1 00:00:13,941 --> 00:00:17,021 Một mê cung đầy đá và băng tuyết... 2 00:00:21,101 --> 00:00:24,821 nơi nhiệt độ hạ tới âm 40 độ C 3 00:00:26,381 --> 00:00:30,541 và những cơn bão tuyết tàn khốc trút xuống lớp tuyết dày hơn chín mét. 4 00:00:33,021 --> 00:00:36,941 Mùa đông ở dãy Rocky không dành cho những kẻ yếu tim. 5 00:00:40,181 --> 00:00:42,141 Nhưng có một sinh vật 6 00:00:44,621 --> 00:00:46,901 được sinh ra để đương đầu với nơi này. 7 00:00:48,941 --> 00:00:51,101 Ta thấy các dốc cheo leo, 8 00:00:52,501 --> 00:00:55,381 con chồn sói này lại thấy một sân chơi. 9 00:01:01,101 --> 00:01:04,701 Lớp lông dày chắn tuyết như một chiếc áo khoác. 10 00:01:08,061 --> 00:01:11,501 Móng vuốt cắm chắc như giày đinh leo núi tuyết. 11 00:01:15,701 --> 00:01:18,861 Nó vượt qua những mùa đông buốt giá nhất... 12 00:01:23,621 --> 00:01:26,501 chỉ bằng cách lắc nhẹ bộ lông. 13 00:01:31,301 --> 00:01:34,941 Nhưng sự cô độc chốn núi cao cũng có mặt bất lợi. 14 00:01:40,541 --> 00:01:42,461 Ít có động vật xung quanh. 15 00:01:44,381 --> 00:01:47,741 Với thú ăn thịt đói bụng, đây quả là thử thách. 16 00:01:52,781 --> 00:01:55,661 Nó đi bộ hơn 30 km mỗi ngày, 17 00:01:59,381 --> 00:02:02,181 để tìm một bữa ăn bên trên... 18 00:02:04,301 --> 00:02:05,781 và dưới lớp tuyết. 19 00:02:13,661 --> 00:02:16,621 Nhưng nó cũng cần để ý phía trên đầu. 20 00:02:20,541 --> 00:02:25,701 Vì những đỉnh núi trên cao ẩn chứa hiểm họa chết người. 21 00:02:28,021 --> 00:02:34,021 Sau nhiều tháng tuyết rơi nặng nề, ngọn núi sắp sửa trút gánh nặng. 22 00:02:43,941 --> 00:02:46,141 Một trận lở giá lạnh dữ dội. 23 00:02:51,261 --> 00:02:54,901 Gần 85 nghìn mét khối băng và tuyết... 24 00:02:56,861 --> 00:02:58,781 ầm ầm lao khỏi đỉnh núi... 25 00:03:01,701 --> 00:03:04,021 có tốc độ lên đến 160 km/giờ. 26 00:03:26,781 --> 00:03:29,941 Gần như với mọi sinh vật vô tình chắn đường, 27 00:03:30,461 --> 00:03:31,861 tiếng tuyết rần trời... 28 00:03:34,061 --> 00:03:36,621 chẳng khác gì tiếng báo tử. 29 00:03:42,301 --> 00:03:46,901 Nhưng với con chồn sói may mắn này, đó lại là kẻng ăn tối. 30 00:03:53,541 --> 00:03:55,221 Nó khóa chặt vào một mùi 31 00:03:57,021 --> 00:03:58,181 và bắt đầu đào. 32 00:04:13,381 --> 00:04:17,221 Tuyết lở có thể là tin buồn với chú dê núi xấu số, 33 00:04:19,301 --> 00:04:22,461 nhưng lại là điều mà chồn sói đói bụng trông mong. 34 00:04:26,581 --> 00:04:28,341 Thảm họa của kẻ này... 35 00:04:31,381 --> 00:04:33,741 là sự cứu sinh của nó. 36 00:04:41,141 --> 00:04:45,301 Vì cuộc sống không chỉ cần tới mặt nhân từ của hành tinh, 37 00:04:48,061 --> 00:04:51,101 mà cả cơn thịnh nộ của nó nữa. 38 00:04:57,861 --> 00:05:00,541 THẾ GIỚI SỐNG CỦA CHÚNG TA 39 00:05:00,541 --> 00:05:03,861 BÊN BỜ NGUY KỊCH 40 00:05:09,301 --> 00:05:11,221 {\an8}Thế lực có sức tàn phá bậc nhất... 41 00:05:11,221 --> 00:05:12,661 {\an8}CATE BLANCHETT THUYẾT MINH 42 00:05:12,661 --> 00:05:16,461 {\an8}...cũng chính là thế lực đưa sự sống đến hành tinh này. 43 00:05:18,821 --> 00:05:21,621 Núi lửa là kẻ tàn phá vĩ đại. 44 00:05:24,341 --> 00:05:28,021 Nhưng chúng cũng xả ra lượng lớn hơi nước. 45 00:05:28,861 --> 00:05:33,861 Nhiều đến mức đại dương của ta giờ đây được lấp đầy bởi thứ nước 46 00:05:34,541 --> 00:05:36,941 một thời bị giữ trong lòng đất. 47 00:05:41,021 --> 00:05:44,501 Dung nham núi lửa nguội đi thành vùng đất mới. 48 00:05:47,141 --> 00:05:50,581 Không có gì quý hơn các hòn đảo núi lửa. 49 00:05:56,061 --> 00:06:00,741 Những quần đảo xa bờ này khuấy động thủy triều đại dương, 50 00:06:02,141 --> 00:06:05,501 kéo nước giàu dinh dưỡng từ biển sâu lên, 51 00:06:06,621 --> 00:06:08,941 giúp sự sống bùng nổ. 52 00:06:13,901 --> 00:06:15,061 Cả ở trên... 53 00:06:17,341 --> 00:06:18,821 lẫn bên dưới nước. 54 00:06:23,941 --> 00:06:28,901 Các hòn đảo núi lửa tạo thành các ốc đảo sự sống giữa biển khơi... 55 00:06:34,501 --> 00:06:36,981 cho những ai biết nơi tìm chúng. 56 00:06:43,741 --> 00:06:47,821 Con cá mập đầu búa trẻ này đang trên chuyến hành trình đầu tiên 57 00:06:48,901 --> 00:06:52,581 di chuyển hàng trăm cây số từ vùng duyên hải nó sinh ra 58 00:06:52,581 --> 00:06:55,101 đến Thái Bình Dương rộng lớn. 59 00:06:59,781 --> 00:07:02,421 Có thể nó không biết mình đang đi đâu. 60 00:07:05,421 --> 00:07:07,261 Nhưng nó có chỉ dẫn. 61 00:07:08,901 --> 00:07:12,421 Chiếc mõm kỳ lạ của nó tua tủa các thụ thể 62 00:07:13,061 --> 00:07:17,581 có thể phát hiện dấu hiệu từ tính của nền dung nham. 63 00:07:28,981 --> 00:07:33,821 Dung nham đã nguội dẫn lối cho nó vượt đại dương. 64 00:07:42,621 --> 00:07:44,901 Nó chỉ cần nghe theo mũi mình 65 00:07:46,621 --> 00:07:48,621 và để bản năng dẫn đường. 66 00:07:58,341 --> 00:07:59,581 Quần đảo Cocos, 67 00:08:00,381 --> 00:08:07,301 đỉnh của một ngọn núi lửa cao 3.657 m so với đáy đại dương. 68 00:08:10,461 --> 00:08:12,181 Theo giác quan của nó, 69 00:08:13,141 --> 00:08:17,981 hòn đảo này sáng bừng như ngọn hải đăng giữa nơi hoang dã. 70 00:08:29,661 --> 00:08:34,301 Sau hành trình dài 482,8 km, nó xứng đáng được nghỉ ngơi. 71 00:08:36,221 --> 00:08:41,621 Nó đưa một dân cư đảo Cocos đặc biệt vào tầm ngắm. 72 00:08:51,861 --> 00:08:54,261 Nhưng nó nào phải thực khách, 73 00:08:57,421 --> 00:08:59,501 mà là người phục vụ món ăn. 74 00:09:07,541 --> 00:09:12,421 Chuyến đi xa đầu tiên khiến người nó bám đầy ký sinh trùng. 75 00:09:18,461 --> 00:09:23,941 Một đàn cá bướm nhổ lũ ký sinh và dọn sạch mang bị làm ổ của nó. 76 00:09:29,261 --> 00:09:31,821 Miệng chúng gặm như đang mát-xa, 77 00:09:33,661 --> 00:09:38,421 giữ cho cá mập bình tĩnh trong lúc chúng ăn và giúp nó lành. 78 00:09:46,141 --> 00:09:48,501 Dịch vụ này thật đúng lúc, 79 00:09:49,261 --> 00:09:54,421 vì miền đất hứa từ núi lửa này không chỉ là spa cho cá mập. 80 00:09:59,901 --> 00:10:04,261 Các du khách khác cũng bị thu hút tới điểm hội ngộ đặc biệt này, 81 00:10:10,941 --> 00:10:14,621 tạo thành một một đàn trăm con to khỏe. 82 00:10:29,781 --> 00:10:35,101 Các nhà khoa học nghĩ buổi tụ họp này là vũ hội hè của cá mập đầu búa... 83 00:10:37,741 --> 00:10:39,221 nơi chúng thư giãn, 84 00:10:41,501 --> 00:10:42,501 xã giao, 85 00:10:46,301 --> 00:10:49,821 và nếu may mắn, chúng sẽ tìm được bạn đời. 86 00:10:55,581 --> 00:10:58,181 Khi cô cá mập hòa vào điệu múa 87 00:11:00,501 --> 00:11:03,301 thì đó có thể là khởi đầu của hành trình mới, 88 00:11:04,341 --> 00:11:05,781 hành trình làm mẹ. 89 00:11:09,941 --> 00:11:15,061 Hành trình mà chỉ có thể xảy ra nhờ những lối mòn núi lửa dưới nước 90 00:11:16,261 --> 00:11:18,901 mà đã mất hàng triệu năm để hình thành. 