‎Họ không mở quán bar và nhà hàng.

182
00:12:34,336 --> 00:12:38,257
‎Hóa ra đàn ông theo truyền thống
‎luôn là người chăn cừu.

183
00:12:56,150 --> 00:12:58,110
‎93 TUỔI

184
00:12:58,194 --> 00:13:01,614
‎Đầu tiên, chúng tôi vắt sữa động vật

185
00:13:02,656 --> 00:13:04,283
‎lúc sáng sớm tinh mơ.

186
00:13:16,295 --> 00:13:17,713
‎Vì chưa có tường chắn,

187
00:13:19,006 --> 00:13:21,342
‎nên chúng tôi phải theo
‎các con thú đi khắp nơi.

188
00:13:26,555 --> 00:13:27,807
‎Việc chăn cừu có thể

189
00:13:27,890 --> 00:13:31,352
‎đóng góp được gì
‎vào tuổi thọ của đàn ông ở đây?

190
00:13:34,563 --> 00:13:38,359
‎Họ dành thời gian cho động vật.
‎Họ đi bộ trên đồi.

191
00:13:38,442 --> 00:13:39,401
‎Họ ngủ trưa,

192
00:13:39,485 --> 00:13:42,154
‎và đến giờ giảm giá
‎thì họ thường trở về làng,

193
00:13:42,238 --> 00:13:44,532
‎uống một ly rượu cùng bạn bè.

194
00:13:47,451 --> 00:13:49,829
‎Đàn ông ở Sardinia làm việc,

195
00:13:49,912 --> 00:13:53,874
‎nhưng họ không có vẻ căng thẳng lắm.

196
00:13:55,125 --> 00:13:58,254
‎Căng thẳng là một cái nút
‎mà não bộ nhấn vào,

197
00:13:58,337 --> 00:14:04,009
‎nó hoạt động như một cơ chế mặc định
‎để thích nghi với tình huống xấu nhất.

198
00:14:04,093 --> 00:14:08,138
‎Khoảnh khắc ta thấy cực căng thẳng,
‎lượng đường trong máu tăng vọt.

199
00:14:08,222 --> 00:14:09,223
‎Chà.

200
00:14:09,306 --> 00:14:12,059
‎Dấu hiệu bị viêm nhiễm cũng tăng đột biến.

201
00:14:12,142 --> 00:14:13,894
‎Ta biết lý do nó tiến hóa.

202
00:14:13,978 --> 00:14:18,232
‎Nếu ta đang chạy trốn khỏi một con vật
‎và ta có vết thương hở,

203
00:14:18,315 --> 00:14:20,276
‎tình trạng bị viêm sẽ bảo vệ ta.

204
00:14:20,985 --> 00:14:22,611
‎- Khi căng thẳng?
‎- Khi căng thẳng.

205
00:14:22,695 --> 00:14:23,863
‎Có vẻ có ích đấy.

206
00:14:23,946 --> 00:14:26,073
‎Chỉ có ích khi nó xảy ra
‎trong thời gian ngắn.

207
00:14:26,156 --> 00:14:29,952
‎Vấn đề là khi ta giữ cái nút quá lâu,

208
00:14:30,035 --> 00:14:32,913
‎những tác động đó sẽ trở nên tiêu cực.

209
00:14:35,624 --> 00:14:37,042
‎Căng thẳng liên tục hoặc thường xuyên

210
00:14:37,126 --> 00:14:40,254
‎có thể gây ra bệnh tim mạch
‎và tăng khả năng mắc bệnh.

211
00:14:41,922 --> 00:14:45,843
‎Không phải những người chăn cừu ở đây
‎không có chút căng thẳng nào.

212
00:14:45,926 --> 00:14:49,597
‎Họ chỉ có vẻ không bị
‎căng thẳng thường xuyên.

213
00:14:51,515 --> 00:14:54,560
‎Trong cuộc khảo sát toàn cầu về căng thẳng
‎hàng ngày theo từng quốc gia,

214
00:14:54,643 --> 00:14:56,645
‎Người Mỹ cho ra kết quả ngược lại.

215
00:14:57,271 --> 00:15:00,482
‎Người Mỹ vượt mức trung bình toàn cầu 20%.

216
00:15:01,150 --> 00:15:05,863
‎Có một cách mà căng thẳng đem lại lợi ích

217
00:15:05,946 --> 00:15:08,657
‎là ta vượt qua bằng cách chủ động đối phó.

218
00:15:09,158 --> 00:15:11,201
‎Ngày nay, trong thế giới hiện đại,

219
00:15:11,285 --> 00:15:13,746
‎thông qua mạng xã hội,
‎phương tiện đại chúng,

220
00:15:13,829 --> 00:15:17,124
‎ta phải chịu những vấn đề của thế giới.

221
00:15:17,207 --> 00:15:20,252
‎Đây là những vấn đề
‎ta không thể kiểm soát.

222
00:15:21,670 --> 00:15:25,466
‎Nhưng ta có thể kiểm soát
‎cách ta đối xử với con dê

223
00:15:25,549 --> 00:15:27,593
‎để đảm bảo đàn dê khỏe mạnh.

224
00:15:27,676 --> 00:15:30,888
‎Và ý thức chủ động đối phó,

225
00:15:30,971 --> 00:15:34,016
‎nơi ta có thể giải quyết
‎các vấn đề của mình,

226
00:15:34,099 --> 00:15:37,353
‎là một phần rất quan trọng
‎đối với sức khỏe tâm thần,

227
00:15:38,145 --> 00:15:40,940
‎khả năng nhận thức lâu dài,
‎và phục hồi sau căng thẳng.

228
00:15:42,900 --> 00:15:47,154
‎Ở hầu hết trên thế giới, ta được thúc đẩy
‎để tiến bộ bằng cách làm việc chăm chỉ,

229
00:15:47,237 --> 00:15:49,031
‎ngày này qua ngày khác.

230
00:15:49,114 --> 00:15:52,785
‎Ở Sardinia, vấn đề không nằm
‎ở việc họ làm nhiều hay ít.

231
00:15:52,868 --> 00:15:53,994
‎Mà là cách họ làm.

232
00:15:54,662 --> 00:16:00,668
‎KIỂM SOÁT CĂNG THẲNG

233
00:16:06,840 --> 00:16:10,594
‎Đây là một manh mối khác.
‎Thông thường, khi ta thấy nhiều người già,

234
00:16:10,678 --> 00:16:13,222
‎ta cũng sẽ thấy rất nhiều viện dưỡng lão.

235
00:16:13,764 --> 00:16:15,015
‎Ở đây thì không thế.

236
00:16:15,099 --> 00:16:19,269
‎Thật ra, tôi chưa từng thấy
‎viện dưỡng lão nào ở Vùng Xanh này.

237
00:16:21,063 --> 00:16:25,484
‎Nếu các cơ sở cho người già
‎không chăm sóc người già,

238
00:16:25,567 --> 00:16:26,944
‎thì ai sẽ chăm sóc họ?

