1
00:00:14,701 --> 00:00:18,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>I en flod i amerikanska Pacific Northwest...</i></font>

2
00:00:20,901 --> 00:00:25,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>...har den årliga laxvandringen krockat
med en modern värld.</i></font>

3
00:00:46,621 --> 00:00:50,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>Den här flodslätten brukade fiskar
enkelt kunna passera.</i></font>

4
00:00:53,181 --> 00:00:57,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men en väg har gjort det
till en livsfarlig chansning.</i></font>

5
00:01:03,461 --> 00:01:05,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Laxen måste chansa</i></font>

6
00:01:07,221 --> 00:01:10,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>för att nå lekplatserna uppströms.</i></font>

7
00:01:14,981 --> 00:01:17,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>De drivs av en överväldigande instinkt</i></font>

8
00:01:17,981 --> 00:01:20,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>att simma mot strömmen.</i></font>

9
00:01:21,661 --> 00:01:24,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Så de måste bara iväg.</i></font>

10
00:01:51,661 --> 00:01:53,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och om en lyckas,</i></font>

11
00:01:55,101 --> 00:01:56,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan andra också det.</i></font>

12
00:02:44,981 --> 00:02:50,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Miljontals vandrande laxar måste
i dag springa ett förrädiskt gatlopp.</i></font>

13
00:02:52,461 --> 00:02:53,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>Från öppet hav...</i></font>

14
00:02:57,621 --> 00:03:02,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>...inåt land förbi asfalt, betong och stål...</i></font>

15
00:03:09,221 --> 00:03:13,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>...finns det inget som hindrar
dessa beslutsamma resenärer.</i></font>

16
00:03:18,021 --> 00:03:19,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Om de lyckas,</i></font>

17
00:03:19,781 --> 00:03:25,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>kommer migrationen att föra in en puls
av viktiga näringsämnen i deras kroppar</i></font>

18
00:03:26,741 --> 00:03:33,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>som ger näring åt ett enormt skogsnätverk
i hela Pacific Northwest.</i></font>

19
00:03:41,501 --> 00:03:48,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>För att hålla sig frisk behöver skogen
och allt som är beroende av den...</i></font>

20
00:03:51,741 --> 00:03:53,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>...sin fisk.</i></font>

21
00:03:56,581 --> 00:03:58,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och de här heroiska laxarna</i></font>

22
00:03:58,941 --> 00:04:03,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>är bara en av alla otroliga varelser</i></font>

23
00:04:03,261 --> 00:04:05,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>över hela världen...</i></font>

24
00:04:07,341 --> 00:04:09,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>...vars kamp för att överleva...</i></font>

25
00:04:11,541 --> 00:04:14,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>...anpassa och föröka sig</i></font>

26
00:04:15,421 --> 00:04:21,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>också har makten att hjälpa
vår sjuka planet att bli frisk.</i></font>

27
00:04:25,221 --> 00:04:31,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>De är våra mäktigaste allierade
på jordens väg till återhämtning.</i></font>

28
00:04:33,701 --> 00:04:36,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>Medan de slåss för sin framtid,</i></font>

29
00:04:36,661 --> 00:04:41,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>slåss de även för vår.</i></font>

30
00:04:46,541 --> 00:04:49,141
<font face="sans-serif" size="71">EN VÄRLD FULL AV LIV</font>

31
00:04:49,741 --> 00:04:52,501
<font face="sans-serif" size="71">VÄGEN TILL ÅTERHÄMTNING</font>

32
00:04:55,941 --> 00:05:01,421
<font face="sans-serif" size="71">{\an8}BERÄTTARE: CATE BLANCHETT</font>

33
00:05:03,621 --> 00:05:04,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Människor.</i></font>

34
00:05:07,221 --> 00:05:09,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vi har gjort märkliga saker med planeten.</i></font>

35
00:05:14,541 --> 00:05:17,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>Genom att försöka bygga våra drömhus</i>...</font>

36
00:05:20,861 --> 00:05:24,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>...har vi skapat en förvirrande värld
för grannarna.</i></font>

37
00:05:29,781 --> 00:05:31,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vart vi än har kommit,</i></font>

38
00:05:32,061 --> 00:05:36,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>har vi infört faror som orsakar kaos.</i></font>

39
00:05:42,501 --> 00:05:49,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men en varelse har förberett sig
på det värsta hela sitt liv.</i></font>

40
00:05:54,021 --> 00:05:56,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hukad i sin bunker i Florida</i></font>

41
00:05:58,421 --> 00:06:00,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>finns den ultimata domedagsprepparen.</i></font>

42
00:06:04,741 --> 00:06:09,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Inuti ett stenhårt skal
två meter under marken.</i></font>

