MARZEC 1979 MIDDLETOWN, PENSYLWANIA
Ewakuacja.
Proszę nie wychodzić z domów i nie otwierać okien.
Coś ci się śni?
Co takiego?
Three Mile Island.
NETFLIX — SERIAL DOKUMENTALNY
Po fakcie myślałem o tym latami.
To cholerstwo pojawia się nawet po 40 latach.
Oto pierwszy krok w stronę nuklearnego koszmaru:
awaria elektrowni jądrowej w Pensylwanii.
Middletown w Pensylwanii jest w szoku.
Autostrady są zakorkowane, a telefony nie działają.
Wypadek na Three Mile Island w 1979
był najgorszym wypadkiem atomowym na amerykańskiej ziemi.
Kierownictwo twierdzi, że wypadek nie jest poważny.
Nie chcieli, żeby ludzie się dowiedzieli.
Firma nie odpowiedziała na ważne pytania.
Chcieli to zatuszować.
Ile radioaktywności uciekło z elektrowni?
Zostań w domu.
Zamknij okna i drzwi.
Świat musi wiedzieć, co się stało w elektrowni Three Mile Island.
Co się dzieje w twoich snach?
Ludzie zaczynają się wyprowadzać i jest bardzo duży ruch.
Potem, zupełnie nagle…
wybuchła.
BOMBĄ „ATOMOWĄ” W JAPONIĘ
Spada na nas okropna odpowiedzialność.
Elektrownie jądrowe do celów pokojowych.
Energia jądrowa czyni cuda,
zapewniając ludzkości szczęśliwszy świat.
To przyszłość energetyki czy przepis na katastrofę?
MIDDLETOWN PENSYLWANIA
W dzieciństwie mieszkaliśmy naprzeciwko Three Mile Island.
Oddzielały nas tylko woda,
tory kolejowe
i ekspresówka.
To był dla nas
jeden z elementów okolicy.
Middletown było idealnym miejscem na elektrownię jądrową
przez bliskość rzeki Susquehanna, która zapewniała niezbędne chłodzenie.
Reaktor pierwszy włączono w 1974 roku,
a drugi w grudniu 1978.
Reaktor drugi Three Mile Island
rozpoczął pracę zaledwie trzy miesiące temu.
Postawienie tych kominów
oznaczało dla nas postęp.
Byłam szczęśliwą gospodynią domową.
Prowadziłem małą firmę, miałam żłobek.
Mój mąż pracował na kolei.
Widziałam kominy z okna w kuchni,
ale nie miałam pojęcia, czym jest energia jądrowa.
Elektrownia jądrowa jest jak wielki czajnik.
Paliwo jądrowe i reakcja łańcuchowa wytwarzają ciepło.
Ciepło zmienia wodę w parę, a ta napędza turbiny.
Turbiny produkują elektryczność.
Energia jądrowa była promowana jako coś wspaniałego.
Miała przynieść stanowiska pracy i dawać tani prąd.
Nikt nie myślał o promieniowaniu i innych zagrożeniach.
Nigdy o tym nie pomyślałam.
Nasza społeczność odczuwała negatywne skutki
upadku sektora węgla i stali.
Nagle pojawił się przemysł,
który zatrudniał wiele osób stąd i dobrze im płacił.
Braki paliwa są aktualnie odczuwane
przez właścicieli samochodów w całym kraju.
Uzależnienie od zagranicznej ropy grozi niepodległości gospodarki.
Atom wydawał się odpowiedzią dla kraju w takiej sytuacji.
Oto moc i obietnica atomu.
Elektrownie jądrowe były promowane jako element świetlanej przyszłości.
Wtedy byłem ich największym zwolennikiem.
Pracowałem w elektrowniach w całym kraju.
Skończyłem w elektrowni w Michigan identycznej do tej z Three Mile Island.
Każdą elektrownię jądrową buduje się z myślą o chłodzeniu reaktora.
W momencie rozpoczęcia incydentu
operator może pójść do domu,
a elektrownia i tak będzie bezpieczna.
To spowodowało, że cała branża myślała w ten sam sposób:
„Poważny wypadek jest nierealny”.
Też w to wierzyłem.
Ale się myliłem.
28 MARCA 1979
Wiem z doświadczenia,
że czwarta rano to najgorsza pora dnia.
Walczysz, żeby nie zasnąć. Twój poziom oddania nie ma znaczenia.
