ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
ΜΑΡΤΙΟΣ 1983 ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ
Έχω φοβηθεί μερικές φορές στη ζωή μου.
Αλλά αυτή ήταν μία από τις χειρότερες.
Όταν σε στριμώχνουν στη γωνία
δεν σου μένει άλλη επιλογή από το να επιτεθείς.
Και γι' αυτό πήρα τις αποφάσεις που πήρα.
Μετά από όσα μου συνέβησαν στο Θρι Μάιλ Άιλαντ,
ήμουν πεπεισμένος ότι θα μπορούσε να προκληθεί κι άλλο ατύχημα στον σταθμό,
που όχι μόνο θα κατέστρεφε τη βιομηχανία, αλλά θα κόστιζε σε ανθρώπινες ζωές.
Διακυβεύονταν εκατομμύρια ζωές.
Ζω στο ανατολικό Τέξας.
Μεγάλωσα στην πολιτεία του Μιζούρι την εποχή του Βιετνάμ.
Όπως όλοι οι νέοι τότε, ήξερα ότι η επιστράτευση θα είναι το τέλος μου.
Φυσικά, ένα βράδυ που η γυναίκα μου καθόταν στο τραπέζι,
και ήταν εμφανές ότι είχε κλάψει, μου έδωσε την ειδοποίηση επιστράτευσης.
Οπότε, νωρίς το επόμενο πρωί πήγα στο τοπικό γραφείο στρατολόγησης,
αλλά το μόνο διαθέσιμο ήταν ένα πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας στο ναυτικό.
Ήταν εξαετής θητεία.
Οπότε, δέχτηκα.
Θα περάσετε τους επόμενους έξι μήνες σε μία πρότυπη πυρηνική μονάδα.
Στην πυρηνική σχολή υπήρχε μία ταμπέλα που έγραφε
"Όσοι έρχονται εδώ θα λάβουν εκπαίδευση αξίας 50.000 δολαρίων".
Οπότε, ένας συμμαθητής μου σκαρφάλωσε ένα βράδυ κι έγραψε
"Βάλ' τα στον κώλο σου, κέρμα κέρμα".
Κάναμε τα πάντα, χημεία, τις μεταλλουργικές πτυχές αντιδραστήρων,
φυσική αντιδραστήρων, θεωρία αντλιών, θεωρία ηλεκτρολογίας, τα πάντα.
Και ήμουν από τους λίγους μη πτυχιούχους.
Οπότε, ναι, έπρεπε να στρώσω κώλο.
Κι οι δύο γιοι μου γεννήθηκαν όσο ήμουν στο Ναυτικό.
Δεν με άφηναν να πάω να τους δω.
Αλλά όλοι στο πλοίο έχουν ευθύνες
στον τομέα της ασφάλειας.
Στο Ναυτικό σίγουρα ανακάλυψα ένα πάθος που δεν ήξερα ότι είχα.
Η πυρηνική ενέργεια ήταν αυτό που έψαχνα.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ
Αλλά ήταν η πρώτη φορά
που κάποιος είχε τόσες υψηλές προσδοκίες από την απόδοσή μου.
Ο ναύαρχος.
Είναι ο αντιδραστήρας του Ναυτίλου, του πρώτου πυρηνοκίνητου υποβρυχίου.
Ο ναύαρχος Ρίκοβερ θεωρείται ο πατέρας του πυρηνικού ναυτικού.
Δημιούργησε έναν αντιδραστήρα που θα μετέτρεπε ένα υποβρύχιο
σε αληθινό υποβρύχιο. Χωρίς να πρέπει να βγαίνει στην επιφάνεια.
Και με τον Διάβολο θα τα έβαζα αν μας διοικούσε αυτός ο άνθρωπος,
επειδή έκανε τον κόσμο των πυρηνικών υποβρυχίων ασφαλή.
Είναι το ίδιο ασφαλής με τους σταθμούς της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας.
Ο ναύαρχος μού μετέδωσε έναν απαράμιλλο κώδικα δεοντολογίας.
"Να είσαι υπεύθυνος". Αυτή ήταν η φιλοσοφία του.
Κάθε απόφαση που παίρνεις πρέπει να την παίρνεις υπεύθυνα.
1980 ΕΝΑΝ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ
Το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Θρι Μάιλ Άιλαντ
σόκαρε τη χώρα, η οποία προσέβλεπε στην πυρηνική ενέργεια
ώστε να μην εξαρτάται από το ξένο πετρέλαιο.
Στον απόηχο του ατυχήματος,
εταιρείες ενέργειας ακύρωσαν την κατασκευή 51 νέων πυρηνικών σταθμών.
Όσοι θα ήθελαν να κλείσουν όλους τους αντιδραστήρες στη χώρα
αγνοούν τις μελλοντικές μας ανάγκες.
Αλλά οι υπέρμαχοι της πυρηνικής ενέργειας που κάνουν σαν να μην άλλαξε τίποτα
μετά το πάθημα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ, αγνοούν την πραγματικότητα.
ΕΠΙΖΗΣΑΜΕ ΑΠΟ ΤΟ ΘΜΑ
Το ατύχημα άλλαξε δραματικά τα δεδομένα
όσον αφορά την αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας από τον κόσμο.
Τώρα πρέπει να ξεκινήσουμε το μακρύ και ίσως πιο δύσκολο έργο
της εκτίμησης των μακροπρόθεσμων συνεπειών
αυτού του συμβάντος.
Αλλά πιστεύω στις δυνατότητες της πυρηνικής ενέργειας.
Οπότε, όταν μου δόθηκε μια μοναδική ευκαιρία
να συμμετάσχω στην εκκαθάριση στο Θρι Μάιλ Άιλαντ,
άρπαξα την ευκαιρία, γιατί μπορούσα να επικεντρωθώ
στο να κάνω το μέλλον ολόκληρης της πυρηνικής βιομηχανίας ασφαλές.
Ετοίμασα τα πάντα,
κανόνισα ό,τι έπρεπε να κανονίσω.
Λίγες βδομάδες πριν πάω
για να αρχίσω δουλειά στο Θρι Μάιλ Άιλαντ…
η γυναίκα μου σκοτώθηκε σε ατύχημα.
Έγινε ένα ατύχημα φεύγοντας από ένα μπαρ
και δεν επέζησε.
Δεν θέλω να το συζητήσω.
ΜΙΝΤΛΤΑΟΥΝ
Κι αυτό ήταν.
Τον Ιούνιο του 1980 πήγα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ για δουλειά.
