ΜΑΡΤΙΟΣ 1979 ΜΙΝΤΛΤΑΟΥΝ, ΠΕΝΣΥΛΒΑΝΙΑ
Εκκένωση. Μείνετε μέσα με τα παράθυρα κλειστά.
Βλέπεις όνειρα;
Τι όνειρα;
Για το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Καθόμουν και τα σκεφτόμουν όλα αυτά για χρόνια μετά.
Και πώς μετά από 40 χρόνια ήταν δυστυχώς ακόμη επίκαιρο.
Ήταν το πρώτο στάδιο ενός πυρηνικού εφιάλτη,
μια βλάβη σε έναν πυρηνικό σταθμό στην Πενσυλβάνια.
Το Μίντλταουν βρίσκεται σε αναβρασμό απόψε.
Υπάρχει μποτιλιάρισμα στους δρόμους.
Το ατύχημα στο νησί Θρι Μάιλ Άιλαντ το 1979
ήταν το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα που έχει συμβεί σε αμερικανικό έδαφος.
Στελέχη του σταθμού λένε ότι δεν είναι ανησυχητικό.
Ήθελαν να αποκρύψουν πληροφορίες από το κοινό.
Οι δηλώσεις της εταιρείας περιέχουν ασάφειες.
Και ήθελαν να καλύψουν πράγματα.
Πόση ραδιενέργεια έχει ήδη διαρρεύσει από τον σταθμό;
Μείνετε μέσα.
Κλείστε όλα τα παράθυρα και τις πόρτες.
Αλλά ο κόσμος πρέπει να μάθει τι συνέβη στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Και τι συμβαίνει στα όνειρά σου;
Ο κόσμος αρχίζει να φεύγει και έχει πάρα πολλή κίνηση.
Και μετά, ξαφνικά…
ανατινάχτηκε.
"ΑΤΟΜΙΚΗ" ΒΟΜΒΑ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ
Είναι μια φριχτή ευθύνη που πρέπει να αναλάβουμε.
Χρήση πυρηνικών σταθμών για ειρηνικούς σκοπούς.
Η πυρηνική ενέργεια κάνει θαύματα,
προσφέρει ένα πιο χαρούμενο μέλλον για όλους.
Είναι το μέλλον της ενέργειας ή μια αναπόφευκτη επικείμενη καταστροφή;
ΜΙΝΤΛΤΑΟΥΝ ΠΕΝΣΥΛΒΑΝΙΑ
Το Θρι Μάιλ Άιλαντ ήταν ακριβώς απέναντι από το πατρικό μου σπίτι.
Το μόνο που μας χώριζε από αυτό ήταν το νερό, οι σιδηροδρομικές γραμμές
και ένας δρόμος με δύο λωρίδες.
Και ήταν απλώς ένα κομμάτι της κοινότητας.
To Μίντλταουν ήταν το τέλειο μέρος για την κατασκευή πυρηνικού σταθμού,
επειδή είναι εκεί ο ποταμός Σασκουεχάνα
και καλύπτει τις ανάγκες ψύξης του σταθμού.
Η Μονάδα 1 τέθηκε σε λειτουργία το 1974
και η εμπορική χρήση της Μονάδας 2 ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 1978.
Ο δεύτερος αντιδραστήρας άρχισε να λειτουργεί μόλις πριν από τρεις μήνες.
Οι πύργοι που χτίστηκαν συμβόλιζαν την πρόοδο για την κοινότητά μας.
Ήμουν μια χαρούμενη νοικοκυρά.
Είχα μια επιχείρηση, διεύθυνα έναν παιδικό σταθμό.
Ο άντρας μου δούλευε στα τρένα.
Έβλεπα τους πύργους από το παράθυρο της κουζίνας μου,
αλλά δεν είχα ιδέα τι ήταν η πυρηνική ενέργεια.
Ένας πυρηνικός σταθμός είναι σαν ένας μεγάλος βραστήρας.
Με τα πυρηνικά καύσιμα παράγεται θερμότητα.
Η θερμότητα μετατρέπει το νερό σε ατμό. Ο ατμός κινεί τους στροβίλους.
Οι στρόβιλοι παράγουν ηλεκτρική ενέργεια.
Η πυρηνική ενέργεια προωθήθηκε σαν μια μαγική λύση.
Θα έφερνε δουλειές και θα ήταν πολύ φτηνή.
Κανείς δεν είχε λάβει υπόψη την ακτινοβολία, τους κινδύνους, τίποτα.
Εγώ δεν το είχα σκεφτεί καν.
Για μια κοινότητα σαν τη δική μας
που βίωνε τις συνέπειες της πτώσης του άνθρακα και του χάλυβα,
το να έρθει μια βιομηχανία στην κοινότητά μας
που απασχολεί πολύ κόσμο και πληρώνει καλά…
Ιδιοκτήτες αυτοκινήτων σε όλη τη χώρα βιώνουν την έλλειψη βενζίνης.
Η εξάρτηση από το ξένο πετρέλαιο απειλεί την ανεξαρτησία μας.
Με αυτά που συνέβαιναν σε όλη τη χώρα, η πυρηνική ενέργεια φαινόταν σαν λύση.
Αυτή είναι η δύναμη και η υπόσχεση του ατόμου.
Όταν προωθούνταν οι πυρηνικοί σταθμοί,
ήταν η υπόσχεση του μέλλοντος.
Κι εγώ ήμουν ο πιο ένθερμος οπαδός τους.
