Unha cazadora famenta...
que non perde ollo.
Pero por moito que o intenta, non é veloz dabondo.
É como se a libélula puidese vela vir a cámara lenta.
E talvez poida.
A súa comida é minúscula e rápida.
Mais, a diferenza da ra,
nove de cada vez veces,
enche o bandullo.
Os seus procesadores visuais funcionan cinco veces máis rápido cós nosos
e, na práctica, si que frean o tempo.
A ra seguirá intentándoo.
Case.
Polos pelos.
O cabalo do demo non só vixía a súa acosadora a cámara lenta.
Tamén defende o seu territorio dos rivais.
Atento ás alturas,
é doado obviar as ameazas que se agochan abaixo.
A ra non se moverá a fume de carozo coma a libélula,
pero desta volta, acertou de cheo.
Dar co momento xusto é crucial para sobrevivir nas redes da vida.
A natureza funciona mellor cando vai ó ritmo do planeta.
A vida debe aproveitar as oportunidades planeándoas á perfección.
Ás veces en milisegundos.
Ás veces en milenios.
O RITMO DA VIDA
Plena tarde no Kalahari.
NARRADO POR CATE BLANCHETT
Unha leoa con bocas famentas que alimentar.
Os seus cachorros medran e precisan carne fresca cada dous días.
A comida abunda.
Pero os obxectivos adoitan ser máis rápidos ca ela.
Se os persegue baixo o sol abrasador,
non resistirá o calor.
Debe achegarse e tender unha emboscada.
Non é doado a plena luz do día.
As súas presas detectan ben os movementos.
Ó quedar ó descuberto,
xa non supón unha ameaza.
Aínda non se dá por vencida.
Sabe que as tornas están a piques de virar.
Coa posta do sol aumentan as súas posibilidades.
É máis difícil vela.
O calor non lle afecta.
E a súa visión nocturna entra en xogo.
Unha manda de búfalos.
Cinco veces o seu peso.
Xigantes acoirazados. Un obxectivo perigoso.
Pero se non a viron, xoga con vantaxe.
Fíxase nun becerriño.
Máis débil, menos arriscado.
Ó luscofusco fai que pareza doado.
Xa sacou tallada da vantaxe que lle dá o serán.
Os cachorros comerán ata fartar.
O Sol sempre se pon nalgún lugar da Terra
e crea un ritmo incesante de sortes cambiantes.
Porén, o xiro continuo do planeta dános máis có día e a noite.
E é que o poder do Sol
non é a única forza que domina a vida na Terra.
A Lúa marca a súa propia senda no ceo nocturno,
bailando cos océanos un valse acuático.
E os animais mariños deben bailar ó seu ritmo.
A marea está a baixar no norte de Australia.
Xorde un mundo novo baixo os mangleirais.
O fogar dun cangrexo violinista.
A súa vida corre entre marea e marea.
Por iso anda tan apurado.
Xanta a toda présa...
pero as femias van o dobre de rápido.
Agora fréao a súa pinza en forma de banana,
pero coa lúa axeitada,
será o rei da festa.
A marea sobe e toca volver ó cubil.
O ciclo repítese.
Co paso do mes, o efecto da Lúa sobre o océano debilítase.
Cada marea vai cubrindo menos praia.
Ata que chega o momento en que durante algúns días
o seu cubil queda totalmente exposto.
Agora ten un dos mellores sitios da praia.
E outro macho quérello arrebatar.
Desenvaíñen as bananas!
Se loitan a empurróns,
están bastante igualados.
Pero se falamos de agarre,
o noso campión gaña por pinzas.
Lisca a outro cubil.
Mais o tempo e a marea non agardan por cangrexo ningún.
Debe aparearse.
Acicala a pinza gañadora para presumir dela.
Pero cara a onde ir?
A praia está chea de cangrexas.
Pero non sabe se lle enchen o ollo.
E ela?
Non é o seu tipo...
de especie.
Ten a dignidade collida por pinzas.
Ela pégalle máis.
Pero agora vese rodeado de competencia.
Intenta seducila cun saúdo.
Pero ese truco sábeno todos.
E se saúda máis alto?
Vaia copións.
Veña, outro. E outro máis.
Están montando unha boa festa na praia!
Cantos pretendentes!
Á fin selecciona a mellor banana da praia.
E xusto a tempo.
Encérraa no seu cubil antes de que suba a marea.
Liberará as larvas na seguinte lúa chea...
e as ondas levaranas cara ó interior do mar.
Unhas poucas sobrevivirán.
O resto servirán de alimento oceánico
e conectarán as moitas redes vitais que se moven ó ritmo incesante da Lúa.
O planeta tamén ten outro ciclo que moldea as redes naturais
dun xeito máis lento, pero talvez máis profundo.
A sucesión das estacións.
Un ritmo anual ó que a vida debe adaptarse.
Nestes períodos máis longos, as apostas son máis fortes.
Se as oportunidades só se presentan unha vez ó ano,
non se poden deixar escapar.
Na tundra norueguesa
un vello guerreiro vixía a manda.
As femias só estarán en celo unhas semanas.
