BU FİLMDEKİ ARŞİV GÖRÜNTÜLERİ RESTORE EDİLMİŞ VE RENKLENDİRİLMİŞTİR
BAZI OLAYLARA AİT GÖRÜNTÜLER, ANLATIMI GÜÇLENDİRMEK İÇİN BİRLEŞTİRİLDİ
EYLÜL 1940
NAZİ ALMANYASI, BRİTANYA'YA BÜYÜK BİR HAVA SALDIRISI BAŞLATTI
İngiltere, Avrupa'da ayakta kalan son adadır.
Ne olursa olsun İngiltere çökecektir!
HAVA SALDIRILARI 8 AY DEVAM ETTİ
BU FİLM, BRİTANYALILARIN SALDIRIYI NASIL KARŞILADIĞINI ANLATMAKTADIR
Düşmanın aslında ne kadar yakın olduğunu fark etmenin getirdiği büyük bir
şok yaşanıyordu. Birinin bizi yok etmeye
çalıştığını görmüştük.
Hepimiz merdiven altlarına sığındık. Diri diri yanacağımı düşündüm!
Sonuna kadar yaşıyorduk. Çünkü daha ne kadar yaşayacağımızı
bilmiyorduk. Beraber olabildiğimiz
her an çok değerliydi.
Bu şeytani zorbalık, nihai yok oluşuna doğru ilerlerken
halkımızda beklentileri aşan bir tesanüdün doğumuna vesile oldu.
Feleğin çemberinden hep birlikte geçtik.
BRİTANYA VE BLITZ
Yeni açanlar için söyleyelim; Büyük Britanya,
Almanya'ya karşı savaşa girdi.
Bu sabah herhangi bir çatışma yaşamadan Paris'i işgal eden Almanlar,
düşmanın ortadan kaldırılışının başladığını duyurdu.
Tarihin en kritik günleri şu an başlıyor.
Bir, 'ki, bir, 'ki, bir, 'ki, bir, 'ki, bir, 'ki, bir, 'ki.
Büyük Britanya işgal edildiği takdirde, Hitler tüm Avrupa'nın himayesi
- altına gireceğinin farkında. - Bir, 'ki, bir, 'ki,
dur. Bir, 'ki, üç, indir.
Bir, 'ki, üç, sağa!
- HARİTA OPERATÖRÜ - RAF DEBDEN 21 YAŞINDA - Kızların ne yapmasına izin
vereceklerini bilmiyorduk. Ama çok heyecanlıydık.
Gençtik. 18, 19, 20'li yaşlarda. Açıklaması çok zor,
hiçbirimizin daha önce yaptığı hiçbir şeye benzemiyordu.
Harita operatörlüğünde çalışmak, çok heyecan vericiydi,
çünkü savaşın gidişatını anında öğreniyorduk.
Bugün, bütün dünyanın gözü İngiltere ve İngiliz halkının üstünde.
Güneydoğu yönünden düşman uçağı yaklaşıyor.
Hügo 1'e 5'te, alçaktan uçuyor.
Küçük bir ada krallığını Nazi Almanyası'ndan
koruma sorumluluğu, Kraliyet Hava Kuvvetlerindeki
askerlerin omzunda.
Çok yakından geçiyor, hissedebiliyorum.
Gözünü dört aç.
İnsan ister istemez kendini kaptırıyor tabii.
Düşmanı indirmelerini heyecanla bekliyorsun.
Canlı yaşadığımız bir mücadeleydi.
İndir onu! Evet, hakladı çocuklar! Tam göbeğinden! Harika!
Kızlarla oğlanları o kadar yakınlaştıran da işte buydu. Çok da yakışıklılardı.
Ve tabii havada hep bir aşk kokusu vardı.
Ama açıkçası ben Bay Mükemmel'le karşılaşmayı beklemiyordum.
Bu ada dayanabilirse Hitler'in işgal planlarının
sallanmasına da yardımcı olabilir.
Hitler'in acelesi var. İşgal girişimi her an olabilir.
Britanya Hava Kuvvetleri…
ADOLF HITLER'İN SESİ
…2 ton, 3 ton, 4 tonluk bomba atarsa…
…biz de onlara bir gecede 150 ton, 180 ton, 230 ton, 300 ton bomba atarız!
Şehirlerini haritadan sileceğiz!
LONDRA
Londra savaşta ve Londra, ilk hava saldırısı alarmını duydu.
Britanya,
Almanya'nın İngiltere'yi işgal etmek için görülmemiş bir hazırlık
yapmasından endişeli.
HITLER'İN SÖZLERİ AKŞAM HABERLERİ
ARANIYOR! CİNAYET, ADAM KAÇIRMA, HIRSIZLIK VE KUNDAKLAMADAN
Bütün ülkede bugün gün batımından itibaren karartma düzenlemelerinin
yürürlüğe gireceği duyurulmuştur.
TATE SANAT GALERİSİ
LONDRA HAYVANAT BAHÇESİ
LONDRA ZOOLOJİ TOPLULUĞU REGENTS PARK
400 bin çocuk, Londra'dan tahliye edildi bile.
Yarın başkaları da yola çıkacak.
Çok zor günlerden geçiyoruz. Aileler, çocuklarından ayrılmak zorunda kalıyor.
Lâkin önceliği güvenliğe vermemiz gerek.
Daha çocuktum, ve o günlerde erkek çocuklar ağlamazdı.
