Atal honek suizidioa jorratzen du.
Zentzuz jokatu.
Zuregana etorriko dira.
Hil zituzten beste batzuk. Cassandra bezala.
Eta ni.
Aita?
Aita!
BARKATU JOAN BEHAR DUT
Beste batzuk ere izango dira. Hil zituztenak.
Cassandra bezala.
Eta ni.
Laz!
Eman buelta!
-Berde dago, txo. -Eman buelta!
Eman buelta!
Ongi zaude?
Barkatu.
Laguntza behar duzu?
Ez.
Aita… Aita hilda dago… Hilda dago.
Orain beste klasiko baterako denbora dugu albisteak baino lehen.
Ez dut ulertzen zergatik egin duen hau.
HARLAN COBEN-EN LAZARUS
Dylanek nahasmendu obsesibo-konpultsiboa du
eta gizartean funtzionatzeko arazoak ditu.
EZ DA AMAITU.
Eta? Emango didazu azalpenik?
Bada… etxera joatekoa nintzen.
Bai. Ez esan. Zergatik?
Hemen burua nahasten ari zait.
Ondo da. Eta lasaitzeko, begira zaude
aitaren suizidio-ohar lauso eta gogaikarriari.
Teoria bat daukat.
Zeri buruz?
"Ohar lauso eta gogaikarriari" buruz.
Eta?
Bueno, badakit aitaren idazkera dela.
Baina noiz hasi zuen esaldi bat letra larririk gabe?
Suizidioan pentsatzean.
Puntuazioa ziurrenik ez zen garrantzitsuena.
Esaldi baten amaiera dirudi. Ez hasiera.
Beraz… Eta lehen orrialdea balego?
Poliziak hau bakarrik aurkitu du.
Nork aurkitu zuen lehenago, poliziak ala Margotek?
Margotek.
Eta lehen orria kendu balu zerbaitengatik?
Zertarako?
Ez dut ideiarik. Ez dakit.
Esan zenuen ohar ziztrina dela, ez duela ezer azaltzen.
Hiru hitz eta marrazki arraro bat.
Ez da jendearen gogoan sartu den norbaiten azken oharra!
Uste dut nekatuegi zaudela.
Liburu bat irakurtzen ari zen.
Ipuru zuhaixka: Inozentziaren galera, CC Arnoldek idatzia.
Eta…
1954ko psikologia-liburua da. Ipuru zuhaixka analogia bat da.
Biblian, Jesus haurra eta gurasoak ezkutatuta zeuden
Herodesengandik ipuru zuhaixka batean.
Inozentziari eta galerari buruzkoa da.
Sutton?
Laz, haserretu egingo naiz.
Axola ez bazaizu, nik…
te pixka bat prestatu
eta tarta batzuk egingo ditut.
-Zaude, mesedez. -Ospa.
Nora zoaz, mutil?
-Beldurtuta zaude? -Aizu, Aidan!
Aizu.
Aizue!
-Zer, borroka bila? -Zer?
Erraza da mutil ahulekin.
Baina handiagoekin, zer?
Zu, zoaz. Besteok… hemen nauzue.
Zoaz pikutara.
Pikutara?
Zoazte eskolara.
-Sartu. -Oinez noa.
Ez dut nahi harrapa zaitzaten.
Ez naute harrapatuko, ahalik eta azkarren noa.
Eta korrika egiten badute?
Ez dute korrika egingo. Ez dago ongi ikusita.
Kontuz ibili, ados?
Esaldi zentzugabea da hori, kontuz ibiltzea ez da arazoa.
Arrazoi.
-Kafea? -Berandu nabil.
Beste ordu erdi batek berdin du.
Berriz ajea dudala pentsatuko dute.
Ajea duzu?
Bai. Baina ez dut nahi hori pentsa dezaten.
Nahiko garrantzitsua da.
Aitaren suizidioaz pentsatzen aritu naiz. Zerbait ez dago ondo.
Egia esan, hurkoekin beti dago gaizki.
Baina bere filosofia osoa, profesionalki,
"ez daitezela abandonatuta sentitu" zen.
Benetan sinesten zuen mindutako pertsonak salba zitezkeela.