O momento de ser o pai das novas crías.
Os demais machos tamén queren selo.
Daquela, cada ano,
este boi almiscreiro loita nun torneo ritual para conservar a coroa.
Un rival.
Guíndalle unha luva ó rei.
Faise o duro.
Unha artimaña para intimidar o opoñente.
O contrincante non se bota atrás.
Camiñan xuntos para ver se o outro se escorrenta co seu tamaño.
Non desta volta.
Un coxín de seguridade baixo os cornos amortece uns impactos
coma os dun accidente de coche.
O rei está curtido en moitas batallas.
Axúdase da pendente para potenciar o seu peso.
Intenta ferir o seu rival, mais acaba por perder a posición.
Só un intre.
Desta vez, a experiencia foi un grao.
Aínda quedan moitas xustas neste torneo anual.
Só lle queda gañalas todas para asegurar o seu posto outro ano máis.
O inverno chega a todo o hemisferio norte.
Na estación máis dura,
todos agardan o seu momento.
Os recursos conxélanse.
As temperaturas caen.
A vida queda en suspenso.
A única certeza do inverno é que, chegado o momento, rematará.
A viaxe anual da Terra arredor do Sol
fai que o hemisferio norte volva recibir luz máis directa.
Os días medran de novo.
E o inverno deixa paso á primavera.
A estación da vida por antonomasia.
Potenciada por un sol cada vez máis cálido.
As arboriñas buscan o seu lugar baixo a luz.
Cada unha ten a súa estratexia para levar a dianteira.
As follas agroman e esténdense.
Son paneis solares naturais que aproveitan a enerxía do astro
para converter o dióxido de carbono en nutrientes cos que medrar.
Nacen tantas plantas
que o planeta semella inhalar profundamente.
Os niveis de dióxido de carbono caen en picado
e equilibran a atmosfera da que todos dependemos.
Coa nova estación moitos animais viaxan cara ó norte
conforme as redes da natureza volven á vida.
Miles de millóns de aves migran para procrear.
Os xigantes oceánicos navegan miles de quilómetros por comida...
e pola terra vagan enormes rabaños.
Para chegaren a bo porto, as viaxes heroicas
deben calcularse á perfección,
ata as dos migradores máis minúsculos.
A neve derrétese no máis profundo dos montes
e xorden pozas.
En poucas semanas secarán por mor da calor.
Cando este ser esperta do sono invernal,
comeza unha conta atrás.
Esta píntega precisa chegar á súa poza e completar o ciclo de cría
antes de que a auga desapareza.
A choiva primaveral...
é o disparo de saída da carreira da súa vida.
Para unha píntega...
isto é un esprinte.
Os seus entregos seguiron as mesmas rutas polo monte.
Os tempos cambiaron dende eses primeiros paseos.
Nunhas horiñas chegará á liña de meta.
A poza na que comezou a súa vida.
Agora precisa atopar unha parella canto antes.
Ata a poza chegaron máis píntegas.
E teñen un truco para arrasar nestas citas rápidas.
Na escuridade do bosque penetra sobre todo a luz azul.
A súa visión é máis sensible ó solpor.
E baixo esta tonalidade azulada, o seu corpo comeza a refulxir.
A ciencia descubriu este fenómeno hai pouco.
Será que lles axuda a atopar parella antes?
Agora xa pode poñer os ovos fertilizados.
O tempo vai en contra da vindeira xeración.
Deben eclosionar e desenvolverse...
antes de que seque a poza.
E xa comezou a minguar.
A vida das píntegas maculadas vai contra o reloxo estacional.
Igual cá de infinidade de seres vivos.
As súas vidas están ligadas ós ritmos da Terra, a Lúa e o Sol.
Porén, certos seres misteriosos bailan a un ritmo de seu
e non miden o tempo en estacións, senón en décadas.
No interior deste pradairo,
o zume flúe por primeira vez dende o outono...
e inicia un novo crecemento.
Baixo a terra, un animaliño usa esta pulsación
para medir o paso das estacións.
Unha cigarra periódica.
Aliméntase do doce zume da árbore.
Cando o nota subir cada primavera, sabe que pasou un ano máis.
Enterrouse hai 17 anos.
Agora, cava para chegar á superficie,
lista para o momento que agardaba.
A escuridade cobre este bosque de Indiana
e a cousa está a piques de pórse rara.
Na superficie, é vulnerable.
Por iso, planificou a súa saída á perfección.
Cantas máis, menos perigo.
Miles de millóns de cigarras sincronizaron un ciclo vital de 17 anos.
Coma unha horda zombi, gabean ó unísono.
Lonxe do chan, seguras, comezan a seguinte fase da resurrección.
Unha transformación arrepiante na súa forma adulta.
Por primeira vez en 17 anos,
un coro de cigarras recibe o amencer a un volume similar ó dunha motoserra.
Os veciños están desconcertados.
A última vez que apareceron estes insectos eles nin naceran.
Sería arrepiante... se non estivesen tan bos.
Durante as vindeiras semanas, todos enchen o papo con este banquete.
Así a todo, hai máis dun millón por acre.
