1
00:00:06,673 --> 00:00:08,508
SEBUAH SIRI DOKUMENTARI NETFLIX
2
00:00:15,265 --> 00:00:18,518
MAC 1983
EMPAT TAHUN SELEPAS KEMALANGAN
3
00:00:29,487 --> 00:00:32,449
Sepanjang saya hidup,
ada ketikanya saya ketakutan.
4
00:00:34,451 --> 00:00:36,828
Pada ketika itu, saya paling takut.
5
00:00:51,134 --> 00:00:52,927
Saya benar-benar terdesak.
6
00:00:53,011 --> 00:00:56,639
Saya tiada pilihan
melainkan menentang habis-habisan.
7
00:00:58,308 --> 00:01:01,436
Sebab itulah saya buat keputusan sebegitu.
8
00:01:04,939 --> 00:01:07,859
Selepas semua yang berlaku
di Three Mile Island,
9
00:01:08,443 --> 00:01:14,240
saya yakin loji itu berpotensi untuk
menyebabkan satu lagi kemalangan
10
00:01:14,324 --> 00:01:18,161
yang bukan saja akan melenyapkan
industri nuklear, bahkan manusia.
11
00:01:20,413 --> 00:01:22,832
Berjuta-juta nyawa dalam bahaya.
12
00:01:37,097 --> 00:01:39,015
Saya menetap di Texas Timur.
13
00:01:39,099 --> 00:01:42,727
Saya membesar di Missouri
semasa era Perang Vietnam.
14
00:01:45,063 --> 00:01:50,110
Seperti semua pemuda pada zaman itu,
saya tahu saya wajib menjadi tentera.
15
00:01:52,779 --> 00:01:57,575
Tentunya, pada satu malam,
isteri saya duduk di meja,
16
00:01:57,659 --> 00:01:59,994
dan saya boleh nampak dia menangis,
17
00:02:00,078 --> 00:02:02,122
dan dia serahkan notis draf.
18
00:02:05,750 --> 00:02:10,672
Jadi keesokannya, saya pergi berjumpa
jururekrut Tentera Laut setempat,
19
00:02:11,422 --> 00:02:15,760
namun satu-satunya program mereka ada
ialah kuasa nuklear tentera laut.
20
00:02:15,844 --> 00:02:17,637
Tempohnya enam bulan.
21
00:02:18,304 --> 00:02:19,806
Jadi, saya sertainya.
22
00:02:19,889 --> 00:02:23,434
Kalian akan ditempatkan di fasiliti
prototaip tentera laut selama enam bulan.
23
00:02:24,018 --> 00:02:26,855
Pertama kali di akademi nuklear,
ada satu papan tanda berbunyi,
24
00:02:26,938 --> 00:02:30,984
"Lelaki yang masuk ke sini bakal menerima
pengajian berharga $50,000."
25
00:02:31,067 --> 00:02:34,904
Seorang rakan sekelas saya naik ke situ
pada satu malam dan tulis,
26
00:02:34,988 --> 00:02:38,366
"Kamu semua boleh pergi melingkup."
27
00:02:40,952 --> 00:02:43,955
Kami belajar segala-galanya,
segala jenis kimia,
28
00:02:44,038 --> 00:02:48,042
aspek kelogaman reaktor,
fizik reaktor, teori pam,
29
00:02:48,126 --> 00:02:50,211
teori elektrik, segala macam topik.
30
00:02:50,295 --> 00:02:53,882
Saya salah seorang
daripada rekrut tanpa ijazah.
31
00:02:53,965 --> 00:02:56,050
Jadi, ya, saya perlu berusaha.
32
00:02:58,428 --> 00:03:01,389
Kedua-dua anak saya dilahirkan
semasa saya di Tentera Laut.
33
00:03:02,307 --> 00:03:04,434
Saya tak boleh balik jumpa mereka.
34
00:03:04,517 --> 00:03:07,478
Namun semua orang di atas kapal
ada tanggungjawab
35
00:03:07,562 --> 00:03:09,230
di bahagian keselamatan.
36
00:03:09,898 --> 00:03:14,569
Di Tentera Laut, saya temukan cinta
yang saya tak tahu wujud dalam diri.
37
00:03:14,652 --> 00:03:17,530
Saya jatuh cinta dengan kuasa nuklear.
38
00:03:17,614 --> 00:03:18,865
AWAS
KAWASAN RADIASI
39
00:03:20,450 --> 00:03:22,827
Namun tiada sesiapa dalam hidup saya
40
00:03:22,911 --> 00:03:28,082
meletakkan harapan prestasi yang tinggi
terhadap diri saya
41
00:03:28,166 --> 00:03:29,626
sebagaimana laksamana.
42
00:03:34,255 --> 00:03:39,427
Inilah reaktor kapal selam berkuasa
nuklear pertama Tentera Laut, Nautilus.
43
00:03:39,510 --> 00:03:43,264
Laksamana Rickover dianggap
bapa nuklear tentera laut.
44
00:03:43,348 --> 00:03:47,727
Beliau mencipta reaktor
di dalam kapal selam yang menjadikan
45
00:03:47,810 --> 00:03:51,147
kapal selam sebenar
tidak perlu naik di permukaan.
46
00:03:53,650 --> 00:03:57,612
Saya akan ikut kata-katanya
jika lelaki itu memimpin saya
47
00:03:57,695 --> 00:04:01,115
kerana beliau jadikan
dunia kapal selam nuklear selamat.
48
00:04:01,699 --> 00:04:05,662
Kapal selam ini selamat sebagaimana
loji Suruhanjaya Tenaga Atom.
49
00:04:05,745 --> 00:04:09,457
Laksamana memberikan saya
kod profesional yang cukup bernilai.
50
00:04:11,125 --> 00:04:15,046
"Bertanggungjawab." Itu falsafah beliau.
51
00:04:15,129 --> 00:04:18,633
Setiap keputusan dibuat
perlu ada sifat tanggungjawab.
52
00:04:20,301 --> 00:04:24,097
SETAHUN SELEPAS KEMALANGAN
53
00:04:25,598 --> 00:04:29,102
Kemalangan di loji nuklear
Three Mile Island di Pennsylvania
54
00:04:29,185 --> 00:04:30,520
mengejutkan negara,
55
00:04:30,603 --> 00:04:32,480
yang ingin menjadikan tenaga nuklear
56
00:04:32,563 --> 00:04:35,275
cara menghentikan kebergantungan kita
terhadap minyak asing.
57
00:04:35,358 --> 00:04:36,901
Ekoran kemalangan itu,
58
00:04:36,985 --> 00:04:41,698
syarikat utiliti membatalkan rancangan
untuk membina 51 loji nuklear baru.
59
00:04:43,199 --> 00:04:47,161
Penentang nuklear yang mahu menutup
semua reaktor di negara ini
60
00:04:47,245 --> 00:04:49,706
tidak menghiraukan
keperluan masa hadapan.
61
00:04:50,832 --> 00:04:54,961
Namun penyokong nuklear
yang berpura-pura tiada apa-apa berlaku
62
00:04:55,044 --> 00:04:59,507
dengan kewaspadaan kita di sini
sememangnya gagal menerima hakikat.
63
00:04:59,590 --> 00:05:01,217
KAMI SELAMAT DARIPADA TMI
64
00:05:01,301 --> 00:05:06,889
Kemalangan itu menyukarkan
penerimaan orang awam
65
00:05:06,973 --> 00:05:10,435
tentang kuasa yang dihasilkan
oleh reaktor nuklear.
66
00:05:10,518 --> 00:05:14,147
Kita harus memulakan tugas
yang panjang dan sukar
67
00:05:14,230 --> 00:05:18,151
untuk menilai akibat jangka panjang
68
00:05:18,234 --> 00:05:20,069
ekoran kejadian ini.
69
00:05:20,153 --> 00:05:24,782
Namun saya percayakan janji nuklear.
70
00:05:25,325 --> 00:05:28,453
Ketika saya diberi peluang keemasan
71
00:05:28,536 --> 00:05:31,581
untuk menyertai pembersihan
di Three Mile Island,
72
00:05:31,664 --> 00:05:36,252
saya merebut peluang untuk lakukannya
kerana saya boleh fokus
73
00:05:36,336 --> 00:05:40,465
untuk memastikan
masa depan industri nuklear selamat.
74
00:05:42,967 --> 00:05:44,677
Saya siapkan semuanya,
75
00:05:44,761 --> 00:05:47,263
dan buat semua persiapan yang diperlukan.
76
00:05:47,347 --> 00:05:50,767
Beberapa minggu
sebelum saya melaporkan diri
77
00:05:50,850 --> 00:05:56,481
di Three Mile Island, isteri saya
meninggal dalam nahas jalan raya.
78
00:06:00,943 --> 00:06:03,237
Satu malam, ada kereta melanggar bar,
79
00:06:04,197 --> 00:06:06,199
dan isteri saya terbunuh.
80
00:06:07,492 --> 00:06:09,285
Saya tak nak cakap tentangnya.
81
00:06:20,088 --> 00:06:21,172
Itulah kisahnya.
82
00:06:23,174 --> 00:06:26,344
Pada Jun 1980,
saya mula bekerja di Three Mile Island,
83
00:06:26,427 --> 00:06:28,221
cuma saya dan dua anak saya.