Bai. "Nork lasaitzen du lasaitzailea?".
Snoopyrena da hori.
Entzun… Ez zuen pistolarik, Seth.
Hatz-markak bilatu dituzu?
Eta norbait hara joan, eta suizidio itxura eman balio?
Kaleko pistola da. Ezin da aurkitu.
Eta frogak?
Bolbora hondakinak eskuetan? Hori nabaria da.
Bai. Baina atzerapena da, Laz.
Eta suizidioak ez dira premiazkotzat jotzen.
Nork hil nahiko luke zure aita?
Lehenik, Cassandra Rhodesen kontua, duela 25 urtekoa.
Irakurri al dituzu eman nizkizun polizia-artxiboak?
Loturak bilatzen ari zara ez dauden lekuetan.
Ziur zaude horretaz?
Sutton, Cassandra eta zure aitaren artean urteetako aldea dago.
Adiskidetasunaz abusatzen ari zara.
Zortea duzu zure arreba gogoko dudalako.
KONFIDENTZIALA IREKITA
ARTXIBOA POLIZIAREN KASU-FITXATEGIA
KASU-FITXATEGIA SUSMAGARRI NAGUSIA: NEIL CROFT
KOKAPEN EZEZAGUNA
Beste batzuk ere izango dira, seme. Zuregana etorriko dira.
NESKA BATEN HILKETAREN SUSMAGARRIA ASKE
Ene Jainkoa.
Kaixo, Laz doktorea. Hau Neil da.
Lazarus doktorea.
Mesfidati zegoen, baina esan diot zuk iradoki zenuela,
eta ziurtatuko zenukeela hainbesterako ez izatea.
Bai, ez nago ohituta geletan "hizketan" aritzera.
Bueno…
Saiatuko naiz errazagoa izan dadin.
Hartu zerbait. Hartu dezake zerbait?
Bai.
-Hartuko dut. -Ez dut edaririk nahi.
-Hartu trago bat. -Ez.
-Neil, hartu trago bat… -Ezetz!
Neil… Zergatik ez zara hemen esertzen?
Cassandra, hemen.
Bikain.
Beraz… Bikoteentzako aholkularitza, bai?
Neil, hasiko gara zurekin? Zergatik uste duzu hemen zaudela?
Bere ideia izan zen. Gure harremana hobetzeko.
Ados. Cassandra, galdera bera.
Bueno, gure saioetan, beti animatu nauzu
neure burua defendatzera eta…
Eguneroko batean idazten dut eta aldi bakoitzean…
Hitz egin dezaket?
Mesedez.
Cassandra idolatratzen dut,
baina batzuetan, bere onerako, behar duena…
Dena bere amagatik da.
-Jainkoa. -Ez egin hasperen, Cassie.
Amak ez zion mugarik jartzen inoiz. Esaiozu.
Kalera irten eta txortan egiten zuen diru truke…
-Ez da egia. -Ez esan gezurrik.
Diru truke gizonekin oheratzen zen.
Seme-alabak mantentzeko, baina…
Han al zeunden?
Eta buruan sartu zitzaion hori normala zela.
Uste duzu kontrola izan behar duzula
bizitzan, oro har?
Munduak nola izan beharko lukeen pentsatzen dut buruan.
Behin pentsatuta, mundua horrela izatea nahi dut.
-Bat nahikoa da. -Ikusten?
-Bat nahikoa dela esan dut… -Beste bat nahi dut.
Edariak globo batean gordetzen ditut.
Gogorarazten dit gela honetatik kanpo,
mundu zabal bat dagoela…
Nora joango zinateke askatasun bila?
Indiara.
Zergatik?
Merkea da, erraza han galtzea, inork ez zaitu aurkituko.
-Joan beharko zenuke. -Agian bai.
Ezin nauzu utzi.
Joan ninteke, baina nola moldatuko zara?
Moldatuko nintzateke.
Zure ama bezala, zakilak zurrupatzen.
Utzi hori esateari.
Normala jazarlea izatea. Egia onartu behar da.
Hemen helburuetako bat ez al da gu garena onartzea?
Zakilak zurrupatu zituen.
Ez du onartuko, inork ez duelako nahi bere ama puta bat izatea.
