1 00:00:24,649 --> 00:00:27,027 Saya mahu ceritakan kisah seseorang 2 00:00:27,110 --> 00:00:30,655 yang mengubah cara pemikiran saya tentang Zon Biru. 3 00:00:31,781 --> 00:00:36,327 Lelaki yang tinggal di Ikaria, Greece, bernama Stamatis Moraitis. 4 00:00:43,960 --> 00:00:44,919 Itulah dia. 5 00:00:45,670 --> 00:00:49,674 Semasa muda, Stamatis berpindah dari Ikaria ke Amerika Syarikat 6 00:00:49,758 --> 00:00:52,177 untuk membina kehidupan sendiri. 7 00:00:52,927 --> 00:00:57,599 Dia orang Greek yang rajin dan bekerja sebagai pengecat dan mula mengumpul duit. 8 00:00:57,682 --> 00:01:00,477 Pendapatannya cukup untuk beli kereta Chevrolet, 9 00:01:00,560 --> 00:01:02,228 kahwini orang Greek Amerika 10 00:01:02,312 --> 00:01:04,481 dan beli rumah di luar bandar. 11 00:01:04,564 --> 00:01:08,234 Dia dapat beberapa orang anak, hidupnya baik. 12 00:01:08,318 --> 00:01:11,863 Tapi pada usia 66 tahun, dia mengalami kesukaran bernafas. 13 00:01:11,946 --> 00:01:15,658 Dia berjumpa tiga doktor yang memberi diagnosis sama. 14 00:01:15,742 --> 00:01:19,621 "Kanser paru-paru terminal. Anda mungkin mati dalam enam bulan." 15 00:01:21,122 --> 00:01:24,417 Dia kata pada dirinya, "Saya boleh dikuburkan di Amerika, 16 00:01:24,501 --> 00:01:29,047 atau di Ikaria, tanah asal nenek moyang saya." 17 00:01:29,714 --> 00:01:34,552 Maka dia dan isterinya berpindah ke Ikaria untuk menunggu ajal. 18 00:01:40,975 --> 00:01:44,187 Dalam enam bulan berikutnya, dia hirup udara Ikaria 19 00:01:44,270 --> 00:01:46,731 dan minum wain Ikaria. 20 00:01:46,815 --> 00:01:48,817 Dia berhubung semula dengan kawan 21 00:01:48,900 --> 00:01:52,070 dan dia usahakan ladang anggur di belakang rumahnya. 22 00:01:52,153 --> 00:01:53,947 Dia berfikir, 23 00:01:54,030 --> 00:01:57,367 "Saya takkan dapat lihat anggur-anggur ini selepas mati, 24 00:01:57,450 --> 00:02:02,038 tapi isteri saya boleh dan dia akan ingat saya apabila menuainya." 25 00:02:03,414 --> 00:02:05,041 Bulan demi bulan berlalu, 26 00:02:05,125 --> 00:02:07,961 kemudian setahun, seterusnya bertahun-tahun. 27 00:02:08,795 --> 00:02:11,381 Apa khabar? Dan Buettner, gembira berjumpa. 28 00:02:11,464 --> 00:02:12,298 Terima kasih. 29 00:02:13,133 --> 00:02:15,343 Saya sangka anda akan nampak tua. 30 00:02:15,426 --> 00:02:16,386 Memang saya tua. 31 00:02:16,469 --> 00:02:17,929 Ya, tapi tak nampak tua. 32 00:02:19,347 --> 00:02:22,433 Tiga puluh lima tahun kemudian, saya bertemu dia pada usia 102, 33 00:02:22,517 --> 00:02:25,937 dia bukan saja masih hidup, malah dia dapat tuai anggurnya. 34 00:02:26,020 --> 00:02:28,857 Sebagai wartawan, saya tanya, "Apa rahsia anda?" 35 00:02:28,940 --> 00:02:31,901 Dia angkat bahu dan kata, "Entahlah!" 36 00:02:32,610 --> 00:02:34,529 "Mungkin saya lupa untuk mati." 37 00:02:37,073 --> 00:02:42,036 Stamatis tidak mula banyakkan bersenam. Dia tak ambil ubat-ubatan baharu. 38 00:02:42,120 --> 00:02:46,249 Malah, dia tak buat apa-apa secara sedar untuk menjadi lebih sihat. 39 00:02:46,332 --> 00:02:49,711 Dia cuma ubah persekitarannya. 40 00:02:53,715 --> 00:02:57,635 Saya percaya, jika kita berlebihan berat dan tak sihat di Amerika, 41 00:02:57,719 --> 00:03:00,180 itu mungkin bukan salah kita. 42 00:03:00,263 --> 00:03:03,683 Kebanyakan aktiviti fizikal dalam hidup dah kita singkirkan 43 00:03:03,766 --> 00:03:05,476 dengan peralatan mekanikal. 44 00:03:05,560 --> 00:03:07,520 Ke mana-mana saja kita pergi, 45 00:03:07,604 --> 00:03:11,316 kita akan jumpa biskut, keropok atau air soda yang dijual. 46 00:03:11,399 --> 00:03:14,986 Tubuh kita memang sentiasa inginkan lemak, garam dan gula 47 00:03:15,069 --> 00:03:16,779 dan berehat bila-bila sempat. 48 00:03:16,863 --> 00:03:20,867 Kita berevolusi dari persekitaran yang susah dan serba kekurangan 49 00:03:20,950 --> 00:03:26,122 dan kini kita hidup dalam persekitaran yang mudah dan berlebih-lebihan. 50 00:03:26,623 --> 00:03:30,043 Saya rasa, kita sebenarnya mangsa kepada persekitaran. 51 00:03:30,543 --> 00:03:34,631 Ini membawa idea lebih besar, jika kita mahu Amerika lebih sihat, 52 00:03:34,714 --> 00:03:39,969 kita perlu bentuk persekitaran kita sepertimana di tempat-tempat 53 00:03:40,053 --> 00:03:43,181 yang melahirkan penduduk paling lama hidup 54 00:03:43,264 --> 00:03:45,391 iaitu Zon Biru. 55 00:03:51,898 --> 00:03:56,110 LIVE TO 100 SECRETS OF THE BLUE ZONES 56 00:03:57,028 --> 00:03:59,822 Setelah menjelajahi semua Zon Biru, 57 00:03:59,906 --> 00:04:02,992 menghimpun beribu-ribu naskhah kajian, 58 00:04:03,076 --> 00:04:05,954 mengumpul pemerhatian selama bertahun-bertahun, 59 00:04:06,037 --> 00:04:08,623 walaupun tempat-tempat ini amat berbeza, 60 00:04:08,706 --> 00:04:11,042 kita nampak suatu corak yang sama. 61 00:04:14,170 --> 00:04:17,548 Tak kira tempatnya, jika ada unsur kelanjutan usia, 62 00:04:17,632 --> 00:04:22,637 anda akan nampak perkara yang sama berlaku berulang kali. 63 00:04:22,720 --> 00:04:24,806 Amnya, masyarakatnya tak bersenam, 64 00:04:25,890 --> 00:04:30,436 tapi setiap kali bekerja, melawat kawan atau pergi makan, mereka berjalan. 65 00:04:30,937 --> 00:04:31,980 Mereka ada kebun 66 00:04:32,063 --> 00:04:35,942 untuk mereka lakukan aktiviti fizikal ringan dan perlahan. 67 00:04:36,025 --> 00:04:40,238 Mereka tiada kemudahan mekanikal untuk lakukan kerja rumah atau laman. 68 00:04:41,072 --> 00:04:43,157 Mereka bergerak secara semula jadi 69 00:04:43,241 --> 00:04:46,369 dan mereka lakukan lebih banyak aktiviti fizikal 70 00:04:46,452 --> 00:04:47,996 berbanding pergi ke gim. 71 00:04:48,079 --> 00:04:52,458 Inilah kunci kesihatan. Bergerak pantas. 72 00:04:53,042 --> 00:04:54,085 Tengok! 73 00:04:56,838 --> 00:04:58,339 Pandangan hidup mereka betul. 