Vedalaşmak için ailelerimize koşup sarılmamıza,
öpmemize izin vermediler. Ben hep ablam Kitty'yi örnek alırdım.
Kendimi güvende hissediyordum, çünkü Kitty beni koruyacağına
söz vermişti. Annemin içine bir şey doğmuştu.
Kitty ve ben, Londra'da kalırsak başımıza
çok kötü şeyler geleceğinden emindi. Tatil gibi olacaktı;
bize öyle anlatmışlardı. O gün,
benim için normal bir
çocukluk dönemi sonsuza
dek kapanmıştı. Neler yaşayacağımızı hiç bilmiyorduk.
Bize bir çatışmanın yaklaştığı söylenmişti.
Ama neyle karşılaşacağımızı bilmiyorduk.
Görev başındaydım. Düşman uçağı görüldü bilgisi geldi.
Bir yaygara koptu.
Ve 400 ila bin Alman'ın yaklaştığını öğrendik.
Güneydoğu yönünden düşman uçağı yaklaşıyor.
Hügo 1'e 5'te, alçaktan uçuyor.
Açıkça görülüyordu, hemen anlaşılıyordu. Hedefleri Londra'ydı.
LİMAN EAST END, LONDRA
Çok sıcak bir Eylül ayıydı.
Gökyüzüne baktım. Yukarda pofuduk bulutlar vardı
küçük küçük toplar gördüm. Ne olduklarını çözemedim.
O anda çok korkmadık, çünkü açıkçası ne olduğunu anlayamamıştık.
Bombaların gökyüzünden yere düşüşünü gördüm. İnanılmazdı!
Evlerin altındaki bir tünele sığındık.
Tabii ki ben de bir anda olayın büyüklüğünü anlamıştım.
BLITZ'İN BİRİNCİ GÜNÜ 7 EYLÜL 1940
Kontrol noktalarına rapor verilsin. E'den 60.
İstasyona 100 araç hazır beklesin.
İyi akşamlar, burası Londra.
Nehir boyunca limanlarda ve doğu yakasındaki
sanayi bölgelerinde büyük yangınlar hâlen devam etmekte.
Kentin batısından yardıma gelen itfaiyenin sirenleri bütün gece yankılandı.
Yangının gerçekten nasıl bir şey olduğunu ilk defa görüyordum.
Yaşlı bir itfaiyeci beni sakinleştirdi. 'Korkma evlat, sen bana yakın dur,
yeter,' dedi.
Üç boy lazım.
"Sadece hortumu sıkı sıkı tut ve ne olursa olsun, onu bırakma. Çünkü sana çarparsa,
öldürebilir. "
Aşağıyı boşaltın!
İhtiyar itfaiyeci, 'Korkma evlat,' diyordu,
'korkma oğlum.' İnsan korkuyor. Çok korkuyor.
Çok yüksek bir binanın üstünde durmaktayım.
Ve buradan baktığımda bütün Londra'yı görebiliyorum.
Bu kadar dehşet verici bir durum olmasa, gördüğüm en güzel manzara diyebilirdim.
Güneye doğru bütün gökyüzü kızıl bir ışıkla parlıyor.
Eski kitaplarda tasvir edilen kıyamet gününü hatırlatıyor.
CHELSEA BATI LONDRA
Tempo giderek hızlanıyor. Blitz, bu gece başladı.
Limanların üstünde gökyüzü kıpkırmızı, adeta devasa bir günbatımı. Ne hayat ama!
Her an bombalanabilir veya baştan çıkarılabilirsin.
Rupert diye çok yakışıklı bir adamla tanıştım.
Bekâretimi vermem için ısrar edip durdu.
Açıkçası ben biraz edepsiz erkekleri seviyorum.
Kendini Tanrı gibi gören erkekleri.
Rupert, hayatı hiç ciddiye almıyor ve kendini evrenin efendisi sanıyor.
Her an ölebilirmişim duygusunu içimden atamıyorum. Ve ölümün karşıtı hayattır.
Sanırım yarın Rupert'a istediğini vereceğim.
Dışarı çıktığınızda alevlerin sesini duyabiliyorduk.
Ses uzaktan, limandan geliyordu. Babam,
Hava Kuvvetlerine gitmeden önce 'annene iyi bak,' demişti.
Anneme 'hava saldırıları için bir sığınak var anne. Oraya gidelim,' dedim.
Orada bize bir şey olmaz, güvende oluruz diye düşünüyordum.
Sonra sıcak oldu. Sıcaklık gittikçe artıyordu.
Anneme seslendim. 'Anne, neredesin?
Burada mısın?' Diyordum. Hiç cevap gelmedi.
Korkunç bir şey yaşandığını anladım.
Bomba düşmüştü.
Yer değiştirme ve acılardan en çok etkilenen,
Doğu Yakasında yaşayan işçi sınıfı oldu. Küçük evlerle dolu sokaklar,
bombalarla yerle bir edildi.
Gayriresmi raporlara göre Cumartesi gecesi yaşanan saldırıda 400 kişi öldü,
1400 kişi yaralandı.
Ablamın evi, Brick Lane'e bakardı; ben de o gün oradaydım.
Ve Churchill o sokağa geldi. Bir anda bağrışlar,
tezahüratlar, yuhalamalar duydum. O gelmişti. Bu, oydu. Gerçekten vardı!
Churchill'in adı bizim evde hiç hoş anılmazdı. Savaş başlayana kadar.
