1 00:00:27,569 --> 00:00:29,821 Eleni, awak bercerita tentang doh ini. 2 00:00:29,904 --> 00:00:32,991 Ini bukan doh roti yang biasa, bukan? 3 00:00:33,074 --> 00:00:35,785 Saya tambah sedikit doh masam. 4 00:00:35,869 --> 00:00:37,787 Di dalam pai ini. 5 00:00:37,871 --> 00:00:40,999 Bawang, daun kucai, bawang segar, 6 00:00:41,082 --> 00:00:43,793 dan herba. Banyak herba. 7 00:00:43,877 --> 00:00:44,878 Wah. 8 00:00:47,422 --> 00:00:49,507 Orang takkan terkejut 9 00:00:49,591 --> 00:00:53,303 apabila mengetahui ada lokasi kelanjutan usia di Greece. 10 00:00:55,430 --> 00:00:59,100 Lagipun, Greece antara tempat asal diet Mediterranean. 11 00:00:59,601 --> 00:01:02,520 Semua tahu diet Mediterranean baik untuk kita 12 00:01:03,021 --> 00:01:06,983 kerana ada sayuran dan minyak zaitun, bukannya mentega 13 00:01:07,067 --> 00:01:08,526 dan tak banyak daging. 14 00:01:13,114 --> 00:01:17,327 Kita tahu itu menghasilkan populasi yang lebih sihat. 15 00:01:18,495 --> 00:01:21,081 Namun, ada sebuah pulau istimewa 16 00:01:21,164 --> 00:01:24,417 yang menghasilkan ramai warga panjang usia 17 00:01:25,668 --> 00:01:27,003 dan itulah Ikaria. 18 00:01:29,130 --> 00:01:32,175 Populasi ini hidup tujuh tahun lebih lama berbanding Amerika 19 00:01:32,258 --> 00:01:35,053 dengan separuh kadar penyakit kardiovaskular. 20 00:01:36,513 --> 00:01:38,640 Yang menariknya, 21 00:01:38,723 --> 00:01:41,935 semasa bertemu dengan warga berusia 60 ke 100 tahun, 22 00:01:42,018 --> 00:01:45,063 saya tak jumpa satu pun kes demensia. 23 00:01:48,525 --> 00:01:54,155 Maka, saya tahu saya perlu siasat beza pulau ini dengan yang lain. 24 00:02:04,958 --> 00:02:09,170 LIVE TO 100 SECRETS OF THE BLUE ZONES 25 00:02:29,399 --> 00:02:31,860 Apabila jumpa tempat dengan kelanjutan usia tinggi, 26 00:02:31,943 --> 00:02:34,320 saya mahu fahami ciri yang membezakannya. 27 00:02:35,864 --> 00:02:37,699 Aspek yang bagus dikaji 28 00:02:37,782 --> 00:02:39,784 ialah sejarah dan geografinya. 29 00:02:44,122 --> 00:02:47,500 Ikaria mempunyai budaya yang unik 30 00:02:47,584 --> 00:02:50,211 kerana ia tiada pelabuhan semula jadi. 31 00:02:53,464 --> 00:02:55,592 Pada zaman pertengahan, 32 00:02:56,092 --> 00:02:59,679 Ikaria hampir terasing sepenuhnya daripada seluruh dunia purba. 33 00:03:02,640 --> 00:03:06,978 Orang Ikaria tak dapat bergantung kepada bot yang membawa bekalan makanan, 34 00:03:07,061 --> 00:03:09,022 jadi mereka terpaksa cari jalan 35 00:03:09,105 --> 00:03:12,775 untuk mencari rezeki daripada tanah berbatu-batan ini. 36 00:03:13,735 --> 00:03:18,656 Ini menimbulkan daya tahan yang tak dapat dilihat di tempat lain. 37 00:03:19,490 --> 00:03:22,368 Mereka perlu cipta kebolehan untuk manfaatkan tanah ini, 38 00:03:22,452 --> 00:03:26,247 kebolehan mengenal pasti tumbuhan dan membela lebah 39 00:03:26,331 --> 00:03:30,835 serta bekerjasama dalam situasi yang amat sukar. 40 00:03:32,337 --> 00:03:35,381 Menerusi kesusahan dan kepayahan inilah 41 00:03:35,465 --> 00:03:39,552 mereka muncul sebagai salah satu populasi paling sihat di dunia. 42 00:03:53,399 --> 00:03:57,487 Terima kasih untuk badam tadi. Baik, kami ada beberapa soalan. 43 00:03:57,570 --> 00:04:00,323 Dia mahu tanya beberapa soalan. 44 00:04:00,406 --> 00:04:03,159 Bercakap tentang kehidupan waktu dahulu, 45 00:04:03,243 --> 00:04:07,789 kami dengar bahawa sebelum 1980, Ikaria mampu diri sepenuhnya. 46 00:04:08,289 --> 00:04:10,083 Apa dia ingat tentang waktu itu? 47 00:04:10,667 --> 00:04:13,544 Kini, kita boleh cari apa-apa kita mahu di kedai. 48 00:04:14,128 --> 00:04:15,672 tapi, dahulu, 49 00:04:16,381 --> 00:04:21,678 kami cuma ada tepung sebab kami tanam sendiri. 50 00:04:21,761 --> 00:04:24,931 Kami terpaksa kisar gandum sendiri. 51 00:04:25,014 --> 00:04:30,186 Tahu apa kopi kami dahulu? 52 00:04:30,687 --> 00:04:32,897 Barli dan kacang kuda 53 00:04:33,773 --> 00:04:36,234 yang dipanggang dan dibru. 54 00:04:36,317 --> 00:04:38,945 Jadi, mereka langsung tak beli apa-apa? 55 00:04:45,201 --> 00:04:48,496 Orang Ikaria terpaksa belajar untuk teruskan hidup. 56 00:04:49,914 --> 00:04:54,585 Yang terhasil adalah cara hidup Greek yang amat berbeza. 57 00:04:57,463 --> 00:05:01,134 Mereka terpaksa belajar mengenal pasti tumbuhan 58 00:05:01,217 --> 00:05:04,387 untuk dijadikan makanan, ulaman, 59 00:05:04,470 --> 00:05:07,223 herba, rempah dan ubat. 60 00:05:07,307 --> 00:05:10,184 Maka, orang Ikaria membentuk tabiat 61 00:05:10,268 --> 00:05:13,104 minum teh herba tempatan. 62 00:05:21,612 --> 00:05:23,865 Teh herba apa awak minum? 63 00:05:23,948 --> 00:05:30,288 Teh sej, teh rosemary dan teh mallow biasa. 64 00:05:30,955 --> 00:05:33,124 Teh apa terbaik diminum setiap hari? 65 00:05:34,709 --> 00:05:35,668 Wain. 66 00:05:37,211 --> 00:05:38,296 Teh anggur! 