1
00:00:14,661 --> 00:00:18,661
<font face="sans-serif" size="71">Op een rivier
in het noordwesten van Noord-Amerika...</font>

2
00:00:20,861 --> 00:00:25,701
<font face="sans-serif" size="71">...komt de jaarlijkse zalmtrek
in botsing met een moderne wereld.</font>

3
00:00:46,581 --> 00:00:51,381
<font face="sans-serif" size="71">Deze overstromingsvlakte was vroeger
een makkelijke doorgang voor vissen.</font>

4
00:00:53,141 --> 00:00:57,381
<font face="sans-serif" size="71">Maar een weg heeft er
een dodelijke gok van gemaakt.</font>

5
00:01:03,381 --> 00:01:05,821
<font face="sans-serif" size="71">De zalmen moeten hun kans wagen...</font>

6
00:01:07,261 --> 00:01:10,181
<font face="sans-serif" size="71">...om hun paaigronden
stroomopwaarts te bereiken.</font>

7
00:01:14,941 --> 00:01:20,341
<font face="sans-serif" size="71">Gedreven door een overweldigend instinct
zwemmen ze tegen de stroom in.</font>

8
00:01:21,661 --> 00:01:24,701
<font face="sans-serif" size="71">Ze moeten dus gewoon gaan.</font>

9
00:01:51,621 --> 00:01:53,781
<font face="sans-serif" size="71">En als het bij één lukt...</font>

10
00:01:55,141 --> 00:01:56,861
<font face="sans-serif" size="71">...lukt het anderen ook.</font>

11
00:02:44,901 --> 00:02:50,381
<font face="sans-serif" size="71">Voor miljoenen zalmen is het vandaag
verraderlijk spitsroeden lopen.</font>

12
00:02:52,421 --> 00:02:53,861
<font face="sans-serif" size="71">Vanaf de open zee...</font>

13
00:02:57,621 --> 00:03:02,701
<font face="sans-serif" size="71">...landinwaarts
langs asfalt, beton en staal...</font>

14
00:03:09,181 --> 00:03:13,621
<font face="sans-serif" size="71">...deze reizigers zijn vastberaden
hun doel te bereiken.</font>

15
00:03:17,981 --> 00:03:19,221
<font face="sans-serif" size="71">Als ze slagen...</font>

16
00:03:19,741 --> 00:03:25,661
<font face="sans-serif" size="71">...brengt hun migratie voedingsstoffen,
hun lichamen, die essentieel zijn...</font>

17
00:03:26,701 --> 00:03:33,181
<font face="sans-serif" size="71">...voor het uitgestrekte bosnetwerk
in het noordwesten van Noord-Amerika.</font>

18
00:03:41,461 --> 00:03:43,101
<font face="sans-serif" size="71">Om gezond te blijven...</font>

19
00:03:43,821 --> 00:03:48,021
<font face="sans-serif" size="71">...heeft dit bos
en alles wat ervan afhankelijk is...</font>

20
00:03:51,701 --> 00:03:53,861
<font face="sans-serif" size="71">...zijn vissen nodig.</font>

21
00:03:56,501 --> 00:03:58,861
<font face="sans-serif" size="71">En deze heroïsche zalm...</font>

22
00:03:58,861 --> 00:04:05,101
<font face="sans-serif" size="71">...is slechts één van een reeks
ongelooflijke wezens overal ter wereld...</font>

23
00:04:07,341 --> 00:04:09,901
<font face="sans-serif" size="71">...wier strijd om te overleven...</font>

24
00:04:11,501 --> 00:04:14,821
<font face="sans-serif" size="71">...zich aan te passen en voort te planten...</font>

25
00:04:15,421 --> 00:04:17,621
<font face="sans-serif" size="71">...ook de kracht heeft...</font>

26
00:04:17,621 --> 00:04:21,821
<font face="sans-serif" size="71">...om onze zieke planeet
weer gezond te maken.</font>

27
00:04:25,221 --> 00:04:31,461
<font face="sans-serif" size="71">Ze zijn onze machtigste bondgenoten
op weg naar het herstel van de aarde.</font>

28
00:04:33,621 --> 00:04:39,341
<font face="sans-serif" size="71">Terwijl ze vechten voor hun toekomst,
vechten ze in feite...</font>

29
00:04:40,221 --> 00:04:41,781
<font face="sans-serif" size="71">...voor onze toekomst.</font>

30
00:04:55,941 --> 00:05:01,421
<font face="sans-serif" size="71">{\an8}VERTELD DOOR CATE BLANCHETT</font>

31
00:05:03,501 --> 00:05:04,541
<font face="sans-serif" size="71">Mensen.</font>

32
00:05:07,181 --> 00:05:09,981
<font face="sans-serif" size="71">We hebben gekke dingen
met deze planeet gedaan.</font>

33
00:05:14,541 --> 00:05:17,781
<font face="sans-serif" size="71">Door onze droomhuizen te willen bouwen...</font>

34
00:05:20,901 --> 00:05:24,661
<font face="sans-serif" size="71">...hebben we de buren in de war gebracht.</font>

35
00:05:29,781 --> 00:05:31,541
<font face="sans-serif" size="71">Overal waar we komen...</font>

36
00:05:32,061 --> 00:05:36,661
<font face="sans-serif" size="71">...richten de gevaren
die we creëren een ravage aan.</font>

37
00:05:42,461 --> 00:05:49,181
<font face="sans-serif" size="71">Maar één dier bereidt zich
al z'n hele leven op het ergste voor.</font>

38
00:05:53,981 --> 00:05:56,581
<font face="sans-serif" size="71">Verscholen in z'n bunker in Florida...</font>

39
00:05:58,381 --> 00:06:00,701
<font face="sans-serif" size="71">...de ultieme doomsday prepper.</font>

40
00:06:04,741 --> 00:06:09,181
<font face="sans-serif" size="71">In een keihard schild,
twee meter onder de grond.</font>