Ναι, δούλεψα σε πυρηνικούς σταθμούς σε όλη τη χώρα
και κατέληξα στον σταθμό στο Μίσιγκαν, που ήταν ολόιδιος με το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Όλοι οι σταθμοί είναι σχεδιασμένοι ώστε να ψύχεται ο αντιδραστήρας.
Στην αρχή ενός ατυχήματος, ακόμη και αν πάει σπίτι του ο χειριστής,
ο σταθμός θα είναι ασφαλής.
Εξαιτίας αυτού, σε όλη τη βιομηχανία υπήρχε η νοοτροπία
ότι δεν μπορεί να συμβεί ποτέ σοβαρό ατύχημα.
Κι εγώ το πίστευα.
Αλλά έκανα λάθος.
3:59 Π.Μ.
4:00 Π.Μ. 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 1979
Ξέρω από προσωπική εμπειρία
ότι τέσσερις το πρωί είναι η χειρότερη ώρα της μέρας.
Όσο αφοσιωμένος κι αν είσαι, πασχίζεις να μείνεις ξύπνιος.
Οπότε, οι χειριστές κάθονταν εκεί ξέγνοιαστοι κι ωραίοι.
Και μετά μπαμ.
Όλοι οι συναγερμοί αρχίζουν να χτυπάνε ταυτόχρονα.
Σφάλμα στροβίλου, αντιδραστήρας εκτός λειτουργίας.
Οι αντλίες ψύξης λειτουργούν.
Κι οι χειριστές σκέφτονται "Θεέ μου, τι συμβαίνει εδώ;"
Δεν έχουμε νερό τροφοδοσίας έκτακτης ανάγκης.
Έκαναν δοκιμές στα τυφλά για πάνω από μία ώρα.
Οι ενδείξεις στον συμπιεστή λένε ότι γεμίζει.
Και η θερμοκρασία στον αντιδραστήρα ανέβαινε,
παρότι η στάθμη του νερού έδειχνε ότι ήταν γεμάτος.
Κλείσε τις αντλίες ψύξης του αντιδραστήρα.
Οπότε, αποφάσισαν να κλείσουν την αντλία που ανέβαζε τη στάθμη του νερού.
Αλλά δεν το έκανε.
Ποτέ δεν σταματάς το νερό σε έναν πυρήνα.
Έπρεπε να ψύξουν τον αντιδραστήρα.
Δεν ήξεραν τι συνέβαινε και αυτό τους φόβιζε.
Έλαβα ένα τηλεφώνημα γύρω στις πέντε.
Μου είπαν ότι η Μονάδα 2 ήταν εκτός λειτουργίας
και ότι ο υπεύθυνος της βάρδιας ήθελε να πάω στον σταθμό αμέσως.
Δούλευα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ απ' όταν ξεκίνησε η Μονάδα 1,
αλλά σε εκείνη τη φάση η Μονάδα 2 είχε μόνο τρεις μήνες που λειτουργούσε.
Οπότε δεν ήξερα τι να περιμένω.
5:32 Π.Μ.
Οι χειριστές στην αίθουσα ελέγχου
προσπαθούσαν να αναλύσουν ροές, πιέσεις, θερμοκρασίες.
Και μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες ήταν
ότι δεν υπήρχε ροή φρέσκου νερού στο σύστημα.
Δεν υπήρχε ροή σ' εκείνον τον πυρήνα, οπότε το νερό που ήταν εκεί ζεσταινόταν.
Τελικά, ο επικεφαλής της βάρδιας κατάλαβε ότι η βαλβίδα εκτόνωσης ήταν ανοιχτή,
είχε διαρροή.
Αυτό είναι το πρόβλημα.
Κατά τη διάρκεια του ατυχήματος
μια βαλβίδα εκτόνωσης άνοιξε για να εκτονωθεί η πίεση.
Η βαλβίδα κόλλησε και έμεινε ανοιχτή.
Δεν κυκλοφορεί πια νερό μέσα στον πυρήνα
και σε καμία περίπτωση
δεν πρέπει η στάθμη του νερού να πέσει κάτω από τον πυρήνα,
γιατί μπορεί να βγει πολύ εύκολα εκτός ελέγχου.
5:58 Π.Μ.
Οπότε, κλείσαμε τη βαλβίδα και επικεντρωθήκαμε στον αντιδραστήρα.
Αυτό σταμάτησε την κατάσταση στην οποία βρισκόντουσαν,
αλλά ως τότε υπερθερμαίναμε τον αντιδραστήρα.
Καθώς η θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται, ο πυρήνας θα λιώσει
και θα δημιουργήσει μια αυτοσυντηρούμενη πυρηνική αντίδραση.
Εξαιρετικά ραδιενεργή, πολύ επικίνδυνη.
Τότε, βρίσκεσαι σε τελείως αχαρτογράφητα νερά.
Οι θερμοκρασίες είχαν εκτοξευτεί μέσα στο δοχείο του αντιδραστήρα,
δείχνοντας ότι μια τήξη πυρήνα ήταν πιθανή.
Άκουσα έναν δυνατό θόρυβο από τον σταθμό
και ήταν κάτι που δεν έχω ξανακούσει.
Σ' αυτό το σπίτι μεγάλωσα.
Η στάση λεωφορείου είναι στη γωνία της εισόδου.
Ήταν ακριβώς απέναντι από εκεί.
Ως εξάχρονο, δεν μπορούσα να το καταλάβω,
αλλά ρώτησα "Γιατί ακούμε αυτόν τον θόρυβο; Τι θόρυβος ήταν αυτός;"
Και μου λένε "Έλα, ηρέμησε.
Όλα θα πάνε καλά".