67 00:05:39,255 --> 00:05:41,007 Saya suka cara awak. 68 00:05:43,634 --> 00:05:47,055 Meminum teh herba, terutamanya jika minum berdekad lamanya, 69 00:05:47,138 --> 00:05:48,639 banyak manfaat kesihatan 70 00:05:48,723 --> 00:05:52,226 dan salah satunya mungkin merendahkan kadar demensia. 71 00:05:53,061 --> 00:05:55,813 Ia mengandungi bahan antikeradangan, 72 00:05:55,897 --> 00:05:57,273 antioksidan 73 00:05:57,357 --> 00:06:01,527 dan selalunya ia mengandungi diuretik yang menurunkan tekanan darah. 74 00:06:04,489 --> 00:06:08,034 Teh herba bertahan hingga ke hari ini 75 00:06:08,117 --> 00:06:12,455 dan ia berkait rapat dengan kelanjutan usia luar biasa di sini. 76 00:06:13,498 --> 00:06:18,461 IKARIA TEH HERBA 77 00:06:20,880 --> 00:06:23,841 VASO PARIKOS USIA 88 78 00:06:28,262 --> 00:06:29,097 Nak madu? 79 00:06:29,764 --> 00:06:30,932 Ya, sedikit. 80 00:06:32,392 --> 00:06:34,310 Ini madu dibuat sendiri juga? 81 00:06:34,394 --> 00:06:35,686 Ini dari Ikaria. 82 00:06:35,770 --> 00:06:36,604 Bagus. 83 00:06:36,687 --> 00:06:40,983 Memang mudah untuk tambah bersudu-sudu gula ke dalam teh kita. 84 00:06:41,067 --> 00:06:42,652 Di Amerika, pemanis biasa digunakan 85 00:06:42,735 --> 00:06:45,446 ialah gula atau sirap jagung tinggi fruktosa. 86 00:06:46,114 --> 00:06:48,658 Namun, di Ikaria, sejak berkurun lamanya, 87 00:06:48,741 --> 00:06:49,992 madu digunakan. 88 00:07:01,546 --> 00:07:04,715 Ada beberapa ciri-ciri menarik tentang madu Ikaria. 89 00:07:08,094 --> 00:07:11,431 Penjaga lebah memindahkan sarang lebah mereka 90 00:07:12,306 --> 00:07:14,058 mengikut musim. 91 00:07:15,143 --> 00:07:19,272 Awalnya, sarang itu mungkin berdekatan bunga liar di pinggir pantai 92 00:07:19,355 --> 00:07:23,067 tapi, kemudian, ia dibawa ke hutan pain di tempat lebih tinggi. 93 00:07:24,569 --> 00:07:29,657 Maka, lebah mengumpulkan nektar dari pelbagai jenis tumbuhan. 94 00:07:29,740 --> 00:07:34,454 Dalam nektar tersebut ada mikronutrien dan bahan bioaktif lain. 95 00:07:34,537 --> 00:07:38,332 Kita tahu madu ada kemampuan menghalang kanser. 96 00:07:40,293 --> 00:07:43,963 Nampaknya madu Ikaria menyumbang kepada umur panjang. 97 00:07:44,046 --> 00:07:47,592 Apa beza madu ini berbanding madu yang dijual di kedai 98 00:07:47,675 --> 00:07:49,010 dan adakah lebih berkhasiat? 99 00:07:49,093 --> 00:07:52,972 Masalahnya sesetengah madu dari kedai telah dididihkan. 100 00:07:53,055 --> 00:07:56,476 Kesannya, debunganya musnah 101 00:07:56,559 --> 00:07:58,019 dan ia menjadi gula. 102 00:07:58,102 --> 00:08:00,605 Jangan didihkan atau terlampau panaskan madu 103 00:08:00,688 --> 00:08:04,317 walaupun nak campurkannya dengan teh sebagai pemanis. 104 00:08:04,400 --> 00:08:07,069 Biarkan teh sehingga suhu yang boleh diminum. 105 00:08:09,280 --> 00:08:12,742 Sebabnya, madu ikaria tidak dipasteurkan 106 00:08:12,825 --> 00:08:14,410 dan tidak dididihkan. 107 00:08:14,494 --> 00:08:20,208 Nutrien dan bahan bioaktifnya tidak dimusnahkan semasa memprosesnya. 108 00:08:20,291 --> 00:08:25,379 Maknanya, madu Ikaria ialah madu asli daripada lebah terus dicampur dengan teh 109 00:08:25,463 --> 00:08:28,007 dan ada manfaat tambahan di situ. 110 00:08:28,090 --> 00:08:30,259 GIORGOS STENOS SR. USIA 90 111 00:08:30,343 --> 00:08:32,762 GIORGOS STENOS USIA 33 112 00:08:33,346 --> 00:08:36,682 Jadi, bagi saya, apabila memilih pemanis, 113 00:08:36,766 --> 00:08:38,100 saya pilih madu asli 114 00:08:38,184 --> 00:08:41,270 dan yang idealnya, madu yang kita lihat di Ikaria. 115 00:08:43,689 --> 00:08:48,819 IKARIA MADU ASLI 116 00:08:59,330 --> 00:09:00,831 Kali ini, di Ikaria, 117 00:09:01,624 --> 00:09:04,252 saya mendapat epifani mengenai cinta. 118 00:09:05,378 --> 00:09:06,504 Taki, 119 00:09:06,587 --> 00:09:10,174 saya bawa daun bawang untuk salad kita. 120 00:09:10,883 --> 00:09:13,261 Awak dah asah pisau untuk potong salad? 121 00:09:13,344 --> 00:09:14,387 Demi awak. 122 00:09:14,887 --> 00:09:18,307 Saya dah asah supaya awak seronok potong salad dengan elok. 123 00:09:20,309 --> 00:09:25,856 Apabila pasangan jangka panjang kita meninggal dunia, 124 00:09:25,940 --> 00:09:28,317 kemungkinan kita mati dalam tiga bulan berikutnya 125 00:09:28,401 --> 00:09:30,486 meningkat sebanyak dua pertiga. 126 00:09:31,654 --> 00:09:35,950 Namun, hal sebaliknya berlaku bagi Aleka dan Panagiotis. 127 00:09:36,033 --> 00:09:39,078 Mereka berdua temukan cinta sejati pada lewat usia. 128 00:09:39,912 --> 00:09:43,916 Setelah isteri pertama saya meninggal, saya hilang semangat hidup. 129 00:09:44,000 --> 00:09:47,211 Saya tak mahu bercakap, bergelak ketawa mahupun makan. 130 00:09:47,795 --> 00:09:51,173 Hati saya hancur berkecai dan dia yang pulihkan saya. 131 00:09:53,009 --> 00:09:54,760 Waktu itu usia saya 73 tahun. 132 00:09:54,844 --> 00:09:57,847 Saya duduk di bangku gereja bersama kawan baik saya. 133 00:09:57,930 --> 00:10:00,558 Saya perhatikan para wanita yang masuk. 134 00:10:00,641 --> 00:10:02,727 Lebih 40 orang wanita masuk. 