ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
20 ΜΑΡΤΙΟΥ 1983 ΔΥΟ ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΝΥΨΩΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΓΕΡΑΝΟ
Μετά τη διάρρηξη στο διαμέρισμά μου
θεώρησα ότι η GPU και η Bechtel ήθελαν να μου στείλουν ένα μήνυμα.
Ότι προσπαθούσαν να μου πουν ότι αν δεν έκανα πίσω,
θα μου έκαναν πόλεμο.
Μας πήρε ο Ρικ να μας πει ότι είχε γίνει διάρρηξη στο σπίτι του.
Και ήξερα ότι η τοπική αστυνομία είχε πρόβλημα αξιοπιστίας.
Δεν ήξερα αν μπορεί να τους εμπιστευτεί.
Γι' αυτό επικοινώνησα με το FBI, το οποίο πήγε στο διαμέρισμα.
Όποτε μιλάμε σε πληροφοριοδότες από την πυρηνική βιομηχανία,
πάντα ξέρουμε ότι κινδυνεύουν.
Αλλά ο Ρικ Παρκς μάς μίλησε
για τους κινδύνους του κυκλικού γερανού
εν μέσω πολλών άλλων επιλήψιμων ενεργειών
οι οποίες ξαφνικά έβγαιναν στη φόρα
για πιθανές εγκληματικές πράξεις στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Υπήρχαν ενδείξεις ότι όλη η ιστορία για το Θρι Μάιλ Άιλαντ,
ξεκινώντας από το ατύχημα,
ήταν μια συγκάλυψη από την εταιρεία και τη Ρυθμιστική Αρχή.
Οπότε, ο ισχυρισμός του Ρικ
ήταν τμήμα μιας ιστορίας που θα μπορούσε να 'ναι το τέλος της βιομηχανίας.
Το FBI μού είχε εξηγήσει
ότι η έρευνα για το ατύχημα συνεχιζόταν
και ήθελαν να απαντήσω σε ερωτήσεις ώστε να καταλάβουν το όλο θέμα.
Αλλά το πρώτο που ρώτησα ήταν "Να απομακρύνω τους γιους μου από δω;"
Μου είπε "Δεδομένου του τι πρόκειται να κάνεις,
νομίζω ότι θα ήταν καλή ιδέα".
Κι αυτό με έπεισε ότι το μονοπάτι που διάλεξα ήταν επικίνδυνο.
Εμπεριείχε πολλή ενδοσκόπηση η απόφασή μου να μιλήσω.
Φοβάμαι κι εγώ όπως όλοι.
Αλλά δεν είχα επιλογή.
Αν ο γερανός έπεφτε και κόστιζε τη ζωή κάποιου
ή είχε ως αποτέλεσμα να εκτεθεί κόσμος σε ανεξέλεγκτη ακτινοβολία,
δεν θα μπορούσα να ξανακοιταχτώ στον καθρέφτη,
αν δεν είχα κάνει τίποτα.
Ήξερα ότι θα μου κόστιζε τη σχέση μου με την Μπέτι,
επειδή δεν θα διακινδύνευε να πάθει κάτι η ίδια και τα παιδιά της
και ήταν πεπεισμένη ότι θα μας σκότωναν όλους.
Και οφείλω να ομολογήσω ότι ήταν βάσιμες ανησυχίες για μένα.
Οπότε, η Μπέτι πήγε στο σπίτι της μητέρας της στο Χάρισμπεργκ.
Και ήταν δύσκολος χωρισμός.
Η μαμά μάς εξήγησε ότι έπρεπε να χωρίσουν.
Ρώτησα "Γιατί; Τι συμβαίνει;
Τι έγινε; Εσείς ήσασταν ερωτευμένοι".
Και απάντησε
"Απλώς είναι κάτι που έπρεπε να γίνει".
"Μα γιατί;"
"Έπρεπε να γίνει".
Δεν κατάλαβα τότε ότι μάλλον θα ήταν…
η τελευταία φορά που θα έβλεπα τον Ρικ.
Όταν βρίσκεσαι σε δίλημμα, πρέπει να πάρεις μια απόφαση.
Πρέπει να υποστείς τις συνέπειες για τις αποφάσεις σου.
Οπότε, αυτό έκανα.
Δεν ήταν εύκολο, όμως.
22 ΜΑΡΤΙΟΥ 1983 ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΑΝΥΨΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΥΚΛΙΚΟ ΓΕΡΑΝΟ
Εκείνο το πρωί, σχεδόν χωρίς να κοιμηθώ, έπρεπε να παραδώσω την κατάθεση του Ρικ
στη Ρυθμιστική Αρχή Πυρηνικής Ενέργειας πριν την ψηφοφορία.
Ταυτόχρονα, ο Τομ διάβασε ένα δελτίο Τύπου.
Το Πρόγραμμα για τη Λογοδοσία της Κυβέρνησης
είναι περήφανο που εκπροσωπεί τον κύριο Ρίτσαρντ Παρκς.
Ο κύριος Παρκς κατηγορεί την Bechtel και την General Public Utilities
για αντίποινα και εκφοβισμό
αφού αυτός και άλλοι αποκάλυψαν παραβιάσεις διασφάλισης ποιότητας
σχετικά με σημαντικά θέματα ασφαλείας…
Η Bechtel και η GPU ήξεραν ότι ο Ρικ μπορεί να αποκαλύψει
τις συνέπειες της χρήσης του κυκλικού γερανού,
κάνοντας γνωστή την πιθανότητα μιας καταστροφής στην ανατολική ακτή.