239
00:16:32,491 --> 00:16:36,495
‎101 TUỔI

240
00:16:37,413 --> 00:16:40,416
‎Tôi chưa bao giờ thích học viết lách.

241
00:16:41,166 --> 00:16:43,377
‎Giờ bà ấy còn không chịu trả lại bút.

242
00:16:44,378 --> 00:16:47,006
‎Bà ấy đang viết dòng cuối.

243
00:16:48,257 --> 00:16:51,093
‎Vậy là bà vừa mừng sinh nhật lần thứ 101?

244
00:16:51,176 --> 00:16:52,386
‎Khi tôi 80 tuổi,

245
00:16:52,469 --> 00:16:55,889
‎một phụ nữ hỏi tôi về lương hưu.

246
00:16:55,973 --> 00:16:59,977
‎Mọi người trong gia đình tôi
‎đều qua đời ở độ tuổi tám mươi,

247
00:17:00,060 --> 00:17:02,438
‎nên tôi nói: "Đòi lương hưu để làm gì?"

248
00:17:02,521 --> 00:17:07,401
‎Và giờ tôi đã bỏ lỡ 21 năm tiền lương hưu.

249
00:17:07,484 --> 00:17:09,778
‎Nhưng bà đã già đi.

250
00:17:11,280 --> 00:17:12,906
‎Bà ấy luôn độc thân sao?

251
00:17:12,990 --> 00:17:13,907
‎Đúng vậy.

252
00:17:13,991 --> 00:17:16,368
‎Bác luôn độc thân phải không, bác Gio?

253
00:17:16,452 --> 00:17:19,455
‎- Đúng.
‎- Đúng, bà ấy luôn độc thân.

254
00:17:19,538 --> 00:17:20,914
‎Giờ bà ấy vẫn độc thân.

255
00:17:21,749 --> 00:17:25,502
‎Chúng tôi thay phiên nhau
‎chăm sóc bà ấy mỗi ngày.

256
00:17:25,586 --> 00:17:28,672
‎Đưa bà ấy đi dạo. Nấu ăn giúp bà ấy.

257
00:17:29,423 --> 00:17:33,010
‎Ngay cả lúc trẻ hơn thế này,
‎bà ấy đã được các cháu gái mời đi ăn trưa.

258
00:17:33,093 --> 00:17:36,305
‎Chúng tôi không bao giờ
‎để bà ấy một mình vào Chủ Nhật,

259
00:17:36,388 --> 00:17:40,059
‎dù chúng tôi còn bận rộn với con cái.

260
00:17:40,142 --> 00:17:43,979
‎Chúng tôi luôn coi bà ấy như một người mẹ.

261
00:17:45,105 --> 00:17:49,026
‎Bà ấy không có con,
‎nhưng bà ấy đã chăm sóc chúng tôi.

262
00:17:49,818 --> 00:17:52,237
‎Có lần, bà ấy bị ốm nặng.

263
00:17:53,697 --> 00:17:57,201
‎Chúng tôi cho bà ấy nhập viện,
‎và ở bệnh viện,

264
00:17:57,910 --> 00:18:00,579
‎bà ấy luôn quay mặt về phía bức tường

265
00:18:00,662 --> 00:18:02,998
‎và không nói chuyện với ai.

266
00:18:03,082 --> 00:18:06,251
‎Bà không nói gì,
‎và chúng tôi biết mình đang mất bà.

267
00:18:06,752 --> 00:18:10,631
‎Thế là chúng tôi bắt đầu
‎thay phiên nhau theo nhóm,

268
00:18:10,714 --> 00:18:12,216
‎và cho bà ăn.

269
00:18:12,299 --> 00:18:13,926
‎Chúng tôi nâng đầu bà lên

270
00:18:14,009 --> 00:18:15,844
‎vì bà không thể đứng dậy.

271
00:18:20,307 --> 00:18:23,936
‎Bà ấy có thể sẽ chết
‎nếu bị bỏ rơi vào thời điểm đó.

272
00:18:24,812 --> 00:18:30,359
‎Rõ ràng là dân ở Vùng Xanh
‎luôn ở gần những người thân cao tuổi

273
00:18:30,442 --> 00:18:32,986
‎để họ có thể được chăm sóc tốt hơn.

274
00:18:33,904 --> 00:18:38,742
‎Một trong những cách nhanh nhất
‎để lấy đi tuổi thọ của bố mẹ

275
00:18:38,826 --> 00:18:40,410
‎là đưa họ vào viện dưỡng lão.

276
00:18:41,078 --> 00:18:44,206
‎Họ vào viện dưỡng lão
‎là mất từ hai đến sáu năm tuổi,

277
00:18:44,289 --> 00:18:46,416
‎tùy thuộc vào một số trường hợp.

278
00:18:46,500 --> 00:18:50,838
‎Một nghiên cứu ước tính rằng ngày nay,
‎một người 50 tuổi ở Mỹ

279
00:18:50,921 --> 00:18:53,632
‎có ít nhất 53% khả năng

280
00:18:53,715 --> 00:18:57,010
‎sẽ phải vào sống ở viện dưỡng lão cả đời.

281
00:18:57,094 --> 00:18:59,513
‎Nhưng ở Sardinia,
‎bạn sẽ không bao giờ thấy điều đó.

282
00:18:59,596 --> 00:19:02,432
‎Họ phải biến cộng đồng
‎thành một giá trị cốt lõi.

283
00:19:02,516 --> 00:19:06,311
‎Gắn bó như một cộng đồng,
‎và thứ xây dựng nên cộng đồng là gia đình.

284
00:19:06,395 --> 00:19:09,439
‎Nên tất cả đều ở nhà,
‎không những được chăm sóc tốt hơn,

285
00:19:09,523 --> 00:19:12,025
‎mà còn được truyền lại sự thông thái.

286
00:19:21,952 --> 00:19:23,704
‎Sự thấu hiểu này được thể hiện rõ nhất

287
00:19:23,787 --> 00:19:27,583
‎trong câu chuyện về ngôi làng
‎bị bỏ hoang, Gairo Vecchio.

288
00:19:33,881 --> 00:19:37,009
‎Có câu chuyện cổ xưa kể rằng,
‎ngày xửa ngày xưa,

289
00:19:37,676 --> 00:19:39,761
‎khi người già trở thành gánh nặng,

290
00:19:40,262 --> 00:19:44,808
‎con trai cả sẽ đưa họ lên đỉnh vách đá
‎và đẩy họ xuống.

291
00:19:47,644 --> 00:19:50,647
‎Nhưng một người con trai
‎đã bí mật từ chối làm thế.

292
00:19:51,815 --> 00:19:54,526
‎Anh ấy đưa người bố 70 tuổi đi trốn,

293
00:19:54,610 --> 00:19:57,613
‎và cuối cùng,
‎người con đó đã vô cùng thành đạt.