135 00:10:02,810 --> 00:10:06,314 Sebaik saja dia melangkah masuk, saya seperti direnjat elektrik. 136 00:10:07,815 --> 00:10:09,942 Saya tak ingat siapa mulakan dahulu. 137 00:10:10,943 --> 00:10:12,695 Kami bertemu di Tasik Pezi. 138 00:10:12,778 --> 00:10:16,657 Dia sediakan hidangan untuk saya. 139 00:10:16,741 --> 00:10:17,825 Kami berkelah. 140 00:10:19,577 --> 00:10:24,290 Dia mainkan lagu dan menyanyi, "Aku cinta kamu kerana kamu cantik." 141 00:10:25,625 --> 00:10:29,545 Apabila saya pandang dia, jiwa saya bergetar! 142 00:10:30,296 --> 00:10:34,258 Saya kahwini suami pertama pada usia 16 tahun dan hidup saya suram, 143 00:10:34,342 --> 00:10:38,929 tapi awak melengkapi diri saya dan saya dah lupakan masa silam. 144 00:10:39,013 --> 00:10:42,141 Saya rasa seperti dah hidup sepanjang hayat dengan awak. 145 00:10:42,642 --> 00:10:46,812 Kuasa perhubungan yang komited dan bahagia mungkin jelas, 146 00:10:46,896 --> 00:10:49,565 tapi jangan perkecil cara hubungan ini 147 00:10:49,649 --> 00:10:52,568 dapat jadikan hidup kita panjang dan bermakna. 148 00:10:53,778 --> 00:10:57,073 Penduduk di Zon Biru mengutamakan pasangan mereka, 149 00:10:57,156 --> 00:11:00,117 memupuk dan melabur dalam hubungan mereka. 150 00:11:00,201 --> 00:11:05,081 IKARIA BERPASANGAN 151 00:11:24,850 --> 00:11:28,813 Saya percaya wain berperanan besar 152 00:11:28,896 --> 00:11:32,400 dalam budaya kelanjutan usia Ikaria sepanjang sejarah. 153 00:11:32,900 --> 00:11:36,404 Malah mitos Greek mengatakan dewa wain lahir di sini. 154 00:11:36,487 --> 00:11:39,198 Sudah berkurun mereka gunakan anggur yang sama, 155 00:11:39,281 --> 00:11:42,785 dan bukan itu saja, prosesnya juga sama. 156 00:11:43,327 --> 00:11:44,245 Wah! 157 00:11:44,787 --> 00:11:47,164 Rasa macam Ikaria pada musim bunga. 158 00:11:47,248 --> 00:11:51,210 - Ini wain yang sedap. - Tak terlalu manis. Hebat. 159 00:11:52,253 --> 00:11:55,756 Orang Ikaria ada kaedah menghasilkan wain tersendiri. 160 00:11:55,840 --> 00:11:57,967 Di bawah ini ada amfora dan… 161 00:11:58,050 --> 00:12:00,469 - Tembikar tanah liat besar, bukan? - Ya. 162 00:12:00,553 --> 00:12:06,267 Suhu di permukaan agak panas kerana terdedah kepada matahari, 163 00:12:06,350 --> 00:12:09,353 tapi lima sentimeter di bawahnya 164 00:12:09,437 --> 00:12:10,688 lembap dan sejuk. 165 00:12:12,356 --> 00:12:14,358 Kami petik anggur secara manual. 166 00:12:14,442 --> 00:12:16,444 Tiada mesin. 167 00:12:16,527 --> 00:12:19,071 Prosesnya panjang tapi kualitinya bagus. 168 00:12:19,155 --> 00:12:21,991 - Hanya anggur terbaik dikumpul. - Tepat sekali. 169 00:12:22,616 --> 00:12:25,786 Tong kayu oak tak digunakan, sebaliknya ia disimpan 170 00:12:25,870 --> 00:12:28,706 seperti masyarakat dahulu kala menyimpan wain. 171 00:12:28,789 --> 00:12:30,458 - Ya. - Menakjubkan. 172 00:12:31,834 --> 00:12:35,880 Kita semua tahu kontroversi tentang wain dan alkohol, 173 00:12:36,756 --> 00:12:39,759 tapi, apabila kita lihat wain di Ikaria, 174 00:12:39,842 --> 00:12:42,178 sesuatu yang berbeza berlaku di sini. 175 00:12:43,304 --> 00:12:47,141 Wain ini semula jadi. Tiada apa-apa bahan kimia ditambah. 176 00:12:48,350 --> 00:12:53,939 Kita juga tahu apabila minum wain Ikaria bersama hidangan Mediterranean, 177 00:12:54,023 --> 00:12:56,525 penyerapan antioksidan akan meningkat. 178 00:12:56,609 --> 00:12:59,195 Awak bercakap tentang mineral daripada… 179 00:12:59,278 --> 00:13:00,696 - Kalium. - Kalium. 180 00:13:00,780 --> 00:13:02,656 Fosforus, boron dan zat besi. 181 00:13:02,740 --> 00:13:05,201 Segala-galanya, seperti mikroklimat, 182 00:13:05,284 --> 00:13:09,121 kualiti anggur dan pulau ini menyumbang kepada kualiti unik 183 00:13:09,205 --> 00:13:12,208 sehinggakan wain ini boleh dipanggil wain ubat. 184 00:13:12,291 --> 00:13:15,294 Ini seperti meminum makanan tambahan. 185 00:13:15,377 --> 00:13:16,295 Ya. 186 00:13:16,378 --> 00:13:17,338 Untuk kesihatan! 187 00:13:21,634 --> 00:13:25,179 Orang Ikaria minum wain yang sama selama lebih 100 generasi 188 00:13:25,262 --> 00:13:26,889 dan mereka hidup paling lama. 189 00:13:26,972 --> 00:13:28,933 Bagi saya, perkaitan itu cukup 190 00:13:29,016 --> 00:13:32,603 untuk membolehkan saya menikmati wain pada hujung hari. 191 00:13:34,146 --> 00:13:38,901 IKARIA WAIN 192 00:14:04,802 --> 00:14:07,721 Antara tumpuan menarik di Ikaria ialah orang muda 193 00:14:07,805 --> 00:14:10,558 dan cara mereka bukan saja mengekalkan tradisi, 194 00:14:10,641 --> 00:14:12,601 malah meraikannya. 195 00:14:13,435 --> 00:14:16,856 Bagi saya, yang paling meriah ialah panegyris 196 00:14:16,939 --> 00:14:18,899 iaitu pesta meriah sepanjang malam 197 00:14:18,983 --> 00:14:22,069 dan warga berusia 14 hingga 94 tahun berkumpul, 198 00:14:22,152 --> 00:14:24,780 berhubung secara sosial dan berseronok. 199 00:14:29,201 --> 00:14:31,745 Mereka menari sepanjang malam. 