43
00:06:11,941 --> 00:06:13,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>Så håller man sig i säkerhet.</i></font>

44
00:06:22,061 --> 00:06:24,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men även en enstöring måste äta.</i></font>

45
00:06:29,101 --> 00:06:34,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>För en goffersköldpadda kan det vara
skrämmande att lämna sin håla.</i></font>

46
00:06:37,581 --> 00:06:42,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men för att hitta färska skott
måste han komma ut ur sitt skal</i></font>

47
00:06:42,701 --> 00:06:45,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>och lämna sin bekvämlighetszon.</i></font>

48
00:06:51,501 --> 00:06:54,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hur läskigt kan det vara?</i></font>

49
00:06:57,821 --> 00:06:59,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Nu gäller det.</i></font>

50
00:07:14,581 --> 00:07:16,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Grannarna verkar harmlösa.</i></font>

51
00:07:19,621 --> 00:07:24,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>Alla är upptagna med att hålla
Floridas tallskog i toppskick.</i></font>

52
00:07:30,221 --> 00:07:31,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Pollinatörer.</i></font>

53
00:07:32,741 --> 00:07:33,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Trädplanterare.</i></font>

54
00:07:37,741 --> 00:07:39,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och skadedjursbekämpare.</i></font>

55
00:07:47,341 --> 00:07:50,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men det är bäst
att ge vissa gott om utrymme.</i></font>

56
00:08:04,021 --> 00:08:06,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>För vår aktsamma sköldpadda,</i></font>

57
00:08:06,061 --> 00:08:09,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>verkar risken
att komma ut ur sitt skal ha lönat sig...</i></font>

58
00:08:13,861 --> 00:08:15,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>...med en midsommarfest.</i></font>

59
00:08:21,421 --> 00:08:24,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men han kan inte sänka garden.</i></font>

60
00:08:29,421 --> 00:08:34,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>För högsommaren är också säsong
för skogsbränder.</i></font>

61
00:08:38,421 --> 00:08:43,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det är naturens sätt
att skapa plats för nytt liv att växa.</i></font>

62
00:08:51,501 --> 00:08:56,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>Tar han sig inte tillbaka till sin håla,
blir han tillagad i sitt eget skal.</i></font>

63
00:09:00,261 --> 00:09:02,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>Dags att trampa gasen i botten.</i></font>

64
00:09:19,461 --> 00:09:22,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Branden är över 600 grader varm...</i></font>

65
00:09:24,861 --> 00:09:28,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och sprider sig 4 000 m2
var tionde sekund.</i></font>

66
00:10:11,341 --> 00:10:12,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Otroligt nog...</i></font>

67
00:10:15,181 --> 00:10:16,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>...har sköldpaddan överlevt.</i></font>

68
00:10:19,181 --> 00:10:20,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men hur då?</i></font>

69
00:10:22,381 --> 00:10:23,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Han tog sig inte hem.</i></font>

70
00:10:26,141 --> 00:10:29,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men han har grävt bunkrar
över hela skogen.</i></font>

71
00:10:32,421 --> 00:10:36,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och hans domedagsförberedelser
har inte bara räddat honom.</i></font>

72
00:10:40,661 --> 00:10:45,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Över 300 olika arter söker skydd
från sommarens skogsbränder</i></font>

73
00:10:45,581 --> 00:10:48,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>i goffersköldpaddornas hålor.</i></font>

74
00:10:58,021 --> 00:10:59,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>Han har räddat sina grannar.</i></font>

75
00:11:01,221 --> 00:11:05,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och när alla djur har sin egen roll
i skogen,</i></font>

76
00:11:06,461 --> 00:11:09,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>hjälper de tillsammans sitt hem
att återhämta sig.</i></font>

77
00:11:15,061 --> 00:11:18,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vi får förlita oss alltmer
på hjältar som han,</i></font>

78
00:11:18,541 --> 00:11:22,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>när livsnätet vi alla är beroende av</i></font>

79
00:11:24,261 --> 00:11:26,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>hotas från alla håll.</i></font>

80
00:11:32,781 --> 00:11:34,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>År 2020</i></font>

81
00:11:35,741 --> 00:11:39,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>drabbades Australien
av sin värsta skogsbrandssäsong nånsin.</i></font>

82
00:11:44,021 --> 00:11:48,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>En femtedel av alla skogar blev till aska.</i></font>

83
00:11:51,181 --> 00:11:54,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Tre miljarder djur dog eller skadades.</i></font>

84
00:11:57,861 --> 00:12:01,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men det kan finnas ett sätt
att läka detta trasiga land.</i></font>

85
00:12:09,981 --> 00:12:13,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>En flyghund stiger ned i centrala Sydney...</i></font>