74 00:04:58,881 --> 00:05:01,968 Mereka mengalami tekanan yang sama seperti kita, 75 00:05:02,051 --> 00:05:04,429 tapi mereka ada ritual harian suci 76 00:05:04,512 --> 00:05:08,641 untuk membantu kurangkan tekanan serta keradangan yang turut hadir. 77 00:05:08,725 --> 00:05:11,185 Saya boleh katakan saya rasa tenteram. 78 00:05:11,269 --> 00:05:13,646 Kebimbangan tak membantu kita. 79 00:05:14,314 --> 00:05:16,941 Mereka sertai komuniti berasaskan kepercayaan 80 00:05:17,025 --> 00:05:18,234 dan sentiasa hadir. 81 00:05:18,735 --> 00:05:20,069 Mereka tidur sebentar 82 00:05:20,820 --> 00:05:22,071 dan ada waktu minum. 83 00:05:22,822 --> 00:05:25,658 Mereka juga ada perkataan untuk tujuan hidup. 84 00:05:25,742 --> 00:05:27,827 Orang Okinawa ada perkataan ikigai. 85 00:05:27,910 --> 00:05:30,121 Orang Costa Rica ada plan de vida. 86 00:05:30,204 --> 00:05:33,249 Yang penting mereka ada tujuan untuk bangun pagi 87 00:05:33,333 --> 00:05:36,210 dan manfaatkan anugerah mereka setiap hari. 88 00:05:36,294 --> 00:05:37,420 BEREHAT KEPERCAYAAN 89 00:05:37,503 --> 00:05:38,755 TUJUAN PANDANGAN HIDUP 90 00:05:38,838 --> 00:05:44,010 Apabila berbicara tentang pemakanan, yang penting, mereka suka makanan sedap. 91 00:05:44,093 --> 00:05:47,221 Sebahagian besar pemakanan mereka berasaskan tumbuhan 92 00:05:47,305 --> 00:05:49,390 seperti bijian sempurna, 93 00:05:49,474 --> 00:05:52,143 sayuran, ubi-ubian seperti ubi keledek 94 00:05:52,226 --> 00:05:53,144 dan kekacang. 95 00:05:53,227 --> 00:05:56,606 Kekacang ialah asas pemakanan untuk usia lanjut di dunia. 96 00:05:56,689 --> 00:05:58,816 Berita baiknya? Wain juga ada. 97 00:05:58,900 --> 00:06:01,402 Apa teh terbaik untuk diminum setiap hari? 98 00:06:02,403 --> 00:06:03,237 Wain. 99 00:06:05,406 --> 00:06:07,909 Ia juga tentang makanan yang mereka tak makan. 100 00:06:07,992 --> 00:06:10,703 Orang Okinawa ada satu pepatah bijak, 101 00:06:10,787 --> 00:06:12,205 "hara hachi bu," 102 00:06:12,288 --> 00:06:15,875 yang mengingatkan mereka berhenti makan apabila 80 peratus kenyang. 103 00:06:15,958 --> 00:06:17,752 Mereka makan bersama keluarga. 104 00:06:17,835 --> 00:06:20,213 Mereka ucapkan kesyukuran sebelum makan 105 00:06:20,296 --> 00:06:21,756 dan makan perlahan-lahan 106 00:06:21,839 --> 00:06:24,384 kerana ada perbualan semasa makanan, 107 00:06:24,467 --> 00:06:27,261 jadi, akhirnya tidaklah mereka makan berlebihan. 108 00:06:27,345 --> 00:06:28,805 BERSEDERHANA MAKAN DENGAN BIJAK 109 00:06:28,888 --> 00:06:31,015 Paling penting ialah cara berhubung. 110 00:06:31,099 --> 00:06:33,851 Mungkin 50 peratus formula kelanjutan usia 111 00:06:33,935 --> 00:06:35,853 ialah mereka dahulukan keluarga. 112 00:06:36,437 --> 00:06:39,565 Saya dapati ibu bapa berusia mereka tinggal berdekatan 113 00:06:39,649 --> 00:06:42,026 dan bukannya tinggal di rumah persaraan. 114 00:06:42,110 --> 00:06:46,072 Mereka melabur untuk pasangan mereka supaya mereka kekal bersama, 115 00:06:46,155 --> 00:06:47,698 juga untuk anak mereka 116 00:06:47,782 --> 00:06:50,868 supaya nanti mereka tak diletakkan di rumah persaraan. 117 00:06:51,411 --> 00:06:55,665 Seterusnya, mereka beri perhatian lebih kepada rakan terdekat mereka. 118 00:06:55,748 --> 00:06:57,917 Orang Okinawa gelarkannya moai, 119 00:06:58,000 --> 00:07:01,838 iaitu sekumpulan rakan dan mereka melabur untuk kawan mereka. 120 00:07:01,921 --> 00:07:04,549 Kawan yang betul ialah rahsia terbesar 121 00:07:04,632 --> 00:07:07,677 bagi penduduk Zon Biru melakukan perkara yang betul 122 00:07:07,760 --> 00:07:09,887 dan mengelakkan perkara salah 123 00:07:09,971 --> 00:07:14,100 supaya mereka tidak terkena penyakit yang memendekkan hayat mereka. 124 00:07:16,644 --> 00:07:18,688 Jadi, saya yakin sepenuhnya, 125 00:07:18,771 --> 00:07:22,066 faktor sepunya antara kelima-lima Zon Biru ini berkesan! 126 00:07:24,444 --> 00:07:28,072 Kini, saya cuma perlukan peluang untuk membuktikannya. 127 00:07:35,455 --> 00:07:38,124 Selepas datuk bandar berucap, awak ambil alih… 128 00:07:38,791 --> 00:07:39,625 Baiklah. 129 00:07:39,709 --> 00:07:41,002 - Boleh? - Baik. 130 00:07:41,752 --> 00:07:43,129 Baik. Semua bersedia? 131 00:07:43,212 --> 00:07:44,672 BANDAR ALBERT LEA MINNESOTA 132 00:07:44,755 --> 00:07:50,720 Matlamat projek ini, menambah 10,000 tahun kepada jangka hayat. 133 00:07:50,803 --> 00:07:54,515 Bunyinya macam nombor yang amat besar, tapi apa maksudnya? 134 00:07:54,599 --> 00:07:57,810 Matlamatnya adalah memberikan peserta di Albert Lea 135 00:07:57,894 --> 00:08:00,146 dua tahun tambahan dalam hayat mereka. 136 00:08:00,855 --> 00:08:03,524 Pada 2009, saya terfikir, 137 00:08:03,608 --> 00:08:06,986 bolehkah saya gunakan idea yang saya dapat di Zon Biru, 138 00:08:07,069 --> 00:08:12,533 dan laksanakan di Amerika dalam komuniti yang benar-benar memerlukannya? 139 00:08:13,034 --> 00:08:16,537 Saya hubungi pakar bidang ini pada waktu itu. 140 00:08:16,621 --> 00:08:18,873 Mereka kata, "Jika nak cipta Zon Biru, 141 00:08:18,956 --> 00:08:21,250 mula di bandar berpenduduk 20,000 orang." 142 00:08:21,334 --> 00:08:24,253 Itu mencukupi dan ada dewan bandar raya. 143 00:08:24,962 --> 00:08:27,965 Akhirnya kami pilih bandar berpenduduk 18,000 orang, 144 00:08:28,049 --> 00:08:29,383 Albert Lea, Minnesota. 145 00:08:29,967 --> 00:08:35,431 Seperti kebanyakan pekan kecil, ia mencerminkan kesihatan seluruh Amerika, 146 00:08:35,515 --> 00:08:38,351 tapi ia mempunyai asas bandar yang cantik. 147 00:08:39,310 --> 00:08:41,354 Saya ingat hari pertama kami di Albert Lea. 148 00:08:41,437 --> 00:08:45,566 Saya himpunkan semua ketua di pekan itu dan buat satu pembentangan. 149 00:08:45,650 --> 00:08:48,569 Maknanya mereka akan nampak dan rasa lebih muda. 150 00:08:49,111 --> 00:08:50,363 Sepatutnya hidup lebih lama 151 00:08:50,446 --> 00:08:52,740 dan kadar penyakit kardiovaskular lebih rendah. 