200 00:14:34,623 --> 00:14:38,669 Mungkin anda lihat dan kata, "Tak hairanlah, mereka berpesta," 201 00:14:39,253 --> 00:14:42,214 tapi sebenarnya, berlari atau menari selama sejam 202 00:14:42,298 --> 00:14:47,261 membakar jumpa kalori yang hampir sama, tapi sejam menari adalah menyeronokkan. 203 00:14:50,097 --> 00:14:54,310 Kita sering kaitkan senaman dengan rasa terseksa. 204 00:14:54,393 --> 00:14:56,395 "Tak usaha, tak dapat." 205 00:14:56,478 --> 00:15:02,276 Namun, di Ikaria, kita pelajari, aktiviti fizikal boleh jadi meriangkan. 206 00:15:04,069 --> 00:15:06,488 Mereka ketawa sepanjang masa. 207 00:15:08,032 --> 00:15:11,410 Ketawa bagus untuk arteri dan elakkan penyakit jantung. 208 00:15:11,911 --> 00:15:13,787 Kebahagiaan mereka amat ketara. 209 00:15:16,665 --> 00:15:21,629 Saya rasa Zon Biru mengajar kita bahawa usia panjang boleh jadi meriangkan. 210 00:15:21,712 --> 00:15:23,714 Ia tak semestinya menyusahkan. 211 00:15:23,797 --> 00:15:26,175 Komuniti dan perhubungan 212 00:15:26,258 --> 00:15:29,553 adalah perkara yang menentukan kelanjutan usia. 213 00:15:31,513 --> 00:15:36,185 IKARIA MENARI DAN KETAWA 214 00:15:42,650 --> 00:15:46,487 Tak hairanlah ada kelanjutan usia yang luar biasa di sini. 215 00:15:47,154 --> 00:15:50,407 Namun, setelah menikmati keindahan dan budaya Ikaria, 216 00:15:50,491 --> 00:15:54,078 setelah kembali ke benua Amerika barulah saya jumpa 217 00:15:54,161 --> 00:15:57,873 sentenarian paling luar biasa di planet ini. 218 00:16:02,962 --> 00:16:05,547 Saya ingat kali pertama saya ke Nicoya. 219 00:16:05,631 --> 00:16:08,384 Saya jumpa pemandu tempatan saya, Jorge Vindas. 220 00:16:08,467 --> 00:16:09,802 Selamat datang ke Nicoya. 221 00:16:11,387 --> 00:16:12,346 Dia kenalkan saya 222 00:16:12,429 --> 00:16:15,975 kepada antara sentenarian pertama saya jumpa di Costa Rica, 223 00:16:16,058 --> 00:16:17,810 wanita bernama Ponchita. 224 00:16:18,978 --> 00:16:19,937 Saya Daniel. 225 00:16:20,020 --> 00:16:24,984 Dia berusia 105 tahun dan dia amat mengagumkan. 226 00:16:27,695 --> 00:16:32,491 Jika ada seorang yang melambangkan janji Zon Biru 227 00:16:32,574 --> 00:16:36,161 dan manfaatnya kepada kita, Ponchitalah orangnya. 228 00:16:37,246 --> 00:16:39,415 Nampak? Parang ini bagus. 229 00:16:45,254 --> 00:16:49,216 Nicoya ialah kawasan luar bandar yang terpencil di utara Costa Rica 230 00:16:49,299 --> 00:16:51,301 dan terpisah daripada wilayah lain. 231 00:16:52,302 --> 00:16:56,432 Ia semenanjung sepanjang 80 batu di selatan sempadan Nicaragua. 232 00:16:57,516 --> 00:17:00,644 Di Zon Biru ini, saya dapati kadar sentenarian 233 00:17:00,728 --> 00:17:04,732 menghampiri tiga setengah kali ganda jumlah purata global. 234 00:17:04,815 --> 00:17:07,568 Yang menakjubkan, daripada pemerhatian saya, 235 00:17:07,651 --> 00:17:11,238 ramai antara mereka hidup tanpa ubat atau kekurangan upaya. 236 00:17:11,321 --> 00:17:13,949 Di kebanyakan negara, data amat jelas. 237 00:17:14,033 --> 00:17:17,244 Anda perlu jadi kaya untuk mampu jadi sihat. 238 00:17:17,327 --> 00:17:19,872 Pendapatan meningkat, jangka hayat juga meningkat. 239 00:17:21,331 --> 00:17:22,583 Pendapatan Costa Rica 240 00:17:22,666 --> 00:17:25,669 hanyalah satu perenam daripada pendapatan Amerika, 241 00:17:25,753 --> 00:17:30,132 tapi mereka melebihi purata jangka hayat kita. 242 00:17:30,215 --> 00:17:34,803 Malah, Zon Biru ini antara kawasan termiskin di negara ini. 243 00:17:35,512 --> 00:17:38,348 Penduduk di Nicaragua, hanya 20 batu dari sini, 244 00:17:38,432 --> 00:17:40,142 tidak hidup lama. 245 00:17:40,225 --> 00:17:42,936 Begitu juga penduduk di selatan di Panama. 246 00:17:43,520 --> 00:17:45,981 Nampaknya, ini tempat yang tepat. 247 00:17:46,565 --> 00:17:48,192 Penduduk Nicoya, Costa Rica 248 00:17:48,275 --> 00:17:50,903 antara yang hidup paling lama di dunia. 249 00:17:51,820 --> 00:17:52,654 Kenapa begitu? 250 00:18:09,421 --> 00:18:13,300 Pernah jumpa seseorang yang umurnya tak sepadan dengan rupa? 251 00:18:16,136 --> 00:18:19,139 Biar saya ceritakan tentang seorang lelaki, Ramiro. 252 00:18:19,223 --> 00:18:22,309 Kawan saya, Jorge, pergi ke ladang di Costa Rica 253 00:18:22,392 --> 00:18:24,019 untuk jumpa seorang sentenarian. 254 00:18:24,103 --> 00:18:28,690 Sebaliknya, dia jumpa seorang koboi berkulit licin dan bergigi sempurna 255 00:18:28,774 --> 00:18:32,861 dan dia panjat kuda, melaso lembu dan menunggang ke sana sini. 256 00:18:41,537 --> 00:18:43,622 Setelah itu, dia beritahu Ramiro, 257 00:18:43,705 --> 00:18:46,333 "Saya patutnya berjumpa seorang sentenarian," 258 00:18:46,416 --> 00:18:48,544 dan Ramiro kata, "Sayalah orangnya." 259 00:18:53,257 --> 00:18:55,676 Jorge tanya, "Boleh tunjuk kad pengenalan?" 260 00:18:55,759 --> 00:19:01,640 Betul. Tertulis pada kad pengenalannya, dia dilahirkan pada Ogos 1921, 100 tahun. 261 00:19:02,307 --> 00:19:03,892 Jorge masih tak percaya. 