Sonra adı hep sevgiyle anıldı.
Londra'nın gaddarca
WINSTON CHURCHILL'İN SESİ
gelişigüzel bombalanması
pek tabii Hitler'in işgal planının bir parçası.
Ama Britanya halkının cesaretini bilmez o.
Londralıların çetin doğasından bihaber.
Onlar, özgürlüğü hayatlarının önünde tutar.
Herkesin birlik olması ve sağlam durması gereken bir dönemdeyiz.
Londralı hemşehrilerim, çok zorlu bir sınavdan geçiyor.
Ve bu sınavın sonu veya sonuçlarının ciddiyeti
henüz öngörülememekte.
Beni çıkarıp hastaneye götürdüler. Orada babam beni buldu.
Ona annemi sordum. 'Annem nerede baba, o nasıl?' Dedim. Hiç saklamadı.
'O öldü' dedi. Vücuduma bıçak saplanmış gibi oldum.
Gerçekten fiziksel bir acı hissettim.
Annemi o berbat sığınağa ben götürmüştüm ve ölmüştü! Bunu hiç atlatamadım.
Bugün bile. Hiç atlatamadım.
Kraliyet Altesleri, Prenses Elizabeth.
Bu ülkenin binlerce çocuğu evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Annenizden, babanızdan ayrı düştünüz.
PRENSES ELIZABETH, 14 YAŞINDA İLK RADYO KONUŞMASI
Taşradaki bütün nazik insanlara,
GALLER
size evlerini açtıkları için ayrıca teşekkür etmek istiyoruz.
Platformdan inmeniz rica ediliyor. Lütfen hızlı adımlarla ilerleyelim.
Biri Galler'e geldiğimizi söyledi. Herkes bir tuhaf konuşuyordu.
Orada, benim sınıfımı bir yöne gönderdiler,
ablam başka bir yöne gönderilmişti. Görevli hanımlar,
bakıcı ailelerin istedikleri çocukları seçebileceği şekilde bir
düzenleme yapmışlardı. Neticede, bir tek ben geride kalmıştım.
Başka bakıcı aile de yoktu. İşte o zaman endişelendim.
Sonra bir ayak sesi duyuldu. Ardından odaya bir kadın girdi ve 'başka
çocuk kaldı mı?' diye sordu. Bana bakıp, 'Bunun tipini pek beğenmedim.
Zaten ben kız istiyordum,' dedi. En sevimli hâlimle gülümsemeye çalıştım.
Ve dedi ki; "Aman tamam,
peki, alıyorum!" Ben o tuhaf kadınla gittim. Kitty'den hiç iz
yoktu. Orası bir madenci kasabasıydı
ve kasabalıların çoğu, çocukların oraya gönderilmesinden
hiç hoşnut değildi. Çünkü o sırada madenciler grevdeydi.
Londra'daki hükümete çok kızgınlardı. Winston Churchill'e de çok kızgınlardı.
Oradaki üç çocuğu hatırlıyorum. Bize sataşmışlardı.
Biz de onlarla dövüşmüştük. Bakıcı annem şöyle demişti:
"Siz Londra kaçkınları, buraya savaştan kurtulmak için geldiniz.
Ama bir savaş da burada çıkarıyorsunuz!"
Londralılar, hava saldırısı sığınaklarından
çıkamasın istiyorduk.
LUFTWAFFE PİLOTU
20'şer dakikalık aralarla.
Ve bu aralıksız saldırılarla İngiltere'yi dize getireceğimize inanıyorduk.
Burası Trafalgar Meydanı. Duyduğunuz ses,
hava saldırısının yaklaştığını haber veren sirenler.
BLITZ'İN ALTINCI GÜNÜ
13 EYLÜL 1940
Buckingham Sarayında,
Kral ve Kraliçe kıl payı kurtuldukları saldırının kalıntılarını inceliyor.
Kendi evleri de bombalanan Kral ve Kraliçe,
Nazi barbarlığına maruz kalan vatandaşlarını
çok iyi anlıyor ve ikisinin de kalbi onlarla beraber çarpıyor.
Kral ve Kraliçe sokağa indiğinde tezahüratların
yanında itirazlar da yükseldi: "Sarayınıza dönün siz!
Bir bombayla bizi anladığınızı mı sanıyorsunuz?
Bizim tepemize binlercesi düştü!"
Ne yazık ki Doğu Yakasında yeterli sığınak yoktu. Yer altı,
en uygun sığınma yeriydi. Ama hükümet, metroları halka açmamaya karar vermişti.
Metroların sığınak olarak kullandırılması için bir kampanya başlattık.
Savoy Otel. Hedefimiz orasıydı.
Kampanyayı bir adım daha ileri götürerek Savoy Otel'in sığınağını işgal edecektik.
Toplamda 78 kişi geldi.
Girmemize izin verilmeyen bir yeri işgal etmiştik! Ardından polisler geldi.
İçlerinden biri bize, 'burada ne yapmak istiyorsunuz?' Dedi.
'Buradan bir şey istediğimiz yok, bize metroları açın,' dedim.
DOĞU YAKASI İŞÇİLERİ SAVOY'U İŞGAL ETTİ
TAŞKIN KALABALIK, LONDRA'NIN SEÇKİN OTELİNDE HAK TALEP EDİYOR
Hükümet, halkın metroyu sığınak olarak
kullanamayacağını duyurdu. Bu tuhaf savaştaki en
dikkat çekici gelişme, Londralıların işe bizzat el koyarak
sığınak sorununu çözmesi oldu.