294
00:19:59,198 --> 00:20:01,825
‎Khi mọi người hỏi bí quyết để thành công,

295
00:20:01,909 --> 00:20:04,536
‎anh ấy tiết lộ rằng bố mình còn sống

296
00:20:04,620 --> 00:20:08,790
‎và anh ấy thành công là do đã được
‎lĩnh hội sự thông thái của bố.

297
00:20:09,625 --> 00:20:13,128
‎Bài học của câu chuyện ngụ ngôn này
‎là mối quan hệ với người già

298
00:20:13,212 --> 00:20:15,339
‎là kho báu cần được trân trọng,

299
00:20:15,422 --> 00:20:19,718
‎và rốt cuộc, chính họ
‎là người giúp ta trưởng thành.

300
00:20:20,802 --> 00:20:23,805
‎Mọi người thích thời gian ở đây
‎hay là lúc đi làm?

301
00:20:23,889 --> 00:20:25,182
‎Anh muốn biết sao?

302
00:20:25,265 --> 00:20:28,227
‎Khi chúng tôi đến đây,
‎chúng tôi được thư giãn.

303
00:20:29,144 --> 00:20:30,646
‎Chúng tôi thấy thư giãn

304
00:20:30,729 --> 00:20:34,024
‎vì được bà ấy truyền cho sự thanh thản.

305
00:20:34,107 --> 00:20:36,777
‎Chăm sóc bà Giulia
‎là một việc giúp thư giãn, tôi nghĩ vậy.

306
00:20:41,281 --> 00:20:44,493
‎Khi tôi bắt đầu điều tra Vùng Xanh ở đây,

307
00:20:44,576 --> 00:20:48,580
‎tôi đã nhấn mạnh vào bánh mì bột chua
‎và món súp rau.

308
00:20:48,664 --> 00:20:50,457
‎Nhưng giờ thì tôi tin rằng

309
00:20:50,540 --> 00:20:54,503
‎yếu tố quyết định có tác động
‎mạnh mẽ hơn đến tuổi thọ

310
00:20:55,504 --> 00:20:58,006
‎là những truyền thống và chuẩn mực xã hội.

311
00:20:59,216 --> 00:21:02,177
‎Sự tôn kính vô cùng lớn đối với gia đình.

312
00:21:05,430 --> 00:21:11,895
‎CHĂM SÓC NGƯỜI LỚN TUỔI

313
00:21:17,192 --> 00:21:19,569
‎Sardinia và Okinawa, họ đều bị cô lập.

314
00:21:20,404 --> 00:21:22,281
‎Họ ở những vùng đất xa xôi,

315
00:21:22,364 --> 00:21:28,870
‎nơi có truyền thống tránh xa
‎lực ăn mòn của quá trình hiện đại hóa.

316
00:21:31,748 --> 00:21:35,919
‎Và đó là điều khiến bước tiếp theo
‎trong hành trình của tôi trở nên hấp dẫn.

317
00:21:36,003 --> 00:21:39,548
‎Khi tôi bắt đầu tìm kiếm những Vùng Xanh,

318
00:21:39,631 --> 00:21:45,178
‎tôi cần phải tìm xem liệu ở Mỹ
‎có điểm tập trung nhiều người sống thọ.

319
00:21:46,179 --> 00:21:49,433
‎Tôi bắt đầu ở CDC,
‎và họ không có nhiều dữ liệu lắm.

320
00:21:49,516 --> 00:21:55,063
‎Và rồi tôi có dữ liệu tuổi thọ
‎của từng hạt, nó không hữu ích lắm.

321
00:21:56,606 --> 00:22:01,528
‎Và mãi đến khi tôi có đầu mối
‎dẫn đến nghiên cứu của Adventist Health…

322
00:22:03,697 --> 00:22:07,784
‎theo những người Cơ đốc Phục lâm.
‎Tôi chưa từng gặp họ.

323
00:22:07,868 --> 00:22:12,039
‎Nhưng nghiên cứu của Adventist Heath
‎đã tìm ra 96,000 tín đồ Cơ đốc Phục lâm

324
00:22:12,122 --> 00:22:15,334
‎và nó không chỉ biết họ sống được bao lâu,

325
00:22:15,417 --> 00:22:19,087
‎mà vì nó còn hỏi về thói quen và lối,

326
00:22:19,171 --> 00:22:25,135
‎nên ta cũng có thể thấy những hành vi nào
‎liên quan đến việc sống thọ.

327
00:22:26,136 --> 00:22:29,556
‎Điều gây sốc thực sự được phát hiện
‎trong một cộng đồng Cơ đốc Phục lâm,

328
00:22:29,639 --> 00:22:33,769
‎nơi các tín đồ đang thách thức
‎tỷ lệ về khả năng sống thọ.

329
00:22:33,852 --> 00:22:37,105
‎Đây không phải là một địa điểm kỳ lạ
‎ở nửa kia của Trái đất.

330
00:22:37,189 --> 00:22:40,734
‎Đây là Vùng Xanh ngay ngoại ô nước Mỹ.

331
00:22:42,527 --> 00:22:47,449
‎Tôi nhớ lần đầu lái xe đến Loma Linda.

332
00:22:48,200 --> 00:22:50,952
‎Tôi bay đến Sân bay Quốc tế Los Angeles,

333
00:22:51,036 --> 00:22:52,120
‎thuê một chiếc xe,

334
00:22:52,204 --> 00:22:57,417
‎lái xe khoảng hai giờ trên cao tốc số 10,
‎đường cao tốc San Bernardino, sáu làn xe.

335
00:22:58,627 --> 00:23:00,962
‎Rồi tôi ra khỏi cao tốc ở Loma Linda,

336
00:23:01,046 --> 00:23:04,007
‎và thứ đầu tiên tôi thấy
‎là một quán Del Taco,

337
00:23:04,091 --> 00:23:06,218
‎và tôi nghĩ: "Đây mà là Vùng Xanh?"

338
00:23:32,536 --> 00:23:35,705
‎Nghe có vẻ khó tin, nhưng theo nghiên cứu,

339
00:23:35,789 --> 00:23:39,084
‎những người theo đạo Cơ đốc Phục lâm này
‎sống lâu hơn dân California,

340
00:23:39,167 --> 00:23:44,714
‎7,3 năm đối với đàn ông
‎và 4,4 năm đối với phụ nữ.

341
00:23:44,798 --> 00:23:47,717
‎Cộng đồng người Mỹ điển hình này
‎không hề bị cô lập.

342
00:23:48,718 --> 00:23:54,182
‎Tại sao Loma Linda đạt được kết quả
‎như những Vùng Xanh khác?

343
00:23:54,266 --> 00:23:59,020
‎TRUNG TÂM DRAYSON

344
00:24:04,025 --> 00:24:07,654
‎Bắt đầu nào. Lên và xuống!

345
00:24:07,737 --> 00:24:09,948
‎Đẩy, kéo!

346
00:24:10,031 --> 00:24:12,033
‎Lên và xuống!