84
00:06:41,818 --> 00:06:44,821
Pembersihan tapak kemalangan
di Three Mile Island
85
00:06:44,904 --> 00:06:47,031
telah mencipta satu industri baru
86
00:06:47,115 --> 00:06:50,493
dengan kehadiran lebih daripada
1,000 pekerja kerajaan.
87
00:06:52,412 --> 00:06:55,081
Pada tahun 1980, saya ditugaskan menjadi
88
00:06:55,164 --> 00:06:59,585
pengarah pejabat tapak SKN
di Three Mile Island untuk pembersihan
89
00:06:59,669 --> 00:07:03,005
dan memastikan kesihatan
dan keselamatan awam terjaga.
90
00:07:03,089 --> 00:07:05,133
Paras radioaktiviti sangat tinggi,
91
00:07:05,216 --> 00:07:09,137
100 kali ganda dos berbahaya sekarang
di kawasan pembendungan ini,
92
00:07:09,220 --> 00:07:11,722
di mana kerja pembersihan giat dijalankan.
93
00:07:12,974 --> 00:07:15,601
Pembersihan bukanlah
satu kerja yang singkat.
94
00:07:16,394 --> 00:07:20,606
Kami berada dalam situasi
yang tak pernah dihadapi sebelum ini.
95
00:07:20,690 --> 00:07:23,484
Tiada siapa pernah hadapi
teras dalaman mencair,
96
00:07:23,568 --> 00:07:25,319
kerosakan, radioaktiviti ini.
97
00:07:25,403 --> 00:07:29,657
Jadi, ada fasa penstabilan
dalam beberapa bulan pertama.
98
00:07:29,740 --> 00:07:32,743
Kemudian tahun seterusnya,
teras perlu dinyahpasang
99
00:07:33,327 --> 00:07:36,998
untuk memasukkan bahan api
ke dalam kanister dan dibawa keluar.
100
00:07:37,957 --> 00:07:41,043
Kos apa yang dipanggil
"pembersihan bersejarah"
101
00:07:41,127 --> 00:07:46,841
sangat tinggi kerana kemalangan sebegini
bersifat terlalu sensitif dan berbahaya.
102
00:07:46,924 --> 00:07:49,969
Anggaran kos usaha tersebut
adalah $1,000,000,000.
103
00:07:51,387 --> 00:07:54,056
Kos pembinaan Three Mile Island
$700,000,000,
104
00:07:54,140 --> 00:07:56,517
dan ia beroperasi tak sampai 90 hari.
105
00:07:56,601 --> 00:07:58,311
Kami perlu galas tugas ini.
106
00:07:58,394 --> 00:08:02,648
Dari mana kami akan mendapat
pembiayaan dan teknologinya?
107
00:08:02,732 --> 00:08:07,111
Jadi, mereka yang memiliki loji itu
menyerahkan tugas kepada Bechtel.
108
00:08:09,655 --> 00:08:13,034
Bechtel umpama negeri ke-51,
negeri nuklear.
109
00:08:13,117 --> 00:08:16,120
Ia merupakan perkhidmatan
untuk pembersihan nuklear.
110
00:08:17,330 --> 00:08:21,125
Bechtel sudah terlibat
dalam industri nuklear sejak dulu lagi.
111
00:08:21,209 --> 00:08:25,713
Ia syarikat pembinaan
milik persendirian terbesar di dunia.
112
00:08:25,796 --> 00:08:28,049
Mereka ada kabel politik yang mantap.
113
00:08:28,132 --> 00:08:30,343
Saya, Ronald Reagan, berikrar
114
00:08:30,426 --> 00:08:32,261
akan menunaikan tanggungjawab…
115
00:08:32,345 --> 00:08:36,307
Semasa Ronald Reagan bertemu
dengan semua kuasa
116
00:08:36,390 --> 00:08:40,186
untuk memenangi pilihan raya
pada tahun 1980,
117
00:08:40,269 --> 00:08:43,231
Steve Bechtel salah seorang
yang berada di sana.
118
00:08:43,314 --> 00:08:44,565
Apa kontrak kita ada?
119
00:08:44,649 --> 00:08:47,944
Orang seperti Caspar Weinberger
dan George Shultz wujud
120
00:08:48,027 --> 00:08:50,780
di kepimpinan tinggi,
dan ada permainan kuasa.
121
00:08:50,863 --> 00:08:53,407
Pembersihan itu lebih besar
daripada Three Mile Island.
122
00:08:53,491 --> 00:08:56,661
Ia tentang kemandirian industri nuklear.
123
00:08:59,705 --> 00:09:01,499
Jadi, Bechtel menjadi
124
00:09:01,582 --> 00:09:04,835
kontraktor penyahoperasian utama
untuk pembersihan.
125
00:09:06,087 --> 00:09:08,965
Kami tahu kami harus
lakukannya dengan selamat.
126
00:09:09,048 --> 00:09:11,842
Namun kami juga tiada banyak masa.
127
00:09:11,926 --> 00:09:14,512
Semakin lama pembersihan diteruskan,
128
00:09:14,595 --> 00:09:17,848
semakin tinggi kemungkinan
loji itu akan lebih terjejas.
129
00:09:17,932 --> 00:09:21,143
Pihak pengurusan tetapkan
beberapa penanda aras penting
130
00:09:21,227 --> 00:09:22,603
untuk pulihkan keadaan.
131
00:09:23,980 --> 00:09:27,525
Air setinggi tiga meter
di tingkat bawah tanah sangat radioaktif.
132
00:09:27,608 --> 00:09:29,068
Kami perlu keluarkannya,
133
00:09:29,151 --> 00:09:32,780
kemudian kumpulkan bahan-bahan tercemar,
dan paling utama,
134
00:09:32,863 --> 00:09:36,617
bahan api teras yang cair
di dalam bekas reaktor itu sendiri.
135
00:09:37,618 --> 00:09:38,786
Itulah matlamatnya.
136
00:09:39,745 --> 00:09:43,457
Namun pertama sekali,
pembendungan perlu dialur keluar.
137
00:09:43,541 --> 00:09:45,501
Tempoh masa sebulan diperlukan
138
00:09:45,585 --> 00:09:48,546
untuk melepaskan
gas kripton radioaktif ke udara
139
00:09:48,629 --> 00:09:53,342
dari dalam reaktor nuklear yang lumpuh
di Three Mile Island di Pennsylvania.
140
00:09:53,426 --> 00:09:56,512
Persoalan kredibiliti
dibangkitkan banyak kali
141
00:09:56,596 --> 00:09:58,347
sejak kemalangan tahun lepas.
142
00:09:58,431 --> 00:09:59,807
Penduduk ketakutan.
143
00:09:59,890 --> 00:10:02,643
Kami semua, anak-anak,
keluarga sudah terdedah.
144
00:10:02,727 --> 00:10:05,771
Semua orang sudah terdedah
entah sejauh mana.
145
00:10:05,855 --> 00:10:08,357
Kemudian mereka masih mahu melepaskannya.
146
00:10:08,441 --> 00:10:11,277
Apa yang dirasakan penduduk
boleh jelas dilihat.
147
00:10:11,360 --> 00:10:14,780
Jika anda menyokong pelepasan kripton,
tepuk tangan.
148
00:10:17,491 --> 00:10:20,328
Jika anda menentang pelepasan kripton…
149
00:10:24,707 --> 00:10:27,043
Saya tak pernah persoalkan sebelum ini.
150
00:10:27,126 --> 00:10:29,587
Sekarang, saya persoalkan segalanya.
151
00:10:29,670 --> 00:10:32,381
Menurut timbalan presiden syarikat kuasa,
152
00:10:32,465 --> 00:10:34,634
penduduk tidak perlu risau.
153
00:10:34,717 --> 00:10:38,971
Kami tidak menolak kemungkinan
berlaku masalah peralatan lanjutan,
154
00:10:39,055 --> 00:10:41,390
namun tiada apa-apa perlu dibimbangkan.
155
00:10:41,474 --> 00:10:45,353
Itu buat saya marah kerana pada saya,
itu semua cuma temberang.
156
00:10:45,436 --> 00:10:47,855
Ini kehidupan sebenar, kehidupan kami.
157
00:10:47,938 --> 00:10:51,942
Kami mahu tahu apa pilihan kami ada,
apa kami boleh buat
158
00:10:52,026 --> 00:10:54,403
dan bagaimana mereka akan lindungi kami.
159
00:10:55,655 --> 00:11:00,034
Joyce Corradi membeli van dwitangki
untuk keluar dari kawasan itu.
160
00:11:00,117 --> 00:11:03,537
Dia salah seorang
yang sudah tidak senang duduk.
161
00:11:03,621 --> 00:11:07,333
Sukar untuk tinggal di sini.
Setiap kali dengar siren berbunyi,
162
00:11:07,416 --> 00:11:09,919
saya harap rumah kawan yang terbakar,
163
00:11:10,002 --> 00:11:12,421
sebaliknya pulau itu yang bermasalah.
164
00:11:12,505 --> 00:11:13,714
Sukar hidup begitu.
165
00:11:13,798 --> 00:11:18,010
Walaupun diberi jaminan,
penduduk berdekatan loji itu tetap pindah.