91 00:11:26,101 --> 00:11:28,101 Đại dương vẫn là nhà 92 00:11:28,101 --> 00:11:31,501 của những hiện tượng tự nhiên khủng khiếp nhất hành tinh. 93 00:11:35,621 --> 00:11:40,341 Năng lượng mặt trời hun đốt mạnh mẽ nhất ở vùng nhiệt đới, 94 00:11:41,501 --> 00:11:44,821 nơi phần lớn nhiệt bị đại dương hấp thụ. 95 00:11:49,141 --> 00:11:52,821 Nhưng những vùng nước ấm nóng này có van xả. 96 00:11:56,141 --> 00:12:01,581 Truyền năng lượng trong mình lên bầu trời, biển xả cơn nóng bức 97 00:12:02,541 --> 00:12:07,621 bằng cách tạo ra những trận bão kinh hoàng nhất Trái Đất. 98 00:12:13,261 --> 00:12:14,781 Bão lốc nhiệt đới. 99 00:12:18,541 --> 00:12:19,941 Con quái vật này 100 00:12:21,061 --> 00:12:26,261 không ngừng lớn mạnh và sẽ thay đổi cuộc đời những kẻ cản đường nó. 101 00:12:33,501 --> 00:12:35,541 Tại một công viên ở Miami, 102 00:12:36,701 --> 00:12:40,421 sinh vật bảo vệ lãnh thổ hung hăng nhất nước Mỹ... 103 00:12:44,941 --> 00:12:46,781 đang đánh dấu lãnh thổ. 104 00:12:55,861 --> 00:12:57,061 Thằn lằn Anole. 105 00:12:59,461 --> 00:13:00,621 Một kẻ khó xơi. 106 00:13:02,141 --> 00:13:05,221 Những cú chống đẩy khoe sức mạnh cơ bắp, 107 00:13:06,501 --> 00:13:10,101 cảnh báo đối thủ đừng bước lên cái cây này. 108 00:13:15,261 --> 00:13:19,501 Để nó kiếm được nhiều thức ăn và giống cái hơn. 109 00:13:25,381 --> 00:13:28,141 Nhưng vẫn có kẻ phớt lờ thông điệp. 110 00:13:35,101 --> 00:13:35,941 Kẻ xâm phạm... 111 00:13:38,021 --> 00:13:40,781 nhắm tới cây của con thằn lằn khó chơi. 112 00:13:47,301 --> 00:13:49,781 Liệu nó có đủ ngón nghề để chiếm chỗ? 113 00:13:55,141 --> 00:13:56,141 Không tệ. 114 00:13:59,101 --> 00:14:02,381 Anh chàng khó chơi cần thị uy. 115 00:14:04,421 --> 00:14:05,421 Hãy xem đây. 116 00:14:08,061 --> 00:14:11,301 Chiêu áp chế tối thượng của thằn lằn. 117 00:14:18,541 --> 00:14:20,821 Nhưng ăn miếng thì trả miếng. 118 00:14:26,981 --> 00:14:29,421 Chỉ còn một cách để giải quyết. 119 00:14:52,701 --> 00:14:54,381 Trong lúc chúng chiến đấu... 120 00:14:58,981 --> 00:15:01,501 siêu bão đang ập đến. 121 00:15:12,741 --> 00:15:14,461 Chúng lao vội lên ngọn cây... 122 00:15:17,221 --> 00:15:19,901 để tránh cơn lũ chắc chắn sẽ tới. 123 00:15:24,821 --> 00:15:26,901 Khi bão đổ bộ... 124 00:15:36,141 --> 00:15:39,221 lũ thằn lằn Anole bám chặt vào cành cao. 125 00:15:45,861 --> 00:15:47,101 Trượt tay 126 00:15:49,101 --> 00:15:51,021 là mất tất cả. 127 00:15:54,221 --> 00:15:59,661 Tương lai của con thằn lằn máu mặt đang được níu lại bằng cái móng tay. 128 00:16:09,181 --> 00:16:11,341 Đối thủ cũng đang chật vật. 129 00:16:27,781 --> 00:16:32,661 Nhà vô địch đã thành công bám trụ và giữ vững lãnh thổ. 130 00:16:40,661 --> 00:16:41,861 Trong trận này, 131 00:16:43,861 --> 00:16:45,821 chỉ kẻ mạnh nhất thắng. 132 00:16:48,381 --> 00:16:50,221 Nhưng sẽ không thế mãi. 133 00:17:01,101 --> 00:17:06,021 Ngày nay, biến đổi khí hậu do con người khiến bão lốc mạnh hơn... 134 00:17:07,941 --> 00:17:09,461 và đến nhiều hơn. 135 00:17:13,021 --> 00:17:18,701 Trước cơn thịnh nộ ngày càng mạnh, cơ thể của lũ thằn lằn đang thay đổi. 136 00:17:20,261 --> 00:17:23,661 Đáng chú ý là chỉ mới qua vài thế hệ, 137 00:17:23,661 --> 00:17:28,701 chúng đã phát triển phần đệm ngón chân to để bám chắc hơn. 138 00:17:35,261 --> 00:17:39,901 Chưa rõ nóng lên toàn cầu sẽ đưa những sinh vật này về đâu. 139 00:17:43,541 --> 00:17:49,101 Nhưng ta biết điều đó đang khiến thời tiết ngày càng cực đoan. 140 00:17:53,941 --> 00:17:58,821 Trong khi nơi này ngập lụt, nơi khác lại cạn khô. 141 00:18:00,781 --> 00:18:05,701 Sa mạc lan rộng đang thay đổi bộ mặt của cả lục địa. 142 00:18:06,821 --> 00:18:09,181 Mọi sự sống phải thích nghi 143 00:18:10,581 --> 00:18:11,501 hoặc chết. 144 00:18:16,061 --> 00:18:19,501 Tây Phi, phía Nam sa mạc Sahara. 