41
00:06:11,901 --> 00:06:13,901
<font face="sans-serif" size="71">Zo ben je veilig.</font>

42
00:06:22,021 --> 00:06:24,821
<font face="sans-serif" size="71">Maar zelfs een kluizenaar moet eten.</font>

43
00:06:29,061 --> 00:06:34,101
<font face="sans-serif" size="71">Voor een gopherschildpad
is z'n hol verlaten angstaanjagend.</font>

44
00:06:37,581 --> 00:06:42,541
<font face="sans-serif" size="71">Maar om nieuwe scheuten te vinden
moet hij uit z'n schulp kruipen...</font>

45
00:06:42,541 --> 00:06:45,381
<font face="sans-serif" size="71">...en uit z'n comfortzone.</font>

46
00:06:51,461 --> 00:06:54,021
<font face="sans-serif" size="71">Kom op, hoe eng kan het zijn?</font>

47
00:06:57,781 --> 00:06:59,101
<font face="sans-serif" size="71">Daar gaan we dan.</font>

48
00:07:14,541 --> 00:07:17,101
<font face="sans-serif" size="71">De buren lijken ongevaarlijk.</font>

49
00:07:19,581 --> 00:07:24,941
<font face="sans-serif" size="71">Allemaal houden ze
Florida's moerasdennenbos in topconditie.</font>

50
00:07:30,181 --> 00:07:31,101
<font face="sans-serif" size="71">Bestuivers.</font>

51
00:07:32,701 --> 00:07:33,821
<font face="sans-serif" size="71">Bomenplanters.</font>

52
00:07:37,701 --> 00:07:39,461
<font face="sans-serif" size="71">Zelfs ongediertebestrijders.</font>

53
00:07:47,341 --> 00:07:51,021
<font face="sans-serif" size="71">Maar bij sommigen
blijf je beter uit de buurt.</font>

54
00:08:03,981 --> 00:08:09,501
<font face="sans-serif" size="71">Onze voorzichtige schildpad wordt beloond
omdat hij uit z'n schulp is gekropen.</font>

55
00:08:13,861 --> 00:08:15,981
<font face="sans-serif" size="71">Met een midzomerbanket.</font>

56
00:08:21,381 --> 00:08:24,261
<font face="sans-serif" size="71">Maar hij moet op z'n hoede blijven.</font>

57
00:08:29,341 --> 00:08:34,621
<font face="sans-serif" size="71">Want hoogzomer
betekent ook bosbrandseizoen.</font>

58
00:08:38,421 --> 00:08:42,621
<font face="sans-serif" size="71">Zo maakt de natuur
ruimte voor nieuw leven.</font>

59
00:08:51,461 --> 00:08:56,741
<font face="sans-serif" size="71">Kan hij niet terug naar z'n hol,
wordt hij met schild en al gekookt.</font>

60
00:09:00,221 --> 00:09:02,381
<font face="sans-serif" size="71">Tijd om plankgas te geven.</font>

61
00:09:19,461 --> 00:09:22,261
<font face="sans-serif" size="71">Met een temperatuur
van meer dan 600 graden...</font>

62
00:09:24,861 --> 00:09:29,301
<font face="sans-serif" size="71">...eist het vuur elke tien seconden
4000 vierkante meter op.</font>

63
00:10:11,301 --> 00:10:12,741
<font face="sans-serif" size="71">Verrassend genoeg...</font>

64
00:10:15,141 --> 00:10:17,061
<font face="sans-serif" size="71">...leeft de schildpad nog.</font>

65
00:10:19,141 --> 00:10:20,181
<font face="sans-serif" size="71">Hoe kan dat?</font>

66
00:10:22,341 --> 00:10:23,981
<font face="sans-serif" size="71">Hij is niet thuisgekomen.</font>

67
00:10:26,101 --> 00:10:30,301
<font face="sans-serif" size="71">Maar hij heeft overal
veiligheidsbunkers gegraven.</font>

68
00:10:32,341 --> 00:10:36,821
<font face="sans-serif" size="71">En z'n doomsday prepping
heeft niet alleen hem gered.</font>

69
00:10:40,621 --> 00:10:45,581
<font face="sans-serif" size="71">Meer dan 300 soorten zoeken
beschutting tegen natuurbranden...</font>

70
00:10:45,581 --> 00:10:48,501
<font face="sans-serif" size="71">...in de holen van gopherschildpadden.</font>

71
00:10:57,981 --> 00:10:59,981
<font face="sans-serif" size="71">Hij heeft z'n buren gered.</font>

72
00:11:01,141 --> 00:11:05,461
<font face="sans-serif" size="71">Elk dier speelt z'n eigen rol in het bos...</font>

73
00:11:06,421 --> 00:11:10,101
<font face="sans-serif" size="71">...en samen helpen ze
hun habitat te herstellen.</font>

74
00:11:15,021 --> 00:11:18,501
<font face="sans-serif" size="71">We vertrouwen steeds meer
op helden zoals hij...</font>

75
00:11:18,501 --> 00:11:22,501
<font face="sans-serif" size="71">...omdat het levensweb
waar we allemaal van afhangen...</font>

76
00:11:24,181 --> 00:11:26,821
<font face="sans-serif" size="71">...van alle kanten wordt bedreigd.</font>

77
00:11:32,741 --> 00:11:34,061
<font face="sans-serif" size="71">In 2020...</font>

78
00:11:35,781 --> 00:11:39,781
<font face="sans-serif" size="71">...beleefde Australië
het ergste bosbrandseizoen ooit.</font>

79
00:11:43,981 --> 00:11:48,221
<font face="sans-serif" size="71">Eén vijfde van al het bos
werd in de as gelegd.</font>

80
00:11:51,141 --> 00:11:54,381
<font face="sans-serif" size="71">Drie miljard dieren gedood of gewond.</font>

81
00:11:57,821 --> 00:12:01,621
<font face="sans-serif" size="71">Maar misschien
valt dit land nog te herstellen.</font>