262 00:19:03,976 --> 00:19:07,020 Dia pergi ke pusat bandar beberapa minggu kemudian, 263 00:19:07,104 --> 00:19:08,814 semak rekod negara, 264 00:19:08,897 --> 00:19:11,733 dan benar, dalam senarai pengenalan itu 265 00:19:11,817 --> 00:19:15,028 ada nama Ramiro, sah umurnya 100 tahun. 266 00:19:15,112 --> 00:19:17,197 RAMIRO GUADAMUZ USIA 100 267 00:19:17,281 --> 00:19:19,408 Dia nampak macam 70 tahun. 268 00:19:19,908 --> 00:19:22,870 Sentenarian paling bertenaga yang saya pernah jumpa 269 00:19:22,953 --> 00:19:25,247 di seluruh dunia sejak 20 tahun lalu. 270 00:19:29,376 --> 00:19:32,087 Ahli sains bernama David Rehkopf dari Stanford 271 00:19:32,171 --> 00:19:36,466 pernah mengukur usia biologi penduduk Costa Rica di Nicoya. 272 00:19:36,550 --> 00:19:39,720 Itu antara dapatan paling menarik bagi saya 273 00:19:39,803 --> 00:19:41,638 dalam kajian telomere kami. 274 00:19:41,722 --> 00:19:44,099 Saya dapati penduduk Nicoya… 275 00:19:44,183 --> 00:19:47,853 Dia mendapati, di bahagian Costa Rica ini, 276 00:19:47,936 --> 00:19:52,858 usia biologi orang Nicoya sebenarnya sepuluh tahun lebih muda 277 00:19:52,941 --> 00:19:55,485 berbanding usia kronologi mereka. 278 00:19:56,069 --> 00:20:00,532 Apa yang berlaku yang boleh menerangkan usia biologi muda mereka? 279 00:20:02,201 --> 00:20:03,035 Helo! 280 00:20:03,535 --> 00:20:04,494 Dan Buettner. 281 00:20:04,578 --> 00:20:06,288 Gembira bertemu. 282 00:20:08,498 --> 00:20:09,541 Duduklah, kawan. 283 00:20:09,625 --> 00:20:11,168 Anda bekerja hari ini? 284 00:20:11,251 --> 00:20:12,252 Sedikit. 285 00:20:12,336 --> 00:20:13,629 - Yakah? - Ya. 286 00:20:13,712 --> 00:20:15,297 Pukul berapa anda bangun? 287 00:20:15,380 --> 00:20:16,298 Pukul 4:00. 288 00:20:16,381 --> 00:20:17,424 - Pukul 4:00? - Ya. 289 00:20:17,507 --> 00:20:22,095 Sekarang pukul 10:00. Dah hampir enam jam anda bekerja. 290 00:20:22,679 --> 00:20:24,181 Kenapa anda kuat bekerja? 291 00:20:24,264 --> 00:20:25,766 Tak perlulah buat begitu. 292 00:20:25,849 --> 00:20:28,185 Itu yang mereka cakap, tapi tak boleh. 293 00:20:29,478 --> 00:20:31,563 Itulah hidup saya. 294 00:20:33,607 --> 00:20:38,320 Orang Costa Rica ada matlamat yang jelas yang dipanggil plan de vida. 295 00:20:39,154 --> 00:20:43,325 Mereka tahu arah tuju mereka dalam hidup dan punca mereka bangun pagi. 296 00:20:43,408 --> 00:20:46,328 Itu yang mendorong mereka mengharungi kepayahan 297 00:20:46,411 --> 00:20:47,788 dan terus bekerja. 298 00:20:47,871 --> 00:20:51,500 Bagi saya, ini suatu pencerahan. 299 00:20:51,583 --> 00:20:55,254 Ia menyamai konsep ikigai yang kami nampak di Okinawa. 300 00:20:56,046 --> 00:21:00,592 Kami nampak idea yang sama di dua Zon Biru yang berbeza 301 00:21:00,676 --> 00:21:04,179 dan itu bermaksud, konsep ini penting. 302 00:21:04,263 --> 00:21:06,265 PLAN DE VIDA NICOYA 303 00:21:18,402 --> 00:21:19,236 Ya! 304 00:21:23,365 --> 00:21:24,741 Lihat kehidupan orang Nicoya 305 00:21:24,825 --> 00:21:28,495 dan kita pasti perasan yang mereka buat semuanya sendiri. 306 00:21:28,578 --> 00:21:32,916 Tiada kemudahan mekanikal untuk buat kerja di dalam dan laman rumah. 307 00:21:33,000 --> 00:21:36,086 Contohnya, mereka guna parang untuk tebas rumput. 308 00:21:36,169 --> 00:21:40,465 Aktiviti-aktiviti membersihkan rumah, mengumpul dan menyiapkan makanan 309 00:21:40,549 --> 00:21:44,344 melibatkan pergerakan luar sedar dan akhirnya, 310 00:21:44,428 --> 00:21:49,349 memerlukan aktiviti fizikal lebih berat berbanding "senaman." 311 00:21:50,642 --> 00:21:55,063 Kami nampak wanita buat tortilla. Jagung perlu dikisar dengan engkol. 312 00:21:55,981 --> 00:22:00,402 Akhirnya, tangan mereka berotot untuk dapatkan kekonsistenan yang tepat. 313 00:22:00,485 --> 00:22:05,073 Ia senaman yang dilakukan dengan mudah kerana mereka dah biasa buat. 314 00:22:05,157 --> 00:22:08,285 Mereka tak sedar pun yang mereka membakar kalori. 315 00:22:11,163 --> 00:22:13,999 Dalam sejarah, manusia perlu sentiasa bekerja, 316 00:22:14,082 --> 00:22:18,003 maka tak hairanlah kita cipta kemudahan dan pembantu mekanikal 317 00:22:18,086 --> 00:22:20,047 untuk buat kebanyakan kerja kita. 318 00:22:23,884 --> 00:22:27,095 Kini, banyak aktiviti fizikal dalam hidup kita dah disingkirkan. 319 00:22:28,430 --> 00:22:31,600 Namun, orang Costa Rica masih menetak kayu, 320 00:22:31,683 --> 00:22:35,812 mengisar jagung dengan tangan dan menanam makanan sendiri. 321 00:22:37,022 --> 00:22:39,941 Itu buat kita terfikir sama ada mereka lebih banyak bersenam 322 00:22:40,025 --> 00:22:43,236 dengan buat kerja harian berbanding kita pergi ke gim. 323 00:22:44,154 --> 00:22:47,532 Ini mungkin nampak kecil tapi makin lama makin ketara 324 00:22:47,616 --> 00:22:51,495 dan bukan saja mereka bakar lebih banyak kalori berbanding di gim 325 00:22:51,578 --> 00:22:55,374 malah ia juga mungkin dapat mengekalkan metabolisme tinggi. 