Εγώ κι οι δύο γιοι μου.
Η εκκαθάριση των όσων άφησε πίσω του το ατύχημα
έχει δημιουργήσει μια νέα βιομηχανία,
με πάνω από χίλιους δημόσιους υπαλλήλους να βρίσκονται εκεί.
Το 1980 με έστειλαν να διευθύνω
το γραφείο της Ρυθμιστικής Αρχής στο Θρι Μάιλ Άιλαντ
και να διασφαλίσω τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.
Τα υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας,
100 φορές πάνω από τη θανατηφόρα δόση μέσα στη ζώνη συγκράτησης,
απαιτούν ένα τεράστιο έργο εκκαθάρισης.
Η εκκαθάριση δεν είναι γρήγορη δουλειά.
Αντιμετωπίζαμε μία πρωτόγνωρη κατάσταση.
Ένας πυρήνας που είχε λιώσει εσωτερικά, τόσες βλάβες, τόση ραδιενέργεια.
Οπότε, υπάρχει η φάση σταθεροποίησης κατά τους πρώτους δύο μήνες.
Τον επόμενο χρόνο πρέπει να αποσυναρμολογηθεί ο πυρήνας,
να μπουν τα καύσιμα σε ειδικά κάνιστρα και να απομακρυνθούν.
Το κόστος αυτής της πρωτοφανούς εκκαθάρισης
είναι τόσο υψηλό λόγω της εξαιρετικά ευαίσθητης
και δυνητικά επικίνδυνης φύσης του ατυχήματος.
Το εκτιμώμενο κόστος είναι 1.000.000.000 δολάρια.
Η κατασκευή του σταθμού κόστισε 700.000.000
και λειτούργησε λιγότερο από 90 μέρες.
Μας έμπλεξαν σε όλο αυτό.
Και πού θα βρεθούν τα χρήματα
και πού θα βρεθεί η τεχνολογία;
Οπότε, οι ιδιοκτήτες του σταθμού ανέθεσαν το έργο στην Bechtel.
Η BECHTEL ΘΑ ΕΠΙΣΚΕΥΑΣΕΙ ΤΟΝ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ
Η Bechtel είναι η 51η πολιτεία, η πυρηνική πολιτεία.
Κάνει ό,τι έχει σχέση με πυρηνικές εκκαθαρίσεις.
Η Bechtel ασχολείται με την πυρηνική βιομηχανία από την αρχή.
Ήταν η μεγαλύτερη ιδιωτική κατασκευαστική επιχείρηση στον κόσμο.
Με πολύ καλές πολιτικές διασυνδέσεις.
Εγώ, ο Ρόναλντ Ρίγκαν, ορκίζομαι
ότι θα εκτελέσω πιστά…
Όταν ο Ρόναλντ Ρίγκαν συναντιόταν με όλα τα μεγάλα κεφάλια
που ήθελαν να βάλει υποψηφιότητα για τις εκλογές του 1980,
ήταν και ο Στιβ Μπέκτελ εκεί.
Τι συμβόλαια έχουμε;
Άνθρωποι σαν τον Κ. Γουάινμπεργκερ και τον Τζ. Σουλτς
ήταν στο συμβούλιο τους. Ήταν θέμα ισχύος.
Η εκκαθάριση ήταν πιο σημαντική απ' τον σταθμό.
Αφορούσε την επιβίωση της πυρηνικής βιομηχανίας.
Οπότε, η Bechtel είχε γίνει
η βασική εργολήπτρια εταιρεία για την εκκαθάριση.
Και ξέραμε ότι έπρεπε να το κάνουμε με ασφάλεια.
Αλλά έπρεπε να γίνει και σχετικά γρήγορα.
Όσο περισσότερο διαρκέσει η εκκαθάριση,
τόσο πιο πιθανό θα είναι να πάει κάτι άλλο στραβά.
Είχαν συμφωνηθεί τα κυριότερα ορόσημα με τη διοίκηση
για την αποκατάσταση.
Είχαμε εννιά μέτρα νερό στο υπόγειο που ήταν ραδιενεργό.
Έπρεπε να το αφαιρέσουμε.
Μετά να συγκεντρώσουμε τα μολυσμένα υλικά,
με τελευταίο τον λιωμένο πυρήνα καυσίμων μέσα στο δοχείο του αντιδραστήρα.
Αυτός ήταν ο στόχος.
Όμως, πρώτo και σημαντικότερο ήταν να διοχετευτεί η συγκράτηση.
Λέγεται ότι θα πάρει έως έναν μήνα για να απελευθερωθεί το αέριο κρυπτό
από τον σακατεμένο αντιδραστήρα του Θρι Μάιλ Άιλαντ στην Πενσυλβάνια.
Το ζήτημα της αξιοπιστίας έχει τεθεί πολλές φορές
μετά το περσινό ατύχημα.
Ο κόσμος φοβόταν πολύ.
Έχουμε ήδη εκτεθεί. Τα παιδιά, η οικογένειά μας,
όλοι έχουμε εκτεθεί, ένας Θεός ξέρει πόσο.
Και θέλουν και να το απελευθερώσουν.
Η άποψη του κόσμου συνοψίστηκε ως εξής:
Όσοι υποστηρίζετε την απελευθέρωση, χειροκροτήστε.
Όσοι είστε ενάντια στην απελευθέρωση του κρυπτού…
Παλιά δεν αμφισβητούσα τίποτα
και τώρα αμφισβητώ τα πάντα.
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της εταιρείας, οι κάτοικοι δεν έχουν λόγο να ανησυχούν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να έχουμε προβλήματα με τον εξοπλισμό,
αλλά δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Αυτό με εξόργισε, επειδή για μένα ήταν μια στημένη παράσταση.
Μιλάμε για τις ζωές μας. Το ζούμε αυτό.
Και θέλουμε απαντήσεις στο τι επιλογές έχουμε,
τι μπορούμε να κάνουμε και πώς θα μας προστατέψετε.
Η Κοράντι αγόρασε βαν με διπλό ρεζερβουάρ για να μπορεί να δραπετεύσει γρήγορα.
Είναι μία από τους πολλούς που δεν αντέχουν άλλο το άγχος.
Είναι δύσκολο να ζεις εδώ όταν ξέρεις ότι όταν ακούς σειρήνα
ελπίζεις να καίγεται το σπίτι κάποιου φίλου
και όχι να συμβαίνει κάτι στο νησί.
Δύσκολο να ζεις έτσι.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, πολλοί κάτοικοι αποφάσισαν να φύγουν.