Οπότε, βγήκα έξω και περίμενα να έρθει το λεωφορείο για να πάω σχολείο,
αλλά φοβόμουν.
Δεν είχα ιδέα τι συνέβαινε απέναντι.
6:57 Π.Μ.
Ενώ παρακολουθούσα το σύστημα ανίχνευσης ακτινοβολίας,
ξαφνικά, άκουσα έναν συναγερμό ακτινοβολίας.
ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΑΜΜΑ ΥΨΗΛΗ
Διέσχισα αμέσως τον διάδρομο προς το κτίριο του αντιδραστήρα.
Δύο τεχνικοί με συνόδευσαν
ώστε να μπούμε και να μάθουμε τι συμβαίνει.
ΚΤΙΡΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 60 ΜΕΤΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Δεν υπήρχε τίποτα που να έμοιαζε ως αιτία της ακτινοβολίας.
Αλλά σύντομα παρατήρησα μια αύξηση στις μετρήσεις
και από πάνω υπήρχαν οι ακάλυπτοι αγωγοί δειγματοληψίας
που ερχόντουσαν από τον αντιδραστήρα της Μονάδας 2.
Ήταν εξαιρετικά ραδιενεργοί.
Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα ότι είχαμε μεγάλο πρόβλημα στη Μονάδα 2.
Φύγαμε αμέσως από εκείνη την περιοχή.
Ένας τεχνικός πήγε τρέχοντας στο βοηθητικό κτίριο της Μονάδας 2
για να εκκενώσει το κτίριο.
Εγώ έτρεξα στο γραφείο και χρησιμοποίησα το σύστημα τηλεειδοποίησης.
Χάνουμε γρήγορα καύσιμα. Κηρύξτε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
7:24 Π.Μ.
Μάικ Πίνζακ από την αίθουσα ειδήσεων.
Στελέχη της Met-Ed χρειάστηκε να κλείσουν
τη Μονάδα 2 του πυρηνικού σταθμού Θρι Μάιλ Άιλαντ σήμερα το πρωί
μετά από ατύχημα στο σύστημα στροβίλων.
Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για το κοινό
κι ότι η κατάσταση είναι υπό έλεγχο.
Ήμουν στο κρεβάτι, το τηλέφωνο χτύπησε κι ήταν ο κυβερνήτης Θόρνμπεργκ.
Είπε "Κρίτς, έχουμε επείγουσα κατάσταση στο Θρι Μάιλ Άιλαντ".
Κι εγώ του είπα "Κυβερνήτη, τι είναι το Θρι Μάιλ Άιλαντ;"
Ακόμα βρίσκαμε τα πατήματά μας.
Είχαμε αναλάβει μόλις 72 μέρες νωρίτερα,
οπότε, αυτό το γεγονός μας σόκαρε,
επειδή απλώς δεν είχαμε προβλέψει κάτι τέτοιο.
Μετά από τα πρώτα τρία-τέσσερα λεπτά συνέντευξης…
Ξέραμε ότι είχε συμβεί κάτι, αλλά υπήρχαν ελάχιστες πληροφορίες.
Αρχίσαμε να τηλεφωνούμε στη Metropolitan Edison,
την ιδιοκτήτρια εταιρεία. "Τι συνέβη; Τι σημαίνει αυτό;"
Βάσει όσων μας είχε πει η Met-Ed η κατάσταση ήταν σταθερή,
δεν ήταν κάτι πολύ σοβαρό.
Δεν είχαμε πολλές πληροφορίες,
αλλά είπαν ότι ήξεραν τι κάνουν
και ότι όλα ήταν υπό έλεγχο.
10:55 Π.Μ.
Η εταιρεία Metropolitan Edison μας ενημέρωσε
ότι υπήρξε ένα συμβάν στη Μονάδα 2 του Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Όλα είναι υπό έλεγχο.
Δεν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.
Η Metropolitan Edison
παρακολουθεί συνεχώς τον αέρα κοντά στον σταθμό μετά το συμβάν.
Δεν ανιχνεύθηκε αύξηση των επιπέδων ακτινοβολίας.
Πώς μετρήσατε την ακτινοβολία;
Πώς ξέρετε ποιες περιοχές έχουν μολυνθεί;
-Μπιλ, μπορείς… -Λοιπόν…
Ποιος είναι αυτός;
Ο πυρηνικός μηχανικός του Γραφείου Περιβάλλοντος.
Η Metropolitan Edison έστειλε προσωπικό στα σύνορα του σταθμού
και στο Γκόλντσμπορο,
επειδή ο άνεμος φυσούσε προς τα εκεί, για μετρήσεις.
Πριν έρθουμε εδώ, έμαθα ότι εντόπισαν
μια μικρή ποσότητα ραδιενεργού ιωδίου στο έδαφος.
-Τι; -Ραδιενεργό ιώδιο στο έδαφος.
Ιώδιο.
Ξαφνιαστήκαμε όλοι.
Ήταν η πρώτη στιγμή
που κάποιος δήλωσε ότι είχε υπάρξει έκλυση ακτινοβολίας.
Ήμουν πολύ θυμωμένος,
επειδή είχα ανέβει εκεί
και ουσιαστικά δήλωσα ότι όσα είπε η Metropolitan Edison ήταν αληθή.
Πού είναι το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για την παρακολούθηση της ατμόσφαιρας;
-Στο γραφείο μας, σε ετοιμότητα. -Γιατί δεν είναι εκεί;
-Βασιζόμαστε στις μετρήσεις της εταιρείας. -Δηλαδή, βασίζεστε σε ό,τι σας λένε;
Ναι.