145 00:18:24,221 --> 00:18:28,741 Mùa mưa trở nên ngày càng thất thường và khó đoán. 146 00:18:31,101 --> 00:18:33,981 Ban ngày nhiệt độ cao 43 độ C... 147 00:18:36,301 --> 00:18:41,501 biến bụi rậm đầy gai này thành lò nướng mở. 148 00:18:44,581 --> 00:18:46,981 Cháy rừng lan khắp vùng... 149 00:18:53,861 --> 00:18:56,701 để lại sau những bộ xương cháy đen. 150 00:19:04,781 --> 00:19:08,501 Nhưng có một nhóm nhất quyết ở lại ngôi nhà xưa. 151 00:19:21,541 --> 00:19:24,221 Con non này đang lớn rất nhanh. 152 00:19:29,901 --> 00:19:31,701 Nên nó luôn đói. 153 00:19:35,261 --> 00:19:38,781 Nhưng gia đình thông minh của nó sẽ luôn tìm được 154 00:19:39,301 --> 00:19:41,021 đồ ăn ở chốn hoang vu. 155 00:19:45,261 --> 00:19:49,621 Cần sự tài tình để lấy được hạt từ quả kapok đầy bông... 156 00:19:52,741 --> 00:19:54,781 cho dù quả này có hơi khô. 157 00:20:03,581 --> 00:20:07,701 Để sống sót ở chốn này, nó phải dùng cái đầu. 158 00:20:15,461 --> 00:20:18,501 Nó bắt chước đồng loại. 159 00:20:22,901 --> 00:20:24,501 Một học trò sáng dạ. 160 00:20:26,581 --> 00:20:28,981 Nhưng vẫn đang học căn bản. 161 00:20:35,461 --> 00:20:39,301 Kiến thức và kỹ năng được truyền qua các thế hệ 162 00:20:40,461 --> 00:20:45,901 đã giúp những kẻ sống sót này bám trụ ngay cả ở vùng khô hạn nhất. 163 00:20:49,821 --> 00:20:52,621 Nhưng thứ chúng không thể sống thiếu 164 00:20:53,301 --> 00:20:55,021 là nguồn nước sạch. 165 00:20:57,821 --> 00:21:02,021 Và bài học quan trọng nhất là tìm nước ở đâu. 166 00:21:14,941 --> 00:21:17,861 Lòng sông đã khô cạn. 167 00:21:30,381 --> 00:21:33,741 Có thể chúng biết nơi trái ngon nhất đang mọc. 168 00:21:34,541 --> 00:21:38,461 Nhưng dù là gia đình khỉ cũng không thể hô biến nước từ lòng đất. 169 00:21:42,461 --> 00:21:46,541 May thay, bà khỉ đã đi khắp chốn này suốt 40 mùa khô. 170 00:21:51,621 --> 00:21:55,381 Chỉ bà mới có thể dẫn chúng vượt qua chuyện này. 171 00:22:01,701 --> 00:22:04,021 Và gia đình nối bước theo sau. 172 00:22:11,181 --> 00:22:13,581 Nhà của chúng đang dần khô héo. 173 00:22:18,701 --> 00:22:23,181 Mất môi trường sống và săn trộm khiến loài này giảm 80% 174 00:22:23,181 --> 00:22:24,861 trong 30 năm qua. 175 00:22:27,941 --> 00:22:33,101 Ngày nay, những cá thể sống sót cần khôn hơn, thích nghi tốt hơn bao giờ hết. 176 00:22:48,581 --> 00:22:53,021 Bà khỉ dẫn đoàn tới hố nước mà chưa từng cạn khô. 177 00:23:06,781 --> 00:23:12,661 Nhưng ngay cả ốc đảo đáng tin cậy này cũng đã cạn thành vũng nước tù. 178 00:23:16,781 --> 00:23:20,061 Nước không còn đủ sạch để uống. 179 00:23:47,901 --> 00:23:51,101 Bà khỉ đào một cái hố gần mép vũng nước. 180 00:23:54,741 --> 00:23:56,061 Nó dần đầy. 181 00:23:58,901 --> 00:24:03,061 Cát lọc ra nước trong. 182 00:24:08,021 --> 00:24:09,781 Cả gia đình làm theo. 183 00:24:18,901 --> 00:24:21,941 Sự thông thái của bà khỉ đã cứu chúng. 