Εμείς φύγαμε όσο κράτησε η απελευθέρωση.
Δεν άξιζε το ρίσκο.
Η οικογένειά μου είναι πιο σημαντική. Θα προτιμούσα να είμαι σπίτι, αλλά…
Μπορούν η Met-Ed κι η Ρυθμιστική Αρχή Πυρηνικής Ενέργειας
να καθησυχάσoυν τους κατοίκους των γύρω περιοχών;
Πήγαμε να συναντήσουμε τον Μπάρετ, τον υπεύθυνο της Ρυθμιστικής Αρχής.
Του είπα "Θέλω να με κοιτάξεις στα μάτια
και θέλω να θυμάσαι
ότι κάθε απόφαση που παίρνεις για την πυρηνική ενέργεια
επηρεάζει τις ζωές ανθρώπων σαν κι εμένα
και πρέπει να μας λαμβάνεις υπόψη".
Η κοινότητα ανησυχούσε για οτιδήποτε είχε σχέση με την πυρηνική ενέργεια.
Υπήρχε δυσπιστία.
Ο κόσμος λέει "Μας παραπλάνησαν για το ένα…"
Δεν έχω χρόνο για δράματα, εντάξει;
Σέβομαι τα συναισθήματα των ανθρώπων.
Σέβομαι πολύ την Τζόις και αυτούς τους ανθρώπους.
Αλλά με στενοχωρεί πολύ
το ότι κλονίζονται ακόμη περισσότερο από τις ιστορίες τρόμου στις ειδήσεις.
Η Ρυθμιστική Αρχή διοργάνωσε τη συνάντηση
για να εξηγήσει το σχέδιο της Met-Ed για απελευθέρωση κρυπτού.
Κρατήστε το κρυπτό σας!
Είναι υστερικά επιχειρήματα άνευ ουσίας.
Εξαιτίας του ατυχήματος,
το μέλλον ολόκληρης της βιομηχανίας τέθηκε υπό αμφισβήτηση.
Οπότε, υπήρξε βούληση, τόσο από πολιτική σκοπιά
όσο και από τη βιομηχανία, να γίνει ταχύτερα η εκκαθάριση.
Και από την εμπειρία μου στο Θρι Μάιλ Άιλαντ,
ναι, θα έκαναν οτιδήποτε για να κερδίσουν χρόνο.
ΣΤΙΒ ΜΠΕΚΤΕΛ ΤΖΟΥΝΙΟΡ ΠΡΟΕΔΡΟΣ BECHTEL
Η Bechtel είχε τη φήμη
της εταιρείας "η δουλειά να γίνει, το πώς δεν έχει σημασία".
Για την απελευθέρωση, το προσωπικό της Bechtel είχε αποφασίσει
να κατασκευάσει μια τεράστια συστοιχία διήθησης
και να αντλήσει όλα τα ραδιενεργά αέρια.
Στην πορεία την κάλυψαν με μονωτική ταινία.
Η μονωτική ταινία κάνει για πολλά. Ρωτήστε οποιονδήποτε ρέντνεκ.
Μπορούν να κάνουν τα πάντα με μονωτική ταινία και σύρμα.
Αλλά δεν σταματά τη ραδιενέργεια.
Μια μικρή ποσότητα ραδιενεργού αερίου
φιλτραρίστηκε, πέρασε μέσα από την καπνοδόχο και εισήλθε στον αέρα.
Η απελευθέρωση σταμάτησε στις 8:04. Χτύπησε συναγερμός στην καπνοδόχο.
Η απελευθέρωση του κρυπτού
είναι μόνο η αρχή της εκκαθάρισης.
Μετά από όλα αυτά θα έπρεπε να σχεδιάσουμε μια ασπίδα
για να προστατευτούν από την ακτινοβολία όσοι δουλεύουν στον αντιδραστήρα.
Κι η Bechtel ζητούσε εθελοντές για να μπουν, ώστε να φανεί
ότι έκανες κάτι σπουδαίο για την ανθρωπότητα.
Αρνήθηκα να μπω στο κτίριο του αντιδραστήρα,
επειδή δεν ήξερες τι σε περιμένει εκεί μέσα.
Υπήρχε ανώτερο όριο παραμονής λίγων λεπτών στο κτίριο του αντιδραστήρα.
Αυτό πήρε μήνες
και δεν είχαμε αρχίσει την επεξεργασία
των εξαιρετικά ραδιενεργών αποβλήτων από το ατύχημα.
Ο κόσμος ανησυχεί για το πόσο αργεί η εκκαθάριση του σταθμού.
Κάποιοι πιστεύουν ότι δεν ξέρουν τι κάνουν αυτοί που δουλεύουν εκεί.
Η εταιρεία λέει ότι η εκκαθάριση θα ολοκληρωθεί το 1983.
Η Ρυθμιστική Αρχή λέει ότι θα χρειαστεί και το '84.
Αλλά συμφωνούν σε κάτι. Το κόστος της εκκαθάρισης έχει εκτοξευτεί.
Κάποια πράγματα δεν πάνε αρκετά γρήγορα,
αλλά πιστεύω ότι θα επαναλειτουργήσει.
Στόχος μου είναι να διασφαλίσω ότι αυτό θα γίνει πραγματικότητα.
Η εκκαθάριση είχε ξεπεράσει τον προϋπολογισμό και είχε καθυστερήσει.
Οπότε, η ιδιοκτήτρια του σταθμού, η GPU, έθεσε ένα χρονοδιάγραμμα οροσήμων.
Δεν θα δίνονταν αλλά χρήματα στην Bechtel,
ώσπου να επιτευχθεί το κάθε ορόσημο.
Οπότε, όσο πλησίαζε ένα ορόσημο,
τόσο περισσότερο μας πίεζε η Bechtel για να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα.
Διακυβεύονταν εκατομμύρια δολάρια.
Περίπου εκείνη τη χρονική στιγμή προσλήφθηκε ο Λάρι Κινγκ.
Ο αντιπρόεδρος ήταν δυσαρεστημένος με την πορεία των πραγμάτων.
Οπότε, αποφάσισαν να με προσλάβουν για να βοηθήσω.
Και ξεκινήσαμε άσχημα με την Bechtel,
επειδή προσπαθούσαν να το κάνουν βιαστικά.
Με τη στάση του, ο Λάρι μού έδειξε ότι η φιλοσοφία του ήταν
"Κάν' το σωστά απ' την αρχή".
Το ορόσημο στο οποίο άρχισαν τα προβλήματα ήταν η κατασκευή του κυκλικού γερανού.