Kulaktan kulağa, metroya inmenin sorun
olmayacağı yayılıyordu.
Ama girişte kapılar kapalıydı ve asker yığılmıştı.
Arkamızda giderek daha çok insan birikiyordu.
Kapıları sarsıp 'alın bizi,' diye bağırıyorlardı.
Bir anda büyük bir sevinç koptu. Hükümette birileri fikir değiştirmişti.
Babam bağırdı: "Bu, işçi sınıfının zaferidir!" Ve bu,
yer altındaki hayatın başlangıcı oldu.
Britanya Muharebesinde yeni bir aşama.
Haftalar süren bekleyişin ardından liman bölgesine çok kapsamlı bir hava
saldırısı başladı.
Manş Denizi üstünde her gün yüzlerce Nazi savaş uçağı gürleyerek geliyor.
Bu ada,
Hitler'in hırslarına engel olmak için Batı Avrupa'nın son kalesi olarak direniyor.
Kraliyet Hava Kuvvetleri, dünyanın en iyisidir. Ama Almanya,
havada sayısal üstünlüğünü hâlâ koruyor.
Savaşı kazanmak zorundaydık. Ve ne olursa olsun kazanmaya kararlıydık.
Yenilirsek yok olacağımızın farkındaydık ve asla pes etmeyecektik.
Düşünüyorum da, sanırım 100 kadın falandık.
Ve erkekler bize saygıyla davranıyordu. Kabul edilmiştik.
Bize duyulan güven, gururumuzu okşuyordu ve işimizi
yapıyorduk. Denis'le ilk karşılaşmamızda
traktör kullanıyordum. Motora bir avuç kum attı ve
durmasına sebep oldu. Ona
tamir ettirdim. 'Sen durdurdun, sen çalıştır,' dedim.
EDITH HEAP'İN GÖRÜNTÜLERİ
Dediğimi yaptı. Denis, çok iri yapılı dimdik bir adamdı.
Bayağı da yakışıklı sayılırdı. Hiç ağız dolusu gülmezdi,
çünkü iki dişinden utanıyordu. Ama kendine has bir gülümsemesi vardı.
Ve benden epey hoşlandığına kanaat getirmişti.
Bana filonun dans partisine gidip gitmeyeceğimi sordu. 'Evet,' dedim!
Nöbetimiz bitince hepimiz dansa gittik. Orada beni bekliyordu.
Tanıştığımız için çok şanslıydık. Savaş olmasa belki hiç tanışmayacaktık.
Çok komik biriydi. İnanılmaz da romantikti.
Beraber çok gülerdik. Savaş yüzünden duygular çok daha yoğun
çok daha güzel, çok daha güçlüydü. Beraber olduğunuz her an çok değerliydi,
çünkü bunun daha ne kadar sürebileceği belli değildi.
İngiltere Muharebesi'nin birinci ayı bitmek
üzere. Ve Londra hâlâ direniyor.
BLITZ'İN 24. GÜNÜ
1 EKİM 1940
Çok zor bir sınav geçirdi ama hâlâ ilk günkü kadar cesur.
Dayanabiliriz. Kadın ve çocukları bombalayarak
kazanacağını sanıyorsa çok yanılıyor. Burası Londra ve hepimiz dimdik ayaktayız!
Herkese sevgiler!
Rupert'a duyduğum tutku, yokluğunda iyice arttı.
Onu bir haftadır görmedim!
Bütün sabah onu düşündüm ve onsuz bir hayata daha ne kadar katlanabileceğimi
merak ettim.
Eve dönerken 17 Alman uçağı saydım ve aşağı atılan yüzlerce bomba gördüm.
Biri bağırdı.
Bizimki sokakta öylece yürüyordu. Silahlar hiç umurunda değildi.
Mountview diye çok şık bir kafe bulduk. İçerde canlı bir orkestra çalıyor.
Işıkların altında parıldayan, mozaikli sütunlar!
Mutluluktan sarhoş gibiyim. Bütün duyular keskinleşmiş ve hızlanmış
gibi. Sonunda bitkin düştük. Ve Shaftesbury Caddesinin
yıkıntıları arasından döndük. Bütün benliğimizle seviştik.
İçim huzur ve mutlulukla doldu. Bu korkunç hayatta bize kalan
birkaç güzel şeyden biri bu.
Almanlar, Londralıların moralini bozmayı amaçladıysa
feci başarısız oldular.
Almanlar, Büyük Britanya saldırılarında taktik
değiştirmiş gibi görünüyor. Böylece daha çok zarar vermeyi umuyorlar.
Alman lider, savaşın çok uzun sürebileceğini söyledi.
Bunun zor bir görev olacağını hepimiz biliyorduk.
LUFTWAFFE PİLOTU, 20 YAŞINDA
Çok ciddi bir hava vardı.
Havalanmadan önce hep "Dönebilecek miyiz?" Diye düşünürdüm.
Bana bir şey olacak mıydı?
Evimi bir daha görebilecek miydim?
MIDLANDS, İNGİLTERE
Coventry, düzenlenen Godiva Alayıyla tarihine
selam duruyor. Coventry,
günümüzde önemli bir sanayi kenti. Ve bunu,
şehrin özgürlüğü için soyunan
Kontes Godiva'ya borçlu.
Bu kadim şehir, yüzlerce fabrikada dünyanın en
modern makinelerini üretiyor.