Baina horixe zen.
Puta batetik etorri zen, eta onartu behar dugu
batzuetan nolako zura…
Jen!
Jen.
Amak eta aitak erosi zuten estatua hori…
Bezero batekin nago…
Kaixo.
Barkatu.
Gogoratzen duzu? Ama sehaskatzailea.
Bai.
Aitak bulegoan zuen, zergatik ez dago han?
Ez dut ideiarik. Baina mesedez, Laz.
Bai.
Ea.
Beti animatu nauzu neure burua defendatzera.
Eguneroko batean idazten dut eta aldi bakoitzean…
Guk baino ez genuen etxea erosi nahi.
Luze hutsik egon zen.
Ganbaran geratu zen zabor guztiaz gain.
Agur. Ni… banoa.
Oraindik bezeroarekin nago.
Kaixo.
Ezpatako bederatzia.
Kontuz ibili.
Hori kezkatzeko zerbait al da?
Ez.
Ados.
Bueno…
-Berriro ere zu. -Badakit. Barkatu.
Aipatu zenuen etxea erostean
ganbara ez zela behar bezala garbitu?
Bai. Baina, txo, afaltzen ari naiz, telebista ikusten.
Cassandra. Hemen lehen bizi zen emakumea…
Zer egin zenuen haren gauzekin?
Kutxa pare bat dira bakarrik. Ganbaran daude. Zer ba?
Uste dut aurrekoan aipatu nuela… Aita ezagutzen zuela,
eta arrazoi sentimentalengatik,
ikusi nahi nuke zer utzi zuen.
Edonor izan zintezke. Nire atarira etorri zara,
lapurra, iruzurgilea edo izan zaitezke.
Nire diru-zorroa emango dizut. Eta joatean itzuliko didazu.
Autoko giltzak?
Bai.
Ondo da. Tira.
Estatua hau…
Zer du?
Cassandrarena al da?
Bai, ganbaran zegoen.
Hau nire aitarena zen.
Hurrena nire telebista zure aitarena zela esango duzu.
Bere bulegoan zegoen.
Dakidan bakarra da emazteari gustatzen zaiola.
Kontuz igotzean.
Hor daude bere gauzak.
-Horiek? -Bai. Horiek dira.
Kaka.
Hau erosi genuenean,
jolas-gela egitea pentsatu nuen.
Playa jarri, garagardo batzuk, baina dena ongi prestatu behar da.
Lortu zoru indartu bat eta… Trenkada hau bota.
Auskalo zergatik itxi zuen. Emazteak ezetz esan zuen.
Ez ninduela inoiz ikusiko eta.
Esan nion: "Ez da hain txarra hori".
Berak itxi zuen? Cassandrak?
Bai, jo ezazu. Alde hori adreiluzkoa da, eta erdian dagoen guztia igeltsua.
Zerbait dago hemen atzean.
Zer?
Begiratu ezazu.
Baina orain begiratu behar dugu!
Begiratu behar dugu!
Alde, ero hori! Alde!
Zerbait dago hor atzean.
Pisutsua da.
Ondo zaude?
Bai, ikaratuta.
Zergatik etorri zara hona?
Cassandra aitaren bezeroetako bat zen. Bere bulegoa husten ari nintzen.
Bere izena ikusi nuen fitxategi batean eta jakin-mina nuen.
Eta gorpua Neil bada? Mutil-laguna. Neil Croft.
Emakumea hil zutenean desagertu zen.
Baina han goikoa bera bazen… Ezin da haren hiltzailea izan.
Ez gaitezen aurreratu. Ez dakigu norena den gorpua.
Ulertzen duzu deklarazioa hartu beharko dugula?
Sartu autoan.
Airea behar dut, Seth.
Sartu auto madarikatuan, astakirtena!
Nola arraio aurkitu duzu gorpu bat?
Egin behar duzun galdera hau da:
Nola arraio ez zuen poliziak aurkitu 1999an?
Zergatik zeunden han?
Aizu, ergela. Hau nire lana da.
Itzuli eta mesedeak eskatzen hasten zara, ados.
Atsekabetuta zaude, onartuko dizut. Baina hau serio jarri da.
Beraz, hasi hitz egiten edo arazoak izango ditugu!