152 00:08:52,823 --> 00:08:54,575 Mereka bingung. 153 00:08:54,659 --> 00:08:58,371 Saya berpeluh-peluh sebab saya fikir, "Mereka tak faham." 154 00:08:58,454 --> 00:09:00,206 Ada apa-apa soalan? 155 00:09:03,459 --> 00:09:06,712 Saya ingat seorang penjual Insurans State Farm, 156 00:09:06,796 --> 00:09:08,297 seorang lelaki tinggi, 157 00:09:08,381 --> 00:09:12,885 dia berdiri dan kata, "Bandar ini perlukannya." 158 00:09:12,969 --> 00:09:17,223 Kemudian, Bob Graham, seorang lagi penyokong kuat bandar ini 159 00:09:17,306 --> 00:09:21,644 dan lebih berusia, kata, "Ya, kita perlu lakukannya di sini." 160 00:09:21,727 --> 00:09:22,937 Selepas itu, 161 00:09:23,020 --> 00:09:26,023 sebaik saja ketua-ketua ini bersuara, yang lain turut bersetuju. 162 00:09:27,483 --> 00:09:31,946 PROJEK ZON BIRU PERHIMPUNAN PERMULAAN - MUSIM PANAS 2009 163 00:09:33,364 --> 00:09:36,033 Kami cipta ujian bernama Ujian Kevitalan Sebenar 164 00:09:36,117 --> 00:09:38,703 untuk kira jangka hayat orang biasa. 165 00:09:39,287 --> 00:09:44,125 Kami selidik Indeks Jisim Tubuh, pemakanan dan perilaku kesihatan mereka 166 00:09:44,208 --> 00:09:46,544 dan itu menjadi titik permulaan kami. 167 00:09:46,627 --> 00:09:52,300 Kemudian, kami ubah persekitaran mereka dengan sistematik sedikit demi sedikit. 168 00:09:52,800 --> 00:09:55,469 Setelah melawat kesemua lima Zon Biru, kini saya tahu 169 00:09:55,553 --> 00:09:58,598 tabiat orang paling lama hidup untuk hidup lama. 170 00:09:58,681 --> 00:10:01,267 Mereka makan dengan bijak, bergerak selalu, 171 00:10:01,350 --> 00:10:04,228 pandangan hidup betul dan tahu cara berhubung. 172 00:10:05,646 --> 00:10:10,234 Tapi, idea besar kami adalah cuba mempraktikkan idea ini. 173 00:10:11,235 --> 00:10:13,863 Perkara pertama kami cuba laksanakan ialah konsep moai. 174 00:10:14,572 --> 00:10:19,827 Kami himpunkan penduduk Albert Lea dan bahagikan kepada kumpulan kecil. 175 00:10:19,910 --> 00:10:23,205 Saya tak tahu sama ada ia akan menjadi. Saya tak tahu. 176 00:10:23,289 --> 00:10:26,125 Saya cabar mereka, "Selama sepuluh minggu, 177 00:10:26,208 --> 00:10:27,918 anda perlu berjalan bersama." 178 00:10:28,002 --> 00:10:31,172 Tahu tak? Beberapa tahun kemudian, berita melaporkan 179 00:10:31,255 --> 00:10:35,259 separuh daripada persahabatan mereka bertahan, 180 00:10:35,343 --> 00:10:38,012 semuanya kerana konsep moai itu. 181 00:10:38,095 --> 00:10:42,183 Alice, mungkinkah anda bertemu jika bukan sebab kumpulan berjalan ini? 182 00:10:42,266 --> 00:10:44,268 Saya rasa tidak. 183 00:10:44,352 --> 00:10:46,270 - Persahabatan baharu? - Betul. 184 00:10:47,855 --> 00:10:51,942 Semua Zon Biru ada perkataan untuk tujuan hidup. 185 00:10:52,026 --> 00:10:55,905 Loma Linda mengajar kami tentang kuasa bekerja suka rela 186 00:10:55,988 --> 00:10:57,865 dan menjaga orang lain. 187 00:10:57,948 --> 00:11:02,995 Kami segera adakan peluang untuk buat kerja suka rela bagi mereka. 188 00:11:03,079 --> 00:11:06,248 Kita tahu kadar penyakit jantung bagi sukarelawan rendah. 189 00:11:06,332 --> 00:11:08,084 Berat mereka lebih rendah 190 00:11:08,167 --> 00:11:12,713 dan kos penjagaan kesihatan mereka juga lebih murah. 191 00:11:12,797 --> 00:11:15,591 Kemudian, kami perkenalkan polisi makanan 192 00:11:16,384 --> 00:11:19,053 dan mula sediakan kedai runcit 193 00:11:19,136 --> 00:11:21,138 dan restoran yang lebih sihat. 194 00:11:24,225 --> 00:11:25,393 Akhir sekali, 195 00:11:25,476 --> 00:11:29,605 ada jalan besar yang agak terabai 196 00:11:30,314 --> 00:11:34,276 dan antara keempat-empat kejiranan di Albert Lea, 197 00:11:34,360 --> 00:11:37,655 tiada satu pun yang ada laluan jalan kaki ke bandar. 198 00:11:38,239 --> 00:11:42,159 Jadi kami bekerjasama dengan pihak bandar untuk bina laluan yang boleh digunakan. 199 00:11:42,243 --> 00:11:43,661 Kami bina laluan basikal, 200 00:11:43,744 --> 00:11:46,956 laluan jalan kaki di sekeliling tasik berhampiran. 201 00:11:47,039 --> 00:11:48,165 Kaki lima dibina 202 00:11:48,249 --> 00:11:53,504 supaya penduduk dari setiap kejiranan di Albert Lea boleh berjalan ke bandar. 203 00:11:55,047 --> 00:11:57,591 SETAHUN KEMUDIAN 204 00:11:57,675 --> 00:12:00,469 Kami jalankan Ujian Kevitalan Sebenar kedua 205 00:12:00,553 --> 00:12:05,182 dan kami dapati jangka hayat meningkat lebih banyak daripada sangkaan kami 206 00:12:05,266 --> 00:12:07,435 dan ia cetuskan keterujaan tinggi 207 00:12:07,518 --> 00:12:10,730 hinggakan kru televisyen datang untuk buat liputan. 208 00:12:10,813 --> 00:12:12,356 Keputusan melebihi jangkaan. 209 00:12:12,440 --> 00:12:16,152 Anda mahu satu ke dua tahun tambahan tapi usia mereka bertambah… 210 00:12:16,235 --> 00:12:19,029 - 3.1 tahun. Menakjubkan. - 3.1 tahun! 211 00:12:19,113 --> 00:12:22,366 USAHA "JOM SIHAT" DI ALBERT LEA DIANGGAP BERJAYA 212 00:12:22,450 --> 00:12:25,536 PEKAN MINNESOTA SIHATKAN DIRI, TAMBAH USIA BERSAMA 213 00:12:25,619 --> 00:12:28,038 KEMPEN KESIHATAN PANJANGKAN JANGKA HAYAT PENDUDUK 214 00:12:30,374 --> 00:12:34,879 Kami tahu kami boleh hasilkan Zon Biru di pekan kecil Amerika, 215 00:12:35,629 --> 00:12:38,090 tapi bolehkah dibuat di seluruh negara? 216 00:12:38,758 --> 00:12:41,594 Soalan itu membawa saya ke seberang dunia, 217 00:12:41,677 --> 00:12:46,390 tempat saya jumpa sebuah pulau yang memberi bayangan Zon Biru masa depan, 218 00:12:46,474 --> 00:12:49,059 iaitu Zon Biru 2.0. 219 00:12:55,608 --> 00:12:59,236 SINGAPURA 220 00:12:59,320 --> 00:13:01,572 Masyarakat Singapura ialah masyarakat pembuatan. 221 00:13:02,823 --> 00:13:05,534 Di sini letaknya pulau kecil di Asia Tenggara 222 00:13:05,618 --> 00:13:08,621 sepanjang 30 batu dan selebar 16 batu saja. 223 00:13:09,371 --> 00:13:11,540 Ini masyarakat bandar kompleks 224 00:13:11,624 --> 00:13:16,921 dengan bangunan pencakar langit futuristik dan berpenduduk 5.8 juta orang. 