86
00:12:16,421 --> 00:12:18,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>...med tusentals andra fruktfladdermöss.</i></font>

87
00:12:22,901 --> 00:12:29,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Med skogen förstörd, försöker dessa
flyktingar att överleva i ett nytt hem.</i></font>

88
00:12:32,661 --> 00:12:36,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Den här världen är olik
alla skogar hon har sett.</i></font>

89
00:12:50,341 --> 00:12:52,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Trädkronor av betong.</i></font>

90
00:12:56,261 --> 00:12:57,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Elektriska grenar.</i></font>

91
00:13:00,301 --> 00:13:01,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Sylvass undervegetation.</i></font>

92
00:13:04,621 --> 00:13:11,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>Inget under 50 miljoner år av evolution
har förberett henne för det här.</i></font>

93
00:13:21,541 --> 00:13:23,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men hon lär sig snabbt.</i></font>

94
00:13:23,661 --> 00:13:26,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och mörkerseende hjälper henne
att hitta mat</i></font>

95
00:13:27,501 --> 00:13:29,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>även mitt i staden.</i></font>

96
00:13:40,621 --> 00:13:42,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hon måste äta före gryningen.</i></font>

97
00:13:48,541 --> 00:13:53,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>För efter nattskiftet
har hon ett dagjobb att stämpla in på.</i></font>

98
00:14:01,461 --> 00:14:03,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>I en park i närheten</i></font>

99
00:14:03,181 --> 00:14:06,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>har en tidigare rastplats
för migrerande fladdermöss</i></font>

100
00:14:06,861 --> 00:14:09,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>nu blivit ett permanent uppehälle.</i></font>

101
00:14:13,341 --> 00:14:15,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Här gömmer hon nåt värdefullt.</i></font>

102
00:14:17,821 --> 00:14:21,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>Sin hungriga bebis
som väntar på sin morgonmjölk.</i></font>

103
00:14:40,661 --> 00:14:43,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men dagskiftet har egna utmaningar.</i></font>

104
00:14:47,021 --> 00:14:47,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>Värmen.</i></font>

105
00:14:52,261 --> 00:14:57,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Under somrarna når temperaturen i Sydney
ofta över 45 grader.</i></font>

106
00:15:00,541 --> 00:15:02,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det är varmare än i skuggiga skogar.</i></font>

107
00:15:05,821 --> 00:15:07,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och dödligt för unga fladdermöss.</i></font>

108
00:15:17,701 --> 00:15:20,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men mamma har några smarta trick
i rockärmen.</i></font>

109
00:15:23,421 --> 00:15:26,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>Blod flödar genom den tunna huden
på vingarna</i></font>

110
00:15:27,621 --> 00:15:29,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>så att hon kan kyla ned sig...</i></font>

111
00:15:34,021 --> 00:15:36,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och fläkta sin unge.</i></font>

112
00:15:40,301 --> 00:15:42,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men temperaturen stiger fortfarande.</i></font>

113
00:15:47,381 --> 00:15:48,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Han är illa ute.</i></font>

114
00:15:50,781 --> 00:15:53,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hon måste kyla ner honom.</i></font>

115
00:16:06,421 --> 00:16:08,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det finns en sak kvar att testa.</i></font>

116
00:16:12,101 --> 00:16:12,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vatten.</i></font>

117
00:16:22,141 --> 00:16:24,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det kräver en våghalsig nedstigning.</i></font>

118
00:16:29,541 --> 00:16:31,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>Luftrummet är fullt...</i></font>

119
00:16:35,501 --> 00:16:37,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>...av hård konkurrens.</i></font>

120
00:16:41,181 --> 00:16:43,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men det klarar hon av.</i></font>

121
00:16:57,581 --> 00:17:00,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>Ett enda dopp dränker hennes päls.</i></font>

122
00:17:04,461 --> 00:17:06,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det räcker för att kyla ned ungen</i></font>

123
00:17:08,701 --> 00:17:11,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>med en blöt, livräddande kram.</i></font>

124
00:17:18,181 --> 00:17:24,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vad hon än får utstå här, kommer hon
att göra sitt bästa för att klara det.</i></font>

125
00:17:31,981 --> 00:17:35,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det är mer än bara hennes barns överlevnad
som står på spel.</i></font>

126
00:17:39,221 --> 00:17:44,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Fruktfladdermöss har nämligen förmågan
att forma världen runt sig.</i></font>

127
00:17:46,981 --> 00:17:52,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>Otroligt nog kan varje flyghund pollinera
50 olika trädarter...</i></font>

128
00:17:56,341 --> 00:18:00,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och sprida tusentals frön
på en enda natt.</i></font>

129
00:18:03,541 --> 00:18:06,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Till och med här i Sydneys parker</i></font>