Egia esango dizut.
Trago bat beharko dugu.
Aitarekin hitz egin dut.
Eta Cassandra Rhodesekin.
Badakit. Hilda daude.
Azalduko duzu hobeto?
Cassandrarekin hasi nintzen.
Aitaren bulegoan nengoen, lur jota,
bere sofan eserita, bere lekuan egoteko…
Begiak itxi eta, bat-batean…
Bulegora sartzen da. Cassandra.
Saio batera baletor bezala.
Ez da ametsa?
Ez da ametsa, ez.
Botikak hartzen ari zara?
Seth.
Ados. Orduan, zer dio?
-Hildako emakumeak? -Ez du uste hilda dagoenik.
Terapiara etorri zela uste du.
Nire aita naizelakoan, esaten du…
Entzun? Esan dut pentsamendu horiek izan ditudala.
Eta zer egin zenuen?
Ez zarelako zure aita.
-Plantak egin. -Zergatik?
Ez dakit.
Agian lagunduko zidalakoan aitaren suizidioa ulertzen.
Lagundu zizun?
Ez, berak… Bere jazarleaz hitz egin zuen,
eta Neilez, bere mutil-lagunaz, gaur han zegoen.
Orduan, zein da zure aitaren zeregina?
Bart, bere bulegora itzuli nintzen,
bere hiletaz pentsatzen, Suttonez.
Pentsamendu asko. Eta zerbait entzun nuen…
Gora begiratzen dut.
Eta hor dago.
Zer dio?
Zera dio…
Beste batzuk izango dira.
Hil zituzten beste batzuk.
Cassandra bezala.
Eta ni.
Nork hil zuen esan al zuen?
Ez.
Galdetu al diozu?
Ez.
Badakit erokeria dirudiela.
Baina nola azaltzen duzu gaurkoa gezurretan ari banaiz?
Uste dut jakiteko modu bakarra dagoela.
Hemen zegoen estatua.
Neil hizketan ari zen, Cassandra… haserretzen ari zen.
Bere ama puta bat zela esaten. Eta bat-batean, estatua hartu eta…
Bufanda gorria zeraman, bera hiltzeko erabili zutena.
Hil zuela esaten ari zara… Barkatu, agian hil zuela,
hiltzailetzat dugun gizona.
Eta duela 25 urte gertatu izan zitekeen hilketa hau,
gaur ikusi duzu.
-Laz… -Badakit zer dirudien, Seth. Ados?
Paziente batek hau esango balu, kezkatuko nintzateke.
Gela honetatik kanpo, gizon arrazionala naiz, baina hemen…
Ados.
Birsortu dezagun egoera.
Haiek agertzeko egoera bera, zehatz-mehatz.
Begiak itxiko ditugu?
Bai.
Eta agertzen dira?
Lehenik soinua dago. Beti soinua lehenengo.
Eta gero iristen dira.
Ados. Laz… Ez daukat azalpenik.
Dakidan guztia da ezin diedala lankideei esan
gizon bat ikusi zenuela, ziur aski hilda,
emakume batek erasotua, ziur hilda dagoena,
zure aita hilaren bulegoan,
eta bere buruaz beste egin ez zuela esaten duela,
eta haren hiltzailea bilatu behar dugula.
Pixa egitera noa.
IPURU ZUHAIXKA INOZENTZIAREN GALERA
Ezin diozu jendeari esan mamuak ikusten dituzula.
Erotzat hartuko zaituzte.
Seth?
Badakit ez dudala "eroa" terminoa erabili behar.
Konnotazio gutxiesgarriak omen ditu.
Baina inork ez daki jada nola deitu ezeri,
batez ere nire adineko jendeak. Nik nuen adinekoa.
Nola zaude hemen?
Lurperatu zaitugu.
Zer gertatzen zait, aita? Zergatik ikusten zaitut?
-Zergatik uste duzu? -Ez naiz pazientea.
Denok gara pazienteak, seme. Gela honetan egon edo ez.
Eta? Zer moduz zaude?
Ondo. Bai, ondo. Hildako jendea ikusteaz gain.
Bai. Hitz egin Cassandrari buruz.