166
00:11:18,094 --> 00:11:21,180
Kami berpindah
sementara mereka membuat pelepasan.
167
00:11:21,263 --> 00:11:23,099
Ia tak berbaloi.
168
00:11:23,182 --> 00:11:24,975
Keluarga saya terlalu penting.
169
00:11:25,059 --> 00:11:27,144
Saya mahu berada di rumah, tapi…
170
00:11:27,937 --> 00:11:31,190
Bolehkah Met-Ed
dan Suruhanjaya Kawalan Nuklear
171
00:11:31,273 --> 00:11:33,943
menghilangkan ketakutan
penduduk berdekatan?
172
00:11:35,820 --> 00:11:39,949
Kami pergi berjumpa Lake Barrett,
pengarah SKN di pulau itu.
173
00:11:41,742 --> 00:11:45,454
Saya beritahu beliau,
"Saya nak tuan tengok muka saya,
174
00:11:45,538 --> 00:11:48,124
dan saya nak tuan ingat
175
00:11:48,207 --> 00:11:52,378
setiap keputusan yang tuan buat
tentang kuasa nuklear ini.
176
00:11:52,461 --> 00:11:57,633
Keputusan tuan
melibatkan orang seperti kami,
177
00:11:57,717 --> 00:12:00,177
dan tuan perlu pertimbangkan kami."
178
00:12:02,722 --> 00:12:07,101
Penduduk sangat bimbang
tentang apa yang berlaku di nuklear.
179
00:12:08,394 --> 00:12:09,895
Wujud ketidakpercayaan.
180
00:12:09,979 --> 00:12:12,648
Ada bunyi-bunyi, " Mereka menipu…"
181
00:12:12,732 --> 00:12:15,568
Saya tiada masa nak hadap drama sebegini.
182
00:12:15,651 --> 00:12:19,196
Emosi… Saya hormati emosi orang.
183
00:12:19,280 --> 00:12:22,533
Saya amat menghormati Joyce
dan mereka semua.
184
00:12:23,117 --> 00:12:25,077
Namun saya cukup sedih
185
00:12:25,161 --> 00:12:30,207
kerana mereka lebih dimomokkan
dengan cerita menakutkan dalam berita.
186
00:12:30,291 --> 00:12:32,501
SKN mengadakan mesyuarat ini
untuk menjelaskan
187
00:12:32,585 --> 00:12:36,088
rancangan Met-Ed melepaskan gas kripton
dari bangunan pembendungan.
188
00:12:36,172 --> 00:12:39,759
Simpan saja kripton kamu!
189
00:12:39,842 --> 00:12:43,804
Itu semua hujah mengikut perasaan
dan tidak bermakna.
190
00:12:52,229 --> 00:12:54,190
Ekoran kemalangan itu,
191
00:12:54,273 --> 00:12:57,777
masa depan
seluruh industri nuklear diragui.
192
00:12:58,277 --> 00:13:02,323
Jadi, ada dorongan di pihak politik
193
00:13:02,406 --> 00:13:05,910
dan pihak industri untuk menggesa
pembersihan dipercepatkan.
194
00:13:06,410 --> 00:13:10,539
Mengikut pengalaman saya
di Three Mile Island,
195
00:13:10,623 --> 00:13:13,834
mereka akan ambil
setiap jalan pintas yang ada.
196
00:13:13,918 --> 00:13:16,629
PENGERUSI BECHTEL
197
00:13:18,547 --> 00:13:20,090
Bechtel mempunyai reputasi
198
00:13:20,174 --> 00:13:23,260
sebagai syarikat
"lakukannya tak kira apa pun".
199
00:13:24,428 --> 00:13:29,099
Sebagai permulaan, untuk pelepasan,
kakitangan Bechtel memutuskan untuk
200
00:13:29,183 --> 00:13:32,353
membina paip penapisan yang besar
201
00:13:32,436 --> 00:13:36,732
dan mereka akan pam keluar
semua gas radioaktif melaluinya.
202
00:13:38,734 --> 00:13:41,612
Mereka tampal pita duktus di atasnya.
203
00:13:42,238 --> 00:13:45,616
Pita duktus banyak kelebihannya.
Tanyalah mana-mana staf.
204
00:13:45,699 --> 00:13:48,953
Mereka boleh buat apa-apa saja
dengan pita duktus dan kawat baling.
205
00:13:49,036 --> 00:13:51,539
Namun ia tak boleh hentikan radioaktiviti.
206
00:13:56,043 --> 00:13:58,212
Sejumlah kecil gas radioaktif
207
00:13:58,295 --> 00:14:01,715
keluar melalui penapis,
melalui cerobong dan ke udara.
208
00:14:01,799 --> 00:14:06,262
Pelepasan dihentikan pada pukul 8:00.
Ada penggera pada monitor cerobong.
209
00:14:07,555 --> 00:14:09,723
Pelepasan gas kripton
dari bangunan pembendungan
210
00:14:09,807 --> 00:14:12,059
adalah permulaan usaha pembersihan.
211
00:14:13,561 --> 00:14:17,857
Susulan daripada itu,
kami perlu mereka perisai
212
00:14:17,940 --> 00:14:20,776
untuk melindungi pekerja di ruang reaktor
213
00:14:20,860 --> 00:14:22,778
daripada pendedahan radiasi.
214
00:14:23,988 --> 00:14:29,785
Bechtel meminta sukarelawan masuk
untuk cuba buat ia kelihatan seperti
215
00:14:29,869 --> 00:14:33,289
mereka mencapai sesuatu yang hebat
untuk umat manusia.
216
00:14:33,914 --> 00:14:37,084
Saya enggan masuk
ke mana-mana bangunan reaktor
217
00:14:37,167 --> 00:14:40,004
sebab saya tak tahu
apa menanti di dalamnya.
218
00:15:03,861 --> 00:15:09,283
Had masa untuk berada di dalam reaktor
paling lama cuma beberapa minit.
219
00:15:12,620 --> 00:15:17,625
Langkah ini memakan masa berbulan,
dan kami belum mula memproses
220
00:15:17,708 --> 00:15:22,004
sebarang sisa radioaktif tahap tinggi
akibat kemalangan itu.
221
00:15:25,883 --> 00:15:30,012
Rakyat bimbangkan pembersihan loji
yang dilihat begitu lambat.
222
00:15:30,095 --> 00:15:34,224
Ada yang tidak percaya
pekerja di loji itu tahu apa mereka buat.
223
00:15:34,308 --> 00:15:38,228
Pihak utiliti mengatakan
pembersihan akan selesai pada 1983.
224
00:15:38,312 --> 00:15:41,065
Menurut SKN,
ia memakan masa sepanjang '84.
225
00:15:41,148 --> 00:15:45,277
Namun kedua-dua pihak bersepakat
kos pembersihan semakin meningkat.
226
00:15:45,361 --> 00:15:48,197
Sebahagian usaha
tidak berjalan secepat diharapkan,
227
00:15:48,280 --> 00:15:50,783
namun saya rasa ia akan beroperasi semula.
228
00:15:50,866 --> 00:15:53,285
Saya komited untuk memastikan
229
00:15:53,369 --> 00:15:55,829
kami berkesempatan untuk buat begitu.
230
00:16:00,668 --> 00:16:03,879
Pembersihan melangkaui bajet
dan tidak mengikut jadual.
231
00:16:04,588 --> 00:16:09,760
Jadi pemilik loji itu, GPU,
menetapkan jadual penanda aras.
232
00:16:09,843 --> 00:16:13,806
Pembiayaan tambahan
tidak akan disalurkan kepada Bechtel
233
00:16:13,889 --> 00:16:16,850
sehingga setiap penanda aras
berjaya dicapai.
234
00:16:18,227 --> 00:16:21,772
Jadi semakin menghampiri
setiap penanda aras,
235
00:16:21,855 --> 00:16:26,902
semakin Bechtel menekan kami
untuk mengikut jadual yang ditetapkan.
236
00:16:26,986 --> 00:16:29,530
Berjuta-juta dolar telah dibelanjakan.
237
00:16:31,115 --> 00:16:34,410
Pada ketika itulah
Larry King diambil bekerja.
238
00:16:36,245 --> 00:16:39,915
Naib presiden eksekutif
tidak berpuas hati dengan gerak kerja.
239
00:16:39,999 --> 00:16:44,003
Jadi, mereka mengupah saya
memikirkan saya boleh membantu.
240
00:16:46,088 --> 00:16:49,091
Saya sedari mula
sudah berbalah dengan Bechtel
241
00:16:49,174 --> 00:16:52,052
kerana mereka cuba mempercepatkan proses.
242
00:16:52,136 --> 00:16:56,098
Melihat kepada gaya Larry,
dia mahukan kerja pembersihan begini,
243
00:16:56,181 --> 00:16:58,267
"Buat dengan betul sekali saja."
244
00:16:59,643 --> 00:17:04,773
Penanda aras yang memulakan masalah
ialah kren kutub bangunan reaktor.
245
00:17:07,276 --> 00:17:11,697
Itu satu-satunya bahagian penting
yang perlu diberi perhatian.
246
00:17:15,701 --> 00:17:18,787
Kemalangan itu menyebabkan
teras di dalam mencair.