Υπήρχε ανησυχία στην κοινότητα,
επειδή κάποιοι γείτονές μας είχαν αστυνομικούς ασυρμάτους.
Ήταν η γειτόνισσά μου, η Πόλα, που με πήρε και μου είπε ότι ο κόσμος λέει
ότι έγινε ατύχημα στο νησί.
Κι εγώ απάντησα "Είσαι σίγουρη γι' αυτό
ή μήπως κάνουν κάποιο λάθος;"
Και μου 'πε "Όχι, έχει κληθεί η αστυνομία, ίσως κι η πυροσβεστική".
Τα παιδιά μου πήγαν σχολείο.
Η μικρή μου ήταν έξω κι έπαιζε.
Και μας είπαν ότι όλα ήταν υπό έλεγχο.
Και τους πίστεψα!
Δεν υπήρχε λόγος να μην το κάνω.
Και τότε αρχίσαμε
να βλέπουμε δημοσιογράφους να έρχονται και να κάνουν ερωτήσεις.
Και λέω στον εαυτό μου "Τι συμβαίνει εκεί κάτω;"
Με πήραν από το Rolling Stone
ρωτώντας με αν θέλω να καλύψω το ατύχημα.
Είπα "Τέλεια. Καταπληκτικά".
Ήμουν 25 χρονών και ήταν μεγάλη ευκαιρία τότε.
Ο κόσμος ήταν τρομοκρατημένος από την πυρηνική ενέργεια.
Γιατί εκείνη την εποχή
όλοι άκουγαν για Το Σύνδρομο της Κίνας,
μια πετυχημένη ταινία που βγήκε 12 μέρες πριν το ατύχημα.
Το Σύνδρομο της Κίνας.
Σήμερα μόνο λίγοι ξέρουν τι σημαίνει. Και φοβούνται.
Διαθέσιμο στα σινεμά.
Η ταινία προέβλεπε παρόμοια γεγονότα με όσα συνέβαιναν στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Το οποίο ήταν πολύ τρομακτικό.
-Τι έχουμε; Σφάλμα στροβίλου; -Ναι.
Η ταινία ήταν για έναν πυρηνικό σταθμό
όπου το ατύχημα προκάλεσε κάτι που όντως λεγόταν το σύνδρομο της Κίνας.
Αν αληθεύει, βρεθήκαμε πολύ κοντά στο σύνδρομο της Κίνας.
Το ποιο;
Αν εκτεθεί ο πυρήνας, για οποιονδήποτε λόγο,
το καύσιμο θερμαίνεται περισσότερο από όσο αντέχει ο πυρήνας
κι η τήξη του πυρήνα διαπερνάει τον σταθμό και θεωρητικά φτάνει ως την Κίνα.
Αλλά, φυσικά, εκτοξεύεται στην ατμόσφαιρα και εκπέμπει ραδιενέργεια.
Κάνει μια περιοχή του μεγέθους της Πενσυλβάνια ακατοίκητη.
Ήμασταν σε πυρηνικό σταθμό στην Πενσυλβάνια όταν συνέβη.
Ο κόσμος δεν μπορούσε να καταλάβει πώς μπορεί να είναι σύμπτωση.
Η ταινία ήταν προφητική.
Και έφερε στο προσκήνιο την έννοια της τήξης ενός πυρήνα.
Την έννοια ότι ένας αντιδραστήρας ενδέχεται να είναι ασταθής.
Ο κόσμος δεν το είχε ξανακούσει.
Όταν βγήκε Το Σύνδρομο της Κίνας,
η πυρηνική βιομηχανία τόνιζε ότι κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να συμβεί.
Και μέσα σε 12 ημέρες ο κόσμος ανακάλυψε ότι μπορεί.
1:50 Μ.Μ.
Ακούστηκε ένας βροντερός κρότος στην αίθουσα ελέγχου.
Και ταυτόχρονα υπήρξε κατακόρυφη αύξηση της πίεσης στο κτίριο προστασίας,
αλλά έπεσε αμέσως.
Δεν ήταν κατανοητό τι ακριβώς έγινε.
Όμως, η πρώτη αντίδραση
ήταν να δούμε αν δεν λειτουργούσε κάποιο τμήμα του εξοπλισμού.
Ένας γρήγορος έλεγχος από τους χειριστές έδειξε ότι όλα λειτουργούσαν κανονικά.
"Δεν υπάρχει νόημα να ανησυχούμε τώρα. Ας συνεχίσουμε".
Μέσα στην επόμενη ώρα, υπήρχε ραδιενέργεια στην αίθουσα ελέγχου.
Όλα πήγαιναν από το κακό στο χειρότερο.
Ο κόσμος έπρεπε να φοράει μάσκα,
λόγω της μεγαλύτερης συγκέντρωσης βορίου.
Γινόταν πανικός στην αίθουσα ελέγχου.
Εκείνη τη στιγμή ήμουν απόλυτα επικεντρωμένος
στο αν διαρρέουμε ακτινοβολία στον κόσμο.
Αλλά δεν είχαμε ιδέα.
Καταγράφηκε ακτινοβολία σε απόσταση 26 χιλιομέτρων από το Θρι Μάιλ Άιλαντ,
αν και οι ερευνητές επιμένουν
ότι τα επίπεδα δεν απειλούν την ανθρώπινη υγεία.
Υπάρχει ανησυχία, ωστόσο, ότι οι υψηλές ποσότητες
στη βόρεια πύλη μπορεί να είναι επικίνδυνες.