Αυτό μετατράπηκε στο μοναδικό θέμα που έπρεπε να προσέξουμε.
ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΓΕΡΑΝΟΣ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΥΟ
Το ατύχημα προκάλεσε τήξη στον πυρήνα.
Υπήρχαν λιωμένες ράβδοι καυσίμου και θραύσματα στον αντιδραστήρα.
Και θα ανυψώναμε την κεφαλή του αντιδραστήρα με τον κυκλικό γερανό
για να τα βγάλουμε από εκεί μέσα.
Αλλά το ατύχημα,
σε συνδυασμό με την απελευθέρωση του ραδιενεργού νερού και ατμού,
είχε εκθέσει τον κυκλικό γερανό σε ακτινοβολία.
Έπρεπε να βάλουμε ολοκαίνουργια συρματόσχοινα,
ολοκαίνουργια φρένα.
Όλα έπρεπε να είναι στην εντέλεια για να λειτουργήσει με ασφάλεια ο γερανός.
ΜΕΓΙΣΤΗ ΙΣΧΥΣ 170 ΤΟΝΟΙ
Οπότε, πήγα να ελέγξω όλα τα έγγραφα τροποποιήσεων
που έπρεπε να υπάρχουν για τον κυκλικό γερανό.
Δεν υπήρχε τίποτα.
Ο επικεφαλής διευθυντής της Bechtel δεν ήθελε να ξοδέψει τα χρήματα.
Ήθελε να γίνει γρήγορα.
Όπως έμαθε ο Παρκς, η Bechtel είχε κάνει κάποιες επισκευές με πατέντες.
Δεν έβαλαν τα εξαρτήματα που υπήρχαν πριν το ατύχημα.
Σκέφτηκα "Η κατάσταση είναι σοβαρή.
Δεν είναι ώρα για βλακείες, τσαπατσουλιές και τέτοια".
Και αμέσως μετά, ο Εντ Γκίσελ,
που ήταν ο προϊστάμενος μηχανικός, ήρθε και μου είπε
"Δεν πρέπει να αφήσουμε να γίνει η ανύψωση, αν δεν γίνει δοκιμή πρώτα".
Καθώς με προσέγγισαν και οι δύο, αποφάσισα "Συμφωνώ μαζί σας.
Δεν θα ανυψώσουμε την κεφαλή, δεν θα δώσω έγκριση".
Πήγα στο επόμενο σκαλί της ιεραρχίας, τηλεφώνησα στον αντιπρόεδρο της GPU.
Και θυμάμαι ότι θύμωσε πολύ μαζί μου,
επειδή τους είπα ότι είτε ήξερε τι συνέβαινε
και δεν έδωσε καμία σημασία
ή δεν ήξερε τι συνέβαινε.
Κι οι δύο περιπτώσεις ήταν προβληματικές.
Εγώ, ο Εντ Γκίσελ κι ο Λάρι Κινγκ
ξέραμε ότι είχαν γίνει ένα σωρό τροποποιήσεις,
αλλά δεν ξέραμε πόσες.
Από πού είχαν έρθει τα υλικά; Ποιος έκανε την πιστοποίηση;
Τίποτα.
Η διοίκηση της Bechtel…
"Όχι. Πρέπει να γίνει. Κάντε το. Κάντε το τώρα".
Οι οργανώσεις σαπίζουν από πάνω προς τα κάτω. Όχι το αντίθετο.
Αν η διοίκηση δεν θέσει παραμέτρους ελέγχου
που όλοι πρέπει να ακολουθούν σε ένα πυρηνικό σταθμό,
ρισκάρεις να έχεις πολύ δυσάρεστα αποτελέσματα.
Και οι δυνητικές συνέπειες με έναν αντιδραστήρα…
Είναι πολύ επικίνδυνες.
Μπορεί να μπλέξεις σε μία κατάσταση απ' την οποία δεν μπορείς να ξεφύγεις.
Υπάρχουν ακόμη πάνω από 500 κιλά
εξαιρετικά ραδιενεργού πυρηνικού καυσίμου
στα έγκατα του αντιδραστήρα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Αν υπάρξει κάποια βλάβη στον κυκλικό γερανό του αντιδραστήρα
όσο διαρκεί η διαδικασία αφαίρεσης της κεφαλής…
Και υπήρχε ανησυχία ότι αν έπεφτε η κεφαλή,
θα μπορούσε να δημιουργήσει τέτοια ρωγμή στο δοχείο του αντιδραστήρα
που μπορεί να πλησιάζαμε το σύνδρομο της Κίνας.
Ίσως διαταράσσαμε τα καύσιμα σε σημείο που να προκαλούσαμε υπερκρισιμότητα
και τότε θα εκτοξευόταν μεγάλη ποσότητα ραδιενεργών μετάλλων
ή θα έκαιγαν και θα διαπερνούσαν τον πυθμένα του αντιδραστήρα.
Κι αν έσπαγε, δεν θα μπορούσαμε να κρατήσουμε καλυμμένο τον πυρήνα.
Δεν θα μπορούσαμε να ξαναμπούμε στο κτίριο του αντιδραστήρα για όλη μας τη ζωή,
επειδή τα επίπεδα ακτινοβολίας που θα διέρρεαν θα ήταν απίστευτα.
Θα εκκενωνόταν η ανατολική Πενσυλβάνια,
πιθανώς μέχρι και την Ουάσιγκτον.
Εκείνη την εποχή
2.000.000 άνθρωποι ζούσαν σε ακτίνα 80 χλμ. από το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Αν η Bechtel είχε χρησιμοποιήσει τον κυκλικό γερανό
όπως σκόπευαν να κάνουν τον Μάρτιο του 1983,
αυτοί οι άνθρωποι ήταν καταδικασμένοι.
Μπορεί να τους σκοτώναμε. Τελεία και παύλα.
ΜΑΡΤΙΟΣ 1983 ΔΥΟ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΥΨΩΣΗ
Στις 4:00 π.μ. στις 28 Μαρτίου του 1979
ξεκίνησε το ατύχημα στον αντιδραστήρα δύο
του πυρηνικού σταθμού στην Πενσυλβάνια.
Αργότερα επιθεωρητές δήλωσαν
ότι ο αντιδραστήρας απείχε 30 με 60 λεπτά από τήξη πυρήνα.
Πήρε τρία χρόνια για να ολοκληρωθεί
το πρώτο στάδιο, αλλά το πιο δύσκολο,
το πιο επισφαλές τμήμα της εκκαθάρισης δεν έχει καν αρχίσει.