225 00:13:18,255 --> 00:13:21,592 Ia bukan hanya hasilkan populasi paling bahagia di dunia 226 00:13:21,675 --> 00:13:24,595 dalam pelbagai aspek, ia juga antara yang terkaya. 227 00:13:25,095 --> 00:13:29,016 Perkara yang membuatkannya luar biasa adalah pada generasi lalu, 228 00:13:29,099 --> 00:13:34,814 Singapura dahulu merupakan kampung nelayan dengan jangka hayat yang rendah. 229 00:13:34,897 --> 00:13:36,732 Kini, kajian global menunjukkan 230 00:13:36,816 --> 00:13:40,945 Singapura mempunyai jangka hayat paling sihat di dunia, 231 00:13:42,029 --> 00:13:46,158 yang mana orang boleh hidup sihat tanpa penyakit atau kekurangan upaya. 232 00:13:51,372 --> 00:13:53,457 Dr. Show, saya ingin tanya, 233 00:13:53,541 --> 00:13:58,254 kami di Singapura kerana kajian menunjukkan penduduk di sini 234 00:13:58,337 --> 00:14:01,674 mempunyai jangka hayat sihat terpanjang di dunia 235 00:14:02,216 --> 00:14:05,261 dan kami rasa, anda contoh terbaik dalam hal ini. 236 00:14:05,344 --> 00:14:09,014 Anda berusia 93 tahun dan masih melakukan pembedahan. 237 00:14:09,098 --> 00:14:10,683 Anda buat kaligrafi. 238 00:14:10,766 --> 00:14:13,561 Boleh jelaskan tentang kevitalan luar biasa ini? 239 00:14:13,644 --> 00:14:17,106 Saya tak pernah sangka akan hidup hingga ke hari ini. 240 00:14:17,189 --> 00:14:18,566 Saya suka kerja saya. 241 00:14:19,066 --> 00:14:21,902 Saya rawat pesakit dan saya rasa bahagia. 242 00:14:22,736 --> 00:14:25,197 Apa kita nak buat? 243 00:14:26,198 --> 00:14:28,951 - Periksa tekanan darah. - Baik. Saya perlu… 244 00:14:29,034 --> 00:14:29,869 Sangat bagus! 245 00:14:29,952 --> 00:14:31,120 Bagus! Berapa? 246 00:14:31,203 --> 00:14:35,124 122 per 80. Ini bacaan normal. 247 00:14:35,207 --> 00:14:36,500 - Bagus. - Ya. 248 00:14:36,584 --> 00:14:39,461 Jika saya nak hidup sehingga 100 tahun, 249 00:14:39,545 --> 00:14:42,089 apa nasihat yang anda boleh beri? 250 00:14:42,172 --> 00:14:45,843 - Bekerja keras setiap hari, jujur. - Ya. 251 00:14:46,468 --> 00:14:47,970 Bekerja keras dan jujur. 252 00:14:48,053 --> 00:14:50,598 Ya, dan yang paling penting, merendah diri. 253 00:14:50,681 --> 00:14:52,433 - Merendah diri. - Itu sukar. 254 00:14:53,058 --> 00:14:58,272 Saya dengar anda pemain tenis yang bagus. Saya dapati, dalam banyak-banyak sukan, 255 00:14:58,772 --> 00:15:02,109 orang yang main tenis mempunyai jangka hayat tertinggi. 256 00:15:02,192 --> 00:15:03,986 Itu piala tenis? 257 00:15:04,069 --> 00:15:05,654 Tidak, ini piala karaoke. 258 00:15:05,738 --> 00:15:07,406 - Karaoke? - Ya. 259 00:15:07,489 --> 00:15:10,200 Hebatnya. Anda serba boleh. 260 00:15:11,035 --> 00:15:14,788 Saya habiskan 20 tahun untuk mencari Zon Biru, 261 00:15:14,872 --> 00:15:16,081 dan di kebanyakannya, 262 00:15:16,165 --> 00:15:20,336 budayanya telah wujud sejak beratus tahun atau berkurun. 263 00:15:20,419 --> 00:15:25,591 Tapi jangka hayat di sini pada 1960-an kurang 20 tahun berbanding kini. 264 00:15:25,674 --> 00:15:28,802 - Ya. - Bagaimana Singapura mencapainya? 265 00:15:28,886 --> 00:15:30,804 Kami tiada sumber semula jadi. 266 00:15:30,888 --> 00:15:33,641 Rakyatlah sumber semula jadi kami. 267 00:15:33,724 --> 00:15:37,937 Menyertai politik adalah untuk memperbaik tahap kehidupan rakyat. 268 00:15:38,020 --> 00:15:42,524 Itu sebab Singapura mempunyai penalti yang berat tentang dadah 269 00:15:42,608 --> 00:15:44,944 dan orang yang memiliki pistol 270 00:15:45,027 --> 00:15:48,572 supaya rakyat kami tidak risau tentang keselamatan mereka, 271 00:15:48,656 --> 00:15:50,282 tapi bukan itu saja. 272 00:15:50,366 --> 00:15:52,701 Ada pepatah dalam perkhidmatan awam. 273 00:15:52,785 --> 00:15:57,122 "Polisi ialah pelaksanaan. Pelaksanaan ialah polisi." 274 00:15:57,873 --> 00:16:00,042 Singapura bertindak dengan galakan. 275 00:16:00,876 --> 00:16:03,587 Contohnya, Singapura memerangi diabetes. 276 00:16:03,671 --> 00:16:07,549 Orang ambil terlalu banyak gula. Mereka makan makanan yang salah. 277 00:16:07,633 --> 00:16:11,345 Jadi, apa perlu kita buat? Apa kerajaan Singapura buat? 278 00:16:11,428 --> 00:16:14,098 Kerajaan cuba bantu anda bantu diri sendiri. 279 00:16:23,148 --> 00:16:24,191 Sejak beberapa dekad, 280 00:16:24,274 --> 00:16:27,152 persekitaran makanan di Singapura kurang sihat. 281 00:16:27,236 --> 00:16:28,404 Ada makanan ringan. 282 00:16:28,487 --> 00:16:31,115 Banyak minyak dan gula dalam makanan. 283 00:16:31,615 --> 00:16:36,286 Tapi mereka berjaya mengambil langkah untuk mengubah persekitaran mereka 284 00:16:36,370 --> 00:16:39,456 jadi lebih mudah untuk buat pilihan yang lebih sihat. 285 00:16:39,540 --> 00:16:42,668 Contohnya, beras perang lebih sihat daripada beras putih. 286 00:16:42,751 --> 00:16:46,922 Beras perang lebih banyak fiber jadi kerajaan beri subsidi beras perang 287 00:16:47,006 --> 00:16:49,091 supaya ia mampu dibeli dan popular. 288 00:16:49,174 --> 00:16:50,009 BERAS PERANG 289 00:16:51,677 --> 00:16:53,637 Air soda dan minuman bergula 290 00:16:53,721 --> 00:16:57,516 ialah sumber gula bertapis nombor satu dalam pemakanan. 291 00:16:57,599 --> 00:17:02,438 Singapura membuat perjanjian untuk hadkan jumlah gula dalam soda 292 00:17:02,521 --> 00:17:06,025 dan konsep ini hampir tiada di tempat seperti Amerika. 293 00:17:08,110 --> 00:17:11,196 Akhir sekali, ada satu program untuk penjual, 294 00:17:11,280 --> 00:17:13,073 atau mereka gelar penjaja, 295 00:17:13,157 --> 00:17:16,368 untuk letakkan papan tanda yang mereka tawarkan makanan lebih sihat 296 00:17:16,452 --> 00:17:20,497 untuk menarik pelanggan yang mahu pilihan lebih sihat. 