Γιατί υπήρξε τέτοια καθυστέρηση στην ενημέρωση;
ΤΖΑΚ ΕΡΜΠΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ MET-ED
Δεν υπήρξε καθυστέρηση…
Συνέβη στις τέσσερις, ειδοποιήθηκαν στις εννιά.
Το κοινό δεν κινδύνευσε σε κανένα σημείο
της μετάβασης που βιώσαμε σήμερα το πρωί.
Απ' ό,τι είδαμε, η ασφάλεια του σταθμού είναι επαρκής.
Χρησιμοποιούμε ευαίσθητα όργανα για την παρακολούθηση της ακτινοβολίας
και δεν είδαμε κάτι εκείνη τη χρονική στιγμή.
Κάναμε μια συνάντηση στο γραφείο μου
με τη Metropolitan Edison και τον κύριο Έρμπαϊν.
Κι ήταν μια πολύ διαφωτιστική συνάντηση.
Είπα "Τι συμβαίνει εδώ;"
Η απάντηση ήταν "Ναι, υπάρχει εκπομπή ακτινοβολίας".
"Γιατί δεν μας ενημερώσατε;"
Και είπε "Δεν με ρώτησε κανείς".
Το οποίο… απλώς με άφησε άναυδο.
Ήταν σαν να έλεγε "Δική μας δουλειά είναι, όχι δική σας".
Από τότε και μετά ξέραμε ότι δεν είναι αξιόπιστη πηγή πληροφοριών.
4:34 Μ.Μ.
Τα νεότερα για το συμβάν
στον πυρηνικό σταθμό του Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη απ' ό,τι μας είπε η εταιρεία.
Στελέχη της Med-Ed επιμένουν ότι δεν είναι σοβαρό ατύχημα,
αλλά παραδέχονται ότι έχει διαρρεύσει ακτινοβολία στo περιβάλλον.
Πόσο επικίνδυνο σας είπε η εταιρεία ότι είναι;
ΡΟΜΠΕΡΤ ΡIΝΤ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΜΙΝΤΛΤΑΟΥΝ
Με διαβεβαίωσαν ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
-Σας ικανοποιεί αυτή η απάντηση; -Θα έχουμε καλύτερες απαντήσεις.
Υπάρχει ανάγκη να αρχίσει εκκένωση της περιοχής;
Όχι.
Όταν γύρισα σπίτι
παρακολουθούσαμε στην τηλεόραση τι συνέβαινε
λίγο πιο κάτω απ' το σπίτι μου.
Θυμάμαι να μιλάνε για ακτινοβολία.
Έχει διαρρεύσει και ανιχνεύτηκε ραδιενεργός ατμός.
Δεν το κατάλαβα,
αλλά μου εξήγησαν ότι μπορεί να με βλάψει.
Η οικογένειά σου κι όσοι αγαπάς είναι εκεί.
Θέλουμε απαντήσεις.
Και θέλουμε να μάθουμε τι μας περιμένει.
Πρέπει να απαντηθούν πολλές ερωτήσεις.
Τι προκάλεσε το ατύχημα σήμερα;
Για πόσο καιρό θα είναι εκτός λειτουργίας;
Η αιτία θα καθοριστεί μόνο όταν έχει περάσει ο κίνδυνος.
Τώρα πρέπει να σταθεροποιηθεί ο σταθμός,
καθώς η κατάσταση μπορεί να χειροτερέψει.
Στην αίθουσα ελέγχου έπρεπε να φοράμε αναπνευστήρες
μέχρι να λήξει ο συναγερμός.
8:00 Μ.Μ.
Βασιστήκαμε στις μετρήσεις ακτινοβολίας και μας πήρε αρκετή ώρα
μέχρι να νιώσουμε αρκετά άνετα ώστε να μη φοράμε αναπνευστήρες.
Αλλά ο βασικός στόχος τότε ήταν
"Πώς θα φτάσουμε σε μια κατάσταση σταθερότητας;"
Ήταν προφανές ότι έπρεπε
να κάνουμε τουλάχιστον μία από τις αντλίες ψύξης να λειτουργήσουν,
καθώς ήταν η κύρια πηγή για τη ροή νερού μέσα στον πυρήνα.
Ωστόσο, ανησυχούσαμε για το αν θα καταστραφεί η αντλία
κι αν θα κάνουμε τα πράγματα χειρότερα προσπαθώντας να τη λειτουργήσουμε.
Η αίθουσα ελέγχου έκανε μια δοκιμή.
Βάλαμε μπροστά μια αντλία, παρέχοντας ροή στον πυρήνα.
Και υπήρχε συλλογική ανακούφιση στην αίθουσα ελέγχου
όταν οι πιέσεις επανήλθαν στα φυσιολογικά τους επίπεδα.
Αυτή ήταν η πρώτη ένδειξη σταθερότητας.
Ουσιαστικά σταματάει την καταστροφή που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή.
Όλη τη νύχτα δεκάδες εργαζόμενοι έλεγχαν για ακτινοβολία
κοντά στο σημείο του ατυχήματος.
Τα δείγματα αέρα που ελέγξατε δεν ήταν θανατηφόρα;
Όχι. Δεν ήταν θανατηφόρα. Συγγνώμη, πρέπει να φύγω.
-Ανησυχείτε για την ακτινοβολία; -Όχι. Πρέπει να φύγω, συγγνώμη.
Το επίπεδο ακτινοβολίας έξω από τον σταθμό ήταν χαμηλό…
Γ. ΚΡIΤΖ ΠΡΟΕΔΡΟΣ MET-ED
…και δεν έχει θέσει σε κίνδυνο κανέναν στην περιοχή.
