"DECÁTATE DE QUE TODO SE CONECTA CON TODO."
ATRIBUÍDA A LEONARDO DA VINCI
Hora punta.
Sempre o mesmo.
Hai que chegar o máis axiña posible a tódalas partes.
Neste mundo frenético,
a natureza quedou relegada ás sombras.
Aquí, en Nepal, non chegas moi lonxe polas calellas.
Así que cando toca ir pola rúa principal,
ou te deixas atrapar polo tráfico
ou creas un carril de teu.
Este atrevido viaxante fai o mesmo que fixeron sempre os seus...
migrar cada noite entre os distintos campos en que come.
E se hoxe en día a sabana se converteu nun barrio,
pois a el tanto lle ten.
A natureza loita por buscar o seu camiño neste mundo tolo.
E mentres o buscan, cada un destes determinados rinocerontes
tece o seu propio fiíño na inmensa rede da vida.
Unha conexión vivente que se espalla por todo o mundo
e conecta tódolos seres vivos.
E agora, por primeira vez, imos revelar como.
Dos bosques máis densos...
ós océanos máis profundos.
Dos ceos máis terribles...
ós desertos máis cálidos.
Esta rede oculta conecta o milagre da vida
coas grandes forzas do noso planeta...
e fai que o noso mundo siga vivo.
E mesmo se alteramos esas conexións vitais...
a natureza segue a loitar.
Velaquí a extraordinaria e descoñecida historia
da forza máis poderosa da Terra.
A vida en si.
Desvelaremos os seus segredos
e descubriremos como pode haber un futuro máis brillante...
neste noso mundo vivo e interconectado.
A INCRIBLE REDE DA NATUREZA
Podes atopar fíos da rede da natureza
mires onde mires.
Ata no árido e conxelado norte.
NARRADO POR CATE BLANCHETT
Aínda que non o saiba,
esta reno acaba de nacer e xa ten un rol vital.
Só ten que sobrevivir abondo para levalo a cabo.
O lazo tan forte que a una á súa nai será útil.
Pero antes, debe dominar a súa mellor ferramenta de supervivencia.
As patas.
É unha atleta de nacemento.
Velocidade, resistencia... teno todo.
En fin, terao cando aprenda a camiñar.
Ata entón, o lugar máis seguro para esta velocista en potencia
está literalmente ó pé da súa nai.
Porque unha aguia observa,
agardando que quede soa.
Desta volta, mamá está aí.
Pero canto antes poña as patas a andar,
mellor lle irá.
A cría estará segura co rabaño.
Xuntos, estes animais causan un impacto
que vai moito máis alá do Ártico.
Pero só se andan con ollo.
Lobos.
Nas amplas chairas,
o rabaño é quen de ver o perigo e facer o que naceron para facer.
Con espazo, acadan a súa máxima velocidade.
Porén, entre as árbores, a neve profunda fréaos.
Por sorte para eles, é máis difícil aínda con patas curtas.
Nos terreos abertos o chan é máis firme.
O rabaño asustado pode volver vixiar de lonxe os perseguidores.
Non é doado sobrevivir no Ártico, mesmo para unha corredora de primeira.
Esta danza perpetua entre depredador e presa,
no fondo, conéctanos a todos.
A cría e o rabaño pacen a herba e os matos,
e así recórtana,
o que permite que a neve calle sen problema.
Os depredadores fan que o rabaño se mova,
e así seguen a pastar por todas as partes.
Xuntos axudan a crear mantos de neve continuos
e converten estas chairas brancas nun inmenso espello cósmico
que pode reflectir de volta ó espazo ata o 85 % da calor do sol.
Necesitamos que o Ártico siga conxelado para que o clima se estabilice
e o planeta enteiro sexa máis habitable para todos nós.
E este impresionante sistema de refrixeración
desencadea outra serie física de eventos...
que se afunde no máis profundo dos nosos océanos.
Preto da costa, o mar conxélase.
Os cristais de xeo ascenden,
forzando a auga salgada, máis densa, a afundirse...
e a auga superficial, máis cálida, a substituíla.
É o comezo dun sistema circulatorio descomunal.
Unha bomba que impulsa correntes mariñas nunha ida e volta de miles de anos
e conecta tódolos océanos da Terra.
Onde hai correntes,
hai vida.
E onde máis, nos arrecifes tropicais de coral.
Un cuarto das especias mariñas viven nestes arrecifes.