184 00:24:23,861 --> 00:24:28,181 Bé con đã học thêm một bài học quan trọng cho tương lai. 185 00:24:43,701 --> 00:24:46,301 Vùng này của châu Phi cạn nước... 186 00:24:49,701 --> 00:24:53,701 sẽ gây ảnh hưởng tới sự sống ở rất xa. 187 00:24:55,781 --> 00:24:58,381 Kể cả là phía bên kia địa cầu. 188 00:25:00,621 --> 00:25:01,901 Khi sa mạc lan ra, 189 00:25:03,701 --> 00:25:07,901 chúng có thể bơm nhiều bụi và cát hơn vào khí quyển, 190 00:25:10,101 --> 00:25:14,581 nơi các cơn gió cao độ đưa cát bụi vào hệ thống thời tiết 191 00:25:14,581 --> 00:25:16,901 và gieo rắc chúng khắp nơi. 192 00:25:19,901 --> 00:25:25,421 Về phía hai cực, cát bụi đậu trên sông và chỏm băng. 193 00:25:27,341 --> 00:25:28,741 Làm băng mờ đi, 194 00:25:29,981 --> 00:25:32,621 hấp thụ thêm nhiệt từ mặt trời, 195 00:25:34,861 --> 00:25:37,981 và làm nóng môi trường băng giá quanh đó. 196 00:25:48,061 --> 00:25:52,981 Loài săn mồi trên cạn lớn nhất thế giới đã dành cả một mùa hè đói ăn 197 00:25:53,501 --> 00:25:55,541 cố tìm mồi ven bờ biển. 198 00:26:03,101 --> 00:26:04,941 Giờ đã là giao mùa. 199 00:26:06,501 --> 00:26:08,341 Nó kiểm tra biển băng. 200 00:26:12,301 --> 00:26:15,581 Nó chỉ có thể tiếp cận con hải cẩu nó muốn rình 201 00:26:15,581 --> 00:26:18,501 khi băng đủ cứng để đỡ được nó. 202 00:26:22,141 --> 00:26:23,981 Nhưng mùa thu này ấm. 203 00:26:25,341 --> 00:26:27,541 Và biển đóng băng muộn. 204 00:26:33,141 --> 00:26:37,061 Nó không phải kẻ duy nhất khao khát cơ hội đi săn. 205 00:26:41,101 --> 00:26:45,061 Hàng trăm con gấu Bắc Cực tụ tập ở bờ Bắc Canada 206 00:26:46,541 --> 00:26:48,181 chờ nước đóng băng. 207 00:26:51,781 --> 00:26:54,061 Với một chú gấu trẻ tò mò, 208 00:26:54,701 --> 00:26:58,821 đây là cơ hội rất thích hợp để thử nghiệm sức mạnh. 209 00:27:07,861 --> 00:27:10,661 Một trong hai đấu sĩ hạng nặng gần nửa tấn này 210 00:27:10,661 --> 00:27:12,941 có thể tung đòn kết liễu... 211 00:27:14,981 --> 00:27:17,101 nếu chúng đánh nhau thật. 212 00:27:26,061 --> 00:27:28,101 Vật lộn sẽ giết thời gian. 213 00:27:29,901 --> 00:27:31,421 Nhưng nó vẫn đói. 214 00:27:35,581 --> 00:27:39,901 Chỉ còn một nơi mà nó có thể tìm cái gì đó bỏ bụng. 215 00:27:45,421 --> 00:27:49,621 Nó quay lưng với biển và tiến về hướng khác. 216 00:27:52,461 --> 00:27:53,301 Đất liền. 217 00:27:54,861 --> 00:27:56,341 Về phía khu rừng. 218 00:28:02,941 --> 00:28:05,221 Ai biết nó sẽ thấy gì ở đây? 219 00:28:22,101 --> 00:28:22,941 Chó sói. 220 00:28:25,461 --> 00:28:26,581 Săn theo đàn. 221 00:28:28,901 --> 00:28:31,301 Chúng thống trị rừng phía Bắc. 222 00:28:36,341 --> 00:28:40,781 Tuần tra lãnh thổ nghìn mét vuông của mình mỗi ngày... 223 00:28:43,101 --> 00:28:47,461 để tìm kiếm thức ăn và kẻ xâm nhập. 224 00:29:05,501 --> 00:29:08,701 Sói và gấu Bắc Cực không thường chạm mặt. 225 00:29:11,901 --> 00:29:15,381 Nhưng ngày nay, chúng gặp nhau ngày một nhiều hơn. 226 00:29:19,381 --> 00:29:22,461 Con sói đơn độc không đọ được với gấu. 227 00:29:24,981 --> 00:29:27,501 Nhưng đàn sói đang siết vòng vây. 228 00:29:34,061 --> 00:29:35,541 Giờ ai hơn ai nào? 229 00:29:38,101 --> 00:29:39,541 Ngươi là món ăn... 230 00:29:41,501 --> 00:29:43,261 hay hiểm họa chết chóc? 231 00:30:08,461 --> 00:30:11,741 Có những trận chiến dễ dàng hơn ở nơi khác. 232 00:30:14,061 --> 00:30:18,581 Quyết không lùi bước nên con gấu gan dạ này đã thắng. 