347
00:24:12,868 --> 00:24:13,994
‎Thở ra khi nâng.

348
00:24:19,958 --> 00:24:21,585
‎Trên khuỷu tay.

349
00:24:34,973 --> 00:24:40,604
‎Ở Mỹ, chúng tôi chi hàng tỷ đô
‎cho thẻ tập gym mà không như dùng đến.

350
00:24:40,687 --> 00:24:42,689
‎Chúng tôi có ý tốt.

351
00:24:42,772 --> 00:24:46,485
‎Chỉ là không thể duy trì
‎thói quen tập thể dục

352
00:24:46,568 --> 00:24:48,487
‎đủ lâu để tạo ra sự khác biệt.

353
00:24:49,112 --> 00:24:51,823
‎Nhưng bằng cách nào đó,
‎tín đồ Cơ đốc Phục lâm ở Loma Linda

354
00:24:51,907 --> 00:24:57,370
‎lại thường có các hoạt động thể chất
‎và các hành vi lành mạnh khác.

355
00:25:00,457 --> 00:25:02,000
‎Quả là một pha cứu nguy!

356
00:25:04,544 --> 00:25:07,005
‎Được rồi. Hai-năm-một.

357
00:25:08,381 --> 00:25:11,343
‎Truyền thuyết kể rằng bà đã
‎đem môn pickleball tới Loma Linda.

358
00:25:12,135 --> 00:25:14,721
‎Cái đó… Tôi chơi từ năm 2016.

359
00:25:14,804 --> 00:25:16,973
‎Mẹ đỡ đầu của môn pickleball
‎tại Loma Linda.

360
00:25:18,016 --> 00:25:20,894
‎Nhìn thế này thì chắc thứ Sáu nào
‎cũng đông như vậy.

361
00:25:20,977 --> 00:25:25,065
‎Tôi biết có một người 82 tuổi.
‎Một cụ già 87 tuổi đã ở đây trước đó.

362
00:25:25,148 --> 00:25:26,024
‎Phải.

363
00:25:26,107 --> 00:25:29,319
‎Còn bà 84 tuổi. Mỗi lần bà chơi mấy tiếng?

364
00:25:29,819 --> 00:25:31,321
‎- Ba tiếng.
‎- Ba tiếng!

365
00:25:31,404 --> 00:25:32,239
‎Ừ. Đúng vậy.

366
00:25:32,322 --> 00:25:33,490
‎Bà là bác sĩ.

367
00:25:33,573 --> 00:25:37,827
‎Bà có nghĩ môn pickleball
‎có thể là bí quyết để trường thọ?

368
00:25:38,870 --> 00:25:40,997
‎Tôi sẽ nói là một phần.

369
00:25:41,081 --> 00:25:44,459
‎- Một phần à?
‎- Nhưng thói quen hàng ngày mới là chính.

370
00:25:44,543 --> 00:25:45,669
‎Đó mới là lý do chính.

371
00:25:45,752 --> 00:25:50,298
‎Sự trường thọ bao gồm việc tập thể dục
‎và cộng đồng.

372
00:25:50,382 --> 00:25:52,842
‎Nếu anh bị trầm cảm,
‎anh sẽ không sống được lâu đâu.

373
00:25:52,926 --> 00:25:56,388
‎Đây là cộng đồng.
‎Ta được hò hét. Ta thấy hạnh phúc.

374
00:25:56,471 --> 00:25:58,932
‎Chúng tôi gọi nhau như đám nhóc cấp ba.

375
00:25:59,015 --> 00:26:00,559
‎- Vâng.
‎- "Chơi với bọn tôi đi".

376
00:26:00,642 --> 00:26:03,520
‎Những người này,
‎ngay cả khi họ đến lần đầu,

377
00:26:03,603 --> 00:26:05,063
‎họ đã trở thành bạn.

378
00:26:05,146 --> 00:26:09,234
‎Và khi ta biết có một người
‎cần ta và muốn ta

379
00:26:09,317 --> 00:26:10,986
‎mặt trong cuộc đời mình,

380
00:26:11,903 --> 00:26:13,863
‎điều đó mang lại cho ta tuổi thọ.

381
00:26:13,947 --> 00:26:16,408
‎Mục đích sống. Ta cần phải…

382
00:26:16,491 --> 00:26:21,329
‎Nếu không ai quan tâm đến anh, ai quan tâm
‎ngày mai tôi sống hay không, anh biết chứ?

383
00:26:21,413 --> 00:26:22,956
‎Phải có người cần ta.

384
00:26:24,833 --> 00:26:28,378
‎Bạn có thể giảm gần một phần ba
‎khả năng tử vong vào bất kỳ năm nào

385
00:26:28,461 --> 00:26:32,048
‎bằng cách tích cực hoạt động,
‎nhưng hầu hết người Mỹ không như vậy.

386
00:26:32,799 --> 00:26:36,469
‎Ở Loma Linda này,
‎có vẻ như có gì đó đang hoạt động.

387
00:26:36,970 --> 00:26:38,221
‎Bí quyết có thể là

388
00:26:38,305 --> 00:26:41,308
‎không phải cố gắng tuân thủ quy tắc
‎hay sống thật thư thái.

389
00:26:41,975 --> 00:26:44,978
‎Mà là xây dựng cộng đồng
‎xung quanh hoạt động này.

390
00:26:46,313 --> 00:26:48,857
‎Các tín đồ Cơ đốc Phục lâm
‎là những người Giám lý bảo thủ,

391
00:26:48,940 --> 00:26:53,486
‎họ nghĩ mình khác những tín đồ Cơ Đốc khác
‎ở chỗ họ truyền giáo bằng sức khỏe.

392
00:26:54,154 --> 00:26:58,575
‎Tầm 120 năm trước,
‎nơi này chỉ toàn là vườn cam,

393
00:26:58,658 --> 00:27:02,454
‎và khi những tín đồ Cơ đốc Phục lâm
‎mới đến đây, họ xây dựng hai thứ,

394
00:27:02,537 --> 00:27:04,080
‎nhà thờ và bệnh viên.

395
00:27:04,664 --> 00:27:08,668
‎Và trong một thế kỷ tiếp theo,
‎cả hai đã phát triển vượt bậc.

396
00:27:08,752 --> 00:27:12,422
‎Đại học Loma Linda có một
‎trong những bệnh viện tốt nhất ở Mỹ,

397
00:27:12,505 --> 00:27:15,759
‎và Giáo hội Cơ đốc Phục lâm
‎đã mở rộng khắp thế giới.

398
00:27:15,842 --> 00:27:18,595
‎Loma Linda không xa xôi về mặt địa lý,

399
00:27:18,678 --> 00:27:23,099
‎nhưng như tôi bắt đầu thấy
‎họ có hơi xa cách về mặt văn hóa.

400
00:27:23,183 --> 00:27:28,146
‎Họ đều có vẻ đồng tình
‎với học thuyết về sức khỏe này,

401
00:27:28,229 --> 00:27:32,233
‎môi trường sinh sống ở đây
‎không có nhiều tác động

402
00:27:32,317 --> 00:27:35,278
‎bằng môi trường tôn giáo
‎và xã hội ở nơi đây.