E mil millóns de humanos dependemos deles para alimentarnos,
gañar a vida e protexernos.
Mesmo aquí, nas correntes do arrecife,
hai as mesmas normas...
para cazadores e cazados.
O truco é sacarlle vantaxe á competencia...
sexa como sexa.
A nai destes ovos de choco agochounos entre as rochas.
O malo é que non tardan en volverse transparentes.
Os embrionciños deben permanecer inmóbiles para evitar...
Vaia. Sempre hai un que dá a nota.
Esta cría precoz, máis pequena ca un cacahuete,
xa quedou abraiada polo arrecife.
Só vivirá un ano,
pero semella determinada a aprender todo o que poida
e canto antes.
Porén, o seu entusiasmo chama a atención.
É unha gamba barbantesa. Ten fame, a mellor vista do arrecife...
e gústanlle os ovos pouco feitos.
Aínda así, a cría vai un paso por diante.
Agora vesme.
Agora non me ves.
Pero esa artimaña non funciona sempre.
O tiburón tapete ocelado percibe a electricidade do seu xantar.
E o latexo deste choquiño resoa coma a alarma dun coche.
No último segundo, dalgún xeito...
descobre como apagala.
Aguantando a respiración e acougando os seus tres corazóns
volve desaparecer.
O que precisa este ávido estudante
é un adulto que lle ensine a cazar a cea.
Este futuro cazador devece por saír.
Co graduado da escola oval baixo o raxo inicia a súa vida.
A corrente traeralle un banquete de oportunidades.
Animaliños diminutos recorren pola autovía acuática
as grandes distancias entre arrecifes.
Esparexendo nova vida e novas esperanzas
para o futuro destes prodixios submarinos.
Dunha cría de reno que potencia o latexo do océano
a un arrecife tropical,
a rede de correntes oceánicas que conecta ámbolos dous polos
prosegue o seu camiño ata a Antártida.
A súa friaxe recarga o pulso do océano
e volve bombear a auga mariña cara ó norte...
onde as fortes correntes renovan a vida...
onde un menos esperaría.
Na estación seca do deserto africano do Kalahari
todos súan a rego con tanta calor.
Pero mesmo aquí
a rede da natureza dálle á vida o que precisa para agromar.
E todo porque, a centos de quilómetros,
unha xélida corrente atlántica topa co aire cálido do deserto.
Unha néboa mesta viaxa ó interior.
Os nubeiros cobren as chairas
e realizan a alquimia da natureza.
Os lóstregos son tan potentes...
que separan as moléculas no aire...
e crean nitratos,
un fertilizante líquido esencial para o crecemento das plantas na Terra.
A chuvia arrastra estes nutrientes cara ó sur.
Cruzan centos de quilómetros do sur de África
ata abocar no delta do Okavango...
e transformar ese Kalahari abrasado nun dos maiores oasis da natureza.
Unha explosión de crecemento nun deserto ermo ata ese momento.
E aínda que a auga vén dunha conexión cun océano distante...
é cousa dos veciños de a pé crear un barrio beneficioso para todos.
Uns enxeñeiros de moito peso derruban a vexetación ó seu paso.
Crean redes de canais transitables...
que conectan pozas e bebedoiros...
e carrexan as nutritivas augas aínda máis lonxe.
Ninguén queda fóra.
E para esta familia de hipopótamos folieiros...
toca festa na piscina.
Foron os primeiros en reservar o mellor sitio da zona.
Pero papá non se relaxa de todo.
Vixiar a charca e o seu harén de femias fértiles
non será nada doado.
Os mozos que queren comezar unha familia xa lles botaron o ollo.
Para o pai,
este intruso é tan benvido coma unha mosca na sopa.
Papá dille que marche.
Loitar cun rival de dúas toneladas pode ser esgotador.
E mortal.
Pero se este macho tunante entra na charca,
a papá non lle queda outra.
Perder a familia...
ou loitar.
Papá enfrontarase a moitos contendentes antes do fin da tempada.
Mais por agora, esta vitoria ben merece unha volta de honra.
Os anos non pasan por el. Non, ho!
Estas brincadeiras e liortas axudan a prolongar a época de baño.
Axitan as augas e evitan que a poza se estanque.
Mesmo cando o terreo inundado diminúe,
os seus amigos paisaxistas
poden confiar en que a auga con sabor a hipopótamo é potable.
En só uns meses,
a riqueza da riada desaparece.