326 00:22:56,166 --> 00:22:57,000 Ayuh! 327 00:23:02,881 --> 00:23:04,049 Ini berbahaya. 328 00:23:04,132 --> 00:23:05,175 Ya, saya tahu. 329 00:23:05,258 --> 00:23:06,218 Awak tak nampak? 330 00:23:06,301 --> 00:23:08,261 Masih guna kapak pada usia 86 tahun? 331 00:23:08,762 --> 00:23:13,517 Saya mula guna kapak sewaktu saya 14 tahun. 332 00:23:13,600 --> 00:23:15,769 Kerja apa yang anda buat? 333 00:23:15,852 --> 00:23:19,606 Saya menebas dengan parang dan membaiki pagar. 334 00:23:20,357 --> 00:23:22,609 Berapa jam anda bekerja setiap hari? 335 00:23:22,692 --> 00:23:26,488 Dari pukul 6:00 hingga 10:00. 336 00:23:26,571 --> 00:23:30,867 Sekarang, oleh sebab usia lanjut, saya rasa perlu berehat. 337 00:23:30,951 --> 00:23:32,577 JUAN CARRILLO USIA 86 338 00:23:32,661 --> 00:23:37,416 Orang Amerika bekerja selama 40 hingga 50 jam seminggu. 339 00:23:37,499 --> 00:23:39,626 Penduduk Nicoya juga bekerja keras 340 00:23:39,709 --> 00:23:43,130 tapi tempoh bekerja mereka pendek. 341 00:23:43,213 --> 00:23:45,674 Biasanya mereka bekerja keras waktu pagi 342 00:23:45,757 --> 00:23:48,385 dan berehat pada waktu tengah hari. 343 00:23:49,302 --> 00:23:52,514 Anda ada duit di bank? 344 00:23:52,597 --> 00:23:54,850 - Tidak. - Tiada langsung? 345 00:23:54,933 --> 00:23:57,185 - Tiada dana keselamatan? - Tiada. 346 00:23:58,019 --> 00:24:00,063 Anda bergantung kepada diri… 347 00:24:00,147 --> 00:24:01,273 Betul. 348 00:24:01,356 --> 00:24:02,983 Bagaimana kalau anda sakit? 349 00:24:04,234 --> 00:24:07,821 Beginilah, apabila saya ada wang, 350 00:24:07,904 --> 00:24:09,906 saya suka keluar dan belanja diri. 351 00:24:11,450 --> 00:24:12,451 Untuk hidup lama! 352 00:24:12,534 --> 00:24:13,869 Betul! 353 00:24:16,371 --> 00:24:17,497 Saya tak merungut. 354 00:24:17,998 --> 00:24:21,042 Saya miskin dan tiada rupa, 355 00:24:21,126 --> 00:24:24,337 tapi saya dah menikmati hidup secukupnya. 356 00:24:24,421 --> 00:24:26,089 Miskin dan tiada rupa? 357 00:24:27,090 --> 00:24:29,342 Taklah. Anda maco. 358 00:24:30,594 --> 00:24:32,471 Macam mana saya nak jelaskan? 359 00:24:32,554 --> 00:24:35,724 Ini semua rahmat Tuhan 360 00:24:35,807 --> 00:24:39,769 sebab saya berdoa kepada-Nya, jika pada usia 86 tahun ini, 361 00:24:39,853 --> 00:24:44,065 saya masih bersendirian dan buat kerja saya… 362 00:24:44,149 --> 00:24:47,903 Jika Tuhan panjangkan usia saya, biarlah saya terus begini. 363 00:24:49,446 --> 00:24:53,283 Saya berdoa kepada-Nya sebelum tidur dan selepas bangun, 364 00:24:53,950 --> 00:24:55,660 "Berikanku kekuatan." 365 00:24:58,330 --> 00:25:00,999 Walaupun tak dapat ukur waktu lapang mereka, 366 00:25:01,082 --> 00:25:03,126 di Nicoya, seperti Zon Biru lain, 367 00:25:03,210 --> 00:25:06,588 penduduknya takkan bekerja lebih masa 368 00:25:06,671 --> 00:25:08,882 jika mereka boleh bersama keluarga, 369 00:25:08,965 --> 00:25:12,552 tidur sekejap atau berinteraksi dengan kawan mereka. 370 00:25:13,345 --> 00:25:15,180 Maksudnya, mereka berehat 371 00:25:15,263 --> 00:25:18,141 untuk luangkan masa bagi perkara penting buat mereka. 372 00:25:38,286 --> 00:25:39,246 Selamat pagi. 373 00:25:39,871 --> 00:25:43,458 Jose Benerando, saya datang untuk lawatan tahun ini. 374 00:25:43,542 --> 00:25:45,418 - Apa khabar? - Baik. 375 00:25:45,502 --> 00:25:46,795 Negara ini belanjakan 376 00:25:46,878 --> 00:25:49,798 satu perlima daripada Amerika untuk penjagaan kesihatan. 377 00:25:49,881 --> 00:25:52,968 Biarpun begitu, mereka cipta pendekatan bijak 378 00:25:53,051 --> 00:25:57,430 yang membantu rakyatnya mengelakkan penyakit sebelum melarat. 379 00:25:57,514 --> 00:26:01,726 Itu sesuatu yang langsung tak dibuat di negara lain di seluruh dunia. 380 00:26:03,436 --> 00:26:07,023 Jangka hayat rakyat Costa Rica lebih panjang berbanding AS, 381 00:26:07,107 --> 00:26:09,150 kadar kematian pertengahan usia rendah. 382 00:26:09,234 --> 00:26:12,737 Ia dicapai dengan membelanjakan satu persepuluh per kapita 383 00:26:12,821 --> 00:26:16,116 berbanding Amerika Syarikat. Bagaimana anda mencapainya? 384 00:26:16,825 --> 00:26:20,328 Caranya, bekalan air diperkukuh. 385 00:26:20,412 --> 00:26:25,709 Melangkah ke depan dengan program nutrisi yang mantap, 386 00:26:25,792 --> 00:26:28,461 memastikan rakyat, terutamanya kanak-kanak, 387 00:26:28,545 --> 00:26:31,840 mendapat protein yang diperlukan untuk mengembangkan otak 388 00:26:31,923 --> 00:26:34,718 dalam 12 ke 24 bulan pertama hidup mereka. 389 00:26:34,801 --> 00:26:38,972 Membina banyak infrastruktur baharu 390 00:26:39,055 --> 00:26:42,809 yang dipanggil los puestos de salud iaitu klinik-klinik kecil 391 00:26:42,892 --> 00:26:45,687 yang mula memenuhi tempat ini 392 00:26:45,770 --> 00:26:50,483 dengan idea membawa kesihatan kepada komuniti 393 00:26:50,567 --> 00:26:52,402 dan tempat tinggal penduduk. 