Μην ξεχνάτε ότι έχουμε 72 πυρηνικούς αντιδραστήρες στη χώρα.
Κάποιοι είναι σε λειτουργία από το 1974
και δεν έχει πάθει κάτι ούτε ένας πολίτης, το οποίο είναι σημαντικό.
Από τότε που αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε τη φωτιά, καμία ανθρώπινη τεχνολογία
δεν έχει τέτοιο ιστορικό.
ΗΜΕΡΑ 2 29 ΜΑΡΤΙΟΥ 1979
Πήγα στον σταθμό το πρωί του ατυχήματος
και 30 ώρες αργότερα ήμουν ακόμα εκεί.
Δεν ξέραμε σε τι κατάσταση ακριβώς ήταν τα καύσιμα.
Είχε εκτεθεί ο πυρήνας; Είχε πάθει ζημιά;
Χρειαζόμασταν το δείγμα βορίου.
8:30 Π.Μ.
Το βόριο ήταν πολύ σημαντικό στο πρωτεύον σύστημα,
επειδή καθόριζε την αντίδραση στο δοχείο του αντιδραστήρα.
Οπότε έπρεπε να βεβαιωθούμε ότι υπήρχε αρκετό βόριο στο σύστημα,
ώστε να κλείσει ο αντιδραστήρας.
Δεν ζητήθηκε από κανέναν να πάει.
Ο Εντ προσφέρθηκε. Ήταν ένας από τους τεχνικούς μου.
Πρωταρχικό μας μέλημα ήταν να μην υπάρξει μη αναγκαία έκθεση σε ακτινοβολία
για κανέναν από όσους συμμετείχαν.
Ήταν όλα προκαθορισμένα, το πώς θα γινόντουσαν τα πράγματα,
ποιος θα έκανε τι, χωρίς να χαθεί ενέργεια και χρόνος.
Ήταν οι κατάλληλοι άνθρωποι.
ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΤΙΡΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΑΥΣΙΜΩΝ
Υπήρχαν μισοτελειωμένες αναφορές. Καφέδες παρατημένοι.
Σάντουιτς που τους έλειπαν μπουκιές.
Ήταν σαν να είχε έρθει η Αποκάλυψη.
Ηχούσαν κάποιοι ανιχνευτές ακτινοβολίας.
Τους κλείσαμε.
Ο μετρητής ακτινοβολίας έπιασε μεγάλες τιμές.
Ήταν σίγουρα ανησυχητικό.
Έχεις ανθρώπους που βασίζονται πάνω σου στο σπίτι.
Αποφασίσαμε ότι θα πάρουμε το δείγμα
και θα το κάνουμε γρήγορα.
Και ήταν τότε…
που μολύνθηκα αρκετά.
Το επιτρεπτό εβδομαδιαίο επίπεδο είναι 0,3 μονάδες rem.
Και το καρτελάκι μου έδειξε 2,8 rem.
Σχεδόν εκατό φορές πάνω από το επιτρεπτό.
Πέρασα ώρες στο ντους προσπαθώντας να απομακρύνω τη μόλυνση.
Και… δεν πήγε πολύ καλά.
Ήμουν ακόμη μολυσμένος όταν γύρισα σπίτι.
Δεν άγγιζα τα παιδιά μου.
Αλλά…
Με συγχωρείτε.
Ακόμη δεν γνωρίζουμε πόσο ακριβώς εκτέθηκε.
Του αξίζει ένα μεγάλο μπράβο…
επειδή το έκανε εθελοντικά.
Και το δείγμα τους επιβεβαίωσε ότι η συγκέντρωση βορίου ήταν πολύ χαμηλή.
Ο σταθμός δεν ήταν σε σταθερή κατάσταση.
Στο εσωτερικό του σταθμού είχε πολλή ζέστη και ραδιενέργεια σήμερα.
Ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη από το κανονικό.
Η θερμοκρασία του σταθμού δεν πέφτει
τόσο γρήγορα όσο θα ήταν το αναμενόμενο.
Όταν μάθαμε το πόσο επικίνδυνο είναι στην πραγματικότητα, σοκαριστήκαμε.
Αλλά επίσης λαμβάναμε και αντικρουόμενες πληροφορίες.
Μου φαινόταν απίστευτο
ότι δημοσιογράφοι απ' όλο τον κόσμο ήρθαν στη μικρή μας πόλη.
Πολλοί πίστευαν το ίδιο με μένα.
"Δεν μας λένε την αλήθεια" ή τουλάχιστον όχι όλη την αλήθεια.
Ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι στις συνεντεύξεις τύπου λένε μαλακίες.
Δεν υπάρχει πιθανότητα για σύνδρομο της Κίνας;
Δεν υπάρχει καμία τέτοια πιθανότητα
βάσει των γεγονότων που συνέβησαν στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Και από εκείνη τη στιγμή όλοι έγιναν ερευνητές δημοσιογράφοι.
Γιατί να πιστέψει το κοινό ότι δεν θα ξανασυμβεί κάτι τέτοιο;
Ήθελαν να τους στριμώξουν.
Πόση ώρα ήταν εκτεθειμένος ο πυρήνας;
Δεν γνωρίζουμε.
Πώς μπορείτε να μας λέτε τότε
ότι δεν μπορεί να είναι πιο σοβαρό;
Δεν υπάρχουν εγγυήσεις.
Κανείς δεν σας εγγυάται ότι δεν θα σας χτυπήσει μετεωρίτης αύριο.