233 00:30:25,581 --> 00:30:28,781 Bị buộc phải xa biển băng lâu hơn, 234 00:30:29,301 --> 00:30:34,501 nên gấu Bắc Cực phải tự tìm chỗ đứng trên thế giới kỳ lạ mới này. 235 00:30:41,661 --> 00:30:45,741 Lần mạo hiểm tiến vào lãnh thổ sói này cũng xứng đáng. 236 00:30:49,101 --> 00:30:51,181 Xác nai sừng tấm bị bỏ lại. 237 00:30:53,301 --> 00:30:57,301 Đủ để nó chống đỡ cho đến khi biển lại đóng băng. 238 00:31:03,101 --> 00:31:09,181 Nhưng không phải ai cũng đủ tài để bắt kịp với thế giới đang xoay vần chóng mặt. 239 00:31:14,501 --> 00:31:18,901 Thay đổi khí hậu đang tạo ra ngày càng nhiều điều kiện khắc nghiệt, 240 00:31:20,701 --> 00:31:24,901 phá vỡ những liên kết cơ bản trong mạng lưới sự sống, 241 00:31:27,981 --> 00:31:29,861 và đang tàn phá... 242 00:31:32,261 --> 00:31:35,301 theo cách bạn không ngờ nhất. 243 00:31:43,021 --> 00:31:46,821 Sâu trong khu rừng Sierra Nevada... 244 00:31:48,981 --> 00:31:52,621 cây thông này đang bị vây hãm. 245 00:31:57,581 --> 00:31:58,581 Kẻ địch là 246 00:31:59,701 --> 00:32:01,541 bọ ăn thông phương Tây. 247 00:32:07,261 --> 00:32:11,341 Tay sát thủ tí hon này đang tìm một điểm yếu... 248 00:32:14,821 --> 00:32:17,781 để đục thân cây và đẻ trứng. 249 00:32:24,701 --> 00:32:31,581 Nếu thành công, ấu trùng háu ăn của nó sẽ phá hủy cây từ bên trong. 250 00:32:34,381 --> 00:32:36,781 Nhưng nó nào chỉ là cây, mà là 251 00:32:38,541 --> 00:32:40,861 một pháo đài sẵn sàng tiếp chiến. 252 00:32:42,421 --> 00:32:46,581 Sau lớp rào chắn, các đường cấp liệu ẩn đang chảy. 253 00:32:48,981 --> 00:32:53,981 Hàng trăm lít nước mưa được bơm từ rễ lên đến đỉnh mỗi ngày. 254 00:32:58,621 --> 00:33:02,141 Và nước nạp năng lượng cho một hàng phòng thủ khác. 255 00:33:05,261 --> 00:33:06,261 Nhựa thông. 256 00:33:07,741 --> 00:33:09,701 Nhựa chảy tới chỗ thủng, 257 00:33:11,221 --> 00:33:12,941 và đẩy lùi kẻ xâm lược. 258 00:33:15,261 --> 00:33:20,941 Con bọ được lập trình để tiếp tục đào, chút chất lỏng chẳng thể ngăn nó. 259 00:33:23,701 --> 00:33:25,221 Nhưng nhựa thông... 260 00:33:27,101 --> 00:33:28,301 còn chiêu khác. 261 00:33:30,741 --> 00:33:31,941 Khi nhựa khô... 262 00:33:33,221 --> 00:33:34,461 sẽ cứng lại. 263 00:33:41,341 --> 00:33:44,381 Ngay cả những con bọ quyết tâm nhất cũng phải... 264 00:33:49,221 --> 00:33:50,061 chào thua. 265 00:33:54,421 --> 00:33:58,261 Nhưng không phải lúc nào cây cũng có lớp phòng thủ mạnh này. 266 00:34:00,101 --> 00:34:04,141 Khí hậu thay đổi khiến kiểu thời tiết ở Thái Bình Dương 267 00:34:04,141 --> 00:34:05,901 dịch về phương Bắc. 268 00:34:06,981 --> 00:34:10,941 Các cơn bão từng thống trị các khu rừng California, 269 00:34:10,941 --> 00:34:13,621 nay lại đổ bộ ở bờ biển Canada. 270 00:34:16,501 --> 00:34:22,621 Trong những năm gần đây, những cái cây này chỉ nhận 2/3 lượng mưa thông thường. 271 00:34:25,741 --> 00:34:28,821 Khi không đủ nước để giữ nhựa tuôn trào... 272 00:34:33,021 --> 00:34:37,461 thì cán cân sức mạnh đã nghiêng về phía lũ bọ cánh cứng. 273 00:34:39,461 --> 00:34:41,501 Chúng phá vỡ lớp phòng thủ 274 00:34:43,901 --> 00:34:47,581 và ấu trùng cắt đứt các đường cấp liệu của cây, 275 00:34:51,981 --> 00:34:54,901 chặn đứng nguồn nước cây cần để sống. 276 00:34:59,021 --> 00:35:01,701 Đây là nỗ lực cuối cùng của cây. 277 00:35:05,581 --> 00:35:07,501 Trong tiếng hét câm lặng... 278 00:35:09,261 --> 00:35:11,261 khu rừng đang chết dần. 279 00:35:13,381 --> 00:35:15,981 Chỉ cần một mồi lửa. 280 00:35:31,061 --> 00:35:36,021 Một triệu mẫu Anh cháy ở 2.000 độ trong nhiều tháng liên tiếp. 281 00:35:39,981 --> 00:35:45,661 Ở một số nơi, có hơn 80% cây chết khô đang làm củi