Operatorzy siedzieli najedzeni, nieświadomi i zadowoleni.
Aż tu nagle bum.
Włączyły się wszystkie alarmy naraz.
Awaria turbiny, reaktor nie działa.
Pompy chłodziwa działają.
Operatorzy zastanawiali się: „Słodki Jezu, co tu się dzieje?”
Nie mamy dostępu do awaryjnej wody.
Przez ponad godzinę strzelali na ślepo.
Wskazania mówią, że się przepełnia.
W międzyczasie rosła temperatura reaktora,
choć według wskazań zbiornik wody był pełny.
Wyłączyć pompy chłodziwa.
Postanowili wyłączyć pompę, bo myśleli, że ta podnosi poziom wody,
ale tak nie było.
Nigdy nie odcina się wody od rdzenia.
Musieli schłodzić reaktor.
Nie wiedzieli, co się dzieje. Bali się.
Około 5.00 zadzwonił telefon.
Dowiedziałem się, że wyłączono reaktor drugi.
Kierownik chciał, żebym natychmiast stawił się na miejscu.
Pracowałem w Three Mile Island od otwarcia pierwszego reaktora,
ale reaktor drugi działał od zaledwie trzech miesięcy.
Nie wiedziałem, czego się spodziewać.
W tym momencie operatorzy w sterowni
próbowali analizować przepływ, ciśnienie i temperaturę.
Jednym z głównym zmartwień
był brak świeżej wody w systemie.
Nie było przepływu przez rdzeń,
więc woda dalej się nagrzewała.
W końcu dyżurny kierownik zauważył,
że zawór bezpieczeństwa jest otwarty i cieknie.
Właśnie na tym polega problem.
W pewnym momencie
zawór bezpieczeństwa zaczął obniżać ciśnienie.
W tym momencie zawór się zaciął.
Woda nie krążyła już w rdzeniu,
a pod żadnym pozorem
jej poziom nie może spaść poniżej rdzenia,
bo wszystko bardzo łatwo może wtedy wymknąć się spod kontroli.
Zamykamy zawór i skupiamy się na reaktorze.
To zatrzymało aktualną sytuację,
ale reaktor zaczął się już przegrzewać.
Jeśli temperatura będzie rosnąć, rdzeń w końcu się stopi,
co doprowadzi do samowystarczalnej reakcji jądrowej.
Niezwykle radioaktywnej i bardzo niebezpiecznej.
Wtedy wkraczasz na zupełnie niezbadany teren.
Temperatura wewnątrz reaktora rosła,
co sugerowało możliwość stopienia rdzenia.
Z elektrowni dobiegł bardzo głośny huk.
Nigdy wcześniej nie słyszałam czegoś takiego.
W tym domu dorastałam.
Przystanek autobusowy jest na rogu podjazdu.
Dokładnie naprzeciwko.
Miałam sześć lat, nic z tego nie rozumiałam.
Pytałam tylko: „Skąd się bierze ten hałas?”.
Wszyscy powtarzali: „Uspokój się.
Wszystko będzie dobrze”.
Wyszłam na zewnątrz, żeby czekać na autobus szkolny,
ale ciągle się bałam.
Nie miałam pojęcia, co się dzieje po drugiej stronie ulicy.
Akurat wtedy sprawdzałem system monitorowania promieniowania.
Nagle usłyszałem alarm.
WYSOKI POZIOM PROMIENIOWANIA GAMMA
Natychmiast poszedłem korytarzem w stronę budynku reaktora.
Towarzyszyło mi dwóch techników.
Mieliśmy wejść i sprawdzić, o co chodzi.
ZAKŁAD PRZEROBU PALIWA 60 METRÓW OD OBUDOWY BEZPIECZEŃSTWA
Nie znaleźliśmy oczywistego źródła promieniowania.
Bardzo szybko zauważyłem zwiększone odczyty,
a nad nami znajdowały się nieosłonięte przewody doprowadzające
idące z reaktora drugiego.
Były bardzo radioaktywne.
W tym momencie dotarło do mnie,
że mamy poważny problem w reaktorze drugim.
Natychmiast opuściliśmy teren.
Jeden z techników wbiegł do budynku pomocniczego drugiego reaktora,
żeby zarządzić ewakuację.
Ja pobiegłem do biura, żeby skorzystać z systemu komunikacji.
Szybko wytracamy paliwo, to jest sytuacja awaryjna.