394 00:26:55,488 --> 00:26:58,867 Sejak pertengahan 90-an, setiap rakyat Costa Rica 395 00:26:58,950 --> 00:27:02,787 diberi hak menerima lawatan daripada wakil penjagaan kesihatan. 396 00:27:02,871 --> 00:27:06,583 Setiap pasukan berkhidmat kepada 4,000 orang 397 00:27:06,666 --> 00:27:10,211 dan mereka melawat setiap rumah dalam tempoh setahun. 398 00:27:10,295 --> 00:27:13,048 Mereka kenal nama masing-masing dan sering dijemput masuk. 399 00:27:13,131 --> 00:27:16,843 Mereka jumpa warga 80 ke 100 tahun dan tanya khabar mereka. 400 00:27:16,926 --> 00:27:20,138 Ada sesiapa pakaikan baju? Mereka bantu encik? 401 00:27:20,221 --> 00:27:23,350 Saya pakai baju sendiri. 402 00:27:23,433 --> 00:27:26,436 Saya pakai baju dan mandi sendiri. 403 00:27:26,519 --> 00:27:28,647 Saya buat semuanya sendiri. 404 00:27:28,730 --> 00:27:31,149 En. Jose Benerando, berapa tarikh hari ini? 405 00:27:31,232 --> 00:27:33,443 Hari ini lapan hari bulan, bukan? 406 00:27:33,526 --> 00:27:36,946 Lapan hari bulan apa, En. Jose Benerando? Bulan apa? 407 00:27:37,030 --> 00:27:38,365 Mac? 408 00:27:38,448 --> 00:27:39,491 Tahun berapa? 409 00:27:40,283 --> 00:27:45,205 Saya tak pasti tahunnya, 410 00:27:45,288 --> 00:27:48,625 tapi saya tahu lapan hari bulan Mac. 411 00:27:49,626 --> 00:27:53,546 Polisi awam di Costa Rica telah menjadi satu budaya. 412 00:27:54,172 --> 00:27:56,174 Ia menjadi gaya hidup. 413 00:27:56,257 --> 00:27:58,593 Ia menjadi sesuatu yang kami banggakan. 414 00:27:59,761 --> 00:28:02,263 Di Amerika Syarikat, kita mahu sihat, 415 00:28:02,347 --> 00:28:05,183 tapi kita beri insentif akibat sakit. 416 00:28:05,266 --> 00:28:09,938 Banyak duit diuntukkan supaya kita jatuh sakit 417 00:28:10,021 --> 00:28:12,107 dan dibayar untuk merawat kita. 418 00:28:13,108 --> 00:28:17,779 Ini amat mahal dan tidak berkesan, 419 00:28:17,862 --> 00:28:21,449 tapi negara ini belanjakan sekelumit dana untuk kesihatan 420 00:28:21,533 --> 00:28:23,952 dan mereka tetap dapat hasil lebih baik. 421 00:28:26,121 --> 00:28:29,457 Bagaimana negara yang begitu miskin 422 00:28:29,541 --> 00:28:32,919 mampu menyediakan sistem jagaan kesihatan yang berkesan? 423 00:28:34,045 --> 00:28:37,507 Ini mungkin penyumbang kelanjutan usia penduduk Nicoya. 424 00:28:45,473 --> 00:28:49,185 Saya mula buat rosquillos semasa kecil. 425 00:28:49,269 --> 00:28:53,815 Saya selalu ke rumah jiran untuk bantu dia buat rosquillos. 426 00:28:53,898 --> 00:28:55,817 Berapa umur anda waktu itu? 427 00:28:55,900 --> 00:28:57,277 Lebih kurang sepuluh. 428 00:28:57,360 --> 00:28:59,571 Berapa usia batu giling ini? 429 00:28:59,654 --> 00:29:03,283 Alamak, saya tak dapat beritahu 430 00:29:03,366 --> 00:29:06,119 sebab mak saya juga pernah gunakan batu itu. 431 00:29:06,202 --> 00:29:07,120 Wah. 432 00:29:07,203 --> 00:29:11,040 Dulu mak saya guna untuk menggiling kemudian dia beri kepada saya. 433 00:29:11,124 --> 00:29:13,251 - Ya. - Dia kerap menggiling. 434 00:29:14,252 --> 00:29:16,212 - Usianya lebih 100 tahun. - Ya. 435 00:29:18,256 --> 00:29:20,592 Semua yang dia pelajari, dia ajar saya… 436 00:29:20,675 --> 00:29:22,010 ZAYDA BUSTOS USIA 74 437 00:29:22,093 --> 00:29:23,928 …jadi saya ikut semua caranya. 438 00:29:24,012 --> 00:29:27,599 Saya perturunkannya kepada anak saya. 439 00:29:34,147 --> 00:29:36,941 DORA BUSTOS USIA 102 440 00:29:48,411 --> 00:29:52,290 Tak syak lagi, antara sebab penduduk Nicoya hidup lama 441 00:29:52,373 --> 00:29:56,753 adalah kerana mereka amalkan diet 442 00:29:56,836 --> 00:30:00,965 kekacang, labu dan jagung. 443 00:30:01,049 --> 00:30:04,052 Ia digelar "tiga beradik." Kombinasi tiga benda Mesoamerika 444 00:30:04,135 --> 00:30:09,557 yang dimakan oleh penduduk kawasan itu paling kurang selama 6,000 tahun. 445 00:30:12,352 --> 00:30:15,021 Jagung biasanya dijadikan tortilla 446 00:30:15,104 --> 00:30:17,857 dan ia makanan ruji tradisi diet ini. 447 00:30:18,608 --> 00:30:21,778 Biji jagung sumber karbohidrat kompleks yang baik, 448 00:30:21,861 --> 00:30:24,823 serta kaya dengan vitamin, mineral dan fiber. 449 00:30:25,448 --> 00:30:29,494 Cara tradisi mereka memproses jagung meningkatkan nilai nutrisi, 450 00:30:29,577 --> 00:30:34,123 bermula dengan abu kayu yang ditambah semasa merendam jagung. 451 00:30:34,207 --> 00:30:36,835 Ini memecahkan dinding sel biji jagung 452 00:30:36,918 --> 00:30:40,880 dan membebaskan niasin yang membantu mengawal kolesterol. 453 00:30:42,173 --> 00:30:48,388 Kacang hitam mengandungi antioksidan berasaskan pigmen seperti beri biru. 454 00:30:48,471 --> 00:30:51,516 Ia juga kaya fiber yang dapat bersihkan kolon. 455 00:30:52,433 --> 00:30:56,437 Labu sumber yang bagus untuk vitamin A, B dan C 456 00:30:56,521 --> 00:31:00,316 dan kaya dengan mineral seperti kalium dan magnesium. 457 00:31:03,736 --> 00:31:07,657 Daripada penganut Adven, kita tahu bahawa diet vegetarian bagus untuk kita, 458 00:31:07,740 --> 00:31:11,786 tapi kebanyakan orang Amerika risau jika tidak makan daging, 459 00:31:11,870 --> 00:31:14,289 mereka akan kekurangan protein. 