130
00:18:06,301 --> 00:18:10,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>finns det tecken på
att de vårdar naturen frisk igen.</i></font>

131
00:18:20,301 --> 00:18:24,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>Med tiden, om dessa fladdermöss
kan återvända till sitt hem i det vilda...</i></font>

132
00:18:27,981 --> 00:18:30,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>...kan det här enorma trädplanterande
flygvapnet</i></font>

133
00:18:32,541 --> 00:18:35,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>hjälpa till med återväxten
av den förlorade skogen.</i></font>

134
00:18:50,221 --> 00:18:53,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Ju friskare jordens vilda platser är,</i></font>

135
00:18:54,101 --> 00:18:57,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>desto hårdare jobbar de
för att gynna oss alla...</i></font>

136
00:19:02,621 --> 00:19:07,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och skyddar luften vi andas
och vattnet vi dricker.</i></font>

137
00:19:13,341 --> 00:19:16,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hela vår planets framtida hälsa</i></font>

138
00:19:17,421 --> 00:19:21,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan vila på naturens sista stora fästen</i></font>

139
00:19:22,941 --> 00:19:26,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>och deras viktigaste invånare.</i></font>

140
00:19:31,821 --> 00:19:35,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Den här mormodern
har en växande familj att försörja.</i></font>

141
00:19:39,301 --> 00:19:41,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Varje ny bebis är en välsignelse.</i></font>

142
00:19:43,981 --> 00:19:47,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men även en mun till att mätta.</i></font>

143
00:19:50,861 --> 00:19:54,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Skogselefanter har
ett krävande näringsbehov.</i></font>

144
00:19:56,341 --> 00:19:59,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och man kan inte äta
hur mycket gräs som helst.</i></font>

145
00:20:02,821 --> 00:20:07,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>Så det är tur
att hon har Afrikas största apotek</i></font>

146
00:20:07,021 --> 00:20:08,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>utanför dörren.</i></font>

147
00:20:11,021 --> 00:20:12,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>Kongos regnskog.</i></font>

148
00:20:21,941 --> 00:20:26,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>Att tränga sig fram genom
den täta undervegetationen går långsamt.</i></font>

149
00:20:29,181 --> 00:20:30,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det finns ett snabbare sätt.</i></font>

150
00:20:33,221 --> 00:20:34,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>En stig.</i></font>

151
00:20:38,421 --> 00:20:42,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Generationer av hennes förfäder
har gått samma vägar...</i></font>

152
00:20:45,141 --> 00:20:49,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och skapat tusentals kilometer
av elefantstora korridorer...</i></font>

153
00:20:53,261 --> 00:20:56,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>...som gör det lättare
att hitta det man söker.</i></font>

154
00:21:01,181 --> 00:21:03,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och den här vägen leder</i></font>

155
00:21:05,261 --> 00:21:07,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>till ett skogsapotek.</i></font>

156
00:21:11,021 --> 00:21:14,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Leran är rik på salter och mineraler...</i></font>

157
00:21:20,101 --> 00:21:23,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>...som hjälper dem att överleva hettan.</i></font>

158
00:21:26,101 --> 00:21:28,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Som en isotonisk lerdrink.</i></font>

159
00:21:34,341 --> 00:21:38,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men för att bli stor och stark
behövs färska vitaminer.</i></font>

160
00:21:41,221 --> 00:21:44,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>Mormor kan alla trick för att hitta dem.</i></font>

161
00:21:50,421 --> 00:21:54,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Elefanter kan höra några
av de lägsta frekvenserna</i></font>

162
00:21:54,821 --> 00:21:56,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>av alla djur.</i></font>

163
00:22:03,061 --> 00:22:06,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och de kan till och med använda
sina känsliga fotsulor</i></font>

164
00:22:06,381 --> 00:22:08,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>för att känna minsta darrning.</i></font>

165
00:22:12,501 --> 00:22:17,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och det är ljudet av färsk frukt
som slår i butiksgolvet.</i></font>

166
00:22:31,661 --> 00:22:33,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Mormor vet vart de ska...</i></font>

167
00:22:35,781 --> 00:22:38,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och den snabbaste vägen dit.</i></font>

168
00:22:49,501 --> 00:22:52,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och i sin jakt på hälsosam kost,</i></font>

169
00:22:53,381 --> 00:22:55,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>varhelst familjen strövar,</i></font>

170
00:22:55,821 --> 00:22:58,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>förbättrar de även skogens hälsa.</i></font>

171
00:23:04,941 --> 00:23:11,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>Varje elefant sprider
över 90 kilo mineralrik kompost...</i></font>

172
00:23:14,061 --> 00:23:20,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och rensar bort flera kilometer
av kvävande undervegetation varje dag.</i></font>