Κι αν υπήρχαν κενά ασφαλείας, θα έπρεπε να ρωτήσετε τη Ρυθμιστική Αρχή.
Σίγουρα θα έπαιρναν μέτρα
για να φροντίσουν να διορθωθούν αμέσως, αλλιώς ο σταθμός θα έκλεινε.
ΗΠΑ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Όταν συνέβη το ατύχημα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ
ήμουν στα κεντρικά της Ρυθμιστικής Αρχής στην Ουάσιγκτον.
Και ο ρόλος της Ρυθμιστικής Αρχής
ήταν η επίβλεψη της βιομηχανίας πυρηνικής ενέργειας,
ώστε να προστατευτεί η δημόσια υγεία και ασφάλεια.
Η Ρυθμιστική Αρχή παρακολουθεί την κατάσταση
στην έδρα τους στην Ουάσιγκτον.
Ξέραμε ότι υπήρχε ακτινοβολία εκτός του σταθμού,
αλλά για την πρώτη και τη δεύτερη μέρα
αυτή η συνεχής προβληματική επικοινωνία,
με πολύ προβληματικές πληροφορίες από την αρχή,
άφησε τον κόσμο στο σκοτάδι.
Οι εργαζόμενοι είπαν ότι τα επίπεδα δεν ήταν επικίνδυνα ακόμη.
Μέλη του Κογκρέσου ανησυχούν για το ατύχημα.
Αναρωτιούνται αν θα μπορούσε να συμβεί στις περιφέρειές τους.
Έγινε συνεδρίαση σήμερα.
ΤΖΟΣΕΦ ΧΕΝΤΡΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ
Το ξέραμε ότι ήταν πολύ σοβαρό, αλλά μέσα στο παραλήρημα των ΜΜΕ
υπήρχε απίστευτη παρανόηση και κακή χρήση των πληροφοριών.
Η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει.
Πόσο κοντά φτάσαμε στην τήξη, στο σύνδρομο της Κίνας;
Θα μπορούσε να έχει συμβεί;
Δεν νομίζω. Δεν πλησιάσαμε καν.
Όλος ο κόσμος είχε δει Το Σύνδρομο της Κίνας.
Το συμβάν προβλήθηκε στο κοινό ως "το σύνδρομο Τζέιν Φόντα",
το οποίο ήταν μακριά από την πραγματικότητα.
Θα επικεντρωθούμε στην πυρηνική ενέργεια, η οποία σχεδόν…
Οπότε, δεν θα έπρεπε να έχει υπάρξει φόβος στην κοινότητα.
Η Αρχή είπε σε επιτροπή του Κογκρέσου
ότι ο κίνδυνος δεν ήταν ποτέ σοβαρός.
Μπορεί να είναι ισχυρό πλήγμα στον ρόλο της πυρηνικής βιομηχανίας
ως βιώσιμη ενεργειακή επιλογή.
Η διακυβέρνηση Κάρτερ έχει εναποθέσει ελπίδες στην πυρηνική ενέργεια
για να καλύψει μελλοντικές ενεργειακές ανάγκες.
Το ερώτημα τώρα είναι
"τι θα συμβεί στην ειρηνική χρήση του ατόμου;"
10:00 Μ.Μ.
Ήταν 10:00 μ.μ., ήμουν στο γραφείο μου.
Έλαβα μια κλήση.
Ήταν ένας επιθεωρητής της Ρυθμιστικής Αρχής που γνώρισα.
Και είπε "Τηλεφωνώ από το ξενοδοχείο μου.
Μη χρησιμοποιήσετε το όνομά μου, αλλά θέλω να ξέρετε
ότι πιστεύω ότι σας έχει δοθεί λανθασμένη εντύπωση
για το τι συμβαίνει.
Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ' ό,τι σας έχουν πει.
Υπάρχει πολύ πιο σοβαρή ζημιά στον πυρήνα
και μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Μήνες, αν όχι χρόνια".
Και το έκλεισε.
Αυτό έθεσε το πλαίσιο του τι συνέβη μετά,
γιατί αρχίσαμε να αμφιβάλλουμε αν μας έλεγε την αλήθεια
η Ρυθμιστική Αρχή όταν ήρθε.
ΗΜΕΡΑ 3 30 ΜΑΡΤΙΟΥ 1979
Εντός του σταθμού του Θρι Μάιλ Άιλαντ,
στελέχη της Metropolitan Edison, οι χειριστές
κι η Ρυθμιστική Αρχή Πυρηνικής Ενέργειας λένε ότι η ακτινοβολία είναι πολύ υψηλή.
Εντός των εγκαταστάσεων.
Και επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει συνεχής διαρροή ραδιενεργών αερίων.
Μέσα σε ένα κοντινό βαν,
οι επιστήμονες ανέλυαν ακτινοβολία από δείγματα αέρα, νερού και βλάστησης.
Μετά από τρεις μέρες
υπήρχε αύξηση στην ακτινοβολία που έφτανε στον κόσμο
και ανέβαινε συνεχώς. Δεν ήταν πολλή, αλλά ήταν ανησυχητική.
Τα εξωτερικά επίπεδα ακτινοβολίας
δεν είναι υψηλότερα από μίας ακτινογραφίας λένε αξιωματούχοι της Πενσυλβάνια,
το οποίο λένε δικαιολογεί την απόφαση να μην εκκενωθεί η ευρύτερη περιοχή.
Ήταν ευθύνη της Ρυθμιστικής Αρχής
να προτείνει αν θα χρειαστεί εκκένωση.