Mike Pinzac z redakcji KBO.
Kierownictwo Met-Ed
musiało wyłączyć reaktor drugi elektrowni jądrowej Three Mile Island
w związku z problemami z turbiną.
Twierdzą, że nie ma zagrożenia dla ludności,
a sytuacja jest pod kontrolą.
Leżałem w łóżku, gdy zadzwonił do mnie gubernator Thornburgh.
Powiedział „Critch, mamy problem w Three Mile Island”.
Ja zapytałem go: „Co to jest Three Mile Island?”.
Dopiero się rozkręcaliśmy.
Objęliśmy urząd zaledwie 72 dni wcześniej,
więc był to dla nas wielki szok.
Nie spodziewaliśmy się czegoś takiego.
Po pierwszych minutach rozmów…
Wiedzieliśmy bardzo niewiele,
poza tym, że coś się stało.
Zaczęliśmy dzwonić do Metropolitan Edison,
czyli właściciela, pytając: „Co się dzieje? Co to znaczy”.
Met-Ed przekazało nam, że sytuacja jest stabilna,
że to nic poważnego.
Nie dostaliśmy wielu informacji,
ale powiedzieli, że wiedzą, co robią,
i wszystko kontrolują.
Firma Metropolitan Edison poinformowała nas,
że doszło do wypadku w reaktorze drugim Three Mile Island.
Wszystko jest pod kontrolą.
Nie ma i nie było zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa.
Metropolitan Edison od wypadku
bezustannie monitoruje jakość powietrza w okolicy elektrowni.
Nie wykryto wzrostu poziomu promieniowania.
Jak ustalono poziom promieniowania?
Skąd wiadomo, które obszary zostały skażone?
- Bill, możesz… - No cóż…
Kto to?
Inżynier jądrowy z ministerstwa zasobów środowiskowych.
Metropolitan Edison natychmiast wysłała ludzi
na teren zakładu i do Goldsboro.
Wiatr wiał w tym kierunku, więc mieli dokonać tam pomiarów.
Przed przyjazdem dowiedziałem się,
że na ziemi wykryto niewielką ilość radioaktywnego jodu.
- Co? - Radioaktywny jod na ziemi.
Jod.
Wszyscy byliśmy zaskoczeni.
To był pierwszy moment,
w którym ktoś stwierdził, że promieniowanie wyszło na zewnątrz.
Byłem wściekły,
bo wyszedłem tam i potwierdziłem
prawdziwość słów Metropolitan Edison.
Gdzie jest personel,
który ma za zadanie monitorować atmosferę?
Czekają w naszym biurze.
- Czemu nie na miejscu? - Polegamy na przyrządach firmy.
- Opieracie się tylko na ich słowach? - Tak.
Ludzie zaczęli plotkować,
bo niektórzy prowadzili nasłuch radia policyjnego.
Sąsiadka powiedziała mi,
że ludzie mówią
o wypadku na wyspie.
Spytałam, czy jest tego pewna.
Mogli przecież coś źle zrozumieć.
Powiedziała: „Nie, wezwali policję,
a może nawet strażaków”.
Dzieciaki poszły do szkoły.
Najmłodszy bawił się na zewnątrz.
Powiedziano nam, że wszystko jest pod kontrolą.
Uwierzyłam im!
Czemu miałabym nie wierzyć?
I wtedy pojawili się dziennikarze
zadający pytania ludziom z naszej okolicy.
Pytałam sama siebie:
„Co tu się dzieje?”.
Magazyn Rolling Stone zapytał,
czy chcę napisać o tym wypadku.
Byłem zachwycony.
Miałem wtedy 25 lat, to była dla mnie wielka szansa.
Ludzie byli przerażeni zagrożeniami ze strony energii jądrowej.
W tym okresie wszyscy rozmawiali
o popularnym filmie Chiński syndrom.
Miał premierę 12 dni przed wypadkiem.
Chiński syndrom.
Do tej pory wie o nim tylko garstka przerażonych ludzi.
Dostępny w kinach w całym kraju.
Film opowiadał historię podobną do tej z Three Mile Island.
To było przerażające.
- Problem z turbiną? - Tak.
Film opowiadał o elektrowni jądrowej
i wypadku, który powoduje tak zwany chiński syndrom.
Jeśli to prawda, zbliżyliśmy się do chińskiego syndromu.
Do czego?