173
00:23:30,461 --> 00:23:33,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det ger skogens långsamt växande skott</i></font>

174
00:23:33,621 --> 00:23:39,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>chansen de behöver
för att förvandlas till jättar.</i></font>

175
00:24:01,461 --> 00:24:05,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Jättar med makten att rädda oss alla.</i></font>

176
00:24:11,101 --> 00:24:15,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>När människan gör så att koldioxidhalten
i atmosfären ökar,</i></font>

177
00:24:16,421 --> 00:24:21,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>dras den ned av det här stora trädet
som elefanterna hjälpt växa.</i></font>

178
00:24:23,661 --> 00:24:27,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>Sen utför det
ett av naturens bästa trolleritrick.</i></font>

179
00:24:31,181 --> 00:24:34,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det omvandlar koldioxid till socker</i></font>

180
00:24:35,221 --> 00:24:38,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>när solljusets kraft träffar bladen.</i></font>

181
00:24:41,621 --> 00:24:45,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det stänger in kol
som skulle värmt upp planeten</i></font>

182
00:24:45,501 --> 00:24:49,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>i grenar, stam och rötter.</i></font>

183
00:24:54,581 --> 00:24:59,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>De trädgårdsarbetande elefanterna gör
så att Afrikas tropiska träd</i></font>

184
00:24:59,741 --> 00:25:06,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan dra ner en extra miljard ton kol
varje år.</i></font>

185
00:25:14,541 --> 00:25:19,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>De här jättarna kan hjälpa oss
att vända på ökade koldioxidnivåer...</i></font>

186
00:25:24,821 --> 00:25:27,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och bekämpa klimatförändringen.</i></font>

187
00:25:33,701 --> 00:25:37,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Allt medan mormor bara letar
efter det hon behöver</i></font>

188
00:25:37,501 --> 00:25:39,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>för att hålla sin familj frisk.</i></font>

189
00:25:48,381 --> 00:25:50,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men under de senaste 30 åren</i></font>

190
00:25:50,781 --> 00:25:56,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>har vi förlorat tre fjärdedelar
av Afrikas skogselefanter till tjuvjakt.</i></font>

191
00:26:00,541 --> 00:26:04,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Med så lite av vår planets vildmark
fortfarande intakt,</i></font>

192
00:26:05,061 --> 00:26:09,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>behöver vi dess djurliv mer än nånsin.</i></font>

193
00:26:11,821 --> 00:26:17,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Naturens största helare försvinner
på vår vakt.</i></font>

194
00:26:22,781 --> 00:26:26,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Arter som gör mest för vår planets hälsa</i></font>

195
00:26:27,341 --> 00:26:30,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>är bland de som löper störst risk
att utrotas.</i></font>

196
00:26:34,781 --> 00:26:39,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och eftersom allt är kopplat
till vårt vidsträckta livsnät,</i></font>

197
00:26:41,021 --> 00:26:45,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan deras öde snart bli vårt.</i></font>

198
00:26:50,301 --> 00:26:55,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men tänk om vi kunde hjälpa
några av dessa livsviktiga djur</i></font>

199
00:26:56,701 --> 00:26:58,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>att resa sig igen?</i></font>

200
00:27:08,541 --> 00:27:09,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>Saigaantilopen.</i></font>

201
00:27:13,301 --> 00:27:18,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Den strövade en gång på stäppen
från Europa till Kina i miljontals.</i></font>

202
00:27:21,781 --> 00:27:25,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Genom att beta och sprida frön,</i></font>

203
00:27:26,061 --> 00:27:31,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>underhöll dessa nomader
världens största grässlätt i årtusenden.</i></font>

204
00:27:35,981 --> 00:27:37,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Fram tills 1990-talet,</i></font>

205
00:27:39,501 --> 00:27:43,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>när hejdlös tjuvjakt ödelade
deras hjordar.</i></font>

206
00:27:47,221 --> 00:27:50,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>Antalet sjönk snabbare
än för nåt annat däggdjur i historien.</i></font>

207
00:27:53,181 --> 00:27:55,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>När betesdjuren försvann,</i></font>

208
00:27:57,061 --> 00:28:00,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>gjorde även grässlätterna
som var beroende av dem det.</i></font>

209
00:28:20,221 --> 00:28:25,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men tio år senare förbjöds jakt på saiga
i hela deras utbredningsområde.</i></font>

210
00:28:29,021 --> 00:28:33,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Stäppens framtid hängde på
om några få överlevare</i></font>

211
00:28:33,501 --> 00:28:35,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>kunde kämpa sig tillbaka.</i></font>

212
00:28:42,061 --> 00:28:43,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Nytt hopp.</i></font>

213
00:28:46,381 --> 00:28:49,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och en blir till tre.</i></font>