Στον ίδιο τον αντιδραστήρα.
Επικεντρωθήκαμε σε δύο θέματα.
Πρώτον, αρχίσαμε να αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες της εκκαθάρισης του ΘΜΑ
και δεύτερον, η Μονάδα 1, ο αντιδραστήρας που δεν ενεπλάκη στο ατύχημα,
έκλεισε κατά τον ανεφοδιασμό.
Ο κόσμος ανησυχούσε ότι μπορεί να υπάρξει επαναλειτουργία του σταθμού.
Η Μονάδα 1 παρέμεινε κλειστή μετά το ατύχημα πριν τρία χρόνια.
Η ιδιοκτήτρια εταιρεία, η GPU, ζήτησε άδεια για την επαναλειτουργία της.
Σε αυτό το σημείο
η κοινότητα είχε την GPU, την Bechtel και τη Met-Ed σε πολύ χαμηλή υπόληψη.
Τοπικό δημοψήφισμα έδειξε ότι δύο στους τρεις
κατοίκους της περιοχής αντιτίθενται στην επαναλειτουργία του σταθμού.
Αυτό ήταν το κοινό αίσθημα
"Δεν θέλουμε να επαναλειτουργήσει ο σταθμός". Και υπήρξε συσπείρωση.
Όχι, δεν πάμε πουθενά!
Όταν έμαθα ότι ήθελαν να επαναλειτουργήσουν τη Μονάδα 1,
μαζί με την Πόλα γίναμε μέλη μιας ομάδας
ονόματι ΠΕΠΕ "Πολίτες Εναντίον της Πυρηνικής Ενέργειας".
Κύριοι, ζούμε τις καθημερινές συνέπειες αυτού του ατυχήματος.
Καθημερινές απελευθερώσεις αερίων, αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων στο νησί
και πλήρης ανικανότητα της GPU.
Κάθε Κυριακή πήγαινα στο νησί.
Ήμουν στην πύλη με ένα πλακάτ εναντίον της επαναλειτουργίας της Μονάδας 1.
Όχι στην επαναλειτουργία!
Όταν είχαμε αρχίσει να ασχολούμαστε με τα κοινά
έβλεπα κυβερνητικά αυτοκίνητα να καταγράφουν τις πινακίδες
από όσους έρχονταν στις συναντήσεις.
ΟΧΙ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ
Ρώτησα αφελώς την Πόλα "Γιατί είναι εδώ;"
Της είπα
"Γίνεσαι παρανοϊκή. Είμαστε σταγόνα στον ωκεανό".
Πολύ αφελής.
Φοβήθηκα πολύ.
Οπότε, κάλεσα τον Έρικ Έπστιν στα κεντρικά τους στο Μίντλταουν.
Του είπα "Έρικ, το ακούς αυτό;"
Μου λέει "Ναι, Τζόις, παρακολουθούν τα τηλέφωνά μας".
Το βασικό ζήτημα εδώ είναι ακόμη το κέρδος.
Αυτές οι εταιρείες έκαναν τα αδύνατα δυνατά
για να σιγουρευτούν ότι η Μονάδα 1 θα επαναλειτουργήσει.
Δεν ήθελα να εκτεθούν τα παιδιά μου σε οτιδήποτε άλλο.
Δεν ήθελα με τίποτα να επαναλειτουργήσει ο σταθμός.
Ήταν η κινητήρια δύναμη και των δυο μας.
Ήθελα να μπορώ να είμαι σε θέση…
να κοιτάξω τα παιδιά μου στα μάτια και να τους πω ότι έκανα ό,τι μπορούσα,
ότι πραγματικά προσπάθησα να διασφαλίσω ότι θα είναι ασφαλή.
Αυτό ήταν το πιο σημαντικό για μένα.
Είναι πιθανό να έχετε ένα μαυσωλείο αξίας δισεκατομμυρίων;
Δικαιολογημένα, οι κάτοικοι της περιοχής είναι πολύ επιφυλακτικοί για τον σταθμό.
Και το βάρος απόδειξης το φέρουν αυτοί…
Κι είναι τεράστιο αυτό το βάρος απόδειξης.
Το φέρουν αυτοί που θέλουν να επαναλειτουργήσει.
Πριν από αυτά θεωρούσα ότι κουνούσαν τα χέρια στον αέρα
και έλεγαν "Όχι στα πυρηνικά"
επειδή ήταν ελλιπώς πληροφορημένοι για το πόσο ασφαλής ήταν ο σταθμός.
Αλλά οι εμπειρίες μου στο Θρι Μάιλ Άιλαντ άρχισαν να μου αλλάζουν γνώμη.
Κι όταν έμενα στο Μίντλταουν,
οι κάτοικοι ήταν από τους πιο καλοσυνάτους που έχω γνωρίσει.
Κα γνώρισα την Μπέτι Κουάκενμπους και άρχισα να βγαίνω μαζί της.
Η κόρη της περίμενε το λεωφορείο το πρωί του ατυχήματος,
σε απόσταση 900 μέτρων από τη Μονάδα 2.
Να, εγώ είμαι εκεί.
Η μητέρα μου γνώρισε τον Ρικ Παρκς όταν ήμουν δέκα, σχεδόν έντεκα.
Φωτογραφίες του Ρικ και της μητέρας μου.
Τον συμπάθησα αμέσως.
Είχε μια προφορά που μου άρεσε, κάπως ένρινη.
Αυτό του είπα. "Μιλάς ένρινα".
Θεέ μου. Πάει πολύς καιρός.
Μπήκε στις ζωές μας
και δημιουργήσαμε την οικογένεια που πάντα ήθελα.
Η Νίκι ήταν ό,τι πιο κοντινό σε κόρη θα έχω ποτέ στη ζωή μου.
Και προσπάθησα όσο περισσότερο μπορούσα να είμαι πατέρας για αυτήν.
Ήξερα ότι ο Ρικ δούλευε στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Και κάτι που άρχισα να σκέφτομαι πολύ
είναι ότι πάντα έβλεπα τον ίδιο εφιάλτη.
Η Νίκι μού μίλησε πολύ για τους φόβους της για το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Κάποτε μου είπε ότι δεν ανησυχούσε τόσο πια,
επειδή ήξερε ότι θα τις προστατεύσω.
Σίγουρα θυμήθηκα το "Να είσαι υπεύθυνος".
Να κάνεις τα πάντα για να προστατεύσεις τον γενικό πληθυσμό.