297 00:17:20,581 --> 00:17:23,417 Jadi, mereka wujudkan persekitaran 298 00:17:23,500 --> 00:17:26,003 dan sediakan galakan atau pilihan lalai 299 00:17:26,086 --> 00:17:29,506 untuk jadikan pilihan lebih sihat tak dapat dielakkan. 300 00:17:37,598 --> 00:17:41,518 Ini negara yang populasinya paling padat di dunia. 301 00:17:41,602 --> 00:17:44,772 Kita memandu pada waktu puncak tapi trafik tak sesak. 302 00:17:44,855 --> 00:17:48,025 Ya, sebab kos kereta mahal. 303 00:17:48,108 --> 00:17:51,487 Kereta ini berharga $100,000 di Amerika Syarikat. 304 00:17:51,570 --> 00:17:54,156 Berapa harga kereta ini di Singapura? 305 00:17:54,239 --> 00:17:55,157 $250,000. 306 00:17:55,240 --> 00:17:57,576 - Dua setengah kali lebih mahal. - Ya. 307 00:17:57,659 --> 00:18:00,579 Anda perlu bayar untuk kebenaran memandu, bukan? 308 00:18:00,662 --> 00:18:02,039 - Ya. - Berapa harganya? 309 00:18:02,122 --> 00:18:06,251 Sekarang, harganya sekitar 100,000 dolar Singapura. 310 00:18:06,335 --> 00:18:08,629 Untuk sekeping kertas saja, tak termasuk kereta. 311 00:18:09,254 --> 00:18:11,632 Saya sering dengar tentang ini dan tertanya, 312 00:18:11,715 --> 00:18:15,344 "Apa hikmahnya kereta dijual begitu mahal?" 313 00:18:15,427 --> 00:18:18,972 Untuk memahaminya, kita perlu perhatikan keadaan di Amerika. 314 00:18:19,765 --> 00:18:23,185 Selepas Perang Dunia Kedua, ekonomi kita berkembang pesat 315 00:18:23,268 --> 00:18:27,106 dan kita mula bina rumah-rumah baharu di luar bandar. 316 00:18:27,815 --> 00:18:31,110 Untuk ke kawasan luar bandar, lebuh raya dibina untuk akses lebih jauh 317 00:18:31,735 --> 00:18:37,825 dan penduduk perlu memandu lebih jauh hingga wujud kebergantungan kepada kereta. 318 00:18:38,492 --> 00:18:41,912 Impian Amerika menyatakan kita boleh beli rumah, laman dan kereta 319 00:18:41,995 --> 00:18:44,164 dan memandu ke tempat kerja di bandar. 320 00:18:44,248 --> 00:18:49,128 Kosnya ialah jalan raya yang dahulunya direka khas untuk pejalan kaki 321 00:18:49,211 --> 00:18:52,381 kini dilebarkan untuk menambah lorong kereta. 322 00:18:52,881 --> 00:18:56,260 Hari ini, kita duduk lebih lama di dalam kereta 323 00:18:56,343 --> 00:18:57,845 berbanding pada 1980-an. 324 00:18:57,928 --> 00:19:01,807 Ini menguntungkan syarikat kereta dan restoran makanan segera, 325 00:19:01,890 --> 00:19:03,725 tapi kita menyumbang kepadanya. 326 00:19:04,685 --> 00:19:08,272 Semasa Singapura membangun, mungkin masalah ini mereka hadapi 327 00:19:08,355 --> 00:19:11,525 sewaktu populasi pulau kecil ini berkembang. 328 00:19:12,609 --> 00:19:14,987 Jika semua orang memiliki dua kereta, 329 00:19:15,070 --> 00:19:18,574 akan ada sepuluh juta kereta di tanah kecil ini, 330 00:19:18,657 --> 00:19:20,200 lalu apa akan jadi? 331 00:19:21,410 --> 00:19:22,411 Kesesakan trafik. 332 00:19:26,373 --> 00:19:28,125 Semua orang akan tersekat! 333 00:19:29,459 --> 00:19:32,379 Di Amerika, kira-kira 80 peratus rakyatnya memiliki kereta, 334 00:19:32,462 --> 00:19:34,882 di sini pula kira-kira 11 peratus. 335 00:19:34,965 --> 00:19:38,844 tapi rakyatnya tak hadapi kesukaran untuk ke mana-mana. 336 00:19:38,927 --> 00:19:41,263 Pengangkutan awam sangat memudahkan. 337 00:19:41,346 --> 00:19:43,140 Tak kira di mana anda tinggal, 338 00:19:43,223 --> 00:19:46,518 anda boleh berjalan dalam sepuluh ke 15 minit ke stesen kereta api. 339 00:19:48,562 --> 00:19:52,858 Pengangkutan awam Singapura amat meluas dan mudah diakses 340 00:19:52,941 --> 00:19:55,819 dan ia digunakan hampir separuh populasinya 341 00:19:55,903 --> 00:20:01,450 setiap hari berbanding purata lima peratus di AS. 342 00:20:01,533 --> 00:20:05,370 Penduduknya pergi ke stesen kereta api atau bas melalui lorong basikal 343 00:20:05,454 --> 00:20:08,665 dan laluan pejalan kaki berbumbung yang dibina dengan cukai kereta 344 00:20:08,749 --> 00:20:12,628 dan biasanya akan merentas satu daripada 350 taman di pulau itu. 345 00:20:12,711 --> 00:20:15,964 Di sini terdapat program senaman yang ditaja kerajaan 346 00:20:16,048 --> 00:20:18,425 yang membina komuniti dan persahabatan 347 00:20:19,134 --> 00:20:23,722 dan ini semua mementingkan penduduk berbanding kereta. 348 00:20:33,982 --> 00:20:36,652 NG BEE KIA USIA 77 349 00:20:39,154 --> 00:20:41,198 Anda sihat begini sejak dulu? 350 00:20:41,281 --> 00:20:44,660 Saya dari Hong Kong. Di sana tiada kemudahan sukan begini. 351 00:20:44,743 --> 00:20:45,661 NGAI HIN KWOK USIA 73 352 00:20:45,744 --> 00:20:50,666 Apabila tiba di Singapura, saya nampak banyak kemudahan sukan, 353 00:20:50,749 --> 00:20:53,085 jadi saya mula berlatih dengan bar dan kuak lengan. 354 00:20:53,168 --> 00:20:55,420 Setiap kediaman ada sudut kecergasan. 355 00:20:55,504 --> 00:20:59,424 Tahu? Kerajaan galakkan kami bersenam. 356 00:21:00,300 --> 00:21:03,762 Bagaimana anda pergi ke mana-mana? Anda ada kereta? 357 00:21:03,845 --> 00:21:07,933 Saya berjalan ke stesen bawah tanah untuk pergi membeli-belah. 358 00:21:08,600 --> 00:21:10,394 Saya bekerja. Saya naik kereta api. 359 00:21:10,477 --> 00:21:13,522 Berapa kilometer anda berjalan sehari? 360 00:21:13,605 --> 00:21:14,940 Lebih 10,000 langkah. 361 00:21:15,440 --> 00:21:19,778 Itu lebih kurang empat batu dan ambil masa sejam setengah. 362 00:21:20,737 --> 00:21:24,741 Anda buat tiga kali ganda aktiviti fizikal dengan jalani hidup seharian 363 00:21:24,825 --> 00:21:26,660 berbanding bersenam. 364 00:21:27,744 --> 00:21:29,079 Kami sangat bertuah. 365 00:21:37,337 --> 00:21:39,256 Satu lagi yang menarik tentang Singapura 366 00:21:39,339 --> 00:21:42,926 adalah lebih 80 peratus penduduknya memiliki rumah sendiri. 367 00:21:43,010 --> 00:21:45,595 Maka rumah mereka dijaga dengan lebih baik. 368 00:21:45,679 --> 00:21:48,598 Mereka melabur untuk jiran. Komuniti yang baik terbentuk. 