Hemen egon zen azken aldian,
estatua batekin mutil-lagunaren burua jo zuen.
Bai?
Bai. Bulego honetan.
Bueno, beti animatu izan dut bere burua defendatzera.
Sutton hil eta urtebetera hil zen. Esan zuen norbait jazartzen ari zitzaiola.
Eta loturarik badago?
Cassandra… Neil…
Zu naizela uste dute.
Hemen sartzen dira, mamuok…
eta berregitea bezala da,
denbora-makina bat bezala.
Ezagutza profesionalak esaten dit ezin dela egia izan.
Buruko kontua izango da, baina ikusten ditut.
-Nire aurrean. -Ados.
Bueno, bai, teorizatu dezagun.
Pertsona horiek hitz egiten dute
nire saioetan hitz egiten zuten moduan.
Eta gela honek istorio asko entzun ditu.
Hainbestetan esandako miseriak hormetan sartu dira,
eta haiek edukitzen saiatu zen egituraren parte bihurtu.
Eta orain zer, hormetatik ateratzen ari da hilda zaudelako?
Agian bai.
Zu ni zarela uste badute,
orainean bizi direla esan nahi du.
Haien orainean.
Beraz, ez dira mamuak. Mamuek jakingo lukete hilda daudela.
Badakizu hilda zaudela?
Baina iraganeko mamua naiz,
mendeku bila nator. "Madarikatua, non daude nire kateak?"
Aita… Aita, mesedez.
Barkatu. Ez naiz asko ateratzen.
Honen mira duzu, ezta?
Zu eta biok, eztabaidatzen.
Baina psikiatra zara.
Heriotza betiko dela dakizu.
Zu eta biok ez garela inoiz gehiago elkarrekin egongo.
Eta hori onartzen zaila da biontzat.
Beraz, esaten ari zara…
zure mira oso handia dudalako agertzen zarela?
Nork hil zaitu? Mesedez, aita. Mesedez.
Suizidatu ez bazinen, jakingo duzu nork hil zintuen.
Aita, nork hil zintuen?
-Ez dakit. -Mesedez, aita. Mesedez.
Suizidatu ez bazinen, jakingo duzu nork hil zintuen.
Eta norbaitek hil bazaitu,
Suttonen hilketarekin lotura izan dezake.
Mesedez.
Nire Sutton ederra.
"Ez da amaitu" jarri zenuen.
Oharrean.
Suttonez ari zinen?
Aita?
Aita? Aita. Suttonez ari zinen?
Laz.
Ondo zaude?
Norekin ari zara?
Goazen hemendik.
Tarta bat egiten?
Bai.
Ipuru zuhaixka ikertzen ari naiz.
Liburu bat baino ez da. Ez nuen aipatu behar.
Ez. Entzun.
Herrialde batzuetan, berraragiztatzea adierazten du.
Badira baia erretzen duten kulturak,
eta kea purifikazio-erritu mota baten parte da.
Batzuek uste dute beste munduekin harremana suspertzen laguntzen duela.
Eta gero interpretazio ilunago bat dago.
Zein?
Egurrak deabruzko izakiak uxatzen dituela.
Bueno, hori txorakeria da.
Ez, baina bere mezu bat izan daiteke.
Uste duzu buruan sartu zitzaiola berriro harekin egon zitekeela?
Posible da. Dena da posible.
Uste duzu uste zuela Suttonekin…?
Jen!
Barkatu. Nekatuta nago. Gora noa.
ALISON BROWN INSPEKTOREA
Aurrera.
Forentseek gorpua Neil Croftena dela egiaztatzen badute,
hiltzeko arma izan daitekeela kontuan hartu behar genuke.
Cassandrak hil bazuen,
orduan, nork hil zuen bera?
"Ez da amaitu" jarri zenuen oharrean. Suttonez ari zinen?
Aita. Suttonez ari zinen?
ZORIONAK 98KO PROMOZIOA
Kaixo?
Joel Lazarus?
Barkatu. Ez nuen barrura sartu behar.
Atea jo dut.
Limonada pixka bat nahi duzu?
Badakit zer pentsatzen duzun nitaz. Edo zer pentsatzen zenuen.
Bide batez, nire doluminak. Zure aitagatik.