82
00:12:09,941 --> 00:12:13,541
<font face="sans-serif" size="71">Een vliegende vos
boven het centrum van Sydney...</font>

83
00:12:16,341 --> 00:12:19,061
<font face="sans-serif" size="71">...samen met duizenden andere vleerhonden.</font>

84
00:12:22,821 --> 00:12:24,501
<font face="sans-serif" size="71">Haar bos is verwoest...</font>

85
00:12:25,021 --> 00:12:29,661
<font face="sans-serif" size="71">...en deze vluchtelingen proberen
in een nieuw leefgebied te overleven.</font>

86
00:12:32,621 --> 00:12:36,821
<font face="sans-serif" size="71">Voor haar lijkt deze wereld
helemaal niet op een bos.</font>

87
00:12:50,341 --> 00:12:52,261
<font face="sans-serif" size="71">Een bladerdak van beton.</font>

88
00:12:56,261 --> 00:12:57,741
<font face="sans-serif" size="71">Elektrische takken.</font>

89
00:13:00,301 --> 00:13:02,221
<font face="sans-serif" size="71">Vlijmscherp kreupelhout.</font>

90
00:13:04,581 --> 00:13:11,061
<font face="sans-serif" size="71">Niets in 50 miljoen jaar evolutie
heeft haar hierop voorbereid.</font>

91
00:13:21,461 --> 00:13:23,101
<font face="sans-serif" size="71">Maar ze leert snel.</font>

92
00:13:23,621 --> 00:13:29,701
<font face="sans-serif" size="71">Een accuraat nachtzicht helpt haar voedsel
te vinden, zelfs midden in de stad.</font>

93
00:13:40,581 --> 00:13:43,381
<font face="sans-serif" size="71">Voor zonsopgang
moet ze haar buik vol eten.</font>

94
00:13:48,461 --> 00:13:50,261
<font face="sans-serif" size="71">Want na de nachtdienst...</font>

95
00:13:51,381 --> 00:13:53,701
<font face="sans-serif" size="71">...heeft ze ook nog een dagtaak.</font>

96
00:14:01,381 --> 00:14:03,181
<font face="sans-serif" size="71">Een park in de buurt...</font>

97
00:14:03,181 --> 00:14:06,821
<font face="sans-serif" size="71">...vroeger een rustplaats
voor migrerende vleermuizen...</font>

98
00:14:06,821 --> 00:14:09,901
<font face="sans-serif" size="71">...is nu een permanente verblijfplaats.</font>

99
00:14:13,301 --> 00:14:16,021
<font face="sans-serif" size="71">Daar verbergt zich een echte schat.</font>

100
00:14:17,781 --> 00:14:21,821
<font face="sans-serif" size="71">Haar hongerige baby,
die op z'n ochtendmelk wacht.</font>

101
00:14:40,621 --> 00:14:43,821
<font face="sans-serif" size="71">Maar de dagtaak
houdt ook een uitdaging in.</font>

102
00:14:46,941 --> 00:14:47,861
<font face="sans-serif" size="71">Hitte.</font>

103
00:14:52,261 --> 00:14:57,101
<font face="sans-serif" size="71">In de zomer is het in Sydney
nu regelmatig meer dan 43 graden.</font>

104
00:15:00,501 --> 00:15:02,941
<font face="sans-serif" size="71">Veel heter dan schaduwrijke bossen.</font>

105
00:15:05,781 --> 00:15:08,101
<font face="sans-serif" size="71">En dodelijk voor jonge vleermuizen.</font>

106
00:15:17,621 --> 00:15:21,021
<font face="sans-serif" size="71">Maar mama heeft
wat handige trucjes in petto.</font>

107
00:15:23,381 --> 00:15:29,661
<font face="sans-serif" size="71">Er stroomt bloed door de dunne huid
van haar vleugels, zodat ze kan afkoelen...</font>

108
00:15:33,981 --> 00:15:36,541
<font face="sans-serif" size="71">...en haar jong koelte kan toewuiven.</font>

109
00:15:40,261 --> 00:15:42,981
<font face="sans-serif" size="71">Maar de temperatuur blijft stijgen.</font>

110
00:15:47,341 --> 00:15:48,461
<font face="sans-serif" size="71">Hij is in gevaar.</font>

111
00:15:50,701 --> 00:15:53,381
<font face="sans-serif" size="71">Ze moet hem kunnen afkoelen.</font>

112
00:16:06,381 --> 00:16:08,621
<font face="sans-serif" size="71">Ze kan nog één ding proberen.</font>

113
00:16:12,021 --> 00:16:12,981
<font face="sans-serif" size="71">Water.</font>

114
00:16:22,101 --> 00:16:24,901
<font face="sans-serif" size="71">De afdaling is iets voor waaghalzen.</font>

115
00:16:29,461 --> 00:16:31,421
<font face="sans-serif" size="71">Het is druk in de lucht.</font>

116
00:16:35,501 --> 00:16:37,781
<font face="sans-serif" size="71">De concurrentie is groot.</font>

117
00:16:41,101 --> 00:16:43,021
<font face="sans-serif" size="71">Maar ook dit kan ze aan.</font>

118
00:16:57,541 --> 00:17:00,301
<font face="sans-serif" size="71">Eén duik en haar vacht is nat.</font>

119
00:17:04,421 --> 00:17:07,181
<font face="sans-serif" size="71">Genoeg water om haar jong af te koelen...</font>

120
00:17:08,661 --> 00:17:11,821
<font face="sans-serif" size="71">...met een kleffe, levensreddende omhelzing.</font>

121
00:17:18,141 --> 00:17:24,261
<font face="sans-serif" size="71">Ze zal op deze vijandige plek haar best
doen en manieren zoeken om te overleven.</font>

122
00:17:31,941 --> 00:17:35,821
<font face="sans-serif" size="71">En er staat meer op het spel
dan alleen haar baby.</font>