247
00:17:18,871 --> 00:17:22,833
Ada rod bahan api dan serpihan cair
di bahagian bawah reaktor.
248
00:17:22,916 --> 00:17:27,588
Kami angkat kepala bekas reaktor
menggunakan kren kutub
249
00:17:27,671 --> 00:17:29,757
untuk keluarkan semua sisa di situ.
250
00:17:30,424 --> 00:17:32,009
Namun kemalangan itu,
251
00:17:32,092 --> 00:17:36,305
ditambah dengan pelepasan
semua air dan wap radioaktif,
252
00:17:36,388 --> 00:17:39,266
telah mendedahkan kren kutub
kepada radiasi.
253
00:17:40,309 --> 00:17:42,978
Kami harus tukar semuanya
dengan kabel baru,
254
00:17:43,062 --> 00:17:44,730
dan gunakan brek baru.
255
00:17:44,813 --> 00:17:46,315
Semuanya perlu diperkemas
256
00:17:46,398 --> 00:17:50,235
untuk memastikan kami dapat
mengendalikan kren dengan selamat.
257
00:17:52,362 --> 00:17:55,908
Jadi saya menyemak
semua dokumentasi pengubahsuaian
258
00:17:55,991 --> 00:17:58,952
yang dilakukan
terhadap kren kutub tersebut.
259
00:17:59,036 --> 00:18:00,204
Tiada dokumentasi.
260
00:18:01,413 --> 00:18:06,251
Ketua pengurus Bechtel di tapak loji
tidak mahu mengeluarkan belanja.
261
00:18:06,335 --> 00:18:07,753
Dia cuma nak cepat.
262
00:18:10,547 --> 00:18:14,134
Parks kenal pasti bahawa
Bechtel buat kerja tangkap muat.
263
00:18:14,218 --> 00:18:17,679
Mereka tak pasang bahagian yang ada
sebelum kemalangan itu.
264
00:18:17,763 --> 00:18:20,182
Saya fikir, "Ini situasi yang serius."
265
00:18:20,265 --> 00:18:24,561
"Tiada masa untuk main-main,
tangkap muat atau apa-apa saja lagi."
266
00:18:25,062 --> 00:18:27,773
Sejurus selepas itu, Ed Gischel,
267
00:18:27,856 --> 00:18:30,859
pengarah kejuruteraan saya,
datang dan memberitahu,
268
00:18:30,943 --> 00:18:35,364
"Kita tak patut benarkan kren dinaikkan
sebelum melakukan ujian beban."
269
00:18:36,281 --> 00:18:40,786
Jadi, apabila mereka berdua datang,
saya putuskan, "Saya setuju dengan awak.
270
00:18:40,869 --> 00:18:43,914
Kita takkan angkat kepala.
Saya takkan tandatangan."
271
00:18:46,041 --> 00:18:50,879
Jadi saya ambil tindakan seterusnya,
saya hubungi Naib Presiden GPU.
272
00:18:52,339 --> 00:18:56,176
Saya ingat dia marah dengan saya,
273
00:18:56,260 --> 00:18:59,555
sebab saya cakap
sama ada dia tahu apa yang berlaku
274
00:18:59,638 --> 00:19:01,974
dan tidak memandang serius tentangnya,
275
00:19:02,057 --> 00:19:04,184
atau dia tak tahu apa yang berlaku.
276
00:19:04,268 --> 00:19:06,687
Mana-mana sekalipun, ia satu masalah.
277
00:19:07,604 --> 00:19:10,607
Saya sendiri, Ed Gischel dan Larry King
278
00:19:10,691 --> 00:19:14,027
mengetahui bahawa
semua pengubahsuaian ini telah dibuat,
279
00:19:14,111 --> 00:19:15,904
namun tak pasti berapa banyak.
280
00:19:15,988 --> 00:19:19,575
Dari mana datangnya bahan itu?
Siapa lakukan pengesahan?
281
00:19:20,200 --> 00:19:21,201
Kami tak tahu.
282
00:19:21,285 --> 00:19:23,745
Pihak pengurusan Bechtel, mereka…
283
00:19:23,829 --> 00:19:27,332
"Tidak. Kita perlu selesaikannya.
Buat saja. Buat sekarang."
284
00:19:32,880 --> 00:19:37,134
Organisasi rosak dari peringkat tertinggi,
bukannya dari bawah.
285
00:19:37,217 --> 00:19:40,429
Jika pihak pengurusan
tidak tetapkan parameter kawalan
286
00:19:40,512 --> 00:19:44,183
yang perlu dipatuhi setiap orang
di loji kuasa nuklear,
287
00:19:44,266 --> 00:19:47,186
mereka seolah-olah
cuba menjolok sarang tebuan.
288
00:19:49,313 --> 00:19:52,357
Kemungkinan akibat
daripada kemalangan reaktor
289
00:19:54,818 --> 00:19:56,653
sangatlah berbahaya.
290
00:19:59,489 --> 00:20:03,285
Kita boleh terheret dalam situasi
yang kita tak boleh keluar.
291
00:20:05,329 --> 00:20:08,332
Masih terdapat hampir 500 kilogram
292
00:20:08,415 --> 00:20:11,668
bahan api nuklear sangat radioaktif
293
00:20:11,752 --> 00:20:15,088
di dalam saluran reaktor
di Three Mile Island.
294
00:20:16,632 --> 00:20:20,427
Jika berlaku sebarang kegagalan
pada kren kutub bangunan reaktor
295
00:20:20,510 --> 00:20:23,764
semasa dalam proses membuka kepala itu,
296
00:20:23,847 --> 00:20:27,351
satu kebimbangan kami adalah
jika kami terjatuhkannya,
297
00:20:27,434 --> 00:20:32,606
kami boleh menyebabkan keretakan
di dalam bekas reaktor pada tahap
298
00:20:32,689 --> 00:20:37,027
di mana sindrom China
berkemungkinan boleh berlaku.
299
00:20:38,779 --> 00:20:43,825
Kami mungkin menggugat bahan api itu
hingga ke tahap superkritikaliti,
300
00:20:43,909 --> 00:20:48,372
tahap di mana ia boleh mengeluarkan
sejumlah besar logam radioaktif
301
00:20:48,455 --> 00:20:52,376
atau ia akan terbakar di bawah reaktor.
302
00:20:54,294 --> 00:20:57,965
Jika bekas itu pecah,
kami takkan dapat menutup teras.
303
00:21:01,718 --> 00:21:06,390
Kami takkan dapat masuk semula
ke bangunan reaktor itu selama-lamanya
304
00:21:06,473 --> 00:21:10,686
kerana paras radiasi
yang telah dilepaskan teramat tinggi.
305
00:21:11,561 --> 00:21:14,815
Seluruh Pennsylvania Timur
perlu dipindahkan,
306
00:21:14,898 --> 00:21:17,484
mungkin sehingga ke Washington, DC.
307
00:21:18,860 --> 00:21:19,945
Pada masa itu,
308
00:21:20,028 --> 00:21:24,533
ada 2,000,000 penduduk dalam lingkungan
80 kilometer dari Three Mile Island.
309
00:21:25,367 --> 00:21:28,620
Jika Bechtel menggunakan
kren kutub bangunan reaktor
310
00:21:28,704 --> 00:21:32,582
seperti yang mereka mahu lakukan
pada bulan Mac 1983,
311
00:21:32,666 --> 00:21:35,127
maka nahaslah penduduk.
312
00:21:35,210 --> 00:21:38,964
Kami mungkin akan membunuh mereka.
Noktah.
313
00:21:40,716 --> 00:21:46,054
MAC 1983
DUA MINGGU SEBELUM ANGKATAN KREN KUTUB
314
00:21:48,682 --> 00:21:51,601
Pada pukul 4:00 pagi, 28 Mac, 1979,
315
00:21:51,685 --> 00:21:54,229
kemalangan bermula pada reaktor nombor dua
316
00:21:54,313 --> 00:21:56,857
di loji nuklear Three Mile Island
di Pennsylvania.
317
00:21:56,940 --> 00:21:58,775
Menurut penyiasat persekutuan,
318
00:21:58,859 --> 00:22:02,529
reaktor akan mengalami peleburan
dalam masa 30 hingga 60 minit.
319
00:22:02,612 --> 00:22:06,616
Fasa pertama pembersihan
sudah memakan masa tiga tahun,
320
00:22:06,700 --> 00:22:09,911
namun bahagian pembersihan radioaktif
paling sukar dan tidak diketahui
321
00:22:09,995 --> 00:22:11,705
belum lagi bermula,
322
00:22:11,788 --> 00:22:13,332
reaktor itu sendiri.
323
00:22:13,415 --> 00:22:15,375
Masyarakat fokus kepada dua isu.
324
00:22:15,459 --> 00:22:20,672
Pertama, kami mula nampak kesan
daripada usaha pembersihan TMI,
325
00:22:20,756 --> 00:22:25,010
dan juga Unit 1, reaktor yang
tidak terlibat dalam kemalangan,
326
00:22:25,093 --> 00:22:27,012
ditutup semasa pengisian semula.
327
00:22:27,095 --> 00:22:30,807
Orang ramai takut
loji ini akan beroperasi semula.
328
00:22:31,892 --> 00:22:35,729
Unit 1 ditutup
sejak kemalangan tiga tahun lalu.