Και ήταν η εποχή που η Bechtel θα χρησιμοποιούσε τον κυκλικό γερανό.
Εγώ, ο Εντ Γκίσελ κι ο Λάρι Κινγκ
τους ζητούσαμε να ελέγξουν τα πάντα ώστε να επιβεβαιωθεί ότι είναι ασφαλής.
Αλλά η Bechtel δεν άκουγε τίποτα.
Οπότε, ο Λάρι είπε "Εντάξει…
μίλα στη Ρυθμιστική Αρχή".
Και το έκανα.
Ο Παρκς θεώρησε δεν ακολουθήθηκαν οι διαδικασίες,
ότι μπορεί να γίνει κάποια έκρηξη, ότι δεν είναι ασφαλής,
ότι κάτι θα συμβεί με τον γερανό.
Νομίζω ότι το εξέτασα και δεν συμφωνούσα μαζί του.
Κι αν το επιχείρημα δεν δικαιολογεί την ανάληψη δράσης, τέλος για μένα.
Ο επικεφαλής της Ρυθμιστικής Αρχής, ο Μπάρετ, τους έκανε τη χάρη, σαν να λέει
"Η κατασκευαστική Bechtel θα προχωρήσει
κι η Ρυθμιστική Αρχή ας βάλει στον κώλο της τους κανόνες της".
Προφανώς, δεν συμφώνησα με όσα μου είπε.
Ίσως δεν του άρεσε.
Είπε "Οι διαδικασίες αυτές και οι άλλες…"
Και δεν ασχολήθηκα με το δράμα και τη σαπουνόπερα
του ποιος έχει καλύτερες διαδικασίες.
Σίγουρα θέλαμε να μιλήσουν.
Αλλά αναλύσαμε αυτά που είχε να πει.
Πίστευα ότι ο γερανός ήταν ασφαλής.
Ήταν μηδενικό το ρίσκο; Ποτέ.
Εντάξει; Ήταν αποδεκτό το ρίσκο για να προχωρήσουμε; Ναι.
Γι' αυτό το ενέκρινα.
Του ζήτησα εμπιστευτικότητα.
Αλλά ο Μπάρετ αποκάλυψε την ταυτότητά μου στην Bechtel…
σκόπιμα.
Όχι, δεν το έκανα. Είναι μικρό μέρος, σωστά;
Ήξεραν ότι είχε θέμα με τον γερανό.
Θα ήταν μυστικό το ότι ήρθε να με δει; Μάλλον όχι.
Εντάξει;
ΗΠΑ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ
Αν ο επικεφαλής της Ρυθμιστικής Αρχής
είναι κώλος και βρακί με την εταιρεία και τους αφήνει να κάνουν ό,τι θέλουν,
πώς να την εμπιστευτείς;
Λένε ψέματα τόσο συχνά που αρχίζεις να ξεχνάς πώς μοιάζει η αλήθεια.
Το να επιβλέπει η Αρχή τους σταθμούς είναι σαν να επιβλέπει η αλεπού κοτέτσι.
Δεν ελέγχουν τη βιομηχανία. Πάνε πακέτο με την καταραμένη την Bechtel.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΜΟΛΥΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ
Μετά ήρθε και μου μίλησε ο Μπέκτελ για τη χρήση του κυκλικού γερανού και είπε
"Τι ανησυχείς; Η Ρυθμιστική Αρχή λέει ότι είναι εντάξει.
Πρέπει να το εγκρίνεις". Και αρνήθηκα να υπογράψω.
Οπότε, βασικά…
τους σταματούσα από το να βγάλουν λεφτά.
Τον απέλυσαν.
Έτσι διαχειρίζονται την αντιγνωμία.
Και ο Γκίσελ αντιμετώπισε εκφοβισμό.
Αφού εντόπισε το πρόβλημα με τον κυκλικό γερανό,
ήθελαν να τον ξεφορτωθούν.
Ζήτησαν από τον Εντ Γκίσελ να περάσει από ψυχολογική αξιολόγηση
και δεν του επέτρεψαν να επιστρέψει μέχρι
"να περάσει την ψυχολογική αξιολόγηση".
Εμένα αυτό μου θυμίζει
τις σταλινικές τακτικές για τις οποίες διάβασα στην ιστορία.
Oι μέρες μου ήταν μετρημένες.
Ξύπνησα το επόμενο πρωί και ξεκίνησα για τη δουλειά.
Το βανάκι μου δεν έπαιρνε μπροστά.
Κοιτάω τα καλώδια της μπαταρίας και περιέργως
το αρνητικό καλώδιο έπαιζε λίγο.
Οπότε, πάω να πάρω την εργαλειοθήκη μου κάτω από το κάθισμα
και τι βρίσκω;
Μια σακούλα με μαριχουάνα.
Υπάρχει Άγιος Βασίλης,
αλλά ποτέ δεν μου έχει φέρει χόρτο πριν τα Χριστούγεννα
και δεν ήταν Χριστούγεννα.
Οπότε, το πέταξα στη λεκάνη της τουαλέτας.
Μετά, όλως παραδόξως,
καθώς πήγαινα στο νησί μου έκαναν σήμα να σταματήσω.
Ποτέ δεν με είχαν ψάξει.
Ποτέ.
Μου την έστησαν για να με απολύσουν
χωρίς να μπορώ να κάνω κάτι.
Την ίδια μέρα
όλες οι ευθύνες μου για τον κυκλικό γερανό στον αντιδραστήρα
μου αφαιρέθηκαν από τη διοίκηση της Bechtel.
Οπότε, δεν είχα πια κανέναν τρόπο να τους σταματήσω.
Εγώ ήμουν αυτός που κινδύνευε,
γιατί είχα πει εγγράφως στη Ρυθμιστική Αρχή
ότι είναι ζήτημα πυρηνικής ασφάλειας που δεν είχε ελεγχθεί.
Όταν έφυγα από τη δουλειά εκείνη τη μέρα φοβόμουν.
Κι όταν μπήκα μέσα, η Μπέτι με κοίταξε και μου είπε
"Τι συμβαίνει;"
Και της είπα "Νομίζω ότι χρειάζομαι δικηγόρο.
Έχω μπλεξίματα στη δουλειά".
17 ΜΑΡΤΙΟΥ 1983 ΠΕΝΤΕ ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΥΨΩΣΗ
Δούλευα ως αργά και έλαβα ένα τηλεφώνημα.
"Ναι; Πρόγραμμα για τη Λογοδοσία της Κυβέρνησης".