123
00:17:39,141 --> 00:17:44,981
<font face="sans-serif" size="71">Want vleerhonden hebben de kracht
om hun omgeving vorm te geven.</font>

124
00:17:46,941 --> 00:17:53,341
<font face="sans-serif" size="71">Verrassend genoeg kan elke vliegende vos
50 verschillende boomsoorten bestuiven...</font>

125
00:17:56,341 --> 00:18:00,501
<font face="sans-serif" size="71">...en duizenden zaden verspreiden,
in één enkele nacht.</font>

126
00:18:03,461 --> 00:18:06,301
<font face="sans-serif" size="71">Zelfs hier, in de parken van Sydney...</font>

127
00:18:06,301 --> 00:18:10,341
<font face="sans-serif" size="71">...zijn er tekenen dat ze
de natuur weer gezond maken.</font>

128
00:18:20,221 --> 00:18:25,061
<font face="sans-serif" size="71">Als deze vleermuizen uiteindelijk
terug naar de wildernis kunnen...</font>

129
00:18:27,941 --> 00:18:31,141
<font face="sans-serif" size="71">...kan deze bomen plantende luchtmacht...</font>

130
00:18:32,461 --> 00:18:35,781
<font face="sans-serif" size="71">...z'n verloren bos opnieuw doen groeien.</font>

131
00:18:50,141 --> 00:18:53,181
<font face="sans-serif" size="71">Hoe gezonder de wilde plekken op aarde...</font>

132
00:18:54,021 --> 00:18:57,341
<font face="sans-serif" size="71">...hoe harder ze werken voor ons allemaal.</font>

133
00:19:02,581 --> 00:19:07,781
<font face="sans-serif" size="71">Ze beschermen de lucht die we inademen
en het water dat we drinken.</font>

134
00:19:13,301 --> 00:19:16,381
<font face="sans-serif" size="71">De toekomstige gezondheid
van onze planeet...</font>

135
00:19:16,901 --> 00:19:21,901
<font face="sans-serif" size="71">...is misschien in handen van de laatste
grote bolwerken van de natuur...</font>

136
00:19:22,901 --> 00:19:26,421
<font face="sans-serif" size="71">...en hun belangrijkste bewoners.</font>

137
00:19:31,741 --> 00:19:35,821
<font face="sans-serif" size="71">Deze oma moet
een groeiende familie onderhouden.</font>

138
00:19:39,261 --> 00:19:41,621
<font face="sans-serif" size="71">Elke nieuwe baby is een zegen.</font>

139
00:19:43,981 --> 00:19:47,061
<font face="sans-serif" size="71">Maar ook een extra mond om te voeden.</font>

140
00:19:50,821 --> 00:19:54,541
<font face="sans-serif" size="71">Bosolifanten hebben veel voedsel nodig.</font>

141
00:19:56,341 --> 00:19:59,061
<font face="sans-serif" size="71">En je kunt niet altijd gras eten.</font>

142
00:20:02,781 --> 00:20:08,701
<font face="sans-serif" size="71">Maar goed dus dat de grootste drogisterij
van Afrika zich vlakbij bevindt.</font>

143
00:20:11,021 --> 00:20:12,981
<font face="sans-serif" size="71">Het regenwoud van Congo.</font>

144
00:20:21,901 --> 00:20:26,741
<font face="sans-serif" size="71">Je een weg banen
door het dichte struikgewas gaat traag.</font>

145
00:20:29,141 --> 00:20:30,821
<font face="sans-serif" size="71">Maar het kan sneller.</font>

146
00:20:33,181 --> 00:20:34,181
<font face="sans-serif" size="71">Een pad.</font>

147
00:20:38,381 --> 00:20:42,101
<font face="sans-serif" size="71">Generaties voorouders
hebben hier ook gelopen.</font>

148
00:20:45,101 --> 00:20:49,461
<font face="sans-serif" size="71">Zo ontstonden brede gangen,
duizenden kilometers lang...</font>

149
00:20:53,301 --> 00:20:56,501
<font face="sans-serif" size="71">...wat het winkelen veel makkelijker maakt.</font>

150
00:21:01,141 --> 00:21:03,381
<font face="sans-serif" size="71">En dit pad leidt...</font>

151
00:21:05,261 --> 00:21:07,141
<font face="sans-serif" size="71">...naar een bosapotheek.</font>

152
00:21:10,941 --> 00:21:14,221
<font face="sans-serif" size="71">De klei is rijk aan zouten en mineralen...</font>

153
00:21:20,101 --> 00:21:23,301
<font face="sans-serif" size="71">...die hen helpen om de hitte te overleven.</font>

154
00:21:26,021 --> 00:21:28,261
<font face="sans-serif" size="71">Als een isotone modderdrank.</font>

155
00:21:34,301 --> 00:21:39,221
<font face="sans-serif" size="71">Maar om groot en sterk te worden
heeft deze familie verse vitamines nodig.</font>

156
00:21:41,181 --> 00:21:44,861
<font face="sans-serif" size="71">En oma kent alle trucjes om die te vinden.</font>

157
00:21:50,381 --> 00:21:56,141
<font face="sans-serif" size="71">Olifanten behoren tot de dieren
die de laagste frequenties kunnen horen.</font>

158
00:22:03,061 --> 00:22:08,701
<font face="sans-serif" size="71">Met hun gevoelige voetzolen
vangen ze zelfs de kleinste trillingen op.</font>

159
00:22:12,501 --> 00:22:17,261
<font face="sans-serif" size="71">En dat is het geluid
van vers fruit op de winkelvloer.</font>

160
00:22:31,661 --> 00:22:33,221
<font face="sans-serif" size="71">Oma weet waarheen...</font>

161
00:22:35,781 --> 00:22:38,021
<font face="sans-serif" size="71">...en ze kent de snelste weg.</font>

162
00:22:49,501 --> 00:22:52,261
<font face="sans-serif" size="71">Bij hun zoektocht naar gezond eten...</font>