369 00:21:49,099 --> 00:21:52,477 Satu contoh yang luar biasa ialah Kampung Admiralty, 370 00:21:53,770 --> 00:21:57,899 projek perumahan mampu milik yang disubsidi kerajaan. 371 00:21:57,983 --> 00:22:02,821 Ia direka untuk rakyat berusia lebih 55 tahun memiliki rumah sendiri. 372 00:22:04,489 --> 00:22:08,785 Ini kampung dalam bahasa Melayu. 373 00:22:09,870 --> 00:22:14,374 Visi pasukan kami pada waktu itu, bagaimana nak bentuk kampung di sini? 374 00:22:14,958 --> 00:22:17,919 Konsep mudahnya ialah sandwic kelab. Kami akan… 375 00:22:18,003 --> 00:22:20,172 - Sandwic kelab? - Ya, sandwic kelab. 376 00:22:20,255 --> 00:22:24,968 Kami lapiskan pengguna secara menegak. Ya. 377 00:22:25,052 --> 00:22:27,721 Paling atas ialah apartmen warga berusia. 378 00:22:27,804 --> 00:22:29,931 Bumbung kami ada landskap. 379 00:22:30,015 --> 00:22:33,101 Jadi, benar. Ia membantu warga berusia kekal aktif. 380 00:22:33,185 --> 00:22:35,937 Tingkat kedua ialah pusat perubatan. 381 00:22:36,021 --> 00:22:38,315 Tingkat bawah ialah plaza umum, 382 00:22:38,398 --> 00:22:42,736 tempat yang banyak ruang untuk penduduk berinteraksi. 383 00:22:42,819 --> 00:22:44,321 Penduduk di sekeliling 384 00:22:44,404 --> 00:22:47,908 sering merentasi bangunan ini untuk menaiki kereta api. 385 00:22:47,991 --> 00:22:50,744 Mudah untuk datang ke sini dengan pengangkutan awam? 386 00:22:50,827 --> 00:22:55,665 Tak semestinya perlu paksa mereka, sebaliknya galakkan mereka. 387 00:22:55,749 --> 00:22:58,752 Anda cipta ruang untuk mereka bertembung. 388 00:22:58,835 --> 00:22:59,961 Betul. 389 00:23:00,045 --> 00:23:05,342 Apabila saya fikir tentang Costa Rica, Okinawa atau Sardinia, 390 00:23:06,134 --> 00:23:08,428 saya nampak penduduk di kampung. 391 00:23:08,512 --> 00:23:10,639 Mereka dekat dengan alam. 392 00:23:10,722 --> 00:23:12,808 Warga tua dan muda berinteraksi. 393 00:23:12,891 --> 00:23:16,853 Ada pusat tempat kita boleh cari makanan. 394 00:23:16,937 --> 00:23:18,397 Saya rasa itu mengubat jiwa 395 00:23:18,480 --> 00:23:23,402 tapi adakalanya, sukar untuk kita ukur secara saintifik. 396 00:23:23,485 --> 00:23:26,655 Sebenarnya, ada kajian yang membuktikan 397 00:23:26,738 --> 00:23:33,245 bahawa interaksi sosial santai antara kita dengan posmen, 398 00:23:33,328 --> 00:23:35,747 atau dengan orang di perhentian bas, 399 00:23:35,831 --> 00:23:37,457 dengan barista, 400 00:23:37,541 --> 00:23:41,294 adalah peramal kelanjutan usia lebih baik daripada diet dan senaman. 401 00:23:41,378 --> 00:23:43,755 Saya rasa, orang ramai tak sedar 402 00:23:43,839 --> 00:23:46,967 yang kesunyian adalah suatu fungsi persekitaran kita. 403 00:23:47,050 --> 00:23:50,846 Sebabnya persekitaran sekarang berbeza dengan dahulu. 404 00:23:50,929 --> 00:23:54,015 Kita hidup dalam persekitaran urban 405 00:23:54,099 --> 00:23:58,478 dan kita perlu cipta prototaip untuk masa sekarang dan akan datang. 406 00:24:06,403 --> 00:24:10,866 Lama dahulu, sebelum saya bersara, kata orang, perkara yang perlu dibuat 407 00:24:10,949 --> 00:24:15,495 adalah jangan duduk saja dan menonton televisyen sepanjang masa. 408 00:24:15,579 --> 00:24:19,332 Itu buat kita jadi pemalas. 409 00:24:20,000 --> 00:24:24,087 Ya, saya tahu saya perlu pastikan badan dan minda saya kekal aktif, 410 00:24:24,171 --> 00:24:26,339 keluar dan bergaul dengan masyarakat. 411 00:24:26,423 --> 00:24:27,340 Saya suka itu. 412 00:24:27,424 --> 00:24:31,052 Sebab kita semua tak dapat hidup sendirian, bukan? 413 00:24:31,136 --> 00:24:33,472 Jadi, kita perlu bergaul dengan orang 414 00:24:33,555 --> 00:24:34,931 supaya kita gembira. 415 00:24:35,015 --> 00:24:37,350 Ini pula unsur seterusnya. 416 00:24:37,434 --> 00:24:40,854 Jika kita tak bahagia, kita takkan hidup lama. 417 00:24:42,898 --> 00:24:44,733 Tiada makna hidup bersendirian 418 00:24:44,816 --> 00:24:47,068 atau tidak bercakap dengan sesiapa. 419 00:24:47,152 --> 00:24:49,696 - Anda tinggal dengan keluarga? - Ya. 420 00:24:50,197 --> 00:24:55,410 Anda rasa tinggal dengan keluarga melanjutkan usia anda? 421 00:24:55,494 --> 00:24:56,786 Ya, sudah tentu. 422 00:24:56,870 --> 00:25:01,208 Mereka gembira saya di sini dan saya gembira berada di sini. 423 00:25:01,291 --> 00:25:04,586 Untuk cucu saya, saya ambil peluang 424 00:25:04,669 --> 00:25:08,089 untuk ajar mereka matematik sebab saya… 425 00:25:08,173 --> 00:25:09,341 Anda tutor mereka? 426 00:25:09,424 --> 00:25:11,384 Saya agak arif tentang matematik 427 00:25:11,927 --> 00:25:15,430 dan sebagai balasan, mereka ajar saya tentang komputer 428 00:25:15,514 --> 00:25:17,474 sebab saya buta komputer. 429 00:25:18,058 --> 00:25:21,269 Buta komputer? Saya suka. Satu lagi hubungan dua hala. 430 00:25:21,353 --> 00:25:22,354 Ya. 431 00:25:22,854 --> 00:25:26,525 Sifar dua? Ini jadi enam 432 00:25:27,859 --> 00:25:29,528 sebab darab tiga. 433 00:25:30,237 --> 00:25:32,155 Bagaimana ayah awak menyumbang… 434 00:25:32,239 --> 00:25:35,534 Dia bantu kami jaga anak-anak kecil kami 435 00:25:36,368 --> 00:25:40,247 semasa saya bekerja sepenuh masa. Kini saya bekerja sambilan. 436 00:25:40,330 --> 00:25:45,168 Dia tolong jemput dua anak paling kecil apabila saya lewat pulang dari kerja. 437 00:25:46,503 --> 00:25:48,380 Ayah pastikan mereka bersarapan 438 00:25:48,463 --> 00:25:51,675 sebab saya keluar awal dan tak sempat siapkan sarapan. 439 00:25:51,758 --> 00:25:53,468 Ayah bawa mereka bersarapan 440 00:25:53,552 --> 00:25:56,555 sebelum hantar mereka ke sekolah untuk saya. 441 00:25:56,638 --> 00:25:59,099 Saya ibu yang tegas. 442 00:25:59,182 --> 00:26:01,768 - Mak garang? - Saya beri hukuman. 443 00:26:01,851 --> 00:26:05,230 - Dia datuk yang beri ganjaran. - Datuk beri ganjaran! Saya suka! 444 00:26:05,313 --> 00:26:10,193 Dia kata, "Kalau kamu dapat markah penuh untuk matematik, datuk beri ganjaran." 