Κι η φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής είπε
"Δεν θα πω ποιος είμαι".
Είπε ότι αντιμετώπιζε σημαντικά προβλήματα σε έναν πυρηνικό σταθμό.
Δεν θα μου έλεγε το όνομα του σταθμού. Αλλά χρειαζόταν βοήθεια.
Τότε, το Πρόγραμμα για τη Λογοδοσία της Κυβέρνησης
ήταν η κορυφαία οργάνωση που εκπροσωπούσε πληροφοριοδότες για πυρηνικά θέματα
και τον έπεισα ότι αν υπήρχαν τόσο σημαντικά ζητήματα,
θα ήθελα να τον συναντήσω το ίδιο βράδυ.
Μου είπε το όνομα ενός μπαρ κι ότι θα καθόταν στην μπάρα
φορώντας ένα δερμάτινο σακάκι
και κρατώντας έναν κύλινδρο με μηχανολογικά σχέδια.
Συστήθηκα και μετά απλώς έκατσα εκεί για λίγο
και δεν είπε κουβέντα.
Και σκέφτηκα "Μάλιστα.
Δεν πάει ιδιαίτερα καλά".
Ήταν η πρώτη μου επαφή με το Πρόγραμμα για τη Λογοδοσία της Κυβέρνησης.
Και ξέρω ότι ήμουν δύσπιστος μαζί της, γιατί θα μπορούσε να είναι
η μεγαλύτερη οργάνωση εναντίον των πυρηνικών στον κόσμο
κι εγώ θα της έδινα κάτι που θα έβλαπτε την πυρηνική βιομηχανία.
Ήταν απίστευτα αγχωμένος.
Αλλά όταν τελείωσε την μπίρα του είπε "Ας μιλήσουμε". Και πήγαμε σ' έναν θάλαμο.
Σύντομα έμαθα ότι κι αυτή ήταν πληροφοριοδότης.
Το αφεντικό μου με απείλησε ότι θα έχανα την επιμέλεια των παιδιών μου,
αν αποκάλυπτα ποτέ τι έκανε.
Και συνέβη. Έχασα την επιμέλειά τους για έναν χρόνο.
Και σκέφτηκα "Αυτή η γυναίκα αξίζει τον σεβασμό μου.
Αξίζει τον θαυμασμό μου".
Και πήρα το ρίσκο.
Ο Ρικ έβγαλε τα σχέδια και άρχισε να μου εξηγεί
τι θα έπρεπε να έχει ελεγχθεί
ώστε να διασφαλιστεί ότι ο γερανός είχε αντέξει τόσα χρόνια
σε ένα ραδιενεργό περιβάλλον και ότι θα λειτουργούσε.
Τα έγγραφα όχι μόνο αποδείκνυαν ότι υπήρχε δυνητικό πρόβλημα,
αλλά και ότι η διοικητική ομάδα το ήξερε
και παρ' όλα αυτά θα προχωρούσε.
Είναι από τα έγγραφα που τα βλέπεις και λες "Κάποιος θα πάει φυλακή γι' αυτό".
Της εξήγησα ότι δεν έχουμε χρόνο.
"Αν τα σκατώσουμε,
δεν θα έχουμε δεύτερη ευκαιρία".
Οι επιθεωρητές της Ρυθμιστικής Αρχής θα ψήφιζαν την επόμενη βδομάδα
για το αν θα επιτρέψουν να συνεχιστεί η εκκαθάριση ή όχι.
Είχαμε πέντε μέρες.
Οπότε, προσπάθησα να τον πείσω
ότι το να μιλήσει μόνο σε μένα δεν θα αρκούσε.
Δεν είναι ωραίο το συναίσθημα του να ξέρουν για σένα
κι εσύ να φέρνεις τις πράξεις τους στο προσκήνιο από αρνητική σκοπιά.
Τείνουν να σε καταδιώκουν με λίγο πληγωμένο βλέμμα.
Υπήρχε ένας εύλογος φόβος στη διαδικασία λήψης της απόφασης
του αν θα προχωρήσουν ή όχι.
Τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι που έχω εκπροσωπήσει
από τη βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας,
κάποια στιγμή στην αρχή των αποκαλύψεών τους είπαν
"Δεν θέλω να 'μαι η επόμενη Κάρεν Σίλκγουντ".
1974 ΚΡΕΣΕΝΤ, ΟΚΛΑΧΟΜΑ
ΑΝΑΠΑΥΣΟΥ ΕΝ ΕΙΡΗΝΗ
Η Κάρεν Σίλκγουντ ήταν μία 28χρονη συνδικαλίστρια τον Νοέμβριο του 1974
που δούλευε για την Kerr-McGee στο Σίμαρον ως τεχνικός εργαστηρίου.
Η Κάρεν Σίλκγουντ δούλευε σε πυρηνικές εγκαταστάσεις στην Οκλαχόμα
και ανέφερε προβλήματα σχετικά με την ανεπαρκή ασφάλεια των εργαζομένων.
Πέθανε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα
όταν πήγαινε να συναντήσει έναν δημοσιογράφο.
Ανησυχούσε για υπερβολική ακτινοβολία.
Και ενώ πήγαινε να συναντήσει έναν δημοσιογράφο εφημερίδας
για να αποδείξει τους ισχυρισμούς της,
πέθανε σε αυτοκινητιστικό. Χωρίς να εμπλέκεται άλλο αμάξι.
Η Κάρεν Σίλκγουντ βρέθηκε να έχει μολυνθεί από πλουτώνιο.
Ίχνη δηλητηρίασης λόγω ακτινοβολίας βρέθηκαν στο αίμα της.
Υποστηρικτές της λένε ότι το αμάξι εκτροχιάστηκε σκόπιμα
και τα έγγραφα εξαφανίστηκαν.
Σίγουρα σε κάνει να αναρωτιέσαι.
Είτε δολοφονήθηκε είτε όχι, ο θάνατός της αναζωπύρωσε
ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο ζήτημα στη χώρα.
Την ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών.
Πολλοί άνθρωποι ένιωσαν να απειλούνται,
να εκφοβίζονται από διάφορες εταιρείες ενέργειας σε όλη τη χώρα.
Μπορεί να σου κοστίσει τη ζωή.
Η υπόθεση της Σίλκγουντ ήταν ακόμη στα δικαστήρια
κι ήταν ακόμη στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Το φάντασμα του θανάτου της Σίλκγουντ δημιούργησε μια κουλτούρα φόβου.