O bufete non baixa por moito que coman.
Entón, os resucitados por fin cumpren o seu obxectivo.
Aparéanse e as femias poñen os ovos.
O seu acto final.
En poucas semanas, non quedan máis cás cascas.
Unha dose inxente de fertilizante
que devolve a vida ás redes subterráneas da natureza.
E por que 17 anos?
A verdade, non o sabemos.
O patrón houbo evolucionar no pasado,
cando un ciclo vital longo axudaría a sobrevivir as vagas de frío.
E é que o noso planeta tamén vive ritmos climáticos
que abarcan decenas de miles de anos.
Alén do sentido do tempo de calquera ser vivo.
Cada mínimo cambio pode ter un profundo efecto na vida.
Para ben ou para mal.
O deserto do Sáhara, tan grande coma os Estados Unidos
e un dos medios máis hostís da Terra.
Como non te adaptes á calor, non sobrevives.
O agama, este lagarto áxil,
é pequeno dabondo para atopar acubillo.
A súa pel escamada garda a humidade, tan necesaria aquí.
Aínda así, precisa beber.
Por sorte para el, ata neste ambiente ermo
hai auga.
Un oasis milagroso para os fatigados viaxeiros.
Iso si, non é tan acolledor como semella.
Aínda que pareza incrible, esta poza está chea de crocodilos...
no medio do deserto.
A máis de 100 km do caudal de auga máis próximo.
Os seus parentes nadan en pantanos exuberantes,
pero eles quedaron aquí atrapados.
Para eles non é un oasis.
É un cárcere...
no que cada preso debe mirar por si.
Compítese por todo o que se move.
Un miñato abelleiro para a beber...
e decide refrescarse.
Non dá para todos.
Se quedan aquí, poden morrer de fame.
Pero se deciden ir en busca da liberdade...
Todo un dilema no seu mundo cada vez máis cativo.
O feito de seguiren aquí é un indicio dun ritmo medido en milenios.
Porque isto non foi sempre así.
Hai só algúns miles de anos, este deserto era verde e fértil.
Os crocodilos nadaban en ríos caudalosos.
O xiro do noso planeta sofre un lento abaneo
que se repite milenio tras milenio,
achegando e afastando os seus hemisferios do Sol
e alterando o clima no proceso.
Polo camiño, o monzón no oeste de África debilitouse
e deixou de chover no Sáhara.
Nuns centos de anos, os pantanos exuberantes dos crocodilos
convertéronse nun dos maiores desertos.
E ata no actual clima abrasador...
quedan ecos daquel pasado distante.
Só hai uns poucos días de prezada choiva ó ano.
Esta brevísima estación húmida fainos viaxar no tempo...
e déixanos albiscar como sería a vida aquí hai 10 000 anos...
nun Sáhara verde.
Se estes presos resisten outros 10 000 aniños ou así,
o abaneo planetario pechará o ciclo.
A auga volverá fluír.
Os seus descendentes reclamarán os ríos hai tempo perdidos.
A cadencia pausada dalgúns ritmos planetarios
fainos case imperceptibles.
Pero se estes ritmos se interrompen o máis mínimo,
comezamos a ver cambios ante os nosos ollos.
Outono na cordilleira das Fervenzas de Oregón.
Esta lebre non quere problemas.
E con razón.
É raro que as lebres morran de vellas.
Un azor de caza detecta todo o que se move.
A lebre, asustada, non move un pelo.
Case nin respira.
Agochada a simple vista.
O azor pasa
e a lebre respira con alivio.
O seu fogar está a piques de cambiar e quedar irrecoñecible.
Se para sobrevivir o apostas todo á camuflaxe,
que fas cando o teu mundo muda de cor de súpeto?
Pois mudas ti tamén.
Cando os días invernais se acurtan, muda de marrón a branco.
Un cambio de vestiario incrible.
De novo, só ten que estar quieta sen mover un pelo.
E por arte de maxia,
desaparece.
Porén, hai máis ameazas.
O cambio climático provocado polo home fai que algúns días vaia demasiado calor
e a neve pode desaparecer da noite á mañá.
Non cambia de cor pola temperatura, senón pola duración dos días.
E aínda que vaia máis calor, os días son curtos.
Polo tanto, está desesperada. Xa non pega coa paisaxe.
É un albo fácil.
Imos co plan B.
Velocidade.
Deixouno atrás.
Ó ser tan rechamante, seguir agochada non é unha opción.
A próxima vez non terá tanta sorte.
Ó ter a cor equivocada, é máis doado que as cacen.
Agora están fóra de lugar máis a miúdo.
Pero aínda poden ter futuro neste mundo cambiante.
Esta lebre americana adaptouse e é marrón todo o ano.
Facilítalle a vida cando hai pouca neve.
O futuro da especie depende de máis lebres así.
A natureza funciona mellor cando a vida segue os ritmos do planeta.
Pero que pasa cando a actividade humana rompe ese compás?
O mundo cambia ó noso redor a un ritmo vertixinoso.
Sobrevivirá a natureza...
a inminente tormenta?
Subtítulos: Abraham Díaz López