Jeśli rdzeń zostanie odsłonięty,
paliwo w kilka minut nagrzeje się powyżej jego wytrzymałości.
Teoretycznie rdzeń mógłby przejść aż do Chin,
ale wyleci w atmosferę, wzniecając radioaktywną chmurę.
Wyłączy z użycia obszar wielkości Pensylwanii.
Byliśmy wtedy w Pensylwanii,
byliśmy w elektrowni jądrowej.
Ludzie nie rozumieli, jak to może być przypadek.
Film był proroczy.
Dzięki niemu w codziennym języku pojawił się koncept
„stopienia rdzenia”.
Ta koncepcja zakłada, że reaktor jest potencjalnie niestabilny.
Wcześniej ludzie o tym nie słyszeli.
Gdy Chiński syndrom wszedł do kin,
przemysł jądrowy twierdził,
że to wszystko jest niemożliwe.
Po 12 dniach ludzie zobaczyli, że nie mieli racji.
13.50
W sterowni rozległ się łomot.
W tym samym czasie skoczyło ciśnienie wody w obudowie bezpieczeństwa,
ale od razu spadło.
Nie do końca rozumiano, co się stało,
ale pierwszą reakcją było sprawdzenie,
czy to nie awaria któregoś ze sprzętów.
Szybka kontrola wykazała, że wszystko działało normalnie.
Uznali, że nie będą się tym przejmować i przeszli dalej.
W ciągu godziny radioaktywność dotarła do sterowni.
Sytuacja się pogarszała.
Ludzie musieli nosić maski
przez zwiększone skażenie borem.
Całkowity rozpierdol.
Skupiałem się wtedy tylko na jednym pytaniu:
„Czy wypuszczamy do ludzi promieniowanie?”.
Ale nie mieliśmy pojęcia.
Promieniowanie wykryto aż 26 kilometrów od Three Mile Island,
ale pracownicy federalni podkreślają, że nie stanowi ono zagrożenia dla zdrowia.
Urzędnicy obawiają się,
że poziom wykryty przy północnej bramie może być niebezpieczny.
Z czego wynika takie opóźnienie w informowaniu społeczności?
Nie było opóźnienia.
- Wypadek był o 4.00, czekaliście do 9.00. - Nie sądzę, żeby ludzie byli zagrożeni.
Mówię tu o całej sytuacji.
Zabezpieczenia w elektrowni wydają się być w pełni adekwatne.
Monitorujemy stan okolicy z wykorzystaniem bardzo czułych sprzętów
i na tym etapie niczego nie wykryliśmy.
Zorganizowaliśmy w moim biurze spotkanie
z ludźmi z Metropolitan Edison i panem Herbeinem.
To był moment pełnej szczerości.
Spytałem: „Co tu się dzieje?”.
Powiedzieli mi, że wypuszczają promieniowanie.
Spytałem: „Czemu milczeliście?”.
A on na to: „Nikt mnie nie pytał”.
To wprawiło mnie w osłupienie.
Jakby chciał powiedzieć: „To nasza sprawa, nie wasza”.
Od tego momentu wiedzieliśmy, że nie są wiarygodni.
16.34
Mamy informacje nt. wypadku w elektrowni Three Mile Island.
Sytuacja jest bardziej złożona, niż zapewniała nas firma.
Kierownictwo Met-Ed twierdzi, że wypadek nie jest poważny,
ale przyznają, że promieniowanie przedostało się do środowiska.
Co firma powiedziała panu o ryzyku?
Zapewnili mnie, że nic się nie dzieje,
że nie ma powodu do obaw.
- Zadowoliła pana ta odpowiedź? - Myślę, że usłyszymy lepsze.
Czy widzi pan potrzebę ewakuacji ludzi?
Nie.
Gdy wróciłam do domu,
oglądaliśmy w telewizji, co się dzieje
tuż przed naszym domem.
Pamiętam, jak mówili o promieniowaniu.
Wykryto radioaktywną parę, która przedostała się do atmosfery.
Nie rozumiałam tego,
ale wyjaśniali, że może nam się stać krzywda.
Masz tam swoją rodzinę i wszystko, co kochasz…
Chcieliśmy poznać odpowiedzi.
Chcieliśmy wiedzieć, co nas czeka.
Ciągle potrzebujemy odpowiedzi.
Co spowodowało ten wypadek?
Jak długo reaktor jądrowy będzie nieczynny?