163
00:22:53,341 --> 00:22:58,581
<font face="sans-serif" size="71">...verbetert deze familie ook
de gezondheid van het bos.</font>

164
00:23:04,861 --> 00:23:10,901
<font face="sans-serif" size="71">Elke olifant verspreidt
zo'n 100 kilo mineraalrijke compost...</font>

165
00:23:14,061 --> 00:23:20,061
<font face="sans-serif" size="71">...en verwijdert meerdere kilometers
verstikkend kreupelhout, elke dag opnieuw.</font>

166
00:23:30,421 --> 00:23:33,621
<font face="sans-serif" size="71">Dat geeft traag groeiende jonge boompjes...</font>

167
00:23:33,621 --> 00:23:39,101
<font face="sans-serif" size="71">...de kans die ze nodig hebben
om in reuzen te veranderen.</font>

168
00:24:01,421 --> 00:24:05,541
<font face="sans-serif" size="71">Reuzen die kunnen helpen
om ons allemaal te redden.</font>

169
00:24:11,061 --> 00:24:15,781
<font face="sans-serif" size="71">Terwijl de mens de hoeveelheid CO2
in onze atmosfeer opdrijft...</font>

170
00:24:16,381 --> 00:24:21,661
<font face="sans-serif" size="71">...haalt deze machtige, door olifanten
gekweekte boom die uit de lucht.</font>

171
00:24:23,621 --> 00:24:28,341
<font face="sans-serif" size="71">Dat doet hij met een
van de beste goocheltrucs van de natuur.</font>

172
00:24:31,141 --> 00:24:37,941
<font face="sans-serif" size="71">Hij zet CO2 om in suikers door de kracht
van het zonlicht op z'n bladeren.</font>

173
00:24:41,621 --> 00:24:47,861
<font face="sans-serif" size="71">De koolstof die de planeet opwarmt,
sluit hij veilig op in z'n takken, stam...</font>

174
00:24:48,501 --> 00:24:49,541
<font face="sans-serif" size="71">...en wortels.</font>

175
00:24:54,541 --> 00:24:59,741
<font face="sans-serif" size="71">Door het werk van de olifanten
kunnen de tropische bomen in Afrika...</font>

176
00:24:59,741 --> 00:25:06,101
<font face="sans-serif" size="71">...elk jaar een miljard ton extra
koolstof uit de lucht halen.</font>

177
00:25:14,461 --> 00:25:20,021
<font face="sans-serif" size="71">Deze reuzen kunnen ons helpen
om de stijgende CO2-niveaus te doen dalen...</font>

178
00:25:24,781 --> 00:25:27,501
<font face="sans-serif" size="71">...en de klimaatverandering te bestrijden.</font>

179
00:25:33,621 --> 00:25:39,501
<font face="sans-serif" size="71">Terwijl oma gewoon zoekt wat ze nodig
heeft om haar familie gezond te houden.</font>

180
00:25:48,341 --> 00:25:50,621
<font face="sans-serif" size="71">Maar in de afgelopen 30 jaar...</font>

181
00:25:50,621 --> 00:25:56,501
<font face="sans-serif" size="71">...zijn we driekwart van de Afrikaanse
bosolifanten verloren door stroperij.</font>

182
00:26:00,461 --> 00:26:04,341
<font face="sans-serif" size="71">Nu er nog zo weinig
van onze wildernis intact is...</font>

183
00:26:04,981 --> 00:26:09,021
<font face="sans-serif" size="71">...hebben we
de wilde dieren meer dan ooit nodig.</font>

184
00:26:11,741 --> 00:26:17,421
<font face="sans-serif" size="71">De beste genezers van de natuur
verdwijnen voor onze ogen.</font>

185
00:26:22,701 --> 00:26:26,821
<font face="sans-serif" size="71">Soorten die het meest bijdragen
aan de gezondheid van onze planeet...</font>

186
00:26:27,341 --> 00:26:30,821
<font face="sans-serif" size="71">...lopen het grootste risico
om uit te sterven.</font>

187
00:26:34,781 --> 00:26:39,941
<font face="sans-serif" size="71">En omdat alles verbonden is
via het immense web van het leven...</font>

188
00:26:40,981 --> 00:26:45,221
<font face="sans-serif" size="71">...kan hun lot binnenkort het onze worden.</font>

189
00:26:50,261 --> 00:26:55,181
<font face="sans-serif" size="71">Maar wat als we sommige
van deze onmisbare dieren konden helpen...</font>

190
00:26:56,621 --> 00:26:58,381
<font face="sans-serif" size="71">...om weer te gedijen?</font>

191
00:27:08,501 --> 00:27:09,901
<font face="sans-serif" size="71">De saiga-antilope.</font>

192
00:27:13,261 --> 00:27:18,501
<font face="sans-serif" size="71">Ooit zwierven ze met miljoenen
over de steppe van Europa naar China.</font>

193
00:27:21,701 --> 00:27:25,221
<font face="sans-serif" size="71">Door te grazen en zaden te verspreiden...</font>

194
00:27:26,021 --> 00:27:31,821
<font face="sans-serif" size="71">...onderhielden deze nomaden millennialang
het grootste grasland ter wereld.</font>

195
00:27:35,901 --> 00:27:37,461
<font face="sans-serif" size="71">Tot in de jaren 90...</font>

196
00:27:39,461 --> 00:27:43,141
<font face="sans-serif" size="71">...toen ongeremde stroperij
hun kuddes verwoestte.</font>

197
00:27:47,181 --> 00:27:50,781
<font face="sans-serif" size="71">Nog nooit daalde
een populatie zoogdieren zo snel.</font>

198
00:27:53,101 --> 00:27:55,381
<font face="sans-serif" size="71">En toen de grazers verdwenen...</font>

199
00:27:56,981 --> 00:28:00,061
<font face="sans-serif" size="71">...verdwenen ook de graslanden.</font>

200
00:28:20,141 --> 00:28:25,701
<font face="sans-serif" size="71">Maar 10 jaar later werd de jacht
op saiga's in heel het gebied verboden.</font>