Mühimmat fabrikalarında daha çok kadına ihtiyaç var.
Yan işlerde yardım etmek üzere evlerinden ayrılıp belirlenen görev
yerine gidebilecek kadınlar aranıyor.
Farklı bir yere gitmek, farklı bir şey yapmak çok heyecan verici.
Coventry! Coventry! Coventry durağına geldik!
Babam beni vazgeçirmek için çok uğraştı.
Babam herkesi etrafına toplamayı severdi. Ve büyümenin tek yolu, ondan uzaklaşmaktı.
Ama ben çok kararlıydım. Savaş için çalışmaya gidecektim.
Ertesi gün bizi fabrikaya götürdüler. Herkes bisiklet üstündeydi. Yüzlerce,
binlerce insan, çalışmaya geliyordu!
İlk siren çaldı.
'Bak, uğursuz geldin, seni burada istemiyoruz,' dediler.
Makineli tüfekle bisikletlilere ateş ediyorlardı.
O insanlara ne olduğunu merak ettim.
İnsanların bir bir yere yığılışını gördüm.
Kimse sıradan insanlara saldırmak istemiyordu.
Coventry hamlesiyle Britanya halkına dehşet saçma fikri, düpedüz aptallıktı.
Saldırı başladığında kötü bir şey olacağını
anlamıştık. Merdiven altlarına sığındık.
Herkes merdiven altının en güvenli yer olduğunu söylüyordu.
Bir anda her yer karardı ve yangınlar başladı. Benim saçlarım çok uzundu.
Ve uçlarından tutuşmaya başlamıştı. Çok korkutucuydu.
Diri diri yanacağımı düşündüm!
BLITZ'İN 69. GÜNÜ
15 KASIM 1940
Çok önemli bir hatırlatma yapmak istiyorum:
Coventry'de kullanılması planlanan bütün sular, önce kaynatılmalıdır.
Suyu nereden almış olursanız olun, lütfen kullanmadan önce
kaynatmaya özen gösterin.
COVENTRY KATEDRALİ
Edinburgh'a döndüğümüzde mültecilere benziyorduk.
Tek kelimeyle altüst olmuştum. Döndükten sonra duyduğum ilk sirende
neredeyse sinir krizi geçiriyordum.
Alman uçakları, dün gece Büyük Britanya'ya birden
fazla saldırı düzenledi. Saldırılar,
saatlerce devam etti ve ülkenin değişik bölgeleri hedef alındı. Pek
çok yere yangın bombaları atıldı. Güney Sahilindeki şehirler dâhil.
ÖLÜ
Ayrıca İngiltere'nin batısı. Midlands ve Kuzeybatı da vuruldu.
Şu anda bütün yangınlar kontrol altına alındı.
Komuta Kademesinden alınan bilgiye göre,
Almanya'nın dünkü saldırıları Liverpool'a odaklanmıştı ve Liverpool Limanını
işlemez hâle getirmeyi hedefliyordu.
Yüzlerce Alman uçağı, Liverpool'a saldırdı ve kente,
Coventry'den bile büyük hasar vermeyi başardı.
Churchill, bize ne kadar cesur olduğumuzu
söyleyip duruyordu. Asla teslim olmayız diyordu.
Liverpool'da yaşayanlar o saldırıdan sonra bir gecede teslim olmaya hazırdı!
Gücü elinde tutanlar için hiç sorun değil, değil mi?
Onlar nasılsa çelik kaplı sığınaklarında güvendeydi. Almanlar,
bize bunu yapabiliyorken bizim buna karşı bir şey yapamayışımız,
içimi öfkeyle dolduruyordu. Biz sadece öldürülmeyi
bekleyen insanlardık.
Misilleme talebi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Şey, ben erkek olsam oraya gidip bize yaptıklarının aynını yapardım.
Bunların üstüne, Berlin'e gidip aynı şeyi yapma
konusunda ne düşünüyorsunuz?
Bence yapmalıyız; hatta fazlasını yapmalıyız.
O aşağılık herife haddini bildirmeliyiz.
Sizce biz de Londra'ya yaptıkları gibi, gidip Berlin'i bombalamalı mıyız?
Kesinlikle evet. On katını yapmalıyız.
Berlinli kadın ve çocuklar için üzgünüm ama bu ülkedekilerin günahı ne?
BLITZ'İN 100. GÜNÜ
16 ARALIK 1940
Bu akılalmaz boyuttaki saldırıları
WINSTON CHURCHILL'İN SESİ
başarıyla püskürteceğimizden eminim.
Ne olursa olsun, kanımızın son damlasına kadar savaşacağız.
İkiz şehirler Mannheim-Ludwigshafen'da bulunan Avrupa'nın ikinci büyük
iç havalimanı, bir saldırıyla yüzleşmek üzere.
Burası limanlar, sanayi binaları ve kimyasal
tesislerle dolu.
İnsan öyle ölümle iç içe yaşarken sanırım hiç kendi başına geleceğini düşünmüyor.
Ama zamanla kurşunun ne zaman hedefi bulacağını hissetmeye başlıyorsunuz.
O gün auraları değişiyor sanki. Ve 'Ah,' diyorsunuz,
'bu sefer eve dönemeyeceksin.' Ve o da bunu
biliyor. Denis, 'Bir dahaki iznimde,
beraber vakit geçirebilir miyiz?' diye sordu. Ben de 'İstiyorsan, tabii,'
dedim. Sözleştik ve beraber Cambridge'e gittik.