Przyczynę poznamy dopiero wtedy, gdy zagrożenie minie.
Teraz kluczowa jest stabilizacja elektrowni,
bo sytuacja może się znacznie pogorszyć.
W sterowni ludzie musieli nosić maski
aż do wyłączenia alarmu.
20.00
Dopiero po długim czasie i wielu pomiarach promieniowania
poczuliśmy, że możemy zdjąć maski,
ale ciągle nurtowało nas jedno:
„Jak możemy wrócić stabilnego stanu?”.
Stało się oczywiste,
że trzeba naprawić przynajmniej jedną pompę chłodzącą,
która stałaby się głównym źródłem wody w rdzeniu.
Jednocześnie obawialiśmy się, że możemy ją zniszczyć na dobre.
Trzeba było przemyśleć, czy nie lepiej zostawić ją w spokoju.
Sterownia przygotowała test.
Włączyli pompę
i rozpoczęli przepływ przez rdzeń.
I wtedy nastąpiło coś, co nazywam zbiorowym westchnieniem ulgi,
bo ciśnienia wróciły do normalnych poziomów.
To był pierwszy sygnał stabilizacji.
To powstrzymało postępujące zniszczenie.
Przez całą noc dziesiątki ludzi wykonywały pomiary powietrza
w okolicy Three Mile Island.
Próbki, które sprawdziłeś, nie były śmiercionośne?
Nie, nie były. Przepraszam, ale muszę jechać.
- Obawiasz się promieniowania? - Ani trochę. Muszę już lecieć.
Poziom promieniowania poza elektrownią jest bardzo niski
i nie stanowi zagrożenia dla mieszkańców.
Pamiętajmy o tym, że mamy w tym kraju 72 reaktory jądrowe.
Działają od 1974 roku.
Z ich powodu nie ucierpiała dotąd żadna osoba.
Myślę, że to istotne.
O żadnej innej technologii wymyślonej przez człowieka
od czasu wynalezienia ognia nie możemy powiedzieć tego samego.
DZIEŃ DRUGI 29 MARCA 1979
W dniu wypadku przyjechałem do elektrowni rano
i nie opuściłem jej przez 30 godzin.
Nie wiedzieliśmy, w jakim stanie było paliwo.
Czy rdzeń został odkryty albo uszkodzony?
Po to była nam próbka boru.
Bor był kluczowy w pierwotnym układzie,
bo kontroluje reakcję zachodzącą w reaktorze.
Musieliśmy się upewnić, że w układzie jest go wystarczająco dużo,
by całkowicie wyłączyć reaktor.
Nikt nikogo nie prosił,
ale zgłosił się Ed, który był wtedy jednym z moich techników.
Obawy dotyczyły
niepotrzebnego wystawienia na promieniowanie
którejkolwiek z zaangażowanych osób.
Ustaliliśmy, jak to ma wyglądać i kto ma jakie zadania.
Bez marnowania czasu i energii.
To byli odpowiedni ludzie do zadania.
LABORATORIUM CHEMICZNE ZAKŁAD PRZEROBU PALIWA
Wszędzie walały się niedokończone raporty i kubki z kawą.
Kanapki z odgryzionymi kęsami.
Jak scena po wniebowzięciu.
Słychać było alarm z mierników radioaktywności,
więc musieliśmy je wyciszyć.
Wskazania na mierniku były bardzo wysokie i był to powód do zmartwień.
Ludzie na nas polegali.
Postanowiliśmy chwycić próbkę
i bardzo szybko zamknąć całą sprawę.
I właśnie wtedy
doszło do skażenia.
W tygodniu można przyjąć 0,03 rema.
Po sprawdzeniu miernika okazało się, że przyjąłem 2,8 rema.
Prawie sto razy więcej niż dozwolona dawka.
Myłem się kilka godzin, próbując zmyć z siebie skażenie.
Nie poszło mi najlepiej.
Wciąż byłem skażony, gdy wróciłem do domu.
Nie dotykałem swoich dzieci.
Ale…
Przepraszam.
Ciągle możemy tylko zgadywać, jaką naprawdę przyjął dawkę.
Trzeba go porządnie pochwalić.
Zrobił to z własnej woli.
Ich próbka potwierdziła zdecydowanie zbyt niski poziom boru.
Elektrownia nie była stabilna.
Poziom radioaktywności był dziś w elektrowni bardzo wysoki.
Milion razy wyższy niż zwykle.