201
00:28:28,981 --> 00:28:33,501
<font face="sans-serif" size="71">De toekomst van de steppe hing af
van de vraag of enkele overlevenden...</font>

202
00:28:33,501 --> 00:28:35,301
<font face="sans-serif" size="71">...het tij konden keren.</font>

203
00:28:41,981 --> 00:28:43,181
<font face="sans-serif" size="71">Nieuwe hoop.</font>

204
00:28:46,341 --> 00:28:49,541
<font face="sans-serif" size="71">En één worden er drie.</font>

205
00:29:02,421 --> 00:29:06,301
<font face="sans-serif" size="71">De grazers van morgen,
klaar om rond te zwerven.</font>

206
00:29:09,701 --> 00:29:12,261
<font face="sans-serif" size="71">En gelukkig zijn ze niet alleen.</font>

207
00:29:14,781 --> 00:29:18,341
<font face="sans-serif" size="71">Andere saigamoeders
verzamelen in de crèche.</font>

208
00:29:20,981 --> 00:29:24,781
<font face="sans-serif" size="71">Als ze een jaar oud zijn,
krijgen ze een tweeling...</font>

209
00:29:25,421 --> 00:29:27,261
<font face="sans-serif" size="71">...of zelfs een drieling.</font>

210
00:29:32,661 --> 00:29:38,421
<font face="sans-serif" size="71">Dus door de jaarlijkse geboortegolf
verdubbelen de kuddes bijna in grootte.</font>

211
00:29:41,181 --> 00:29:43,341
<font face="sans-serif" size="71">In amper 20 jaar tijd...</font>

212
00:29:43,341 --> 00:29:49,141
<font face="sans-serif" size="71">...hebben enkele duizenden overlevenden
voor een miljoen nakomelingen gezorgd.</font>

213
00:30:07,941 --> 00:30:12,781
<font face="sans-serif" size="71">De nieuwe generatie is klaar
om hun oerhabitat terug te winnen.</font>

214
00:30:16,541 --> 00:30:20,021
<font face="sans-serif" size="71">Ze leggen elk jaar
duizenden kilometers af.</font>

215
00:30:26,061 --> 00:30:30,581
<font face="sans-serif" size="71">Overal waar ze komen,
blazen ze het grasland nieuw leven in.</font>

216
00:30:34,661 --> 00:30:40,501
<font face="sans-serif" size="71">En ze stellen de toekomst van de steppe
veilig voor iedereen die er woont.</font>

217
00:30:56,901 --> 00:30:58,941
<font face="sans-serif" size="71">Volgens wetenschappers...</font>

218
00:30:58,941 --> 00:31:03,501
<font face="sans-serif" size="71">...kan de terugkeer
van slechts 20 grote zoogdiersoorten...</font>

219
00:31:03,501 --> 00:31:08,741
<font face="sans-serif" size="71">...bijna een kwart
van al het land op aarde doen herleven.</font>

220
00:31:19,141 --> 00:31:25,621
<font face="sans-serif" size="71">Vandaag is er in meer dan 70 landen
wereldwijd een groeiende tendens...</font>

221
00:31:27,941 --> 00:31:32,221
<font face="sans-serif" size="71">...om beschadigde landschappen
aan de natuur terug te geven...</font>

222
00:31:33,181 --> 00:31:36,661
<font face="sans-serif" size="71">...in een proces
dat herwildering wordt genoemd.</font>

223
00:31:41,341 --> 00:31:44,021
<font face="sans-serif" size="71">In de Argentijnse Esteros del Iberá...</font>

224
00:31:44,021 --> 00:31:48,501
<font face="sans-serif" size="71">...meer dan 400.000 hectare
moerassen, bossen en graslanden...</font>

225
00:31:48,501 --> 00:31:52,261
<font face="sans-serif" size="71">...verdrongen zich ooit
meer dan 4000 soorten.</font>

226
00:31:55,061 --> 00:31:58,901
<font face="sans-serif" size="71">Maar de eeuwenlange veeteelt
verdreef de wilde dieren...</font>

227
00:31:59,541 --> 00:32:03,541
<font face="sans-serif" size="71">...waardoor dit rijke tapijt
dreigde te verdwijnen.</font>

228
00:32:07,581 --> 00:32:09,341
<font face="sans-serif" size="71">Tot de eeuwwisseling...</font>

229
00:32:11,301 --> 00:32:14,941
<font face="sans-serif" size="71">...toen dit land
aan de natuur werd teruggegeven.</font>

230
00:32:21,621 --> 00:32:26,861
<font face="sans-serif" size="71">Maar nu staat één soort
een volledig herstel in de weg.</font>

231
00:32:34,661 --> 00:32:39,221
<font face="sans-serif" size="71">Nu het vee weg is,
vullen groepen capibara's het vacuüm op.</font>

232
00:32:42,021 --> 00:32:44,101
<font face="sans-serif" size="71">Knaagdieren van 50 kilo...</font>

233
00:32:46,301 --> 00:32:49,941
<font face="sans-serif" size="71">...maaien nieuwe scheuten
die proberen te groeien.</font>

234
00:32:53,341 --> 00:32:57,541
<font face="sans-serif" size="71">En dus gaat het
met Iberá's herstel steil bergaf.</font>

235
00:33:00,981 --> 00:33:04,061
<font face="sans-serif" size="71">Maar dat laat deze reuzencavia's koud.</font>

236
00:33:07,021 --> 00:33:08,741
<font face="sans-serif" size="71">Ze zijn zo relaxed...</font>

237
00:33:10,741 --> 00:33:12,301
<font face="sans-serif" size="71">...dat ze neerliggen.</font>

238
00:33:16,301 --> 00:33:19,181
<font face="sans-serif" size="71">Maar daar gaat verandering in komen.</font>

239
00:33:28,781 --> 00:33:33,661
<font face="sans-serif" size="71">In deze kooi zit een van Zuid-Amerika's
meest gevreesde roofdieren...</font>