445 00:26:10,277 --> 00:26:11,444 Saya suka. 446 00:26:12,904 --> 00:26:16,658 Kamu rasa apabila kamu dah jadi ibu bapa 447 00:26:16,741 --> 00:26:19,744 kamu akan ajak ibu bapa kamu untuk tinggal bersama? 448 00:26:20,870 --> 00:26:24,082 Agaknya. 449 00:26:24,165 --> 00:26:25,250 Agaknya? 450 00:26:30,255 --> 00:26:34,593 Sewaktu pengasas Singapura mula membentuk negara ini, 451 00:26:34,676 --> 00:26:36,553 kami negara yang muda 452 00:26:36,636 --> 00:26:39,180 kerana rakyat muda lebih ramai daripada rakyat berusia. 453 00:26:39,264 --> 00:26:42,017 Tapi, semakin matang masyarakat ini, 454 00:26:42,767 --> 00:26:45,937 kelanjutan usia dan penuaan menjadi suatu masalah. 455 00:26:46,021 --> 00:26:49,065 Kini, masalah penuaan bakal melanda. 456 00:26:49,149 --> 00:26:52,527 Pada 2030, 25 peratus daripada populasi kami, 457 00:26:52,611 --> 00:26:55,196 iaitu satu daripada empat orang berusia lebih 65 tahun. 458 00:26:56,948 --> 00:27:00,452 Maknanya, wujud tekanan bagi sistem kesihatan kami. 459 00:27:00,535 --> 00:27:03,288 Kami cuba tangani isu ini. 460 00:27:03,955 --> 00:27:06,583 Kerajaan mempertimbangkan idea 461 00:27:06,666 --> 00:27:10,879 untuk anak-anak ambil berat tentang ibu bapa mereka 462 00:27:10,962 --> 00:27:12,589 dan jaga mereka. 463 00:27:12,672 --> 00:27:18,887 Kerajaan Singapura ada polisi yang dipanggil Geran Rumah Berhampiran 464 00:27:18,970 --> 00:27:23,558 yang menggalakkan keluarga untuk tinggal berhampiran satu sama lain. 465 00:27:23,642 --> 00:27:26,394 Anda akan terima sejumlah wang 466 00:27:26,478 --> 00:27:31,399 jika anda ibu bapa yang memilih untuk tinggal berhampiran anak-anak anda, 467 00:27:31,483 --> 00:27:34,903 atau anak-anak anda memilih pangsapuri 468 00:27:34,986 --> 00:27:37,656 di kawasan perumahan awam berhampiran anda. 469 00:27:37,739 --> 00:27:41,159 Jika anak-anak jaga ibu bapa mereka, 470 00:27:41,242 --> 00:27:44,079 masyarakat takkan kerap jatuh sakit. 471 00:27:44,996 --> 00:27:49,793 Satu kajian bernama Meniti Usia Sendirian di Amerika melaporkan 100 tahun lalu, 472 00:27:49,876 --> 00:27:54,839 70 peratus balu dan duda di Amerika tinggal bersama keluarga mereka. 473 00:27:54,923 --> 00:28:00,512 Hari ini, kadarnya hampir sama bagi balu dan duda yang tinggal sendiri. 474 00:28:00,595 --> 00:28:02,764 Geran Rumah Berhampiran Singapura 475 00:28:02,847 --> 00:28:06,017 berjaya melawan trend tersebut. 476 00:28:06,101 --> 00:28:10,939 Antara tahun 2015 hingga 2018, Lembaga Perumahan dan Pembangunan 477 00:28:11,022 --> 00:28:14,025 mengumumkan bahawa 11,000 isi rumah 478 00:28:14,109 --> 00:28:18,405 telah membeli apartmen jualan semula berhampiran ibu bapa atau anak mereka 479 00:28:18,488 --> 00:28:21,825 dengan bantuan Geran Rumah Berhampiran. 480 00:28:22,784 --> 00:28:28,790 Di Amerika Syarikat, apabila ibu bapa yang berusia tinggal di rumah persaraan, 481 00:28:28,873 --> 00:28:32,127 jangka hayat mereka menurun sebanyak dua ke enam tahun. 482 00:28:32,627 --> 00:28:36,548 Jadi, ada bijaknya idea ini 483 00:28:36,631 --> 00:28:40,677 kerana anda tak paksa ibu bapa untuk tinggal bersama anda, 484 00:28:40,760 --> 00:28:43,680 tapi ada insentif untuk mereka tinggal berhampiran 485 00:28:43,763 --> 00:28:48,768 dan itu bukan saja bagus untuk keluarga, malah menambah jangka hayat. 486 00:28:52,522 --> 00:28:56,151 Jika anda tatal media sosial atau lihat tanda pagar kelanjutan usia, 487 00:28:56,234 --> 00:28:59,904 di Amerika, ia selalu berkaitan ubat antipenuaan 488 00:28:59,988 --> 00:29:02,490 serta program diet dan senaman. 489 00:29:03,575 --> 00:29:07,245 Amerika Syarikat ialah negara paling makmur 490 00:29:07,328 --> 00:29:08,997 dalam sejarah dunia. 491 00:29:09,080 --> 00:29:12,417 tapi dua pertiga rakyat kami berlebihan berat atau obes. 492 00:29:12,500 --> 00:29:16,171 Kebahagiaan menurun, begitu juga jangka hayat. 493 00:29:16,254 --> 00:29:19,215 Adakah tindakan Singapura sekarang boleh diskala? 494 00:29:19,299 --> 00:29:21,092 Bolehkah Amerika buat begitu? 495 00:29:22,469 --> 00:29:27,307 Saya sering kata Singapura ialah satu dalam seribu. 496 00:29:33,938 --> 00:29:35,732 Kami negara yang kecil. 497 00:29:35,815 --> 00:29:39,527 Kami seperti negara kota dan itu banyak membantu. 498 00:29:39,611 --> 00:29:44,616 Kota ini boleh adakan perjanjian perdagangan bebas. 499 00:29:44,699 --> 00:29:45,950 Kami boleh berunding, 500 00:29:46,034 --> 00:29:51,122 tapi sesetengah kaedah mungkin boleh dipinjam. 501 00:29:51,206 --> 00:29:56,544 Pertama, anda perlu ada visi, kemahuan dan objektif. 502 00:29:56,628 --> 00:29:59,881 Seterusnya, anda perlukan rakyat yang ada pelaburan 503 00:30:01,007 --> 00:30:03,676 untuk menyediakan kehidupan 504 00:30:03,760 --> 00:30:05,136 dan keluarga sihat. 505 00:30:05,220 --> 00:30:09,098 Bagaimana anda cipta perkongsian awam-persendirian ini? 506 00:30:10,683 --> 00:30:13,728 Jika anda boleh yakinkan rakyat Amerika 507 00:30:13,812 --> 00:30:17,690 bahawa "Saya boleh bantu anda kurangkan kos penjagaan kesihatan," 508 00:30:17,774 --> 00:30:20,151 usaha anda dah separuh berjaya. 509 00:30:20,235 --> 00:30:23,363 Kemukakan hujah ekonomi untuk hasilkan faedah insan. 510 00:30:23,446 --> 00:30:25,865 - Betul. - Idea yang sangat hebat. 511 00:30:28,076 --> 00:30:33,373 Singapura mengajar kita bahawa kita boleh lakukan perubahan besar dalam populasi. 512 00:30:33,456 --> 00:30:37,502 Saya yakin, kaedah paling berkesan yang kita ada 513 00:30:37,585 --> 00:30:40,922 untuk bentuk persekitaran lebih sihat adalah menerusi polisi 514 00:30:41,005 --> 00:30:43,633 dan Amerika perlu jadikan itu pedoman. 515 00:30:44,551 --> 00:30:47,804 Kita perlu kenal pasti polisi bagus dan laksanakannya. 