214
00:29:02,461 --> 00:29:06,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Morgondagens betesdjur är redo att ströva.</i></font>

215
00:29:09,741 --> 00:29:12,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och tack och lov är de inte ensamma.</i></font>

216
00:29:14,781 --> 00:29:18,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Andra saiga-mammor har samlats
vid uppväxtplatsen.</i></font>

217
00:29:21,021 --> 00:29:24,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vid ett års ålder föder de tvillingar,</i></font>

218
00:29:25,461 --> 00:29:26,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>och ibland trillingar.</i></font>

219
00:29:32,701 --> 00:29:38,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>Så för varje årlig babyboom blir
hjordarna nästan dubbelt så stora.</i></font>

220
00:29:41,261 --> 00:29:43,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>På bara 20 år</i></font>

221
00:29:43,421 --> 00:29:48,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>har några tusen överlevare blivit
en styrka på miljoner individer.</i></font>

222
00:30:07,981 --> 00:30:12,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Den nya generationen är redo
att återta sina förfäders mark.</i></font>

223
00:30:16,581 --> 00:30:19,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>De vandrar tusentals kilometer varje år.</i></font>

224
00:30:26,101 --> 00:30:30,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>De blåser liv i grässlätten
vart de än går.</i></font>

225
00:30:34,701 --> 00:30:40,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och de säkrar stäppens framtid
för alla som bor här.</i></font>

226
00:30:56,941 --> 00:31:03,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>Forskare har beräknat att en återkomst
av bara 20 stora däggdjursarter</i></font>

227
00:31:03,661 --> 00:31:08,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan hjälpa till att återuppliva
nästan en fjärdedel av all jordens mark.</i></font>

228
00:31:19,181 --> 00:31:25,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>Så idag har en rörelse tagit fart
i mer än 70 länder världen över...</i></font>

229
00:31:27,981 --> 00:31:32,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>...för att återge skadade landskap
till sina naturliga vårdare</i></font>

230
00:31:33,261 --> 00:31:36,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>i en process som kallas återförvildning.</i></font>

231
00:31:41,421 --> 00:31:47,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Esteros del Iberá i Argentina består
av över 400 000 hektar av träsk, skogar</i></font>

232
00:31:47,181 --> 00:31:52,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>och grässlätter, och här trängdes en gång
över 4 000 olika arter.</i></font>

233
00:31:55,101 --> 00:31:58,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men århundraden av boskapsskötsel här
drev bort djurlivet,</i></font>

234
00:31:59,541 --> 00:32:03,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>vilket gjorde att detta rika landskap
riskerade att kollapsa</i>...</font>

235
00:32:07,621 --> 00:32:09,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>...fram tills millennieskiftet...</i></font>

236
00:32:11,341 --> 00:32:14,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>...då man ville återge landskapet
till naturen.</i></font>

237
00:32:21,621 --> 00:32:26,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men nu står en art i vägen
för fullständig återhämtning.</i></font>

238
00:32:34,661 --> 00:32:39,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>När boskapen är borta,
fyller kapybara-klaner tomrummet.</i></font>

239
00:32:42,101 --> 00:32:44,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Gnagare på 45 kg...</i></font>

240
00:32:46,381 --> 00:32:49,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>...äter alla nya skott som försöker gro...</i></font>

241
00:32:53,341 --> 00:32:56,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>...vilket betyder att Iberás återhämtning
är på återgång.</i></font>

242
00:33:01,061 --> 00:33:04,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>Inte för att de stora marsvinen
verkar oroliga.</i></font>

243
00:33:07,101 --> 00:33:08,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>De är så avslappnade</i></font>

244
00:33:10,701 --> 00:33:12,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>att de har horisontalläge.</i></font>

245
00:33:16,341 --> 00:33:19,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men det kommer att förändras.</i></font>

246
00:33:28,821 --> 00:33:33,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>I den här inhägnaden finns ett
av Sydamerikas mest fruktade rovdjur...</i></font>

247
00:33:35,541 --> 00:33:38,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>...som inte levt här på över 70 år.</i></font>

248
00:33:47,981 --> 00:33:52,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>Den här räddade jaguaren
kan lösa kapybara-problemet.</i></font>

249
00:33:58,221 --> 00:34:01,901
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hennes utmaning är att skaffa mat
till sina tvillingdöttrar.</i></font>

250
00:34:07,261 --> 00:34:11,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Allt hänger nu på
om den här mördaren kan lära sig att jaga...</i></font>

251
00:34:15,421 --> 00:34:17,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>...på andra sidan stängslet.</i></font>

252
00:34:26,541 --> 00:34:32,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>De första frigående jaguarerna
som satt sin fot här sedan 1950-talet.</i></font>