329
00:22:35,812 --> 00:22:37,814
Pemiliknya, General Public Utilities,
330
00:22:37,898 --> 00:22:40,901
telah meminta kebenaran SKN
untuk buka semula Unit 1.
331
00:22:40,984 --> 00:22:42,152
Ketika ini,
332
00:22:42,235 --> 00:22:48,158
masyarakat sangat tidak menyenangi
GPU, Bechtel atau Met-Ed.
333
00:22:48,241 --> 00:22:52,120
Satu referendum setempat mendedahkan
dua daripada tiga penduduk
334
00:22:52,204 --> 00:22:55,707
di kawasan ini menentang
pembukaan semula loji kuasa.
335
00:22:55,791 --> 00:22:58,585
Begitulah sentimen awam pada waktu itu,
336
00:22:58,668 --> 00:23:03,173
"Kami tak nak loji ini beroperasi semula."
Pihak pembangkang turut menentang.
337
00:23:03,256 --> 00:23:07,010
Tidak, kami takkan berganjak!
338
00:23:08,220 --> 00:23:11,723
Sebaik mengetahui
mereka mahu mulakan semula Unit 1,
339
00:23:11,807 --> 00:23:14,476
saya dan kawan saya, Paula,
menyertai kumpulan
340
00:23:14,559 --> 00:23:18,063
dipanggil PMTN,
"Penduduk Menolak Tenaga Nuklear".
341
00:23:18,146 --> 00:23:19,231
Hadirin sekalian,
342
00:23:19,314 --> 00:23:23,360
kehidupan kita terkesan setiap hari
akibat daripada kemalangan ini.
343
00:23:24,152 --> 00:23:25,779
Pelepasan harian,
344
00:23:25,862 --> 00:23:29,282
penyimpanan sisa paras tinggi
di pulau itu,
345
00:23:29,366 --> 00:23:32,244
dan ketidakcekapan GPU.
346
00:23:33,578 --> 00:23:36,748
Setiap Ahad, saya pergi ke pulau itu.
347
00:23:36,832 --> 00:23:41,920
Saya di pagar dengan sepanduk untuk
halang Unit 1 daripada beroperasi semula.
348
00:23:42,003 --> 00:23:45,757
Jangan beroperasi semula!
349
00:23:45,841 --> 00:23:49,094
Selepas kami menjadi aktif
dalam masyarakat,
350
00:23:49,177 --> 00:23:52,889
saya nampak kenderaan kerajaan
datang dan ambil nombor kenderaan
351
00:23:52,973 --> 00:23:55,267
milik penduduk yang hadiri perjumpaan.
352
00:23:56,143 --> 00:23:57,936
TOLAK NUKLEAR
353
00:23:59,354 --> 00:24:02,732
Saya cakap dengan Paula,
"Kenapa mereka di sini?"
354
00:24:02,816 --> 00:24:03,984
Saya kata,
355
00:24:04,067 --> 00:24:07,571
"Awak paranoid. Kita ikan bilis saja."
356
00:24:08,488 --> 00:24:09,489
Naif sungguh.
357
00:24:10,574 --> 00:24:12,075
Ia menakutkan saya.
358
00:24:12,159 --> 00:24:14,786
Jadi saya hubungi Eric Epstein
di Middletown
359
00:24:14,870 --> 00:24:16,538
di ibu pejabat mereka.
360
00:24:18,623 --> 00:24:20,625
Saya kata, "Eric, dengar tak?"
361
00:24:20,709 --> 00:24:24,004
Dia kata,
"Joyce, telefon kami ada alat pengintip."
362
00:24:25,589 --> 00:24:29,009
Matlamat utama di sini
masih untuk mengaut keuntungan.
363
00:24:29,092 --> 00:24:31,636
Syarikat-syarikat ini
akan buat apa-apa saja
364
00:24:31,720 --> 00:24:35,223
untuk memastikan Unit 1
Three Mile Island beroperasi semula.
365
00:24:37,434 --> 00:24:41,480
Saya tak mahu anak-anak saya
terdedah lagi kepada apa-apa pun.
366
00:24:41,563 --> 00:24:44,774
Paling penting,
saya tak mahu loji itu dibuka semula.
367
00:24:45,734 --> 00:24:48,570
Itulah dorongan utama buat kami berdua.
368
00:24:49,654 --> 00:24:52,032
Saya benar-benar mahu…
369
00:24:55,494 --> 00:25:00,373
melihat anak-anak saya dan beritahu mereka
yang saya sudah lakukan yang terbaik,
370
00:25:01,124 --> 00:25:04,920
bahawa saya sudah cuba sedaya upaya
memastikan mereka selamat.
371
00:25:06,213 --> 00:25:08,548
Itu yang paling penting bagi saya.
372
00:25:12,177 --> 00:25:15,764
Mungkinkah akan wujud
perkuburan sejuta dolar?
373
00:25:15,847 --> 00:25:21,311
Penduduk di kawasan ini
sangat meragui fasiliti ini.
374
00:25:21,394 --> 00:25:26,274
Beban pembuktian yang sangat berat
terletak pada mereka
375
00:25:26,858 --> 00:25:29,486
yang akan membuka semula fasiliti ini.
376
00:25:30,987 --> 00:25:34,491
Sebelum ini,
melihat orang awam mengangkat tangan
377
00:25:34,574 --> 00:25:36,409
dan melaungkan "tolak nuklear",
378
00:25:36,493 --> 00:25:41,665
saya fikir mereka tiada pengetahuan
tentang betapa selamatnya loji itu.
379
00:25:41,748 --> 00:25:44,251
Namun apa yang mengubah fikiran saya
380
00:25:44,334 --> 00:25:47,337
adalah pengalaman saya
di Three Mile Island
381
00:25:48,588 --> 00:25:50,966
Ketika saya menetap di Middletown,
382
00:25:51,049 --> 00:25:55,303
saya rasa penduduk di sana merupakan
orang paling baik saya pernah jumpa.
383
00:25:55,387 --> 00:25:57,931
Saya diperkenalkan
dengan Betty Quackenbush
384
00:25:58,014 --> 00:25:59,558
dan kami mula bercinta.
385
00:26:01,309 --> 00:26:06,147
Anaknya mengejar bas
pada pagi berlakunya kemalangan itu
386
00:26:06,231 --> 00:26:08,942
dalam lingkungan 900 meter
dari reaktor Unit 2.
387
00:26:09,609 --> 00:26:11,319
Itu saya.
388
00:26:13,488 --> 00:26:17,784
Ibu saya bertemu Rick Parks ketika
saya berusia sepuluh, sebelas tahun.
389
00:26:18,451 --> 00:26:20,287
Ini gambar Rick dan ibu saya.
390
00:26:21,413 --> 00:26:23,540
Saya terus suka orangnya.
391
00:26:23,623 --> 00:26:27,627
Dia ada loghat yang saya suka,
bunyi sengau sikit.
392
00:26:27,711 --> 00:26:29,504
Saya kata, "Ayah sengau."
393
00:26:30,088 --> 00:26:32,340
Aduhai. Sudah lama cerita itu.
394
00:26:33,008 --> 00:26:35,135
Dia masuk ke dalam hidup kami
395
00:26:35,218 --> 00:26:39,306
dan menjadi ahli keluarga
yang saya sentiasa impikan.
396
00:26:41,808 --> 00:26:45,604
Saya anggap Nikki
macam anak perempuan saya sendiri.
397
00:26:45,687 --> 00:26:49,691
Jadi saya cuba menjadi
seorang ayah yang terbaik kepada dia.
398
00:26:51,192 --> 00:26:54,696
Saya tahu Rick bekerja
di Three Mile Island.
399
00:26:54,779 --> 00:26:59,534
Salah satu perkara yang saya ingat
400
00:26:59,618 --> 00:27:02,412
ialah saya sentiasa alami
mimpi ngeri berulang.
401
00:27:03,913 --> 00:27:07,751
Nikki selalu beritahu saya
dia takut akan Three Mile Island.
402
00:27:08,335 --> 00:27:11,921
Dia pernah beritahu saya
yang dia tak risau tentangnya lagi
403
00:27:12,005 --> 00:27:14,215
sebab dia tahu saya akan jaga mereka.
404
00:27:20,972 --> 00:27:24,184
Ia mengingatkan saya,
"Jadilah bertanggungjawab."
405
00:27:24,267 --> 00:27:28,813
Orang awam perlu nampak
perlindungan kalis kegagalan.
406
00:27:31,733 --> 00:27:37,113
Pada masa itu, Bechtel meneruskan
rancangan menggunakan kren kutub itu.
407
00:27:37,906 --> 00:27:41,034
Saya sendiri, Ed Gischel dan Larry King,
408
00:27:41,117 --> 00:27:46,289
minta mereka mengkaji semula semuanya
dengan pendekatan keselamatan menyeluruh.
409
00:27:47,540 --> 00:27:50,210
Namun Bechtel enggan
mendengar nasihat kami.
410
00:27:50,293 --> 00:27:52,003
Jadi Larry kata, "Beginilah…
411
00:27:53,171 --> 00:27:54,506
laporkan pada SKN."
412
00:27:55,507 --> 00:27:56,716
Jadi, saya beritahu.