Elektrownia nie stygnie w tempie,
którego normalnie byśmy się spodziewali.
Poznanie skali niebezpieczeństwa było bardzo otrzeźwiające.
Ale otrzymywaliśmy też całkiem sprzeczne informacje.
Nie mogłam uwierzyć, że tylu dziennikarzy z całego świata
jest w naszym miasteczku.
Wielu z nich czuło to, co ja.
„Nie mówią nam całej prawdy”.
Drugiego dnia ludzie zrozumieli,
że konferencje to ściema.
Chiński syndrom jest wg pana niemożliwy?
Nie ma takiej możliwości
przy wydarzeniach takich jak to na Three Mile Island.
Nagle wszyscy zmienili się w dziennikarzy śledczych.
Czemu ludzie mają wierzyć, że coś takiego się nie powtórzy?
Chcieli ich dorwać i tyle.
Jak długo rdzeń był odkryty?
Tego nie wiemy.
Na jakiej podstawie twierdzi pan,
że nie spotka nas nic poważniejszego?
Czasem nie ma gwarancji.
Nikt nie zagwarantuje, że jutro nie uderzy w pana meteoryt.
Jeśli chodzi o możliwe defekty związane z bezpieczeństwem,
proszę pytać NRC, oni na pewno podejmą wtedy działania,
żeby natychmiast naprawić błędy albo zamknąć elektrownię.
NRC URZĄD DOZORU JĄDROWEGO
W czasie wypadku w Three Mile Island
byłem w centrali NRC w Waszyngtonie.
Zadaniem tego urzędu
jest nadzorowanie przemysłu energetyki jądrowej
w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zdrowia obywatelom.
NRC przygląda się sytuacji ze swojej siedziby w Waszyngtonie.
Znaliśmy poziom promieniowania poza terenem,
ale pierwszego i drugiego dnia
bardzo kiepski łańcuch komunikacyjny
oparty na szalenie niedokładnych informacjach
wprowadzał ludzi w błąd.
Według pracowników poziom promieniowania nie jest niebezpieczny.
Członkowie kongresu są poruszeni tym wypadkiem.
Pytają, czy coś takiego grozi też ich dystryktom.
Dziś odbyło się krótkie przesłuchanie na ten temat.
Wiedzieliśmy, że to poważna sprawa, ale medialne szaleństwo
było idealnym przykładem złego zrozumienia i użycia informacji.
Ogarnęło nas szaleństwo.
Jak blisko chińskiego syndromu byliśmy?
Czy to było możliwe?
Nie sądzę. Raczej nie byliśmy blisko.
Wszyscy widzieli Chiński syndrom.
Od razu mówiło się o „syndromie Jane Fondy”,
ale wszystko było oderwane od rzeczywistości.
Skupimy się na energii jądrowej, która…
Ludzie nie powinni byli się bać.
NRC powiedział komisji kongresu,
że zagrożenie dla ludzi nigdy nie było poważne.
To mogło bardzo osłabić wizerunek przemysłu jądrowego
jako opcji na energetykę przyszłości.
Administracja prezydenta Cartera ma nadzieje, że energetyka jądrowa
zaspokoi zapotrzebowanie energetyczne kraju.
Pojawia się pytanie,
co teraz stanie się z pokojowym zastosowaniem atomu.
22.00
Byłem w biurze o 22.00, gdy zadzwonił telefon.
To był jeden z inspektorów NRC, których poznałem w ciągu dnia.
Powiedział: „Dzwonię z motelu,
proszę mnie nie identyfikować,
ale to możliwe, że został pan źle poinformowany
na temat sytuacji w elektrowni.
Prawdopodobnie jest znacznie gorzej, niż zostało to panu przedstawione.
Uszkodzenie rdzenia jest znacznie poważniejsze.
Konsekwencje mogą być długofalowe. Mówimy o miesiącach albo latach”.
I się rozłączył.
To zmieniło naszą perspektywę,
bo zaczęliśmy mieć wątpliwości, czy ludzie z NRC
są z nami szczerzy.
DZIEŃ TRZECI 30 MARCA 1979
Przedstawiciele Metropolitan Edison, pracownicy elektrowni Three Mile Island,
i federalny urząd dozoru jądrowego
mówią, że w środku elektrowni poziom promieniowania jest bardzo wysoki.
Potwierdzają, że nadal uwalniają się radioaktywne gazy.