18 ΜΑΡΤΙΟΥ 1983 ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΥΨΩΣΗ
Η συζήτηση με την Μπίλι δεν οδήγησε κάπου.
Αλλά με καθησύχασε σε βαθμό που ήμουν πρόθυμος να πάω
να μιλήσω στον Τομ Ντεβάιν, τον νομικό διευθυντή του ΠΛΚ.
Στο Πρόγραμμα για τη Λογοδοσία δουλεύαμε
πάνω σε περίπου 8.000 υποθέσεις στηρίζοντας πληροφοριοδότες.
Ο Ρικ ήταν κάτι σπάνιο, επειδή το διακύβευμα ήταν πολύ μεγαλύτερο.
Ήταν πιο επείγον απ' οτιδήποτε άλλο στο οποίο έχω εργαστεί.
Η Bechtel θα έκανε την ανύψωση πέντε μέρες αφού γνώρισα τον Ρικ.
Αν ο κυκλικός γερανός έριχνε την κεφαλή σε λάθος σημείο,
μπορούσε να προκληθεί τήξη πυρήνα
που θα κατέστρεφε Φιλαδέλφεια, Νέα Υόρκη και Ουάσιγκτον…
Η ανατολική ακτή των ΗΠΑ ίσως να μην ήταν κατοικήσιμη επ' αόριστον.
Ήμασταν στα πρόθυρα της Αποκάλυψης.
Αρχίσαμε να δουλεύουμε την κατάθεση και τη δουλέψαμε όλο το Σαββατοκύριακο.
Ασταμάτητα.
Τελειώσαμε την κατάθεση που θα παρουσιάζαμε στη Ρυθμιστική Αρχή.
Αλλά για τον Ρικ δεν ήταν ξεκάθαρο τι θα συνέβαινε μετά.
Ο Τομ είπε
"Ίσως αξίζει να σκεφτείς να δημοσιοποιήσεις τις πληροφορίες".
Θα ήταν ο θάνατος της πυρηνικής βιομηχανίας.
Η μεγάλη ειρωνεία
ήταν ότι ο Ρικ πίστευε στην πυρηνική ενέργεια.
Η αφοσίωσή του στην τεχνολογία ήταν που τον κινητοποιούσε.
Η αποκάλυψή του θα τον έβαζε στη μαύρη λίστα της πυρηνικής βιομηχανίας.
Έτσι φέρονται στους πληροφοριοδότες.
Είναι απειλή και πρέπει να εξολοθρευτούν.
Η Bechtel και η GPU θα έκαναν τα πάντα για να τον κάνουν να σιωπήσει.
Αναρωτιόμουν "Γιατί το έκανα αυτό; Αξίζει να θυσιάσω την καριέρα μου;
Αξίζει να το δημοσιοποιήσω;"
Ανησυχούσα πολύ.
Κι όταν προσπάθησα να εξηγήσω στην Μπέτι τι συνέβαινε στη δουλειά
και ότι σκεφτόμουν να το δημοσιοποιήσω,
ήταν μια πολύ έντονη και δύσκολη συζήτηση
επειδή φοβόταν.
Ήθελε απλώς να παραιτηθώ και να φύγω.
Δεν μπορούσα να την κάνω να καταλάβει
τη σημασία του τι μπορούσε να συμβεί.
Ένιωθες ότι υπήρχε κάποια ένταση,
αλλά ποτέ δεν μίλησαν για το τι ακριβώς συνέβαινε.
Πάντα νιώθαμε ασφαλείς
και είχαμε την οικογένεια που όλοι θέλαμε.
Και όταν…
Όταν άρχισαν να αλλάζουν τα πράγματα, το ίδιο έγινε και με την οικογένεια.
Την αγαπούσα. Δεν ήθελα να τη χάσω.
Και σίγουρα αγαπούσα τα παιδιά.
Οπότε, πήρα τους γιους μου,
ήρθαμε σπίτι και καθώς μπαίναμε στο διαμέρισμά μου,
παρατήρησα ότι η πόρτα ήταν μισάνοιχτη.
Ήταν ξεκλείδωτα. Ήταν ανοιχτά.
Το ήξερα ότι κάποιος είχε μπει στο διαμέρισμά μου.
Γι' αυτό είπα στα παιδιά να περιμένουν με τον γείτονά μου.
Ήθελα να πάω στο δωμάτιό μου, εκεί ήταν τα όπλα μου.
Διέσχισα τον διάδρομο που οδηγεί στα μπάνια
και στα υπνοδωμάτιά μας.
Κλώτσησα τις πόρτες για να δω αν είναι κανείς μέσα.
Έως τότε ήξερα ότι το διαμέρισμα ήταν άδειο.
Δεν ήταν κανείς εκεί.
Δεν φαινόταν να λείπει τίποτα.
Η τηλεόραση και το στερεοφωνικό ήταν εκεί.
Αλλά είχαν ψάξει την ντουλάπα, εκεί που είχα τα έγγραφά μου.
Ήταν προφανές
ότι το μόνο που τους ενδιέφερε ήταν τα αποδεικτικά έγγραφα.
Αν είχα αφήσει εκεί τα έγγραφα
που πήγα στον Τομ Ντεβάιν στην Ουάσιγκτον,
δεν θα μπορούσα να αποδείξω τίποτα.
Μίλησα με την κυρία από κάτω.
Επιβεβαίωσε ότι άκουσε κάποιον στο διαμέρισμα
το προηγούμενο βράδυ, ενώ εγώ και τα αγόρια μου λείπαμε.
Τρομοκρατήθηκα για τις ζωές των μελών της οικογένειάς μου
μετά τη διάρρηξη του διαμερίσματός μου.
Το εξέλαβα ως μήνυμα.
"Οι γιοι σου είναι ευάλωτοι και θα σου επιτεθούμε μέσα από αυτούς".
Έτσι ακριβώς το εξέλαβα.
Κι αυτό με έκανε αιώνιο εχθρό τους.
Γιατί δεν απειλείς τους γιους μου.
Αυτό παραπάει.
Θα σκοτώσω γι' αυτούς…
χωρίς να διστάσω.
Ήξερα ότι ήθελαν εκδίκηση και δεν θα σταματούσαν.
Ήμουν αποφασισμένος να μην τους αφήσω να τους περάσει.
Δεν ήξερα τι άλλο να κάνω.
Θα έλεγα στον κόσμο αυτό που πίστευα ότι έπρεπε να μάθουν πριν συμβεί
και το δημοσιοποίησα.
Υποτιτλισμός: Γιάννης Μιχάλης