240
00:33:35,461 --> 00:33:39,181
<font face="sans-serif" size="71">...die hier meer dan 70 jaar geleden
is uitgeroeid.</font>

241
00:33:47,941 --> 00:33:52,061
<font face="sans-serif" size="71">Deze geredde jaguar kan
het capibaraprobleem oplossen.</font>

242
00:33:58,181 --> 00:34:02,381
<font face="sans-serif" size="71">En haar uitdaging is
haar tweelingdochters voeden.</font>

243
00:34:07,261 --> 00:34:12,541
<font face="sans-serif" size="71">Alles hangt nu af van de vraag
of deze moordenaar kan leren jagen...</font>

244
00:34:15,381 --> 00:34:17,981
<font face="sans-serif" size="71">...aan de andere kant van het hek.</font>

245
00:34:26,501 --> 00:34:32,101
<font face="sans-serif" size="71">De eerste vrij rondlopende jaguars hier
sinds de jaren 50.</font>

246
00:34:45,421 --> 00:34:47,621
<font face="sans-serif" size="71">Alles ligt voor het grijpen...</font>

247
00:34:49,261 --> 00:34:53,061
<font face="sans-serif" size="71">...als mama haar jachtinstinct
maar kan inschakelen.</font>

248
00:35:10,541 --> 00:35:11,701
<font face="sans-serif" size="71">Val niet op.</font>

249
00:35:33,061 --> 00:35:34,141
<font face="sans-serif" size="71">Blijf laag.</font>

250
00:35:48,181 --> 00:35:49,301
<font face="sans-serif" size="71">Ga dichterbij.</font>

251
00:36:13,461 --> 00:36:15,581
<font face="sans-serif" size="71">En wacht dan je moment af.</font>

252
00:36:36,821 --> 00:36:40,581
<font face="sans-serif" size="71">Deze capibara's hebben
altijd vrij spel gehad.</font>

253
00:36:44,501 --> 00:36:45,501
<font face="sans-serif" size="71">Tot nu.</font>

254
00:37:16,581 --> 00:37:22,141
<font face="sans-serif" size="71">Haar dochters zijn getuige
van een masterclass en delen in de buit.</font>

255
00:37:23,901 --> 00:37:27,141
<font face="sans-serif" size="71">Ook zij zullen voor verandering zorgen...</font>

256
00:37:29,541 --> 00:37:33,341
<font face="sans-serif" size="71">...en dit immense landschap
volledig tot bloei doen komen.</font>

257
00:37:37,901 --> 00:37:43,421
<font face="sans-serif" size="71">Deze familie van moordenaars
zaait nu angst, overal waar ze komen.</font>

258
00:38:04,821 --> 00:38:09,141
<font face="sans-serif" size="71">De capibara's blijven
veilig op de waterwegen.</font>

259
00:38:15,581 --> 00:38:20,741
<font face="sans-serif" size="71">Door grazers in beweging te houden
kunnen meer planten herstellen...</font>

260
00:38:22,981 --> 00:38:25,901
<font face="sans-serif" size="71">...en ontstaan er nieuwe leefgebieden.</font>

261
00:38:30,141 --> 00:38:35,021
<font face="sans-serif" size="71">Zo kunnen nog meer soorten
naar de oude veeboerderij terugkeren.</font>

262
00:38:38,021 --> 00:38:44,381
<font face="sans-serif" size="71">Door hun eigen connecties op te bouwen
behoeden ook zij die tegen verandering.</font>

263
00:38:51,701 --> 00:38:54,181
<font face="sans-serif" size="71">Iberá's herstelde levenswebben...</font>

264
00:38:54,741 --> 00:38:58,861
<font face="sans-serif" size="71">...zullen het
tot ver in de toekomst helpen overleven...</font>

265
00:39:06,021 --> 00:39:10,101
<font face="sans-serif" size="71">...dankzij de terugkeer
van één ontbrekend puzzelstukje.</font>

266
00:39:16,181 --> 00:39:18,701
<font face="sans-serif" size="71">De genezers van de natuur versterken...</font>

267
00:39:18,701 --> 00:39:23,141
<font face="sans-serif" size="71">...kan ons beschermen tegen veel gevaren
van een veranderende planeet.</font>

268
00:39:25,861 --> 00:39:29,661
<font face="sans-serif" size="71">Wilde-bloemenweiden
stimuleren de bijenpopulaties...</font>

269
00:39:32,261 --> 00:39:36,021
<font face="sans-serif" size="71">...en helpen een kwart
van ons voedsel veilig te stellen...</font>

270
00:39:36,021 --> 00:39:39,461
<font face="sans-serif" size="71">...tegen steeds onvoorspelbaarder seizoenen.</font>

271
00:39:42,741 --> 00:39:47,301
<font face="sans-serif" size="71">Door zeeotters te beschermen
herleven kelpbossen...</font>

272
00:39:49,901 --> 00:39:54,501
<font face="sans-serif" size="71">...die kusten beschermen
tegen steeds stormachtiger zeeën.</font>

273
00:40:00,741 --> 00:40:05,221
<font face="sans-serif" size="71">En de stijgende walvissenpopulatie
bevrucht de oceanen...</font>

274
00:40:05,861 --> 00:40:08,701
<font face="sans-serif" size="71">...en voedt zo de planktonbloei...</font>

275
00:40:09,541 --> 00:40:13,981
<font face="sans-serif" size="71">...die elk jaar
10 miljard ton koolstof opneemt...</font>

276
00:40:17,301 --> 00:40:20,541
<font face="sans-serif" size="71">...evenveel als al onze regenwouden samen.</font>

277
00:40:25,301 --> 00:40:29,181
<font face="sans-serif" size="71">Als wij de natuur helpen,
helpt de natuur ons.</font>

278
00:40:30,221 --> 00:40:34,981
<font face="sans-serif" size="71">Er zijn tekenen van een hoopvol herstel.</font>