403
00:27:36,363 --> 00:27:39,949
‎Người theo đạo Cơ đốc Phục lâm
‎có những hành vi

404
00:27:40,033 --> 00:27:43,953
‎mà họ tin là sự ngoan đạo.
‎Một trong số đó là hoạt động thể chất,

405
00:27:44,037 --> 00:27:48,958
‎và ta đều thấy rõ điều này.
‎Một việc khác nữa là làm tình nguyện.

406
00:27:54,506 --> 00:27:56,007
‎Đang có chuyện gì vậy?

407
00:27:56,091 --> 00:27:57,676
‎Đây là cục vàng.

408
00:27:58,301 --> 00:28:00,720
‎- Một cục vàng quý.
‎- Trung tâm thần kinh.

409
00:28:00,804 --> 00:28:01,638
‎Chính xác.

410
00:28:01,721 --> 00:28:05,308
‎Đây là nơi adrenaline
‎bắt đầu phát triển vào buổi sáng.

411
00:28:05,392 --> 00:28:10,146
‎Kiểu như: "Chúa ơi, hãy giúp chúng con
‎trở thành đôi chân của Người".

412
00:28:10,230 --> 00:28:14,609
‎Giờ bà có thấy lợi ích gì không?
‎Khi làm việc ở đây?

413
00:28:14,693 --> 00:28:16,861
‎Nó tạo ra một niềm vui tột đỉnh,

414
00:28:16,945 --> 00:28:19,489
‎và chúng ta đều có lựa chọn mỗi ngày.

415
00:28:19,572 --> 00:28:22,367
‎Ta chỉ muốn nằm ngủ,

416
00:28:22,450 --> 00:28:24,911
‎hay muốn làm việc có ích?

417
00:28:24,994 --> 00:28:29,833
‎Để sống có ích
‎và phục vụ nhân loại trong mọi mặt.

418
00:28:29,916 --> 00:28:32,085
‎Đây không chỉ là những lời văn vẻ.

419
00:28:32,168 --> 00:28:36,339
‎Chúng tôi cho người ăn,
‎liên lạc với nhau, thăm người bệnh.

420
00:28:38,133 --> 00:28:40,135
‎Có quá nhiều thứ để cho đi!

421
00:28:45,390 --> 00:28:48,143
‎Làm tình nguyện, có vẻ trái ngược
‎với việc trở nên khỏe mạnh,

422
00:28:48,226 --> 00:28:52,355
‎nhưng chúng tôi biết những người
‎làm tình nguyện có trí nhớ tốt hơn,

423
00:28:52,439 --> 00:28:53,815
‎và có quan hệ xã hội tốt hơn.

424
00:28:53,898 --> 00:28:55,942
‎Họ thậm chí còn có
‎mức độ hạnh phúc cao hơn.

425
00:28:56,025 --> 00:28:58,611
‎Nó luôn liên quan
‎đến một số hoạt động thể chất,

426
00:28:58,695 --> 00:29:00,613
‎liên quan đến ý nghĩa nào đó

427
00:29:00,697 --> 00:29:05,201
‎vì ta đang tập trung vào người khác
‎chứ không phải bản thân.

428
00:29:06,536 --> 00:29:09,831
‎Đó là một trong những thứ có sức mạnh
‎nhỏ bé nhưng được đánh giá cao

429
00:29:09,914 --> 00:29:12,333
‎khi bàn về công thức để sống thọ.

430
00:29:17,797 --> 00:29:21,092
‎Nhưng có một điều nổi bật hơn hẳn,

431
00:29:21,176 --> 00:29:25,555
‎và đó là người theo đạo Cơ đốc Phục lâm
‎rất tập trung vào dinh dưỡng.

432
00:29:26,765 --> 00:29:28,975
‎Ellen White
‎là một trong những người sáng lập

433
00:29:29,058 --> 00:29:31,019
‎và lãnh đạo Giáo hội Cơ đốc Phục lâm.

434
00:29:31,102 --> 00:29:33,521
‎Vào giữa thế kỷ 19,

435
00:29:34,063 --> 00:29:36,065
‎bà nói rằng mình có tầm nhìn

436
00:29:36,149 --> 00:29:41,279
‎về tầm quan trọng của một lối sống tốt,

437
00:29:41,362 --> 00:29:44,866
‎không chỉ đem đến sức khỏe tốt
‎mà còn có đầu óc minh mẫn

438
00:29:44,949 --> 00:29:46,993
‎để có thể kết nối tốt hơn với Thánh thần.

439
00:29:47,535 --> 00:29:52,749
‎Bà ấy đề xuất một chế độ ăn
‎không có thịt, giống như ăn chay.

440
00:29:52,832 --> 00:29:55,251
‎Nó không chỉ là:
‎"loại bỏ thịt khỏi chế độ ăn".

441
00:29:55,335 --> 00:29:59,172
‎Mà là "đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng

442
00:29:59,255 --> 00:30:01,633
‎phải bao gồm cả trái cây,

443
00:30:01,716 --> 00:30:02,842
‎các loại đậu,

444
00:30:02,926 --> 00:30:03,760
‎ngũ cốc,

445
00:30:04,469 --> 00:30:05,678
‎Rau củ,

446
00:30:05,762 --> 00:30:06,763
‎và các loại hạt".

447
00:30:07,555 --> 00:30:11,935
‎Bà đã làm gì để có thể
‎tràn đầy sức sống ở tuổi 84?

448
00:30:12,018 --> 00:30:12,852
‎Có lẽ là chế độ ăn.

449
00:30:13,520 --> 00:30:15,438
‎- Chế độ ăn?
‎- Đó là điều quan trọng nhất.

450
00:30:15,522 --> 00:30:19,609
‎Vì đó là thứ mang lại năng lượng cho ta.
‎Đó là thứ nuôi dưỡng bộ não.

451
00:30:20,610 --> 00:30:22,028
‎Bà có ăn chay không?

452
00:30:22,111 --> 00:30:24,572
‎Ban đầu thì không.
‎Chúng tôi từng ăn nhiều cá.

453
00:30:24,656 --> 00:30:27,242
‎Từng ăn rất nhiều thịt.

454
00:30:27,325 --> 00:30:31,704
‎Lượng cholesterol của tôi tăng cao,
‎và tôi đã không muốn dùng thuốc.

455
00:30:31,788 --> 00:30:35,792
‎Nên chúng tôi từ từ chuyển sang ăn chay.

456
00:30:35,875 --> 00:30:36,876
‎Bà thấy sao?

457
00:30:37,377 --> 00:30:40,713
‎Sức bền được cải thiện hơn.

458
00:30:41,381 --> 00:30:44,425
‎Chỉ số về lượng cholesterol cải thiện hơn,

459
00:30:44,509 --> 00:30:47,512
‎và đó là lý do
‎tôi rất tin vào cách ăn uống này.