As escavadoras baixan a comida que queda...
ó nivel do chan.
E ata esta demolición para cear
inicia unha reacción en cadea
que se propaga alén do deserto...
e prepara o terreo para outro fenómeno natural.
O lume.
A madeira seca alimenta lumes forestais que rexuvenecen a sabana.
Destas lapas arrinca un novo fío na vasta rede da vida.
Un nexo que conecta continentes.
Cando a maleza e o solo arden,
os nutrientes microscópicos libéranse da súa existencia terreal.
Ascenden xunto co fume...
e acadan as nubes.
Columnas de fósforo voan alto pola atmosfera
arrastradas por ventos e sistemas meteorolóxicos.
Os fertilizantes atravesan o Atlántico...
ata chegar ós ceos suramericanos...
onde a súa maxia cae como choiva...
sobre a impoñente selva amazónica.
Sorprendentemente, a metade do fósforo que chega ata aquí
xorde dos lumes africanos...
e crea un sustento intercontinental
para os tres millóns de especies que teñen aquí o seu fogar.
Antes pensábase que esta incrible biodiversidade
evolucionara por mor da presión competitiva.
Porén, tamén entra en xogo outra forza máis sutil e igual de poderosa:
a colaboración.
Por riba de todo o demais érguese un elegante castiñeiro do Pará.
Esta árbore leva máis dun século medrando aquí.
Cos seus case 45 metros de altura, é un pilar da alta sociedade.
Chegou á cima establecendo moitas relacións na selva
e confía en que os seus contactos lle dean o que precisa.
Estas flores amarelas repletas de néctar anuncian que está lista para reproducirse.
E non lle vale calquera.
Só admite o mellor do mellor.
Polinizadores de primeira que xa visitaran outro castiñeiro do Pará.
Por iso, as flores teñen unha caparucha protectora.
Como non chegue alguén máis influínte, a porta non abre.
E grazas á impresionante rede de contactos que ten a árbore,
pode delegarlle a difícil tarefa de atopar esa criatura exclusiva
a unha asistente persoal.
Unha orquídea próxima...
que busca atraer un polinizador de seu.
O seu aroma cativador é irresistible
para todo un experto en fragrancias.
Este abellón das orquídeas é un mestre perfumeiro.
Agora traballa na súa colonia máis persoal.
Só lle falta por engadir esta fragrancia divina á súa mestura.
Reúne sutilmente cuns cepilliños os mellores aceites aromáticos...
e mestúraos con elegancia na súa cesta.
Coa combinación perfecta, será máis desexable entre as admiradoras.
Debe dar co punto exacto.
Veña, un chisquiño máis.
Pero este perfeccionista perfumado non lle axudará ó castiñeiro do Pará...
Farano as abellas que atrae.
O aire da selva quedou embriagado de aromas sedutores
e chegan zumbando abellas máis grandes e fortes.
Era a estas pesos pesados
a quen o castiñeiro do Pará agardaba engaiolar.
Estas abellas poden abrir á forza a caparucha
e achegar o pole co que a árbore se reproduce.
O dominio da árbore das redes selváticas deu froito.
Ese froito tarda un ano en brotar das súas flores exclusivas
e é máis inaccesible aínda ca elas.
Nin cunha caída de 30 metros
se liberan as sementes da súa casca pétrea.
Esta caixa forte require un especialista.
Por sorte, esta nobre árbore ten contactos ata nos baixos fondos da selva.
Primeira sospeitosa:
unha cutía amiga do alleo.
Este roedor dentudo é o único cos instrumentos para abrir a caixa.
Cando chegue ás castañas, non vai deixar nin unha.
E de haber sobras, gárdaas en alixos pola selva adiante.
Xa as gozará máis tarde.
Porén, este malandrín selvático agochou tantas
que lle é imposible lembrar onde están.
Iso si, o castiñeiro do Pará xa contaba con esas sementes perdidas.
Deixar o seu prezado legado en mans desta tropa parece de tolos,
mais velaí a marabilla da rede da natureza.
Estas fantásticas colaboracións funcionan.
E son tan fiables que tódolos castiñeiros do Pará
nacen deste xeito extraordinario.
Estas árbores só poden agromar nunha selva sa e intacta.
E hai un animal en concreto
que é vital para a saúde de toda a selva.
Unha criatura que goberna e aterroriza o seu reino con puño de ferro.