cho những đám cháy đó 282 00:35:46,381 --> 00:35:50,101 là các cây thông bị bọ cánh cứng ăn chết. 283 00:35:56,221 --> 00:36:00,621 Nhưng dù cháy rừng đã nhuộm cam cả bầu trời San Francisco, 284 00:36:05,501 --> 00:36:08,781 thì cây cối vẫn còn một tia hy vọng. 285 00:36:14,301 --> 00:36:18,501 Chúng bắt đầu một cuộc di cư chậm chạp về nơi an toàn phương Bắc. 286 00:36:20,941 --> 00:36:24,021 Đôi khi với tốc độ 1,6 km mỗi ba năm. 287 00:36:27,141 --> 00:36:32,141 Cây thông giờ mọc ở những vĩ độ đã từng quá lạnh để sống sót. 288 00:36:36,021 --> 00:36:38,141 Cây cối di chuyển về phương Bắc... 289 00:36:39,821 --> 00:36:42,901 tạo cơ hội cho những loài khác đi theo, 290 00:36:45,621 --> 00:36:48,861 và điều này có thể gây hậu quả bất ngờ cho tất cả. 291 00:36:58,981 --> 00:37:03,741 {\an8}Đôi hải ly gan dạ này đang theo bước hành quân của rừng cây, 292 00:37:05,341 --> 00:37:10,101 {\an8}tiên phong tiến về phương Bắc xa hơn mọi đồng loại trước đó. 293 00:37:17,861 --> 00:37:20,421 Tới tận đài nguyên Alaska. 294 00:37:24,381 --> 00:37:30,621 Chốn định cư mới này giờ cung cấp mọi thứ để chúng có thể trở nên bận rộn. 295 00:37:39,981 --> 00:37:44,101 Chúng phải xây đập và lều mới. 296 00:37:47,261 --> 00:37:48,301 Bằng răng... 297 00:37:51,581 --> 00:37:52,941 và bằng chân. 298 00:38:00,181 --> 00:38:02,381 Chỉ vài tháng ngắn ngủi nữa, 299 00:38:02,381 --> 00:38:07,421 những đồng cỏ này sẽ bị đông cứng bởi mùa đông Bắc Cực. 300 00:38:13,941 --> 00:38:19,101 Để sống sót ở phương Bắc này, chúng phải xây đập thật cẩn thận. 301 00:38:21,421 --> 00:38:25,621 Giữ lại quá nhiều nước thì lều có thể sẽ bị nhấn chìm. 302 00:38:28,221 --> 00:38:33,781 Giữ lại quá ít thì cái ao của chúng sẽ bị đóng băng, nhốt chúng ở trong. 303 00:38:36,341 --> 00:38:39,021 Sự cân bằng tinh tế giữa kỹ thuật chính xác 304 00:38:39,701 --> 00:38:41,741 và điên cuồng gặm nhấm. 305 00:38:45,221 --> 00:38:49,021 Và chỉ thiên nhiên mới được quyền nói chúng làm đúng hay chưa. 306 00:38:56,781 --> 00:38:57,621 Mùa đông. 307 00:39:00,701 --> 00:39:02,541 Túp lều vẫn trụ vững? 308 00:39:06,021 --> 00:39:09,901 Hay chúng đã tự tay xây một lăng mộ giá băng? 309 00:39:38,581 --> 00:39:40,261 Chúng đã thành công. 310 00:39:41,701 --> 00:39:43,501 Một ngôi nhà hoàn hảo. 311 00:39:45,221 --> 00:39:48,101 Xứng đáng với người khẩn hoang mới. 312 00:40:01,421 --> 00:40:08,101 Chỉ khi xuân tới, ta mới biết con đập còn có một hiệu ứng khác. 313 00:40:13,181 --> 00:40:18,181 Lũ hải ly đã biến cái ao thành hồ. 314 00:40:22,221 --> 00:40:27,861 Hồ nước hấp thụ nắng xuân, làm ấm mặt đất đóng băng bên dưới. 315 00:40:30,421 --> 00:40:37,341 Khi đất rã đông, suối chảy nhiều hơn và cây bắt đầu ra rễ. 316 00:40:39,461 --> 00:40:42,301 Dấy lên cơn sốt nguyên liệu xây dựng 317 00:40:43,341 --> 00:40:46,941 cho thêm nhiều hải ly di chuyển đến từ phía Nam. 318 00:40:49,781 --> 00:40:55,301 Biến vùng đất hoang sơ này thành cộng đồng biên thùy nhộn nhịp. 319 00:41:32,261 --> 00:41:36,421 Nhưng xã hội lý tưởng chớm nở này vẫn có mặt khuất. 320 00:41:41,821 --> 00:41:46,621 Đầm lầy toan đông cứng của Alaska ẩn chứa một bí mật đen tối. 321 00:41:49,141 --> 00:41:50,101 Khi rã đông... 322 00:41:53,141 --> 00:41:55,421 đầm lầy xả khí mêtan. 323 00:41:58,661 --> 00:42:03,341 Một loại khí nhà kính đủ sức hất đổ sự cân bằng của khí hậu. 324 00:42:10,301 --> 00:42:15,661 Khí này giữ nhiệt trong bầu khí quyển nhiều hơn tới 80 lần CO2 325 00:42:16,901 --> 00:42:19,541 và làm băng ngầm càng tan nhanh. 