460
00:30:50,223 --> 00:30:52,475
‎CHỢ LOMA LINDA

461
00:30:52,559 --> 00:30:53,935
‎Họ ước tính

462
00:30:54,018 --> 00:30:58,731
‎khoảng 35% tín đồ Cơ đốc Phục lâm
‎ăn chay hoặc thuần chay.

463
00:30:58,815 --> 00:31:03,319
‎Trong nghiên cứu của tôi, chế độ ăn của họ
‎chủ yếu là hoa quả và rau củ,

464
00:31:03,403 --> 00:31:05,822
‎chỉ có khoảng 5% lượng calo họ nạp vào

465
00:31:05,905 --> 00:31:08,074
‎là đến từ thịt, gia cầm và cá.

466
00:31:08,157 --> 00:31:11,661
‎Nhưng một người Mỹ bình thường
‎ăn ít nhất gấp ba lần mức đó.

467
00:31:11,744 --> 00:31:15,707
‎Ở Loma Linda, việc ăn thực vật
‎rất quan trọng trong tôn giáo của họ,

468
00:31:15,790 --> 00:31:20,044
‎họ đã thành lập một công ty
‎sản xuất thực phẩm chay vào năm 1905.

469
00:31:20,128 --> 00:31:22,922
‎Kể cả ngày nay,
‎khi tôi bước vào chợ Loma Linda,

470
00:31:23,006 --> 00:31:25,842
‎các sản phẩm vẫn chủ yếu là thực vật.

471
00:31:25,925 --> 00:31:30,805
‎Những thùng hạt và hạt giống khổng lồ,
‎một quầy rau củ khổng lồ.

472
00:31:30,889 --> 00:31:33,516
‎Và sau đó có một quầy
‎có các loại thịt giả,

473
00:31:33,600 --> 00:31:37,020
‎đó là một trải nghiệm khác
‎so với ở cửa hàng tạp hóa thông thường.

474
00:31:37,562 --> 00:31:39,480
‎Có lẽ trong phần lớn lịch sử loài người,

475
00:31:39,564 --> 00:31:42,066
‎ăn thịt được gắn
‎với việc đem lại sức khỏe tốt hơn.

476
00:31:42,150 --> 00:31:45,528
‎Thịt chính là yếu tố gây nên một số bệnh.

477
00:31:45,612 --> 00:31:47,739
‎Béo phì, bệnh tim mạch,

478
00:31:47,822 --> 00:31:50,199
‎ung thư, tiểu đường.

479
00:31:50,283 --> 00:31:52,660
‎Hơn nữa, trong 20 năm qua,

480
00:31:52,744 --> 00:31:56,873
‎nghiên cứu đã chỉ ra rằng
‎có các thành phần trong thực phẩm thực vật

481
00:31:56,956 --> 00:32:00,084
‎không có trong thực phẩm từ động vật,

482
00:32:00,752 --> 00:32:05,214
‎những thứ đó rất cần thiết
‎để ta sống khỏe và sống thọ.

483
00:32:05,298 --> 00:32:10,219
‎Chúng tôi phát hiện ra rằng thường xuyên
‎ăn trái cây làm giảm nguy cơ ung thư phổi.

484
00:32:10,303 --> 00:32:13,973
‎Chúng tôi biết rằng những người
‎thường xuyên ăn hạt

485
00:32:14,057 --> 00:32:16,017
‎có tuổi thọ cao hơn ba năm.

486
00:32:16,100 --> 00:32:17,393
‎Ôi trời ơi.

487
00:32:17,477 --> 00:32:19,562
‎Chúng làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

488
00:32:19,646 --> 00:32:23,816
‎Thường xuyên ăn đậu
‎giúp làm giảm nguy cơ ung thư ruột kết.

489
00:32:24,484 --> 00:32:27,904
‎Không chỉ bỏ ăn thịt thì mới có lợi.

490
00:32:27,987 --> 00:32:31,699
‎Mà thường xuyên ăn

491
00:32:32,200 --> 00:32:35,244
‎ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu,

492
00:32:35,328 --> 00:32:37,830
‎trái cây, rau và các loại hạt cũng có lợi.

493
00:32:38,706 --> 00:32:41,876
‎Ta thường nhận được
‎thông điệp tiêu cực về đồ ăn,

494
00:32:41,960 --> 00:32:44,420
‎nhưng nghiên cứu của họ phát hiện ra,

495
00:32:44,504 --> 00:32:47,882
‎ta không chỉ nên tránh ăn các loại thịt,

496
00:32:47,966 --> 00:32:52,136
‎mà việc thêm trái cây và rau củ,
‎các loại hạt và đậu vào chế độ ăn uống

497
00:32:52,220 --> 00:32:56,265
‎thực sự giúp ta giảm cân,
‎cải thiện chức năng miễn dịch.

498
00:32:57,058 --> 00:32:58,434
‎- Chào.
‎- Chào. Khỏe chứ?

499
00:32:58,518 --> 00:32:59,352
‎Tôi khỏe.

500
00:32:59,435 --> 00:33:04,232
‎Vấn đề là cách họ định hình
‎thông điệp về sức khỏe rất tích cực,

501
00:33:04,732 --> 00:33:07,318
‎chẳng cần phải vẫy ngón tay và bảo:
‎"Bạn không được làm thế!"

502
00:33:08,903 --> 00:33:12,156
‎Ta biết rằng những tín đồ
‎theo Cơ đốc Phục lâm sống lâu

503
00:33:12,240 --> 00:33:16,035
‎và nhẹ hơn khoảng 10 cân
‎so với những người ăn thịt.

504
00:33:16,828 --> 00:33:21,541
‎Nghiên cứu về người Cơ đốc Phục lâm
‎nó cho ta một hành động rất rõ ràng.

505
00:33:22,083 --> 00:33:23,876
‎Đơn giản là ăn thực vật.

506
00:33:24,794 --> 00:33:26,713
‎Và ai cũng có thể tiếp cận được.

507
00:33:28,923 --> 00:33:34,887
‎CHẾ ĐỘ ĂN NHIỀU THỰC VẬT

508
00:33:36,431 --> 00:33:39,934
‎95 TUỔI

509
00:33:40,018 --> 00:33:41,686
‎- Đi lối này nào.
‎- Được rồi.

510
00:33:41,769 --> 00:33:45,356
‎Và tôi sẽ cho anh xem
‎chúng tôi đã từng đi đâu.

511
00:33:45,440 --> 00:33:48,109
‎- Tổ tiên của ông đến từ Trung Quốc à?
‎- Ừ.

512
00:33:48,192 --> 00:33:49,986
‎Đúng không? Ở vùng nào của Trung Quốc?

513
00:33:51,237 --> 00:33:52,488
‎Quảng Châu.

514
00:33:52,572 --> 00:33:53,698
‎Vậy là ở phía nam?

515
00:33:53,781 --> 00:33:54,782
‎Ừ.