Οπότε, περιμένουμε να δούμε αν θα υπάρξει κάποιο σημείο καμπής
ή ένα σημαντικό γεγονός το οποίο θα επιφέρει εκκένωση.
Έκανα μια ανάλυση σε εκείνο το στάδιο
με βάση τις προβλέψεις για τις εξωτερικές διαρροές.
Το αποτέλεσμα ήταν 1.200 millirem την ώρα. Eξαιρετικά υψηλό νούμερο.
Αλλά αν τα επίπεδα έφταναν τόσο ψηλά, ίσως χρειαζόταν εκκένωση.
8:01 Π.Μ. 40 ΜΕΤΡΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΠΝΟΔΟΧΟΥΣ
Ανεβαίνει!
Πιο ψηλά.
Επίπεδα ύψους 1.200 millirem την ώρα εντοπίστηκαν στο νέφος αερίου.
Σοκαρίστηκα.
Το ελικόπτερο ανέφερε 1.200 millirem την ώρα
και η όλη ατμόσφαιρα άλλαξε.
Η Met-Ed διαφωνεί με τις εκτιμήσεις ότι ο αντιδραστήρας είναι εκτός ελέγχου.
Το κεντρικό θέμα συζήτησης στην Ουάσινγκτον ήταν
"Χρειάζεται να γίνει εκκένωση;"
Αν κάνεις εκκένωση, αφήνεις πόλεις, επιχειρήσεις
και σπίτια απροστάτευτα, άδεια.
Θα υπήρχαν τεράστιες ευκαιρίες για λεηλασίες.
Ακόμη και σε προσχεδιασμένη εκκένωση, πεθαίνουν άνθρωποι.
Παιδιά σε θερμοκοιτίδες, ηλικιωμένοι σε μηχανική υποστήριξη, ατυχήματα.
Υπάρχει μια έκθεση…
…εκκένωση.
Κε προϊστάμενε…
Ήταν σοβαρό πρόβλημα, γιατί έπρεπε να βρούμε λύση στο
"Τι να πούμε στο κοινό;"
Στο γραφείο του Κυβερνήτη της Πενσυλβάνια έγινε λόγος σήμερα
για πιθανή εκκένωση σχεδόν 1.000.000 ανθρώπων
που ζουν στο Χάρισμπεργκ και σε πόλεις και χωριά της περιοχής.
Έλαβα τηλεφωνήματα.
"Τι κάνεις; Πρέπει να φύγεις από εκεί!"
Ο αντιπρόεδρος της Metropolitan Edison λέει
"Οι κάτοικοι δεν έχουν λόγο να ανησυχούν".
Θύμωσα πολύ με το ενδεχόμενο
του να μην μπορώ να πάρω σωστές αποφάσεις βάσει του τι συνέβαινε.
Όλα όσα αγαπάμε βρίσκονται δίπλα σ' αυτές τις καπνοδόχους.
Όσοι βρίσκονται σε απόσταση 15 χλμ. από το Θρι Μάιλ Άιλαντ
έχουν τεθεί σε επιφυλακή
για την πιθανότητα διαταγής εκκένωσης.
Ήταν τρομακτικά ήσυχα.
Αλλά μετά περνούσε ένα πυροσβεστικό ή ένα περιπολικό με τηλεβόες
που μας έδινε αντικρουόμενες πληροφορίες.
Κλείστε όλα τα παράθυρα και τις πόρτες!
Έλεγαν "Αν ζείτε σε πλίνθινα σπίτια, αφήστε τα ανοιχτά".
Και μετά έλεγαν "Κλείστε τα παράθυρά σας".
Τους έλεγαν μία το ένα και μία το άλλο.
"Ίσως χρειαστεί να φύγετε". "Μη φεύγετε".
Δεν γίνεται εκκένωση επί του παρόντος.
Το μόνο που κατάφεραν ήταν να μπερδέψουν όλους τους κατοίκους.
Είναι πολύ χειρότερα απ' ό,τι μας λένε. Τα κλασικά ψέματα.
Να κλείσουν τους πυρηνικούς σταθμούς.
Κι αν σου έλεγαν την αλήθεια τώρα;
Κάτι πρέπει να καλύψουν.
Και ξαφνικά…
αρχίζει να ηχεί μια σειρήνα και δεν σταματάει.
Δεν είχες ιδέα τι συνέβαινε.
Σ' εκείνη τη φάση ο κυβερνήτης ρωτούσε τη Ρυθμιστική Αρχή
"Να κάνουμε εκκένωση;"
Μιλάει στην ομάδα…
Όμως, υπήρχαν διαφωνίες εντός της Ρυθμιστικής Αρχής
για το αν έπαιρναν σωστές αποφάσεις.
Κανένας σταθμός δεν ήταν ποτέ σε τέτοια κατάσταση
ούτε έχουν γίνει δοκιμές ή ανάλυση σε αυτές τις συνθήκες.
Νομίζω ότι πρέπει να εκκενώσουμε.
Όχι ακόμη, δεν νομίζω…
Είχαν δύο μέρες να ετοιμαστούν και φοβούνται.
Κυβέρνηση, Ρυθμιστική Αρχή,
στελέχη της ενεργειακής βιομηχανίας, όλοι έπαιζαν ρώσικη ρουλέτα.
Το μέλλον της πυρηνικής ενέργειας
κι οι ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων εξαρτιόνταν από αυτόν τον αντιδραστήρα.
Δεν ξέρω τι προστατεύουμε τώρα.
Νομίζω ότι πρέπει να εκκενώσουμε.
ΥΠΟΤΙΤΛΙΣΜΟΣ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