413
00:28:00,637 --> 00:28:03,723
Parks fikir
mereka tidak ikut prosedur dengan baik,
414
00:28:03,807 --> 00:28:07,268
mungkin letupan akan berlaku,
ia tak selamat,
415
00:28:07,352 --> 00:28:09,771
kren itu akan menyebabkan perkara buruk.
416
00:28:09,854 --> 00:28:13,149
Saya rasa saya dah menelitinya,
dan saya tak setuju.
417
00:28:13,233 --> 00:28:17,487
Jika mereka gagal menyokong hujah mereka,
418
00:28:17,570 --> 00:28:19,030
saya abaikannya.
419
00:28:19,114 --> 00:28:23,368
Pengarah SKN di tapak, Lake Barrett,
lepas tangan dan membiarkan mereka,
420
00:28:23,451 --> 00:28:26,413
"Kami akan lakukannya dengan Bechtel,
421
00:28:26,496 --> 00:28:30,917
dan Suruhanjaya Kawalan Nuklear boleh
pergi jalan dengan peraturan mereka."
422
00:28:31,000 --> 00:28:36,840
Apa saja yang dia beritahu saya,
saya tak endahkannya.
423
00:28:36,923 --> 00:28:38,425
Dia mungkin tak suka.
424
00:28:38,508 --> 00:28:41,052
Dia kata,
"Disebabkan prosedur itu dan ini…"
425
00:28:41,136 --> 00:28:44,889
Saya pula tak ambil pusing
berkenaan segala drama
426
00:28:44,973 --> 00:28:47,142
tentang prosedur mana lebih baik.
427
00:28:48,351 --> 00:28:50,687
Kami memang mahu mereka bersuara.
428
00:28:50,770 --> 00:28:55,442
Namun kami meneliti penjelasannya.
Saya berpuas hati kren itu cukup selamat.
429
00:28:55,525 --> 00:28:57,569
Adakah ia sifar risiko? Mustahil.
430
00:28:57,652 --> 00:29:02,031
Adakah risikonya boleh diterima
semasa bahan api dikeluarkan? Ya.
431
00:29:02,115 --> 00:29:03,783
Jadi, saya luluskannya.
432
00:29:04,617 --> 00:29:06,995
Saya minta dia rahsiakannya.
433
00:29:07,078 --> 00:29:10,457
Namun Lake Barrett dedahkan
identiti saya kepada Bechtel
434
00:29:11,207 --> 00:29:12,834
secara sengaja.
435
00:29:12,917 --> 00:29:15,712
Tidak, bukan begitu.
Tempat ini kecil, bukan?
436
00:29:15,795 --> 00:29:18,882
Orang tahu dia ada masalah dengannya.
437
00:29:18,965 --> 00:29:22,552
Orang takkan tahu
dia datang berjumpa saya? Mustahil.
438
00:29:22,635 --> 00:29:23,636
Okey?
439
00:29:23,720 --> 00:29:25,054
AMERIKA SYARIKAT
SKN
440
00:29:25,138 --> 00:29:27,557
Jika pengarah SKN sendiri
441
00:29:27,640 --> 00:29:31,394
acuh tak acuh dengan utiliti
dan biarkan mereka naik tocang,
442
00:29:31,478 --> 00:29:33,229
adakah SKN boleh dipercayai?
443
00:29:33,313 --> 00:29:36,357
Kita perlu pasang kamera di mulut mereka
444
00:29:36,441 --> 00:29:39,235
untuk mengetahui penipuan mereka.
445
00:29:39,319 --> 00:29:43,907
SKN sebagai pemantau loji nuklear
ibarat harapkan pagar, pagar makan padi.
446
00:29:43,990 --> 00:29:46,034
Mereka tak kawal selia industri.
447
00:29:46,117 --> 00:29:48,536
Mereka bersekongkol dengan Bechtel.
448
00:29:48,620 --> 00:29:50,330
AWAS
KAWASAN TERCEMAR
449
00:29:51,790 --> 00:29:57,045
Kemudian Bechtel berkata kepada saya
tentang penggunaan kren kutub,
450
00:29:57,128 --> 00:30:00,340
"Apa yang saya risaukan?
SKN kata tidak mengapa."
451
00:30:01,174 --> 00:30:02,342
"Tandatangan."
452
00:30:02,425 --> 00:30:05,178
Saya enggan menandatanganinya.
453
00:30:05,261 --> 00:30:07,138
Jadi, saya sebenarnya…
454
00:30:07,931 --> 00:30:11,226
menghalang kemajuan
dan keuntungan buat mereka.
455
00:30:12,477 --> 00:30:13,686
Mereka pecat dia.
456
00:30:15,438 --> 00:30:17,774
Itu cara mereka singkirkan penentang.
457
00:30:21,069 --> 00:30:23,738
Gischel juga berdepan
beberapa faktor ugutan.
458
00:30:23,822 --> 00:30:27,659
Selepas dia mengenal pasti
masalah dengan kren kutub itu,
459
00:30:27,742 --> 00:30:29,744
mereka mahu singkirkan dia.
460
00:30:29,828 --> 00:30:33,998
Mereka arahkan Ed Gischel
jalani penilaian psikologi
461
00:30:34,082 --> 00:30:36,584
dan dia tak dibenarkan kembali ke tapak
462
00:30:36,668 --> 00:30:39,838
melainkan dia "lulus penilaian psikologi."
463
00:30:39,921 --> 00:30:41,506
Pada saya, bunyinya macam
464
00:30:41,589 --> 00:30:45,343
taktik Stalinis yang saya baca
semasa belajar sejarah.
465
00:30:47,512 --> 00:30:49,514
Tunggu masa untuk saya dipecat.
466
00:30:54,394 --> 00:30:57,605
Saya bangun pagi esok dan keluar bekerja.
467
00:30:57,689 --> 00:30:59,858
Van saya tak dapat dihidupkan.
468
00:31:00,984 --> 00:31:03,695
Saya lihat kabel bateri,
dan betul tekaan saya,
469
00:31:03,778 --> 00:31:06,281
kabel negatif itu agak longgar.
470
00:31:09,534 --> 00:31:13,246
Jadi saya ambil kotak peralatan
di bawah tempat duduk penumpang.
471
00:31:13,997 --> 00:31:15,415
Tahu apa saya jumpa?
472
00:31:16,457 --> 00:31:18,084
Paket ganja.
473
00:31:19,294 --> 00:31:21,170
Ya, Santa Claus memang wujud,
474
00:31:21,254 --> 00:31:24,716
tapi dia tak pernah selit ganja
di dalam kereta sebelum Krismas,
475
00:31:24,799 --> 00:31:26,175
dan belum Krismas ketika itu.
476
00:31:26,259 --> 00:31:29,095
Jadi, saya buang ganja itu
di dalam tandas rumah.
477
00:31:36,519 --> 00:31:38,146
Kemudian, seperti dijangka,
478
00:31:38,229 --> 00:31:41,733
semasa memandu pada hari itu,
saya ditahan.
479
00:31:43,610 --> 00:31:45,320
Saya tak pernah diperiksa.
480
00:31:45,403 --> 00:31:46,404
Tidak pernah.
481
00:31:48,281 --> 00:31:52,285
Mereka cuba perangkap saya
agar saya dipecat
482
00:31:53,161 --> 00:31:54,954
tanpa perlu membayar pampasan.
483
00:31:59,000 --> 00:32:00,501
Pada hari yang sama,
484
00:32:00,585 --> 00:32:04,589
semua jawatan dan kuasa saya
di dalam kren kutub bangunan reaktor
485
00:32:04,672 --> 00:32:08,051
dimansuhkan oleh pihak pengurusan Bechtel.
486
00:32:08,134 --> 00:32:12,805
Jadi, saya tidak ada apa-apa
yang boleh menghalang mereka.
487
00:32:15,350 --> 00:32:18,019
Bagi mereka, sayalah ancamannya
488
00:32:18,102 --> 00:32:20,813
kerana saya telah beritahu SKN
secara bertulis
489
00:32:20,897 --> 00:32:24,317
bahawa soal keselamatan nuklear
tidak disemak teliti.
490
00:32:26,152 --> 00:32:29,030
Saat meninggalkan tempat kerja,
saya takut.
491
00:32:29,864 --> 00:32:33,368
Setiba di rumah,
Betty pandang saya dan berkata,
492
00:32:33,451 --> 00:32:34,994
"Ada masalahkah?"
493
00:32:35,578 --> 00:32:38,498
Saya beritahu dia,
"Rasanya saya perlukan peguam.
494
00:32:38,581 --> 00:32:40,541
Saya ada masalah tempat kerja."
495
00:32:42,043 --> 00:32:47,131
17 MAC 1983
LIMA HARI SEBELUM ANGKATAN KREN KUTUB
496
00:32:47,215 --> 00:32:50,301
Saya kerja lewat
dan saya terima panggilan.
497
00:32:50,885 --> 00:32:53,429
"Helo, Projek Akauntabiliti Kerajaan."
498
00:32:53,513 --> 00:32:57,892
Suara di hujung telefon berkata,
"Saya takkan dedahkan identiti saya."
499
00:33:01,187 --> 00:33:05,400
Dia kata dia berdepan isu genting
di loji nuklear.