516
00:33:54,866 --> 00:33:58,786
‎Khi nhìn những bức ảnh này,
‎bức nào có ý nghĩa nhất với ông?

517
00:33:58,870 --> 00:33:59,996
‎Con gái tôi.

518
00:34:00,079 --> 00:34:03,166
‎Tại sao hình con gái ông
‎là bức ảnh có ý nghĩa nhất với ông?

519
00:34:03,791 --> 00:34:05,168
‎Tôi chỉ có mỗi nó thôi.

520
00:34:06,044 --> 00:34:09,213
‎Ông từng nói với tôi rằng ông đã sống lâu

521
00:34:09,297 --> 00:34:10,631
‎hơn bố ông 30 năm.

522
00:34:10,715 --> 00:34:11,674
‎Đúng.

523
00:34:11,758 --> 00:34:14,844
‎Và ông theo Cơ đốc Phục lâm,
‎còn bố ông thì không?

524
00:34:14,927 --> 00:34:18,264
‎Ông ấy chẳng biết gì về sức khỏe.
‎Cứ rượu chè, thuốc lá.

525
00:34:19,098 --> 00:34:23,269
‎Nếu tôi theo chân bố tôi,
‎lối sống của tôi và mọi thứ,

526
00:34:23,352 --> 00:34:24,312
‎chắc tôi qua đời rồi.

527
00:34:24,812 --> 00:34:27,398
‎Tôi muốn thử một lý thuyết của tôi.

528
00:34:27,899 --> 00:34:32,779
‎Người Mỹ bị ám ảnh
‎với việc chữa bệnh thật nhanh.

529
00:34:32,862 --> 00:34:36,324
‎Ăn kiêng, thực phẩm bổ sung.
‎Nhưng tôi quan sát thấy rằng

530
00:34:36,407 --> 00:34:40,828
‎nếu ta không làm
‎những việc đúng đắn đủ lâu,

531
00:34:40,912 --> 00:34:42,705
‎và tránh những điều sai trái,

532
00:34:42,789 --> 00:34:47,585
‎và tôi đang nói không chỉ vài tháng
‎mà là nhiều năm, nhiều thập kỷ, cả đời.

533
00:34:48,127 --> 00:34:51,631
‎Khi nhìn vào người Cơ đốc Phục lâm
‎và Ngày Sabbath thứ Bảy,

534
00:34:51,714 --> 00:34:56,219
‎mỗi tuần, mọi người
‎đều củng cố những thói quen này.

535
00:34:56,302 --> 00:34:58,513
‎Liệu ông bà có thể mô tả ngắn gọn

536
00:34:58,596 --> 00:35:02,308
‎từ tối thứ Sáu,
‎khi bắt đầu ngày Sabbath, cho đến thứ Bảy?

537
00:35:02,391 --> 00:35:04,435
‎Chuyện đó diễn ra thế nào? Ông bà làm gì?

538
00:35:04,519 --> 00:35:08,689
‎Chúng tôi không mua sắm.
‎Ví dụ như chúng tôi không chơi thể thao.

539
00:35:08,773 --> 00:35:11,651
‎- Tối thứ Sáu bà làm gì?
‎- Tôi đi tập với dàn hợp xướng.

540
00:35:36,843 --> 00:35:39,720
‎Điều kiện sống ở Mỹ đầy căng thẳng.

541
00:35:40,763 --> 00:35:42,181
‎Đó là sự lo lắng. Sự vội vã.

542
00:35:42,265 --> 00:35:45,893
‎Vất vả làm việc này đến việc khác.
‎Lịch trình dày đặc.

543
00:35:47,478 --> 00:35:50,731
‎Người Cơ đốc Phục lâm có khung giờ thánh

544
00:35:50,815 --> 00:35:55,319
‎trong 24 giờ giữa hoàng hôn thứ Sáu
‎và hoàng hôn thứ Bảy,

545
00:35:55,403 --> 00:35:56,946
‎lúc đó họ ngừng mọi việc lại.

546
00:35:57,613 --> 00:35:59,365
‎Là nhà truyền giáo Cơ đốc Phục lâm,

547
00:35:59,448 --> 00:36:03,077
‎hãy có tôi biết ngày Sabbath
‎của người Cơ đốc Phục lâm có gì

548
00:36:03,161 --> 00:36:06,164
‎mà ông nghĩ là
‎giúp mọi người sống lâu hơn.

549
00:36:06,247 --> 00:36:08,833
‎Họ nói vào ngày thứ bảy, Chúa nghỉ ngơi.

550
00:36:08,916 --> 00:36:12,795
‎Tôi nghe theo chỉ thị của Ngài,

551
00:36:12,879 --> 00:36:17,049
‎tôi có thể nghỉ ngơi theo Ngài.

552
00:36:17,133 --> 00:36:21,053
‎Ngày nghỉ ngơi đó
‎không đơn giản là nằm xuống và ngủ.

553
00:36:21,596 --> 00:36:24,724
‎Mà đó là nghỉ ngơi thực sự, sự mãn nguyện,

554
00:36:24,807 --> 00:36:26,976
‎nó tạo ra sự khác biệt.

555
00:36:27,059 --> 00:36:30,396
‎Ông hay lo lắng về mọi thứ,
‎hay ông luôn thấy bình yên?

556
00:36:30,479 --> 00:36:33,274
‎Tôi sẽ nói là tôi thường thấy bình yên.

557
00:36:33,357 --> 00:36:35,943
‎Lo lắng chẳng giúp được gì đâu.

558
00:36:36,027 --> 00:36:37,570
‎Nó lấy đi sức mạnh của ta.

559
00:36:38,154 --> 00:36:42,325
‎Sức khỏe tinh thần sẽ không ổn
‎khi ta lo lắng về mọi thứ.

560
00:36:42,408 --> 00:36:46,579
‎Ý tôi là, tôi nên ăn gì?
‎Tôi nên uống gì? Tôi nên mặc gì đây?

561
00:36:47,079 --> 00:36:48,372
‎Đó là điều người khác làm.

562
00:36:48,915 --> 00:36:50,374
‎VĂN PHÒNG GIÁO HỘI

563
00:36:50,458 --> 00:36:56,505
‎Tôi thấy xu hướng rõ ràng này xuất hiện
‎khi nhìn vào Vùng Xanh của đức tin.

564
00:36:56,589 --> 00:37:00,176
‎Người Cơ đốc Phục lâm
‎rõ ràng rất sùng đạo, rất trung thành.

565
00:37:00,259 --> 00:37:04,347
‎Ở Sardinia, ta thấy những người Công giáo
‎rất nghiêm khắc,

566
00:37:04,430 --> 00:37:06,515
‎và ở Okinawa,

567
00:37:06,599 --> 00:37:08,893
‎ta thấy lòng tôn kính đối với tổ tiên.

568
00:37:10,394 --> 00:37:13,814
‎Khi ông ấy cầu nguyện với tổ tiên,
‎ông ấy đã cầu xin điều gì?