Eskerrik asko.
Eta, bai…
Denbora luzez, arreba hil zenuela pentsatu nuen.
Ez zinen bakarra.
Galdera arraroa da limonada batekin egiteko, baina…
Zuk hil zenuen?
Badakizu nola ezagutu nuen Sutton?
Eta neska xarmagarria zen, bide batez. Oso adeitsua.
Txakur baten bila zebilen.
Razzles. Zuen aitona-amonen txakurra.
Lorategi eta patio guztiak miatzen lagundu nion.
Azkenean, aurkitu genuen. Oso pozik zegoen.
Eta jostailu hori ekarri zidan eskerrak emateko.
Nire kezka zen gure kalean zeundela.
Gure kalean zenbiltzan bera hil zen gauean.
"Zenbiltzan". Ikusten?
Egunkarietako hizkuntza.
"Arraroa", "ermitaua",
jende desberdina ez zaie gustatzen.
Aurretik salaketa bat izan zenuen
neska bati barruko arropa lapurtzeagatik. Bazuen oinarria.
Ez duzu inoiz ezer irrazionalik egin?
Gaztea nintzen.
Orduan, zergatik zeunden han?
Joel…
Hogei urte nituen.
Oraindik birjina nintzen.
Eta bosgarreneko emakumea atsegin nuen.
Ez nuen konfiantza askorik, baina egun hartan entzun nion
gauean aterako zela,
beraz, harekin mintzatzeko modua asmatu nuen.
Bere autoak arazoa zuela adieraztea.
Nik sortutako arazo bat.
Arazoa zen, ez nengoela ziur noiz aterako zen.
Ados.
Jakina, aurretik ikusi zintuztedan graduaziora joaten.
Poliziari esan nion hori.
Esan nien, geroago, Billy MacIntyre iristen ikusi nuela
zuen etxera autoz, eta zure arreba sartu zen.
Billy?
Ez zirudien pozik.
Nahiko eztabaida gogorra izan zuten.
Billyk oihu egin zion eta gero alde egin zuen azkar.
Zer egin zenuen hori ikusi ondoren?
Ezer ez.
Ez nion garrantzirik eman.
Ohikoa zena pentsatu nuen: bikotekideen arteko liskarra.
-Eta etxera joan zinen? -Bai.
Bosgarreneko emakumearen zain egon beharrean?
Baimenik gabe sartu zara nire etxean.
Poliziari deitu al diot?
Ez.
Limonada eskaini dizut eta zure galderak erantzun.
Galdekatu nahi banauzu berriro 1998an bezala…
Hobe duzu joan.
Suttonen panpina eraman nahi nuke.
Ekarriko dizut.
Hobe nuen joan.
Baina errudun emango nukeen.
Ahaztuko zela uste nuen.
Billy MacIntyrek ez zuen nire izena zikintzeko aukerarik galtzen.
Poliziak nire txartela markatuta zuen lehen egunetik.
Norbait lapurtzen edo ukitzen dutenean, nor galdekatzen dute?
Oraindik zurrumurruak daude sarean,
frogarik ez, baina ez zaie axola.
Imajinatu zer sentitzen den…
mesfidantzaz begiratzen dizutenean.
Oraindik ere.
Aupa, zer duzu?
Galdera bat. Oraindik hitz egiten al duzu Billy MacIntyrerekin?
Nondik atera da hori? Irudipen batean ikusi duzu?
Zure aitaren hiletan egon zen, baina azkar joan zen.
-Baduzu bere zenbakia? -Bai. Aldatu ez badu behintzat.
Margoti galdetuko diot.
Bere amak izango du, baina bat-batean deituko diozu?
Bellarekin berriro hitz egin nuen, zergatik ez Billy?
Utzi pentsatzen. Billy astakirtena zelako.
Bai, arrazoi.
Baina astakirtenekin hitz egiteari utziko banio, orduan…
Oso ongi.
Bai.
Milesker.
JONATHAN LAZARUS 4899 KASUA
TIRO-HONDAKINEN PROBA AURKIKUNTZAK
Sutton?
Aupa, aita.
Azpitituluak: Julen Zabaleta
Ikuskatzailea: Ilargi G. eta