253
00:34:45,421 --> 00:34:47,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>Allt är deras att ta...</i></font>

254
00:34:49,301 --> 00:34:52,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>...om mamman kan hitta sin rovdjursinstinkt.</i></font>

255
00:35:10,621 --> 00:35:11,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Smygläge.</i></font>

256
00:35:33,101 --> 00:35:34,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>Håll dig lågt.</i></font>

257
00:35:48,221 --> 00:35:49,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Kom nära.</i></font>

258
00:36:13,541 --> 00:36:15,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och vänta på rätt ögonblick.</i></font>

259
00:36:36,861 --> 00:36:40,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Kapybarorna har bara behövt bry sig
om sig själva.</i></font>

260
00:36:44,541 --> 00:36:45,461
<font face="sans-serif" size="71"><i>Fram tills nu.</i></font>

261
00:37:16,621 --> 00:37:21,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hennes döttrar bevittnar en mästerkurs
och alla delar på bytet.</i></font>

262
00:37:23,941 --> 00:37:26,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>De kommer också att bidra till förändring...</i></font>

263
00:37:29,581 --> 00:37:32,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och frigöra landskapets fulla potential.</i></font>

264
00:37:37,941 --> 00:37:43,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Denna familj av lönnmördare kommer nu
att väcka rädsla vart de än går.</i></font>

265
00:38:04,861 --> 00:38:09,101
<font face="sans-serif" size="71"><i>Kapybarorna kommer att hålla sig
till vattnet där de känner sig säkrare.</i></font>

266
00:38:15,621 --> 00:38:20,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Att hålla betesdjur i rörelse
ger fler växter chans till återhämtning...</i></font>

267
00:38:23,021 --> 00:38:25,821
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och skapar nya levnadsmiljöer.</i></font>

268
00:38:30,221 --> 00:38:34,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och ännu fler arter kan återvända
till den här gamla boskapsmarken...</i></font>

269
00:38:38,501 --> 00:38:43,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och skapa egna kopplingar som gör den
mer motståndskraftig för förändring.</i></font>

270
00:38:51,741 --> 00:38:54,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Iberás återställda livsnät</i></font>

271
00:38:54,741 --> 00:38:58,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>hjälper den att bestå långt in
i framtiden...</i></font>

272
00:39:06,061 --> 00:39:09,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>...tack vare återkomsten
av en saknad pusselbit.</i></font>

273
00:39:16,261 --> 00:39:18,741
<font face="sans-serif" size="71"><i>Att stärka naturens helare</i></font>

274
00:39:18,741 --> 00:39:22,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan skydda oss från många av farorna
med en föränderlig planet.</i></font>

275
00:39:25,901 --> 00:39:29,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Blomsterängar förstärker bibeståndet...</i></font>

276
00:39:32,261 --> 00:39:36,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och hjälper till att säkra
en fjärdedel av vår mattillgång</i></font>

277
00:39:36,021 --> 00:39:39,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>från allt mer oförutsägbara årstider.</i></font>

278
00:39:43,261 --> 00:39:47,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>Att skydda havsuttrar
återupplivar kelpskogar...</i></font>

279
00:39:49,901 --> 00:39:54,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>...vilket skyddar kusterna
från allt stormigare hav.</i></font>

280
00:40:00,741 --> 00:40:05,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och ett ökat antal valar gödslar haven,</i></font>

281
00:40:05,941 --> 00:40:09,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>vilket främjar planktonblomning</i></font>

282
00:40:09,541 --> 00:40:13,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>som stänger inne
tio miljarder ton kol varje år.</i></font>

283
00:40:17,341 --> 00:40:20,501
<font face="sans-serif" size="71"><i>Lika mycket som alla våra regnskogar
tillsammans.</i></font>

284
00:40:25,341 --> 00:40:29,141
<font face="sans-serif" size="71"><i>När vi hjälper naturen,
hjälper naturen oss.</i></font>

285
00:40:30,261 --> 00:40:34,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>Man kan se tecken
på en hoppfull återhämtning.</i></font>

286
00:40:40,021 --> 00:40:42,021
<font face="sans-serif" size="71"><i>I delstaten Washington</i></font>

287
00:40:42,541 --> 00:40:45,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>blockeras laxvandringen</i></font>

288
00:40:46,581 --> 00:40:49,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>av mer än 10 000 konstgjorda hinder.</i></font>

289
00:40:55,421 --> 00:41:00,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Vissa laxsorter har minskat
med upp till 95 procent.</i></font>

290
00:41:06,381 --> 00:41:09,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men när vi nu börjar se helheten,</i></font>

291
00:41:11,781 --> 00:41:14,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>kommer det i dag i en flod...</i></font>

292
00:41:16,901 --> 00:41:19,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>...att ske en förändring.</i></font>