İnanılmaz romantikti. Sanki başka bir dünyaya gitmiş gibiydik.
O akşam bir yemek yedik ve deliler gibi sohbet ettik. Ardından, 'Sana
söylemek istediğim bir şey var,' dedi. Ve odama çıktık.
Bakın, bir erkek asla yatak odanıza sokulmazdı. Denis bir şişe şampanya
getirdi. Ve bana 'benimle evlenir misin?' dedi!
'Tabii evlenirim,' dedim! Sonra ikimiz de kendi yatağımıza gittik.
Büyük bir saygı göstermişti. Bana o kadar değer veriyordu ki
hiçbir şekilde zarar görmemi istemiyordu. Öte yandan,
istese sanırım beni ikna edebilirdi. Yani bir daha geri gelmeme olasılığı
varken fırsatı kaçırmak
ister misiniz? Bir daha şansınız olmayabilir.
Blitz yılında Noel günü geldi çattı.
Çobanpüskülü ve dikenli tel. Silahlar ve süslemeler.
Vaşingtın'daki Alman Büyükelçiliği,
İngiltere'nin herhangi bir Alman bölgesini bombalamaması kaydıyla İngiltere'de
de yarın bombalama yapılmayacağı konusunda bilgi verildiğini açıkladı.
Bugünden bir sonraki Noel'e kadar,
bizi çalışma ve fedakârlıkla geçecek uzun bir 12 ay bekliyor. Birkaç sokak ötede,
Noel akşamını yer altı sığınaklarında kutlayan aileler var.
CHELSEA BATI LONDRA
Posta kutusunda büyük bir zarf gördüm. Hemen yırtarak açtım ve kâbus başladı.
"Askerlik hizmeti için çağrıldınız. Kraliyet Donanması." 'Ah Tanrım,' dedim.
'Yalnız bir Noel!' Keşke ölseydim. Rupert'ı çok istiyorum. Barlar dolu;
herkes mutlu, herkes sarhoş; şarkılar söylüyorlar. Soğuk bir odada,
kıyafetlerimle yattığım sert bir yatakta kasvetli bir gece geçirdim.
Düşkünlerevinde Noel gecesi böyle oluyor.
Belirsiz bombardıman ateşkesi devam edecek gibi görünüyor.
Çoğu Avrupa ülkesinde ikinci bir Noel gibi kutlanıyor.
İki taraf da savaş uçaklarını kaldırmadı.
BLITZ'İN 113. GÜNÜ
29 ARALIK 1940
Londra'nın koruyucusu gibi dimdik duran St Paul Katedrali'nin herkesin kalbinde
özel bir yeri var.
Yangınlar, St Paul'ü tarihi boyunca
üç kez yerle bir etti.
St Paul, bir ibadethaneydi.
İçinde güvende hissederdiniz. Tanrı'nın eviydi. Hitler,
St Paul'ü yıkarsa sadece Londralıların değil bütün ülkenin cesareti kırılırdı.
İngiltere, Avrupa'da,
Bir an gelecek, iki taraftan biri yıkılacak!
Ve yıkılan taraf, Nazi Almanyası olmayacak!
Şehir merkezine yangın bombaları atılıyor. Büyük bir bombardıman başladı.
St Paul Katedralinin bahçesinde kontrol sağlandı.
Ateşe müdahale edin!
- Tut şunu tut! Sıkı tut! - Aşağıyı boşaltın!
Yangına çağrıldık.
Churchill, itfaiye şeflerine özellikle St
Paul'ü kurtarma emri vermişti. Çünkü St Paul'ü kurtarabilirsek
tutunabileceğimiz bir dal olacağını düşünüyordu. Yangının öte bir
şeyiydi; ateş fırtınasıydı! Üstümüze yangın bombaları yağıyordu.
Londra'ya binlerce yangın bombası düşüyordu. Sıcaklık o
kadar yüksekti ki St Paul'e ulaşmayı başarsak
bile kubbe kendiliğinden çökebilirdi.
Nazi'ler bütün güçleriyle başkente saldırdılar.
Bütün şehir yandı. 6 kilise dâhil.
Uçakların arkası kesilmiyordu. Pike yaptıklarında çıkan ses,
sağır ediciydi. Alevler,
sokakları gündüz gibi aydınlatıyordu.
Yıldızlarsa sönmüş gibiydi.
Görüntüler, cehennem tasvirleri gibi.
Bu saldırının askerî hedeflere yapılmadığını
bütün dünya görecek. Halkın asırlardır sevdiği
özel yerler hedef alındı. Sivil yönetim merkezi olan
ünlü yapı Guildhall.
Kendimi erkek gibi hissetmeye başlamıştım.
Orada hayatımız pahasına mücadele ediyorduk.
Dostlarımızın hayatı pahasına. 'Vay be,' diyordum,
'eve döndüğümde annem acayip etkilenecek!' Ateşi orada kontrol altına alabilsek
St Paul'e doğru ilerlemesini önlemiş olacaktık.
Burası Londra. Ortalık çok sessiz. Saat gece bire yaklaşıyor.
Büyük bir üçgen çizerek Londra'nın ticaret bölgesini kapsayan dev alev
duvarları nihayet söndürüldü. Yangını bir binanın üstünden izledim.