460 00:31:16,124 --> 00:31:19,502 Negara kaya menjadi taasub dengan idea 461 00:31:19,586 --> 00:31:24,048 yang protein daripada daging atau produk tenusu perlu untuk bina otot. 462 00:31:25,300 --> 00:31:28,219 Jadi, bagaimana orang Nicoya mampu membelah kayu 463 00:31:28,303 --> 00:31:30,847 dan menggembala lembu setiap hari? 464 00:31:32,307 --> 00:31:38,313 Keajaiban sebenar adalah campuran kekacang, labu dan jagung. 465 00:31:39,731 --> 00:31:41,816 Tubuh kita perlukan sembilan asid amino 466 00:31:41,900 --> 00:31:44,777 iaitu binaan asas protein untuk membentuk otot 467 00:31:44,861 --> 00:31:48,781 dan produk haiwan seperti daging, ikan dan telur mengandungi semuanya. 468 00:31:48,865 --> 00:31:52,118 Namun, ia juga mengandungi kolesterol dan lemak tepu. 469 00:31:52,201 --> 00:31:54,454 Diet campuran tiga beradik ini 470 00:31:54,537 --> 00:31:59,250 menyediakan semua asid amino tanpa kolesterol dan lemak tepu. 471 00:32:00,293 --> 00:32:03,963 Mereka belanjakan kos kecil untuk daging dan tenusu berbanding kita, 472 00:32:04,047 --> 00:32:06,257 tapi dapat semua protein diperlukan 473 00:32:06,341 --> 00:32:07,550 dan ini menunjukkan 474 00:32:07,634 --> 00:32:10,595 kita tak perlu jadi kaya untuk makan secara sihat. 475 00:32:11,387 --> 00:32:15,558 NICOYA TIGA BERADIK 476 00:32:17,936 --> 00:32:19,520 Mari kita makan, Isaac. 477 00:32:19,604 --> 00:32:23,232 Kalau anda nak beritahu Isaac 478 00:32:23,316 --> 00:32:25,610 cara untuk capai umur 100 tahun, 479 00:32:25,693 --> 00:32:27,946 apa nasihat yang anda akan beri? 480 00:32:28,029 --> 00:32:30,365 Saya harap dia makan seperti saya. 481 00:32:30,448 --> 00:32:32,450 Awak rasa anak awak 482 00:32:32,533 --> 00:32:35,411 akan makan diet yang sama dengan datuk awak? 483 00:32:35,495 --> 00:32:39,040 Saya tak rasa begitu sebab sekarang semuanya berbeza. 484 00:32:39,123 --> 00:32:40,708 Banyak makanan diproses. 485 00:32:40,792 --> 00:32:44,253 Dengan memakan kekacang dan nasi, dia capai umur 100 tahun. 486 00:32:44,337 --> 00:32:45,797 Bukankah itu lebih baik? 487 00:32:45,880 --> 00:32:49,592 Ya, tapi budak-budak tak suka nasi dan kekacang. 488 00:32:49,676 --> 00:32:52,845 Mereka suka makanan seperti bijirin 489 00:32:52,929 --> 00:32:59,310 yang tak berkhasiat, bukan seperti nasi dan kekacang. 490 00:32:59,394 --> 00:33:01,062 Datuk nak sikit? 491 00:33:01,854 --> 00:33:03,064 Datuk nak sikit? 492 00:33:03,147 --> 00:33:04,107 Kalau mahu. 493 00:33:04,190 --> 00:33:05,108 Satu. 494 00:33:08,027 --> 00:33:09,779 Nak cuba saja. Terima kasih. 495 00:33:09,862 --> 00:33:14,367 Dia tak mahu nasi, kekacang atau telur. Dia nak biskut. 496 00:33:18,955 --> 00:33:22,166 Sedih saya melihat perubahan Nicoya. 497 00:33:22,250 --> 00:33:24,711 Apabila ke bandar, perkara pertama kita nampak 498 00:33:24,794 --> 00:33:26,170 ialah restoran makanan segera. 499 00:33:26,254 --> 00:33:31,134 Pekedai menjual keropok, soda dan coklat. 500 00:33:32,051 --> 00:33:34,721 Ini menggantikan cara hidup bijak 501 00:33:34,804 --> 00:33:39,017 dan diet yang menghasilkan penduduk yang paling lama hidup, 502 00:33:39,100 --> 00:33:42,520 lalu mengikut jejak masyarakat moden di tempat lain. 503 00:33:44,355 --> 00:33:49,360 Sejak saya jumpa Zon Biru, saiznya tinggal satu perlima saiz asal, 504 00:33:49,444 --> 00:33:51,195 dan menurut anggaran, 505 00:33:51,279 --> 00:33:55,116 Zon Biru akan hilang sepenuhnya dalam satu generasi. 506 00:33:56,409 --> 00:33:58,536 Di Okinawa, keadaannya lebih buruk. 507 00:33:58,619 --> 00:34:02,707 Kali pertama saya ke sana pada 1999, ia terkenal kerana melahirkan 508 00:34:02,790 --> 00:34:06,711 penduduk paling sihat dan panjang hayat dalam sejarah manusia. 509 00:34:07,712 --> 00:34:11,424 Namun, kini, fenomena kelanjutan usia hampir hilang sepenuhnya. 510 00:34:11,507 --> 00:34:15,511 Malah, kini Okinawa mempunyai kadar tertinggi obesiti 511 00:34:15,595 --> 00:34:17,847 berbanding kawasan lain di Jepun. 512 00:34:21,017 --> 00:34:24,312 Berita baiknya, kita berjaya rakam kebijaksanaan mereka. 513 00:34:25,313 --> 00:34:29,901 Ada rangka tindakan untuk hasilkan semula kelanjutan usia dalam hidup kita. 514 00:34:32,528 --> 00:34:34,906 Saya menjadi taasub dengan idea itu. 515 00:34:35,573 --> 00:34:37,075 Saya mula terfikir, 516 00:34:38,367 --> 00:34:41,412 bolehkah saya cipta Zon Biru baharu? 517 00:37:53,896 --> 00:37:57,316 Siri ini direka untuk menghiburkan dan sebagai makluman, 518 00:37:57,400 --> 00:38:00,194 bukan sebagai nasihat kesihatan atau perubatan. 519 00:38:00,278 --> 00:38:04,782 Sentiasa rujuk doktor anda berkenaan kesihatan peribadi 520 00:38:04,865 --> 00:38:09,745 sebelum mengubah diet, senaman atau gaya hidup. 521 00:38:09,829 --> 00:38:14,834 Terjemahan sari kata oleh Najat H.