279
00:40:39,981 --> 00:40:45,541
<font face="sans-serif" size="71">In de staat Washington
wordt de grote zalmtrek geblokkeerd...</font>

280
00:40:46,541 --> 00:40:50,141
<font face="sans-serif" size="71">...door meer
dan 10.000 kunstmatige obstakels.</font>

281
00:40:55,381 --> 00:41:00,901
<font face="sans-serif" size="71">De populaties van sommige zalmsoorten
zijn met wel 95 procent gedaald.</font>

282
00:41:06,301 --> 00:41:09,941
<font face="sans-serif" size="71">Maar we beginnen
het grotere plaatje te zien...</font>

283
00:41:11,741 --> 00:41:14,181
<font face="sans-serif" size="71">...en vandaag gaan op één rivier...</font>

284
00:41:16,861 --> 00:41:19,061
<font face="sans-serif" size="71">...de dingen veranderen.</font>

285
00:42:00,901 --> 00:42:07,221
<font face="sans-serif" size="71">Een campagne om oude dammen af te breken
verandert de waterwegen in Noord-Amerika.</font>

286
00:42:08,621 --> 00:42:12,701
<font face="sans-serif" size="71">Tot nu toe zijn er
al meer dan 1900 ontmanteld.</font>

287
00:42:15,621 --> 00:42:20,421
<font face="sans-serif" size="71">Duizenden kilometers rivieren
kunnen weer vrij bewegen.</font>

288
00:42:24,021 --> 00:42:25,981
<font face="sans-serif" size="71">En hun zalmen ook.</font>

289
00:42:37,341 --> 00:42:42,181
<font face="sans-serif" size="71">Eindelijk kunnen ze
hun voorouderlijke paaigronden bereiken.</font>

290
00:42:51,621 --> 00:42:55,861
<font face="sans-serif" size="71">Ze leggen hun eitjes
in de koude, schaduwrijke beekjes...</font>

291
00:42:59,021 --> 00:43:00,861
<font face="sans-serif" size="71">...en hun reis zit erop.</font>

292
00:43:05,221 --> 00:43:08,941
<font face="sans-serif" size="71">Maar hun nalatenschap blijft bestaan.</font>

293
00:43:13,341 --> 00:43:17,301
<font face="sans-serif" size="71">Een hele generatie zalmen
geeft hun lichaam op.</font>

294
00:43:22,941 --> 00:43:27,621
<font face="sans-serif" size="71">En hun dood pompt weer leven in het bos.</font>

295
00:43:39,981 --> 00:43:45,701
<font face="sans-serif" size="71">Deze enorme overdracht van voedingsstoffen
van de oceaan naar het land...</font>

296
00:43:46,421 --> 00:43:49,301
<font face="sans-serif" size="71">...van het ene leven naar het andere...</font>

297
00:43:50,421 --> 00:43:52,901
<font face="sans-serif" size="71">...is de levensader van het bos...</font>

298
00:43:57,021 --> 00:44:02,661
<font face="sans-serif" size="71">...en levert tot 80 procent van de stikstof
die nodig is om te groeien.</font>

299
00:44:12,781 --> 00:44:16,581
<font face="sans-serif" size="71">De zalmjongen reizen stroomafwaarts...</font>

300
00:44:17,781 --> 00:44:20,261
<font face="sans-serif" size="71">...om hun cyclus te herbeginnen.</font>

301
00:44:22,581 --> 00:44:26,661
<font face="sans-serif" size="71">Met onze hulp
kan hun populatie weer gedijen...</font>

302
00:44:27,901 --> 00:44:32,621
<font face="sans-serif" size="71">...en kunnen ze een heel web
van verbindingen in stand houden...</font>

303
00:44:34,701 --> 00:44:35,781
<font face="sans-serif" size="71">...van de berg...</font>

304
00:44:38,261 --> 00:44:39,261
<font face="sans-serif" size="71">...tot de zee.</font>

305
00:44:44,381 --> 00:44:48,341
<font face="sans-serif" size="71">Nieuwe hoop
voor iedereen die op hen vertrouwt.</font>

306
00:44:58,821 --> 00:45:02,461
<font face="sans-serif" size="71">De natuur kan onze wereld helpen genezen...</font>

307
00:45:07,221 --> 00:45:10,581
<font face="sans-serif" size="71">...als we het maar een kans geven.</font>

308
00:45:13,941 --> 00:45:15,421
<font face="sans-serif" size="71">Elk levend wezen...</font>

309
00:45:16,061 --> 00:45:20,141
<font face="sans-serif" size="71">...is een onschatbare schakel
in het web van het leven...</font>

310
00:45:22,181 --> 00:45:26,301
<font face="sans-serif" size="71">...waar we uiteindelijk
allemaal afhankelijk van zijn.</font>

311
00:45:30,661 --> 00:45:35,381
<font face="sans-serif" size="71">In onze verbonden wereld
heeft elke actie gevolgen.</font>

312
00:45:38,741 --> 00:45:43,221
<font face="sans-serif" size="71">En de keuzes die we maken,
doen er echt toe.</font>

313
00:45:46,101 --> 00:45:48,461
<font face="sans-serif" size="71">Gewapend met nieuwe kennis...</font>

314
00:45:48,461 --> 00:45:54,701
<font face="sans-serif" size="71">...kunnen we de natuur helpen
om onze planeet weer gezond te maken.</font>

315
00:46:04,061 --> 00:46:07,061
<font face="sans-serif" size="71">Het is nu tijd om te handelen.</font>

316
00:46:11,461 --> 00:46:17,701
<font face="sans-serif" size="71">Want de vraag is niet meer alleen
of wij de natuur nog kunnen redden...</font>

317
00:46:19,181 --> 00:46:23,661
<font face="sans-serif" size="71">...maar ook of de natuur ons nog kan redden.</font>

318
00:48:16,781 --> 00:48:19,941
<font face="sans-serif" size="71">Ondertiteld door: Mireille Van Overmeiren</font>