Bu devasa yangın her yere yayılmışken,
Londra'nın 300 yıl önceki hâlini hayal etmek hiç güç değildi. Burada,
bir adamın parlayan bir yangın bombasını eldivenli eliyle alıp aşağı
attığını gördüm.
Bombaların St Paul'e isabet etmemesi bir mucize.
Herhalde yukarda biri sınırı çekti ve 'oraya
dokunamazsın,' dedi diye düşündüm.
Artık kanıtlandı.
WINSTON CHURCHILL'İN SESİ
Cinayet ve terörle yapılan bu şantaj,
Britanya halkının inancını zayıflatmayı asla başaramamıştır.
Aksine daha da perçinleyerek bütün dünyaya yayılan, hiç görülmemiş
bir ateşe dönüştürmüştür.
Hava Kuvvetlerimizi övmeye kelimeler yetmez.
Her gün ölümü göze alarak havalanıyorlar. Ve her gün muzaffer olarak dönüyorlar.
Britanya, işgal tehdidine son vermeye hazırlanıyor.
80 Nazi uçağı geldi. 25'i geri dönemedi.
Bu, savaşın dönüm noktası olabilir. Nitelik, niceliği yeniyor.
KRALİYET HAVA KUVVETLERİ AVCI KOMUTANLIĞI
Kaybedeceğimize bir an bile inanmamıştık. Kimse inanmıyordu.
En azından karargâhtaki kimse. Aslında bayağı naifmişiz.
Denis'le düğünü planlamaya başladık. Çünkü bir an evvel olmasını istiyorduk.
Bir an evvel olmasını istiyordu. Subaylar,
pilotların nişanlanmasından hoşlanmadıklarını söylerdi.
Çünkü fazla tedbirli davranmaya başlıyorlardı.
Ve bir savaş pilotu, tedbirli davranmamalı.
Gözü kara bir şekilde savaşmalı. Üste onu bekleyen bir kadını düşünmemeli.
HABER VERMEYE KOŞMAK YERİNE BU ÇANI DELİ GİBİ ÇAL!
Sabah büyük bir saldırı oldu, ben de görev başındaydım. Kaç Alman vardı,
hatırlayamıyorum ama çok fazlaydı.
Hattı açık tutun. Güneydoğu yönünden düşman uçağı
yaklaşıyor. Hügo 1'e 5'te, alçaktan uçuyor.
Kuyruk numarası 2-4-3, Hastings, Ashford, Dover.
Evet. Şu anda ateş ediyorlar.
- Yakından geçti. Vurulmuş olabiliriz. - Vurulduk.
Avcı 182'nin hızına bakın.
207'den SOS sinyali geldi.
Biri dedi ki "Uçaklardan biri düşüyor. Ve paraşütü yok."
Kim olduğunu biliyordum. Biliyordum. Nasıl, sormayın ama biliyordum.
'Bizim uçuş devam ediyor,' dedi Edith. Affedersiniz. Neyse,
bana dedi ki Denis kayıpmış. 'Biliyorum,' dedim. Ve nasıl, oh Tanrım!
Uçağı denize düştü. Onu hiç bulamadılar. O da böyle isterdi.
Hep bir gün vurulur ve ölürse askeri cenaze töreni istemediğini söylerdi.
Onunla evlenmeyi isterdim, çok isterdim. İsterse 24 saat,
iki gün veya beş ay sürsün, umurumda olmazdı. Buna üzülüyorum.
BLITZ'İN 245. GÜNÜ
Şu anda 60 bin seyircinin bir kısmını görüyorsunuz.
Herkes Preston North ve Arsenal'in final maçını bekliyor.
Takımlar, sahaya çıktı. Preston, siyah şort giymiş.
Savaş zamanında bu maçın oynanmasına karşı çıkan çok oldu. Ama böyle bir değişiklik,
askerlere ve savaş işçilerine tazelenme fırsatı sunarak iyi gelecek.
Preston tekrar hücumda. Ve gol! Ama maçın berabere bitmesi gerekecek.
Bugün böyle bir eğlence fazla lüks olabilir.
Bu gece, Britanya'nın üstünde sapsarı bir
dolunay var. Sirenler çalıyor. Göklerden uçakların kükremeleri geliyor.
Londra'yı büyük bir saldırı bekliyor gibi görünüyor.
Britanya'nın başkentinde, Edward R Murrow'a bağlanıyoruz.
Yer yer duyulan bir şarkının mısraları taksi
çağıran insanların sesine karışıyor. Hava saldırısı sığınaklarını gezdim.
Hepsinin yarısı boştu.
Yerüstünde, neşeli ve cesur bir Londra
gecesi yaşanıyor.
Katılma vakti geldiğinde karar verdim. Harita operatörlüğü yapacaktım.
Gitmeden önce, üç günlük izin verdiler.
Rupert, Londra'ya gelebileceğini yazdı. Tabii her an geri çağırılabilirdi.
Sanırım yeni biriyle tanışabilirim. Belki bir pilotla falan.
Ama Rupert'ın yarısı kadar bile hoşlanmayacağımı
biliyorum. Parti, çok kalabalık bir stüdyodaydı.
Uzaklardaki patlamaları duyuyorduk. Ama kimse ciddiye almıyordu.
Bir anda çok yüksek bir vızıldama duyuldu. Dışarda kıyamet kopuyor gibiydi.
Hepimiz umursamayacak kadar sarhoştuk.
Tuhaf bir geceydi. İnsanlar korkmuyordu.