293
00:42:00,981 --> 00:42:03,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>En kampanj för att riva gamla dammar</i></font>

294
00:42:03,941 --> 00:42:07,181
<font face="sans-serif" size="71"><i>förändrar Nordamerikas vattenvägar.</i></font>

295
00:42:08,661 --> 00:42:12,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Hittills har över 1 900 demonterats.</i></font>

296
00:42:15,701 --> 00:42:20,421
<font face="sans-serif" size="71"><i>Tusentals kilometer av floder
kan åter flöda fritt.</i></font>

297
00:42:24,061 --> 00:42:25,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det kan även deras lax.</i></font>

298
00:42:37,501 --> 00:42:41,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Äntligen kan de nå
sina förfäders lekplatser.</i></font>

299
00:42:51,661 --> 00:42:55,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>När de lägger sina ägg
i de kalla skuggiga bäckarna...</i></font>

300
00:42:59,061 --> 00:43:00,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>...är deras resa fullbordad.</i></font>

301
00:43:05,261 --> 00:43:08,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Men deras arv kommer att bestå.</i></font>

302
00:43:13,861 --> 00:43:17,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>En hel generation laxar
ger upp sina kroppar.</i></font>

303
00:43:22,981 --> 00:43:27,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och deras död pumpar tillbaka liv
in i skogen.</i></font>

304
00:43:40,021 --> 00:43:45,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>Denna enorma överföring av näringsämnen
från hav till land,</i></font>

305
00:43:46,501 --> 00:43:48,861
<font face="sans-serif" size="71"><i>från ett liv till ett annat,</i></font>

306
00:43:50,341 --> 00:43:52,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>är skogens livsnerv...</i></font>

307
00:43:57,061 --> 00:44:02,541
<font face="sans-serif" size="71"><i>...och ger upp till 80 procent av det kväve
den behöver för att växa.</i></font>

308
00:44:12,821 --> 00:44:16,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>Laxens avkomma reser nedströms</i></font>

309
00:44:17,861 --> 00:44:19,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>för att starta sin cykel igen.</i></font>

310
00:44:22,621 --> 00:44:26,941
<font face="sans-serif" size="71"><i>Med vår hjälp
kan deras antal blomstra igen,</i></font>

311
00:44:27,981 --> 00:44:32,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>och upprätthålla ett helt nät
av kopplingar...</i></font>

312
00:44:34,741 --> 00:44:35,781
<font face="sans-serif" size="71"><i>...från berg...</i></font>

313
00:44:38,261 --> 00:44:39,261
<font face="sans-serif" size="71"><i>...till hav.</i></font>

314
00:44:44,381 --> 00:44:48,341
<font face="sans-serif" size="71"><i>Det ger nytt hopp
till alla som förlitar sig på dem.</i></font>

315
00:44:58,821 --> 00:45:02,381
<font face="sans-serif" size="71"><i>Naturen kan hjälpa oss att läka vår värld...</i></font>

316
00:45:07,261 --> 00:45:10,581
<font face="sans-serif" size="71"><i>...om vi bara ger den en chans.</i></font>

317
00:45:14,021 --> 00:45:19,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>Varje levande varelse är
en ovärderlig länk i livsnätet...</i></font>

318
00:45:22,701 --> 00:45:26,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>...som vi alla är beroende av, i slutändan.</i></font>

319
00:45:30,661 --> 00:45:35,301
<font face="sans-serif" size="71"><i>I vår sammanlänkade värld
har varje handling konsekvenser.</i></font>

320
00:45:38,781 --> 00:45:43,221
<font face="sans-serif" size="71"><i>Och de val vi gör spelar verkligen roll.</i></font>

321
00:45:46,101 --> 00:45:48,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>Beväpnade med ny kunskap,</i></font>

322
00:45:48,541 --> 00:45:54,701
<font face="sans-serif" size="71"><i>kan vi vidta åtgärder för att hjälpa
naturen att vårda vår planets hälsa.</i></font>

323
00:46:03,541 --> 00:46:04,981
<font face="sans-serif" size="71"><i>Tiden för handling</i></font>

324
00:46:05,981 --> 00:46:07,061
<font face="sans-serif" size="71"><i>är nu.</i></font>

325
00:46:11,501 --> 00:46:17,661
<font face="sans-serif" size="71"><i>För det handlar inte längre bara om
huruvida vi fortfarande kan rädda naturen,</i></font>

326
00:46:19,181 --> 00:46:23,621
<font face="sans-serif" size="71"><i>utan om naturen fortfarande kan rädda oss.</i></font>

327
00:48:16,181 --> 00:48:19,101
<font face="sans-serif" size="71">Undertexter: Sabina Svensson</font>