569
00:37:13,898 --> 00:37:16,442
‎Xin hãy bảo vệ chúng con.
‎Con cần sự bảo vệ.

570
00:37:16,525 --> 00:37:18,027
‎Xin dõi theo chúng con.

571
00:37:18,527 --> 00:37:21,197
‎Đó là điều tôi cầu nguyện.
‎Cho chúng tôi sức khỏe.

572
00:37:21,739 --> 00:37:22,740
‎Cho các cháu tôi.

573
00:37:23,449 --> 00:37:24,659
‎Để chúng được an toàn.

574
00:37:25,451 --> 00:37:30,498
‎Một phân tích cho thấy những người đi lễ
‎nhiều hơn một lần một tuần

575
00:37:30,581 --> 00:37:33,918
‎có thể có thêm bảy năm tuổi thọ.

576
00:37:34,752 --> 00:37:37,338
‎Không quan trọng bạn theo tôn giáo nào.

577
00:37:37,421 --> 00:37:40,841
‎Điều quan trọng là bạn là một phần
‎của cộng đồng theo đạo,

578
00:37:40,925 --> 00:37:41,884
‎và bạn luôn tận tâm.

579
00:37:41,968 --> 00:37:43,135
‎ĐỨC TIN

580
00:37:43,219 --> 00:37:45,972
‎Tất cả chúng ta
‎đều tiếp cận được điều này.

581
00:37:57,942 --> 00:38:01,237
‎Thưa Đức Chúa trên trời cao,
‎Ngài ở trên đó nhìn xuống.

582
00:38:02,446 --> 00:38:04,365
‎Người nhìn vào tạo vật của mình,

583
00:38:05,241 --> 00:38:07,618
‎con trai và con gái của Người.

584
00:38:07,702 --> 00:38:12,540
‎Chúng con cảm ơn người vì buổi tụ họp này,
‎những người trẻ và người lớn tuổi.

585
00:38:13,040 --> 00:38:16,252
‎Và cảm ơn vì sự phục vụ hôm nay,

586
00:38:16,335 --> 00:38:17,461
‎và trong quá khứ.

587
00:38:17,545 --> 00:38:18,587
‎Xin cảm ơn.

588
00:38:20,339 --> 00:38:24,927
‎Với những người Cơ đốc Phục lâm này,
‎điều này giúp họ tiếp tục hoạt động.

589
00:38:25,011 --> 00:38:27,555
‎Nó nhắc bạn phải kết giao.

590
00:38:27,638 --> 00:38:30,224
‎Nhắc bạn nhớ mục đích của bạn là gì.

591
00:38:30,766 --> 00:38:33,561
‎Nó nhắc bạn ăn
‎thức ăn chưa tinh luyện, ăn thực vật

592
00:38:33,644 --> 00:38:37,356
‎vì vấn đề của hầu hết
‎các biện pháp can thiệp y tế

593
00:38:37,440 --> 00:38:38,858
‎là chúng không tồn tại lâu.

594
00:38:39,692 --> 00:38:43,487
‎Nhưng chúng ta cũng biết rằng
‎các hành vi sức khỏe rất dễ lây.

595
00:38:43,988 --> 00:38:47,074
‎Một số nghiên cứu chỉ ra rằng
‎nếu ba người bạn thân của bạn bị béo phì,

596
00:38:47,158 --> 00:38:50,202
‎thì khả năng cao bạn sẽ bị thừa cân.

597
00:38:51,287 --> 00:38:55,207
‎Việc hút thuốc hay thậm chí là sự cô đơn
‎cũng có thể lây lan.

598
00:38:57,418 --> 00:39:02,965
‎Bài học hữu ích nhất
‎là đưa mình vào đúng bộ lạc.

599
00:39:03,674 --> 00:39:07,053
‎Ở gần những người có thú vui

600
00:39:07,136 --> 00:39:09,347
‎là làm vườn hoặc đi dạo,

601
00:39:09,430 --> 00:39:12,933
‎họ sẽ có tác động đáng kể
‎đến thói quen của bạn.

602
00:39:13,017 --> 00:39:16,937
‎Và cũng không tồi
‎khi ở gần người ăn chay hoặc thuần chay

603
00:39:17,021 --> 00:39:19,774
‎vì họ sẽ dạy bạn
‎cách ăn các thực phẩm từ thực vật.

604
00:39:20,316 --> 00:39:23,361
‎Điều đó có thể giúp bạn lên thiên đường,
‎tôi không biết.

605
00:39:23,444 --> 00:39:27,573
‎Nhưng tôi biết nó có thể
‎giúp mọi người sống tử tế

606
00:39:27,656 --> 00:39:30,743
‎khi nói đến thói quen lành mạnh,
‎hành vi lành mạnh,

607
00:39:30,826 --> 00:39:32,286
‎và trong đó có sức mạnh.

608
00:39:38,793 --> 00:39:42,213
‎Ta đã tìm thấy những ví dụ tuyệt vời
‎về tuổi thọ ở Sardia

609
00:39:42,296 --> 00:39:44,840
‎thọ ở Sardinia và ở Okinawa và Loma Linda.

610
00:39:45,966 --> 00:39:49,136
‎Mỗi nơi ta đến,
‎ta đều học được một điều mới.

611
00:39:50,388 --> 00:39:54,183
‎Nhưng tôi muốn tìm thêm
‎những nơi tập trung nhiều người sống thọ.

612
00:39:57,395 --> 00:40:00,481
‎Tôi có nghe nói về một nơi
‎ở ngay ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ,

613
00:40:00,564 --> 00:40:01,941
‎về cơ bản là ở Hy Lạp.

614
00:40:04,235 --> 00:40:08,114
‎Không có gì ngạc nhiên
‎khi dân ở đây sống lâu.

615
00:40:09,865 --> 00:40:13,244
‎Nhưng ở Hy Lạp có 227 hòn đảo
‎có người sinh sống,

616
00:40:13,327 --> 00:40:18,124
‎và chỉ có một hòn đảo là vượt trội hơn

617
00:40:18,207 --> 00:40:20,251
‎khi nói đến sự trường thọ.

618
00:40:28,759 --> 00:40:31,262
‎Chuyện gì đang xảy ra ở đây?

619
00:43:39,199 --> 00:43:42,745
‎Loạt phim này chỉ nhằm mục đích
‎giải trí và cung cấp thông tin -

620
00:43:42,828 --> 00:43:45,664
‎không phải để đưa ra lời khuyên
‎về sức khỏe hay y tế.

621
00:43:45,748 --> 00:43:50,377
‎Luôn hỏi ý kiến bác sĩ
‎khi gặp vấn đề sức khỏe cá nhân

622
00:43:50,461 --> 00:43:55,341
‎hoặc trước khi thay đổi chế độ ăn uống,
‎tập thể dục hay lối sống.

623
00:43:55,424 --> 00:44:00,220
‎Biên dịch: Chau Pham