W pobliskiej furgonetce
naukowcy analizowali promieniowanie z powietrza, wody i próbek roślinnych.
Po trzech dniach
coraz więcej promieniowania docierało do ludzi.
Jego ilość się stale zwiększała.
Niewiele, ale dość, by się martwić.
Poziom promieniowania poza Three Mile Island
nie przewyższa według urzędników tego z gabinetu rentgenowskiego,
co ich zdaniem usprawiedliwia decyzję o braku ewakuacji okolicy.
Obowiązkiem NRC
było ewentualne rekomendowanie ewakuacji.
Zastanawialiśmy się, co może być punktem przełamania,
co usprawiedliwiłoby ewakuację.
Przeprowadziłem wtedy analizę
w oparciu o prognozy promieniowania poza zakładem.
Ustaliłem granicę na poziomie 1200 miliremów na godzinę.
To bardzo dużo, ale taki poziom mógłby usprawiedliwić ewakuację.
40 METRÓW NAD KOMINAMI
Pnie się!
Wyżej!
W chmurze gazu wykryto nawet 1200 miliremów na godzinę.
Byłem w szoku.
Helikopter meldował 1200 miliremów na godzinę,
co od razu zmieniło nasze nastawienie.
Met-Ed nie zgadza się z oceną, że reaktor wymknął się spod kontroli.
Dyskusja w Waszyngtonie zeszła na kwestię tego,
czy to dość na ewakuację.
Ewakuacja oznacza, że miasteczka, firmy i domy
zostaną puste i bez ochrony.
To oznaczało bardzo duże ryzyko grabieży.
Ludzie giną nawet w przypadku planowanej ewakuacji.
Mówimy o dzieciach w inkubatorach,
starcach podpiętych do sprzętu, zwykłych wypadkach.
Dobrze, mamy raport…
Ewakuacja.
Szefie.
Obawy były poważne, bo musieliśmy ustalić,
co powiemy ludziom.
W biurze gubernatora w Pensylwanii
rozważano dzisiaj ewakuację prawie miliona ludzi
zamieszkujących Harrisburg i okoliczne miasta, wsie i gospodarstwa.
Dostawałam telefony.
„Co ty robisz? Musisz stamtąd uciekać!”
Wiceprezes Metropolitan Edison mówi,
że mieszkańcy nie mają się czym martwić.
Złościła mnie myśl,
że nie mogę podjąć dobrej decyzji na podstawie tych informacji.
Wszystko, co kochamy, jest w okolicy tych kominów.
Ludzie w promieniu 16 km od Three Mile Island
są w stanie gotowości
do ewentualnej ewakuacji.
Było niepokojąco cicho,
a potem nagle wóz strażacki albo radiowóz przekazywał przez szczekaczkę
sprzeczne informacje.
Zamknijcie wszystkie okna i drzwi!
Mówili: „Jeśli mieszkasz w domu z cegły, otwórz okna”.
Potem mówili: „Zamknijcie okna”.
Nakręcali mieszkańców, a potem próbowali ich uspokoić.
Raz mówili „Uciekajcie”, innym razem „Jednak nie”.
Na chwilę obecną ewakuacja nie jest planowana.
Udało im się tylko skołować ludzi, którzy mieszkali w okolicy.
Jest gorzej, niż mówią. Okłamują nas.
Powinni zamknąć te elektrownie jądrowe.
A jeśli teraz powiedzą prawdę?
Na pewno coś tuszują.
Nagle…
włączyła się syrena alarmowa.
Nie przestawała wyć.
Nikt nie wiedział, co się dzieje.
W tym momencie gubernator Thornburgh spytał NRC:
„Mamy ewakuować?”.
Zwraca się do grupy…
Ale NRC nie było zgodne,
czy podejmują właściwe decyzje.
Szczerze mówiąc, żadna elektrownia nie była nigdy w takim stanie.
Żadnej z nich nie testowaliśmy ani nie analizowaliśmy w takim stanie.
Powinniśmy przenosić ludzi.
Jeszcze nie, bo…
Mieli dwa dni, żeby się przygotować, boją się.
Rząd, NRC
i kierownictwo firmy grali w rosyjską ruletkę.
Przyszłość energii jądrowej
i życia milionów ludzi
zależały od stanu reaktora.
Nie wiem, czego w tej chwili bronimy.
Powinniśmy przenosić ludzi.
Napisy: Jędrzej Kogut