326 00:42:22,581 --> 00:42:25,741 Mà việc đó lại càng xả ra nhiều mêtan hơn 327 00:42:27,221 --> 00:42:31,301 trong một vòng luẩn quẩn với nhiệt độ ngày càng tăng. 328 00:42:34,501 --> 00:42:36,781 Tới 90% lượng nhiệt dư thừa 329 00:42:38,261 --> 00:42:41,021 được hấp thụ lại vào đại dương, 330 00:42:43,381 --> 00:42:45,821 gây nên càng nhiều cơn bão lốc, 331 00:42:46,701 --> 00:42:52,061 và ở một số nơi, còn tạo ra những thứ quỷ quyệt hơn. 332 00:42:54,661 --> 00:42:57,261 Chân của giàn khoan dầu bỏ hoang 333 00:42:57,261 --> 00:43:00,861 là điểm neo bám hoàn hảo cho polyp bé xíu này. 334 00:43:03,301 --> 00:43:05,021 Từ vị trí đắc địa... 335 00:43:07,181 --> 00:43:09,461 nó dò tìm những nơi mới 336 00:43:10,981 --> 00:43:13,901 để tạo bản sao. 337 00:43:24,421 --> 00:43:29,461 Trong một vùng biển ấm, chẳng mấy chốc mà một con polyp 338 00:43:29,981 --> 00:43:31,901 đã có thể tạo một đàn. 339 00:43:41,021 --> 00:43:45,941 Nhưng đó chỉ là bước đầu trong quá trình lan rộng miệt mài của chúng. 340 00:43:51,021 --> 00:43:55,661 Sau vài tuần ngắn ngủi, các bản sao bắt đầu biến đổi. 341 00:44:01,261 --> 00:44:06,901 Mất xúc tu và tái cấu trúc cơ thể thành những cái tháp bé xíu. 342 00:44:31,341 --> 00:44:34,141 Mỗi bản sao là một dây chuyền sản xuất. 343 00:44:49,181 --> 00:44:51,341 Băng chuyền tạo em bé. 344 00:44:59,261 --> 00:45:02,861 Và biển ấm, cá bị khai thác quá độ thì ít kẻ săn mồi. 345 00:45:03,661 --> 00:45:07,021 Nên polyp con sống sót với con số kỷ lục. 346 00:45:14,621 --> 00:45:17,701 Chúng trưởng thành chỉ trong vài tuần. 347 00:45:26,821 --> 00:45:29,221 Trở thành những con sứa. 348 00:45:33,461 --> 00:45:37,061 Không có vỏ hay xương, chúng có thể chịu đựng 349 00:45:37,981 --> 00:45:42,501 cho dù biến đổi khí hậu đang khiến biển tăng độ axit. 350 00:45:48,381 --> 00:45:51,061 Kẻ sống sót cuối cùng của hành tinh. 351 00:45:59,541 --> 00:46:05,061 Và những sinh vật giống gelatin này rồi sẽ lại sản sinh thêm polyp. 352 00:46:05,901 --> 00:46:12,501 Mỗi polyp có sức mạnh tạo ra một đội quân hàng triệu bản sao. 353 00:46:22,381 --> 00:46:25,901 Đại dương đang biến đổi của ta chứng kiến 354 00:46:25,901 --> 00:46:32,341 thứ mà khoa học gọi là "sự trỗi dậy của chất nhờn". 355 00:46:36,021 --> 00:46:37,261 Biển đầy sứa. 356 00:46:38,861 --> 00:46:40,501 Binh đoàn gặm nhấm. 357 00:46:41,541 --> 00:46:43,301 Hàng đàn côn trùng. 358 00:46:45,861 --> 00:46:51,661 Tất cả đều cảnh báo rằng mạng lưới tự nhiên đang bị đẩy đến bờ nguy kịch. 359 00:46:55,981 --> 00:47:00,301 Chúng ta đều bắt đầu cảm nhận được hiệu ứng dây chuyền. 360 00:47:06,421 --> 00:47:11,901 Nhưng vẫn còn cách để chăm hành tinh ốm yếu này khỏe lại. 361 00:47:16,501 --> 00:47:21,021 Chúng ta chia sẻ ngôi nhà này với các loài phi thường, 362 00:47:22,821 --> 00:47:25,581 cuộc vật lộn để nuôi sống gia đình, 363 00:47:27,941 --> 00:47:29,781 để cứu các thế hệ sau, 364 00:47:31,181 --> 00:47:32,941 và để bảo vệ nhà của các loài này 365 00:47:34,181 --> 00:47:37,141 có thể giúp mạng lưới tự nhiên phục hồi. 366 00:47:39,381 --> 00:47:42,621 Các bác sĩ tài hoa nhất của thế giới mà ta đang sống. 367 00:47:44,621 --> 00:47:47,461 Chúng quyết định tương lai của ta. 368 00:49:44,861 --> 00:49:49,861 Biên dịch: Phạm Thị Lan Phương