500
00:33:05,483 --> 00:33:09,320
Dia takkan dedahkan nama loji itu,
tapi dia perlukan bantuan.
501
00:33:13,241 --> 00:33:16,744
Ketika itu,
Projek Akauntabiliti Kerajaan, atau PAK,
502
00:33:16,828 --> 00:33:20,707
ialah organisasi utama
yang mewakili tukang adu nuklear,
503
00:33:20,790 --> 00:33:25,336
dan saya meyakinkan dia
bahawa jika ada isu segenting itu,
504
00:33:25,420 --> 00:33:27,380
saya sanggup jumpa dia malam itu.
505
00:33:30,883 --> 00:33:35,013
Dia beritahu saya nama bar itu,
dan dia duduk di situ,
506
00:33:35,096 --> 00:33:40,059
memakai jaket kulit warna darah lembu
sambil memegang lukisan kejuruteraan.
507
00:33:58,202 --> 00:34:01,706
Saya perkenalkan diri saya,
kemudian duduk buat seketika,
508
00:34:01,789 --> 00:34:03,041
sementara dia diam.
509
00:34:05,334 --> 00:34:06,919
Saya fikir, "Okey."
510
00:34:07,795 --> 00:34:10,214
Ini tak berjalan lancar.
511
00:34:12,258 --> 00:34:16,387
Billie penghubung pertama saya
dengan Projek Akauntabiliti Kerajaan.
512
00:34:16,471 --> 00:34:19,098
Saya tahu
saya seperti kurang menyenangi dia,
513
00:34:19,182 --> 00:34:20,641
sebab setahu saya,
514
00:34:20,725 --> 00:34:23,853
dia mungkin
organisasi anti-nuklear terbesar di dunia,
515
00:34:23,936 --> 00:34:27,607
dan saya ada maklumat
yang akan menyungkurkan industri nuklear.
516
00:34:28,649 --> 00:34:30,735
Dia sangat gementar.
517
00:34:30,818 --> 00:34:32,653
Selepas habiskan bir, dia kata,
518
00:34:32,737 --> 00:34:35,239
"Ayuh berbincang."
Kami duduk di satu meja.
519
00:34:37,158 --> 00:34:41,412
Tak lama kemudian, saya dapat tahu
yang dia juga seorang tukang adu.
520
00:34:42,538 --> 00:34:43,623
Dalam kes saya,
521
00:34:43,706 --> 00:34:48,086
bos saya ugut untuk pastikan
saya hilang hak penjagaan anak-anak
522
00:34:48,169 --> 00:34:50,588
jika saya dedahkan perbuatannya.
523
00:34:50,671 --> 00:34:54,092
Ya, saya kehilangan hak penjagaan
anak-anak selama setahun.
524
00:34:54,675 --> 00:34:59,472
Saya fikir,
"Wanita ini layak untuk dihormati.
525
00:35:00,264 --> 00:35:01,974
Seseorang untuk dikagumi."
526
00:35:03,267 --> 00:35:06,104
Saya gunakan kesempatan itu.
527
00:35:09,649 --> 00:35:13,736
Rick keluarkan lukisan tersebut
dan mula menjelaskan kepada saya
528
00:35:13,820 --> 00:35:15,863
perkara yang sepatutnya diperiksa
529
00:35:15,947 --> 00:35:20,118
untuk memastikan kren kutub itu
bertahan untuk tahun-tahun mendatang
530
00:35:20,201 --> 00:35:23,704
dalam persekitaran radioaktif tinggi
dan masih berfungsi.
531
00:35:24,580 --> 00:35:28,876
Dokumen-dokumen itu bukan saja
mengandungi bukti wujudnya isu,
532
00:35:28,960 --> 00:35:31,838
malah bukti
pihak pengurusan tahu tentangnya,
533
00:35:31,921 --> 00:35:34,465
namun mereka tetap meneruskannya.
534
00:35:35,007 --> 00:35:39,178
Ia dokumen yang buatkan saya berkata,
"Seseorang akan dipenjarakan."
535
00:35:40,805 --> 00:35:43,474
Saya jelaskan, "Kita kesuntukan masa."
536
00:35:44,392 --> 00:35:46,561
"Jika kita gagal,
537
00:35:47,728 --> 00:35:49,730
kita takkan ada peluang kedua."
538
00:35:51,482 --> 00:35:56,237
Para pesuruhjaya SKN
dijadualkan mengundi minggu hadapan
539
00:35:56,320 --> 00:36:00,408
sama ada mereka akan benarkan
pembersihan diteruskan.
540
00:36:00,992 --> 00:36:02,618
Kami ada lima hari.
541
00:36:02,702 --> 00:36:04,579
Jadi saya cuba pujuk dia bahawa
542
00:36:04,662 --> 00:36:08,082
dia perlu bertindak
lebih daripada cuma beritahu saya.
543
00:36:08,166 --> 00:36:13,713
Hakikat bahawa orang mengenali kita
bukanlah sesuatu yang menggembirakan
544
00:36:13,796 --> 00:36:17,592
apabila kita orang yang mendedahkan
perbuatan buruk mereka.
545
00:36:18,092 --> 00:36:21,554
Mereka akan cari kita
dan jahanamkan hidup kita.
546
00:36:23,890 --> 00:36:28,311
Jelas sekali wujud ketakutan
dalam proses membuat keputusan
547
00:36:28,394 --> 00:36:30,479
sama ada untuk dedahkan atau tidak.
548
00:36:31,314 --> 00:36:34,609
Sekurang-kurangnya,
separuh daripada pekerja saya wakili
549
00:36:34,692 --> 00:36:37,361
daripada industri kuasa nuklear
sebelum ini
550
00:36:37,445 --> 00:36:41,532
pada peringkat awal
pendedahan mereka mengatakan,
551
00:36:41,616 --> 00:36:43,826
"Saya tak nak jadi
seperti Karen Silkwood."
552
00:36:49,624 --> 00:36:51,292
SEMOGA BERSEMADI DENGAN AMAN
553
00:36:51,375 --> 00:36:56,339
Karen Silkwood ialah aktivis kesatuan
berusia 28 tahun pada November 1974.
554
00:36:56,422 --> 00:37:00,551
Dia seorang juruteknik makmal
di fasiliti Cimarron Kerr-McGee.
555
00:37:01,677 --> 00:37:06,515
Karen Silkwood pernah bekerja
di sebuah fasiliti nuklear di Oklahoma
556
00:37:06,599 --> 00:37:11,520
dan dia melaporkan isu kegagalan
dalam memastikan pekerja selamat.
557
00:37:11,604 --> 00:37:14,106
Silkwood terkorban
dalam nahas kereta di jalan ini
558
00:37:14,190 --> 00:37:16,984
ketika dia dalam perjalanan
bertemu wartawan New York Times.
559
00:37:17,068 --> 00:37:20,071
Dia bimbang tentang radiasi berlebihan.
560
00:37:20,154 --> 00:37:23,866
Ketika dia dalam perjalanan
untuk berjumpa wartawan akhbar itu
561
00:37:23,950 --> 00:37:27,286
untuk menyerahkan bukti tuduhannya,
562
00:37:27,370 --> 00:37:29,538
dia mati dalam kemalangan kereta.
563
00:37:29,622 --> 00:37:31,249
Kemalangan sebuah kereta.
564
00:37:34,043 --> 00:37:37,588
Karen Silkwood ditemukan
dalam keadaan dicemari plutonium.
565
00:37:37,672 --> 00:37:40,841
Terdapat kesan keracunan radiasi
dalam darahnya.
566
00:37:40,925 --> 00:37:43,803
Penyokongnya berkata
kereta dipandunya terbabas
567
00:37:43,886 --> 00:37:45,388
dan dokumen hilang.
568
00:37:45,972 --> 00:37:48,266
Kami sudah tentu tertanya-tanya.
569
00:37:49,058 --> 00:37:52,436
Sama ada dibunuh atau tidak,
kematiannya merancakkan isu
570
00:37:52,520 --> 00:37:55,022
yang masih hangat melanda negara ini,
571
00:37:55,106 --> 00:37:57,566
keselamatan loji kuasa nuklear.
572
00:37:58,150 --> 00:38:00,861
Ada ramai orang yang diugut
573
00:38:00,945 --> 00:38:05,199
dan ditakutkan oleh pelbagai fasiliti
di seluruh negara.
574
00:38:06,826 --> 00:38:09,078
Hidup kami boleh musnah.
575
00:38:11,330 --> 00:38:14,083
Kes Karen Silkwood
masih dalam proses litigasi
576
00:38:14,166 --> 00:38:17,545
dan ia masih
perbincangan berprofil tinggi.
577
00:38:17,628 --> 00:38:22,633
Kematian Karen Silkwood mewujudkan
budaya ketakutan yang menghantui.
578
00:38:24,051 --> 00:38:27,179
18 MAC 1983
EMPAT HARI SEBELUM ANGKATAN KREN KUTUB
579
00:38:27,263 --> 00:38:29,640
Pertemuan dengan Billie samar-samar.
580
00:38:30,182 --> 00:38:34,353
Namun dia meyakinkan saya
sehingga saya sanggup pergi
581
00:38:34,437 --> 00:38:38,024
dan bercakap dengan Tom Devine,
pengarah guaman PAK.