En fin, xa o fará cando saia da cama.
O típico adolescente.
Este xaguar tan noviño pasa o día a durmir
e de cando en vez érguese para asaltar a despensa.
Pode atopar petiscos nas copas das árbores...
e tamén nas ribeiras.
E pese ó seu voraz apetito, pise onde pise
non deixa morte, senón vida.
Sen grandes felinos,
este sitio sería moi diferente.
A ausencia de cazadores suporía un auxe de pacedores
que devoran os gromos antes de maduraren.
As árbores vellas morren e non hai outras novas que as substitúan.
A luz do sol fíltrase entre as copas das árbores.
O húmido sotobosque seca
e as especies que dependen desas condicións acuosas desaparecen.
As flores murchan.
Os colibrís morren de fame.
Sen grandes depredadores...
as formigas cortadoras de follas multiplícanse por cen,
listas para pelar a selva folla a folla.
Se falta un único elo,
a cadea enteira comeza a esboroarse.
Pero mentres os xaguares sigan a cazar, serán o pegamento que una
a complexa rede da selva.
E este adolescente voraz
intenta algo ó que poucos cazadores se atreven:
atacar outro gran depredador.
Un caimán...
que agarda emboscado a súa presa.
Ben podería medirse cun xaguar inocentón.
Todo depende de quen ataque primeiro.
Gañou unha comida copiosa digna do maior apetito adolescente.
E esa comida terá grandes repercusións.
As sobras están a piques de comezar a súa propia viaxe.
Unha viaxe que revela o incrible segredo
do funcionamento dos bosques de todo o mundo.
O corpo en descomposición libera moitos nutrientes
que se filtran no solo selvático.
Baixo terra, algo agarda a súa chegada.
Un fío microscópico absorbe os nutrientes
e transpórtaos por baixo das árbores.
É un simple filamento dentro dunha inmensa rede viva.
Un tecido micelial de colonias de fungos
que se espallan baixo a selva.
Os seus minúsculos extremos trocan eses nutrientes coas raíces das árbores
a cambio de parte dos seus alimentos.
Porén, non é só unha transacción comercial.
Nalgúns bosques, as redes subterráneas conectan as árbores
a un auténtico internet vexetal.
Un sistema intelixente que facilita un fluxo mutuo de alimentos e auga
do máis forte ó máis feble.
Incluso entre especies.
Unha arboriña á sombra
pode medrar grazas ós seus veciños máis altos.
As árbores poden usar a rede ata para comunicarse.
Unha conciencia colectiva que advirte de enfermidades e ataques
para encararen as dificultades.
O alcance das redes micóticas do planeta é impresionante.
Dispostas en liña recta, superarían o sistema solar
e chegarían ata máis alá da metade da nosa galaxia.
Pero aquí, na Terra, traballan xunto coas árbores
para gardar tres cuartos de todo o carbono terrestre
a recado baixo o chan.
Esta figueira ten centos de anos.
Unha árbore nai.
Moitos gromos medraron á súa sombra.
Agora, a súa vida está a piques de rematar.
A rede micótica permitiralle facer unha última obra de caridade.
Unha doazón á comunidade dos últimos nutrientes que lle quedan.
A última vontade dunha avoa
que quere o mellor para a súa familia forestal.
Outra árbore ocupará o seu lugar e proseguirá o seu labor imperecedoiro.
E todo grazas á milagre deste internet vexetal.
Hoxe en día, cada vez hai máis científicos que ven os bosques
coma unha única entidade interconectada...
en que plantas, animais e fungos traballan en conxunto.
Unha comunidade autosustentada e colaborativa.
A epítome da incrible rede da natureza.
Á luz destas novas descubertas,
non é disparatado pensar que o planeta enteiro
funciona do mesmo xeito.
Unha conexión de vidas.
Dunha reno veloz
a un hipopótamo triunfante.
Cada acción ten a súa consecuencia.
Dun latexo oceánico a unha treixada de fertilidade.
Dun xeito ou outro, toda a natureza está conectada ás nosas vidas.
Aínda que non pase pola nosa rúa.
As conexións da vida chegan a cada recuncho da Terra.
A rede da natureza non pode deterse nunca.
Debe bailar ó ritmo deste planeta vivo
e reaccionar ó paso do tempo.
Nun mundo en cambio constante,
sempre hai oportunidades.
O conto é dar co momento exacto.
Subtítulos: Abraham Díaz López