516 00:30:55,103 --> 00:30:55,937 AMERIKA 517 00:30:56,020 --> 00:31:00,275 Setelah buktikan pendekatan Zon Biru berkesan di pekan Albert Lea, 518 00:31:00,358 --> 00:31:02,652 saya buat keputusan untuk besarkannya. 519 00:31:03,152 --> 00:31:06,281 Kami dapati bahawa syarikat insurans, 520 00:31:06,364 --> 00:31:09,492 sistem hospital dan yayasan persendirian 521 00:31:09,576 --> 00:31:13,913 sanggup melabur untuk pastikan bandar di Amerika lebih sihat. 522 00:31:13,997 --> 00:31:17,250 Kami berjaya kembangkan projek Zon Biru dari Albert Lea 523 00:31:17,333 --> 00:31:19,586 ke bandar pinggir pantai, Los Angeles, 524 00:31:19,669 --> 00:31:21,296 dan seluruh negeri Iowa. 525 00:31:22,338 --> 00:31:27,135 Projek Zon Biru terus melancarkan cara mudah untuk sihat di tempat anda. 526 00:31:27,218 --> 00:31:30,638 Apabila di Fort Worth, Cowtown, 527 00:31:30,722 --> 00:31:34,767 barulah kami tunjukkan kaedah ini mungkin berkesan di mana-mana di Amerika. 528 00:31:36,185 --> 00:31:40,565 Kami bertemu datuk bandar, majlis perbandaran, nazir sekolah… 529 00:31:40,648 --> 00:31:44,152 Kadar obesiti kanak-kanak Fort Worth turun enam peratus. 530 00:31:44,235 --> 00:31:47,280 Tinjauan Gallup tentang bandar tersihat di Amerika menyatakan, 531 00:31:47,363 --> 00:31:49,908 "Cowtown mengubah cara hidup mereka." 532 00:31:52,619 --> 00:31:57,373 Selepas lima tahun, kiraan Gallup menunjukkan kami telah jimatkan 533 00:31:57,457 --> 00:32:01,586 lebih suku bilion dolar setahun bagi anggaran kos kesihatan bandar itu. 534 00:32:01,669 --> 00:32:05,840 Jadi, saya sedar, cara kita praktikkan hikmah Zon Biru 535 00:32:05,924 --> 00:32:10,511 adalah sepuluh kali ganda lebih penting berbanding mengenal pastinya. 536 00:32:14,390 --> 00:32:17,644 Perkara yang Zon Biru buat kini adalah dekati komuniti 537 00:32:17,727 --> 00:32:22,023 yang berminat untuk cipta persekitaran lebih baik. 538 00:32:22,941 --> 00:32:26,527 Kami di Phoenix Selatan untuk melancarkan projek Zon Biru. 539 00:32:26,611 --> 00:32:30,073 Mana-mana komuniti Zon Biru bermula dengan mendengar. 540 00:32:30,949 --> 00:32:35,828 Langkah berikutnya, buat perubahan tetap atau separa tetap pada persekitaran. 541 00:32:36,537 --> 00:32:40,291 Saya mahu tahu tempat di kejiranan anda 542 00:32:40,375 --> 00:32:45,880 yang boleh ditambah baik untuk manusia supaya pilihan sihat jadi pilihan mudah. 543 00:32:46,756 --> 00:32:51,219 Kami ada ramai pakar dan kami mula dengan melakukan penilaian. 544 00:32:52,387 --> 00:32:55,223 Saya boleh kata ini pasukan terbaik di Amerika. 545 00:32:55,848 --> 00:32:57,266 Saya mahu cabar anda 546 00:32:57,350 --> 00:33:03,022 untuk beritahu kami cara untuk tingkatkan tahap kebahagiaan 547 00:33:03,106 --> 00:33:05,024 dan jangka hayat. 548 00:33:05,692 --> 00:33:09,112 Ada ruang kosong di sini. Apa kita nak buat? 549 00:33:09,195 --> 00:33:10,530 Bina taman! 550 00:33:10,613 --> 00:33:13,658 Tempat komuniti berhimpun 551 00:33:13,741 --> 00:33:17,996 yang ada kebun. Kita boleh buat kebun komuniti 552 00:33:18,079 --> 00:33:22,583 yang membolehkan masyarakat menghargai makanan lebih sihat 553 00:33:22,667 --> 00:33:25,795 tapi mereka perlu belajar caranya, perlu semai benih 554 00:33:25,878 --> 00:33:30,383 dan perlu ada seseorang yang menggalakkan hal begini. 555 00:33:30,466 --> 00:33:33,553 Ada satu saja pilihan, keluar ke jalan yang sibuk. 556 00:33:33,636 --> 00:33:35,471 Masyarakat tak mahu berjalan. 557 00:33:35,555 --> 00:33:38,016 Dahulu, ini laluan utama. 558 00:33:38,099 --> 00:33:41,227 Ia tampung 40,000 kereta sebelum lebuh raya dibina. 559 00:33:41,310 --> 00:33:44,564 Hari ini, laluan trafiknya tidak sebanyak dulu. 560 00:33:44,647 --> 00:33:48,901 Jika boleh keluarkan semua lorong kecuali satu di setiap arah, 561 00:33:49,861 --> 00:33:51,946 kaki lima kini boleh digunakan. 562 00:33:53,031 --> 00:33:55,450 Bandar-bandar ada kuasa hebat. 563 00:33:56,367 --> 00:33:58,536 Jika objektif anda jelas, 564 00:33:58,619 --> 00:34:02,498 dalam beberapa tahun saja mereka boleh buat perubahan sepenuhnya. 565 00:34:02,582 --> 00:34:06,878 Dalam tempoh sepuluh tahun, Amerika boleh jadi Zon Biru. 566 00:34:06,961 --> 00:34:09,630 Kita cuma perlu alihkan fokus 567 00:34:09,714 --> 00:34:14,010 daripada mengubah pemikiran 330 juta orang 568 00:34:14,594 --> 00:34:16,054 kepada ubah persekitaran mereka. 569 00:34:36,491 --> 00:34:41,496 Bayangkan makanan paling murah dan sedap yang boleh didapati oleh sesebuah komuniti 570 00:34:41,579 --> 00:34:43,039 ialah berasaskan tumbuhan. 571 00:34:43,122 --> 00:34:46,876 Bayangkan jalan raya yang dibina bukan hanya untuk kereta, 572 00:34:46,959 --> 00:34:48,961 tapi dibina untuk manusia juga. 573 00:34:49,045 --> 00:34:52,548 Tempat yang mudah untuk berhubung dan bersosial 574 00:34:52,632 --> 00:34:56,969 dan setiap hari penduduknya laksanakan tujuan hidup mereka. 575 00:34:57,053 --> 00:35:01,182 Inilah perkara yang Zon Biru ajar kita dan mampu dicapai. 576 00:35:03,518 --> 00:35:05,019 Kita ada pandangan baharu 577 00:35:05,103 --> 00:35:09,690 untuk melihat cara menjana kesihatan dan kesejahteraan di negara kita, 578 00:35:09,774 --> 00:35:12,360 iaitu resipi sebenar kelanjutan usia. 579 00:35:12,985 --> 00:35:15,988 Tapi, akhirnya, epifani terbesar 580 00:35:16,572 --> 00:35:20,952 ialah perkara yang bantu kita hidup lama dan sihat 581 00:35:21,953 --> 00:35:25,164 merupakan perkara yang membuatkan hidup kita bermakna. 582 00:38:43,696 --> 00:38:46,407 Siri ini untuk hiburan dan sebagai makluman, 583 00:38:46,490 --> 00:38:48,784 bukan nasihat perubatan atau kesihatan. 584 00:38:48,868 --> 00:38:51,787 Sentiasa rujuk doktor berkenaan kesihatan peribadi 585 00:38:51,871 --> 00:38:55,166 sebelum mengubah pemakanan, senaman atau gaya hidup. 586 00:38:55,249 --> 00:39:00,087 Terjemahan sari kata oleh Najat H.