582
00:38:41,819 --> 00:38:43,779
Di Projek Akauntabiliti Kerajaan,
583
00:38:43,863 --> 00:38:46,991
kami uruskan sekitar 8,000 kes
berkaitan tukang adu.
584
00:38:48,200 --> 00:38:53,039
Kes Rick sesuatu yang luar biasa
kerana risikonya lebih tinggi di sini.
585
00:38:53,706 --> 00:38:57,835
Kes ini lebih mustahak berbanding
kes kendalian saya sebelum ini.
586
00:39:02,423 --> 00:39:07,011
Bechtel jadualkan angkatan kren kutub
lima hari selepas saya bertemu Rick.
587
00:39:10,264 --> 00:39:14,393
Jika kren jatuhkan kepala bekas reaktor
di tempat yang salah,
588
00:39:14,477 --> 00:39:16,604
peleburan akan tercetus
589
00:39:16,687 --> 00:39:20,149
lalu memusnahkan Philadelphia,
New York dan Washington DC…
590
00:39:20,232 --> 00:39:24,528
Pantai Timur Amerika Syarikat mungkin
tidak boleh didiami selama-lamanya.
591
00:39:26,864 --> 00:39:29,116
Kita di ambang malapetaka.
592
00:39:30,993 --> 00:39:32,912
Kami mula merangka afidavit,
593
00:39:32,995 --> 00:39:35,539
dan bekerja tanpa henti sepanjang minggu.
594
00:39:35,623 --> 00:39:37,958
Tanpa henti.
595
00:39:43,130 --> 00:39:47,510
Afidavit siap untuk dibentangkan
kepada Suruhanjaya Kawalan Nuklear.
596
00:39:47,593 --> 00:39:52,973
Namun bagi Rick, dia masih belum tahu
apa akan berlaku seterusnya.
597
00:39:53,974 --> 00:39:54,975
Tom kata,
598
00:39:55,059 --> 00:39:58,854
"Saya rasa awak patut pertimbangkan
untuk hebahkan maklumat ini."
599
00:40:00,856 --> 00:40:04,068
Hebahan itu
akan menguburkan industri nuklear.
600
00:40:07,405 --> 00:40:09,240
Kenyataan itu jelas satu ironi.
601
00:40:09,824 --> 00:40:12,451
Rick sangat meyakini kuasa nuklear.
602
00:40:12,535 --> 00:40:16,580
Maksud saya, kesetiaan terhadap
teknologi itulah yang mendorongnya.
603
00:40:17,957 --> 00:40:22,503
Pendedahannya bermakna industri nuklear
akan kekal disenaraihitamkan.
604
00:40:24,713 --> 00:40:27,341
Itulah cara organisasi
menghukum tukang adu.
605
00:40:27,425 --> 00:40:30,344
Tukang adu dianggap
ancaman yang perlu dihapuskan.
606
00:40:35,182 --> 00:40:37,309
Bechtel dan General Public Utilities
607
00:40:37,393 --> 00:40:40,479
akan melakukan apa-apa sahaja
untuk mendiamkan dia.
608
00:40:48,529 --> 00:40:51,323
Saya tertanya-tanya,
"Kenapa saya buat begini?
609
00:40:51,407 --> 00:40:53,242
"Berbaloikah kerjaya tergadai?"
610
00:40:53,325 --> 00:40:55,327
"Berbaloikah aku bongkarkan?"
611
00:40:56,120 --> 00:41:01,250
Saya sememangnya teramat risau.
612
00:41:01,917 --> 00:41:06,380
Semasa saya cuba jelaskan kepada Betty
apa yang berlaku di tempat kerja
613
00:41:06,464 --> 00:41:08,841
dan niat untuk hebahkan kepada umum,
614
00:41:08,924 --> 00:41:12,428
ia perbincangan yang tegang dan sukar
615
00:41:12,511 --> 00:41:15,014
sebab Betty takut.
616
00:41:15,806 --> 00:41:19,393
Dia nak saya berhenti dan undur diri.
617
00:41:20,478 --> 00:41:23,189
Namun saya gagal buat Betty faham
618
00:41:24,273 --> 00:41:27,193
tentang kemungkinan besar
apa yang boleh berlaku.
619
00:41:30,237 --> 00:41:33,282
Saya boleh merasakan
ketegangan pada ketika itu,
620
00:41:33,365 --> 00:41:38,662
tapi mereka tidak pernah menceritakan
apa sebenarnya yang sedang berlaku.
621
00:41:40,122 --> 00:41:41,999
Kami sentiasa rasa selamat,
622
00:41:42,082 --> 00:41:45,628
dan kami ada sebuah keluarga
yang kami semua mahukan.
623
00:41:45,711 --> 00:41:47,838
Jadi apabila…
624
00:41:52,343 --> 00:41:57,223
Apabila keadaan mula berubah,
hubungan kekeluargaan turut berubah.
625
00:42:00,100 --> 00:42:03,020
Saya cintakan dia.
Saya tak mahu kehilangan dia.
626
00:42:04,188 --> 00:42:05,981
Saya juga sayang anak-anak.
627
00:42:17,993 --> 00:42:20,162
Jadi, saya jemput anak-anak saya,
628
00:42:20,246 --> 00:42:24,291
pulang ke rumah,
dan semasa berjalan ke apartmen saya,
629
00:42:25,376 --> 00:42:27,711
saya perasan pintunya terbuka sedikit.
630
00:42:28,295 --> 00:42:30,548
Ia tak berkunci. Ia terbuka.
631
00:42:34,802 --> 00:42:39,056
Pada ketika itu, saya tahu
ada orang masuk ke pangsapuri saya.
632
00:42:41,016 --> 00:42:44,603
Saya suruh anak-anak saya
tunggu di bawah dengan jiran saya.
633
00:43:07,710 --> 00:43:11,422
Niat saya semasa masuk ke dalam,
"Saya simpan senapang di situ."
634
00:43:20,431 --> 00:43:23,559
Saya berjalan di laluan ke bilik air,
635
00:43:23,642 --> 00:43:25,936
bilik anak saya dan bilik saya.
636
00:43:28,814 --> 00:43:32,901
Saya tendang pintu
untuk melihat apa yang ada di sana.
637
00:43:36,196 --> 00:43:38,866
Pada masa itu,
saya tahu apartmen itu kosong.
638
00:43:38,949 --> 00:43:40,659
Tiada sesiapa di sana.
639
00:43:41,327 --> 00:43:43,621
Tiada apa-apa yang diambil.
640
00:43:43,704 --> 00:43:46,248
TV masih ada, stereo masih ada.
641
00:43:48,459 --> 00:43:55,299
Namun mereka geledah almari
tempat saya simpan kertas kerja saya.
642
00:43:56,550 --> 00:43:58,302
Jelas sekali
643
00:43:58,385 --> 00:44:01,930
satu-satunya perkara mereka mahu
ialah dokumentasi.
644
00:44:03,515 --> 00:44:06,101
Jika di dalam almari itu dokumentasi sama
645
00:44:06,185 --> 00:44:08,771
saya tunjukkan Tom Devine
di Washington, DC,
646
00:44:08,854 --> 00:44:10,939
saya takkan dapat buktikan apa-apa.
647
00:44:13,484 --> 00:44:15,444
Saya tanya jiran wanita di bawah.
648
00:44:15,527 --> 00:44:17,946
Dia sahkan dia seseorang pecah masuk
649
00:44:18,030 --> 00:44:21,575
malam sebelumnya
ketika saya dan anak-anak tiada di rumah.
650
00:44:22,409 --> 00:44:25,829
Saya sangat takutkan
keselamatan keluarga saya
651
00:44:25,913 --> 00:44:28,207
selepas apartmen saya dipecah masuk.
652
00:44:28,290 --> 00:44:30,793
Saya anggap itu satu mesej yang bermaksud,
653
00:44:30,876 --> 00:44:34,421
"Kami akan kacau anak-anak kau
kalau kau teruskan."
654
00:44:35,547 --> 00:44:37,758
Itulah yang saya faham.
655
00:44:37,841 --> 00:44:40,260
Itu menjadikan saya musuh seumur hidup.
656
00:44:41,553 --> 00:44:43,764
Jangan sesekali usik anak-anak saya.
657
00:44:44,515 --> 00:44:46,058
Itu sudah melampau.
658
00:44:48,143 --> 00:44:49,770
Langkah mayat saya dulu.
659
00:44:51,897 --> 00:44:53,399
Saya takkan teragak-agak.
660
00:45:06,954 --> 00:45:11,083
Saya tahu mereka memburu saya.
Mereka takkan berhenti selagi tak dapat.
661
00:45:15,587 --> 00:45:18,882
Saya bertekad
untuk tidak biarkan mereka terlepas.
662
00:45:19,717 --> 00:45:22,052
Saya tak tahu apa lagi saya boleh buat.
663
00:45:25,264 --> 00:45:28,517
Saya akan bongkarkan
perbuatan mereka kepada dunia
664
00:45:28,600 --> 00:45:30,352
sebelum mereka melakukannya.
665
00:45:31,270 --> 00:45:32,646
Saya bongkarkannya.
666
00:48:09,636 --> 00:48:14,641
Terjemahan sari kata oleh Jentayu