Bir gazete satıcısı sokağa,
tezgâh açmıştı.
Bombalama devam ediyordu. Kupa finali sonuçları!
Piccadilly'den gelen bir fahişe vardı.
Şarkı söylüyordu. Şemsiyesini açmıştı.
Yağmurda şarkı söylüyorum Yağmurda şarkı söylüyorum
Kaç kişinin öldüğüne dair kesin bir bilgi yok. Ama hükümet,
bir bildiri yayınlayarak ölen kişi sayısının yüksek olduğunu söyledi.
Avrupa, Almanya'nın Rusya'ya savaş ilan ettiği haberleriyle çalkalanıyor.
Yani Adolf Hitler'in Britanya'yı hemen işgal etme umudu suya düşmüş görünüyor.
Dün gece Alman hava saldırısı yaşanmadı. Bugün de saldırı yok.
Siren duymayalı uzun zaman olmuş gibi geliyor.
Leicester Meydanındaki sinemalar açıldı.
Ama Londra'nın güvenliği için önlemler sürüyor.
Ve yaralı da olsa Londra hâlâ gülümsemeyi başarıyor.
Bombalamalar durmuştu.
Annem, vakit kaybetmeden eve dönmemizi
istediğini bildirdi. Ailemiz tekrar bir araya gelecekti.
Ertesi sabah, şarapnel aramak için dışarı çıktım.
Eve döndüğüm için çok mutluydum. Kitty'yle okula başlamıştık.
Ben ilkokula gidiyordum. Kitty ortaokuldaydı.
Bizim için sıradan bir okul günüydü. Aşağıya yemek salonuna indik
orada sandviçlerimizi yedik. Sonra bir anda uçak motorlarından
gelen gürültüyü duyduk. Üstümüzden geçiyorlardı.
Öğretmen, çığlık çığlığa masaların altına
girmemizi söyledi. O sırada Kitty'nin içeri dalıp bana doğru
koştuğunu hatırlıyorum.
O anda bomba düştü.
Annemin içine doğan şey gerçekleşmişti.
Kitty'yle başımıza çok kötü bir şey gelmişti.
Haberler, saldırıyı tek bir Alman
uçağının yaptığı yönünde.
Gerçekten çok ani gelen bir ölüm oldu. Kimsenin başını eğme şansı dahi olmadı.
38 çocuk öldü. Altı da öğretmen.
ÖLENLERLE İLGİLİ BÜTÜN BİLGİ TALEPLERİ, BELEDİYE BİNASINA İLETİLMELİDİR
Beni enkazdan çıkardılar.
Yaralarım çok ciddiydi.
Annem beni görmek için hastaneye geldi. Ona Kitty'yi sorup duruyordum.
Kitty yemek salonuna gelmişti ve telaşla bana doğru koşuyordu.
Kitty üstüme kapanmıştı. Ve öldü.
Kitty beni korumasaydı ben ölmüştüm. Bundan hiç kuşkum yok.
Çünkü onu öldüren şey, eminim beni öldürecekti.
Bunu hiç unutmayacağım.
Birçok açıdan oldukça şanslıydım. Çünkü hayatım boyunca
pek çok şey yapabildim.
Tatlı bir kızla tanıştım, onunla evlendim ve üç çocuğumuz oldu.
Savaş bittiğinde, dünya da değişmişti.
Birlikte çalışmak zorundaydık. Birlik olmaya ihtiyacımız vardı.
Sınıf sistemi tamamen yıkıldı. Daha iyisini hak ettiğimize inanıyorduk.
Hayat güzelleşti.
JOAN WYNDHAM, KADIN YARDIMCI HAVA KUVVETLERİ'NE KATILDI
VE RUPERT'TAN AYRILDI
40 YIL SONRA GÜNLÜKLERİNİ YAYINLADI VE YAZAR OLDU
Bazen dünyada olanların ağırlığını tam anlamıyla hissediyorum.
Ama o zaman bile kelimelere dökemiyorum. Dünyanın bir yarısı,
diğer yarısını yok etmeye çalışıyor. Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak.
Ama ben, barış döneminde hissettiğimden
farklı hissetmiyorum. Belki biraz daha mutlu olabilirim.
EDITH HEAP, SAVAŞ BOYUNCA İSTİHBARAT SUBAYI OLARAK ÇALIŞTI
EVLENDİ VE İKİ KIZI OLDU
O günden beri hiç öyle bir kararlılık görmedim. Bizim geçim kaynaklarımızı,
ülkemizi halkımızı, herkesi koruyorduk.
Siviller bile savaşa gidiyor ve ölümü göze alıyordu.
Bu şeytani zorbalık, nihai yok oluşuna doğru ilerlerken
halkımızda beklentileri aşan bir tesanüdün doğumuna vesile oldu.
Feleğin çemberinden hep birlikte geçtik.
ANLATILAR, BLITZ'İ ATLATANLARIN İFADELERİDİR
1939-1943'Ü KAPSAMAKTADIR
BAZI SES KAYITLARI, SANATÇILAR TARAFINDAN SESLENDİRİLMİŞTİR
KİMİ SÖZLER, DAHA ANLAŞILMASI İÇİN DÜZENLENMİŞTİR
BU FİLM, GERÇEK GÖRÜNTÜLER
VE HÜKÛMETİN YENİDEN CANLANDIRDIĞI ÇEKİMLERİN BİRLEŞİMİYLE HAZIRLANMIŞTIR