Έδωσαν συνέντευξη Τύπου για να τον διαψεύσουν.
…είμαι βέβαιος ότι όλες οι δραστηριότητες στον ΘΜΑ-2
έχουν διεκπεραιωθεί με πρωταρχικό γνώμονα την ασφάλεια.
ΡΟΜΠΕΡΤ ΑΡΝΟΛΝΤ ΠΡΟΕΔΡΟΣ GPU
Ήταν τεράστια βοήθεια για μας οι αντιμαχόμενες συνεντεύξεις Τύπου
σχετικά με την επιβίωση της ανατολικής ακτής της χώρας.
Παρακάμφθηκαν πολλοί κανονισμοί, το οποίο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.
Τα θέματα ασφαλείας που έθεσε ο κος Παρκς
έχουν συζητηθεί και αντιμετωπιστεί διεξοδικά.
Ταυτόχρονα, παρέδωσα την κατάθεση στη Ρυθμιστική Αρχή.
Υπήρξε καταιγισμός συζητήσεων μεταξύ των μελών της Αρχής
και μετά διέκοψαν.
Ανησυχούσα ότι η Ρυθμιστική Αρχή θα συνέχιζε ακάθεκτη
και θα τον θεωρούσε έναν ακόμη πληροφοριοδότη.
Η εμπειρία του κυρίου Παρκς είναι παρόμοια
με αυτές άλλων εργαζομένων που επικοινώνησαν μαζί μας.
Θα του δώσω τον λόγο για να μας περιγράψει τις εμπειρίες του.
Ήξερα ότι οι παραλείψεις ασφαλείας στο Θρι Μάιλ Άιλαντ
τέσσερα χρόνια μετά το ατύχημα
θα ήταν το τέλος της πυρηνικής βιομηχανίας.
Εγώ ήμουν πάντα υπέρμαχος της πυρηνικής ενέργειας.
Και ακόμη είμαι,
αλλά δεν είμαι υπέρμαχος αυτού του συστήματος διοίκησης.
Δεν υπάρχει δικαιολογία σε καμία βιομηχανία, πόσο μάλλον σε αυτή,
να αγνοείς εντελώς ένα πρόβλημα το οποίο παρουσιάζεται,
να πιέζεις καταστάσεις
να επιβάλλεσαι σε αυτούς που το εντόπισαν.
Δεν έχουν χρησιμοποιήσει τον γερανό ακόμη;
Όχι, δεν έχουν. Δόξα τω Θεώ.
Κε Παρκς, πιστεύετε ότι θα έχετε ακόμη δουλειά;
Δεν με νοιάζει.
Τα μέλη της Ρυθμιστικής Αρχής επέστρεψαν.
Δεν ξέραμε τι θα γινόταν.
Και μετά απλώς τελείωσαν τη συνάντηση λέγοντας
"Δεν θα επιτρέψουμε στον κυκλικό γερανό να προβεί στην εκκαθάριση".
Η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε.
Ξέσπασα σε δάκρυα.
Η αποστολή τού να σταματήσουμε τη χρήση του γερανού είχε επιτευχθεί.
Τους κόψαμε τη φόρα.
Όταν δημοσιεύτηκε η είδηση στον Τύπο ήταν ξεκάθαρο για μένα
το πόσο σημαντικό ήταν το θέμα.
Και ήμουν ευγνώμων,
γιατί ήξερα ότι η στάση του έχει συνέπειες.
Ευτυχώς, ο Ρικ επέλεξε να κάνει το σωστό.
Είπα στη Ρυθμιστική Αρχή ότι έχω απειληθεί.
Κι ο ίδιος ο Μπάρετ μου 'πε ότι δεν έχει κάποιο πρόβλημα ο γερανός.
Δεν είδα τη συνέντευξη Τύπου, αλλά άκουσα γι' αυτήν.
Ότι θα εκδικηθούν οποιονδήποτε πει την αλήθεια,
ότι δεν δουλεύει, δεν είναι ασφαλής.
Δεν είχα ξανακούσει ότι είχε εκδιωχθεί από τη βιομηχανία
ή κάτι τέτοιο.
Δεν τον άκουσα ποτέ να λέει ότι ήταν πληροφοριοδότης.
Ίσως είναι. Δεν ξέρω.
Συχνά δεν ξέρω καν τι σημαίνει αυτό,
γιατί είναι τόσο συναισθηματικά φορτισμένο θέμα.
Για μένα, η εκκαθάριση είχε στόχο τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια.
Ήμουν αφοσιωμένος σ' αυτό.
Λίγο μετά τη δημοσιοποίηση,
ανακοινώθηκε ότι θα γίνει έρευνα στο Κογκρέσο
και η διοίκηση ήταν έξω φρενών.
Ήταν τσαντισμένοι.
Μετακόμισα από το διαμέρισμά μου
σε ένα άλλο σπίτι όπου κανείς δεν ήξερε πού μένω,
γιατί η εταιρεία είχε απολύσει πολύ κόσμο,
σταμάτησε τις εργασίες και κατηγορούσαν "τις ψευτοκατηγορίες του Ρικ Παρκς".
Ό,τι είχε σχέση με την εκκαθάριση θα σταματούσε
έως ότου τελείωναν την έρευνα.
ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1983 ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ
Οι πρώτες έρευνες για το ατύχημα ουσιαστικά αποφάσισαν
ότι "Ναι, ήταν το χειρότερο εμπορικό ατύχημα στην ιστορία των ΗΠΑ,
αλλά δεν πέθανε κανείς.
Ας πάμε παρακάτω".
Δεν είναι αυτή η αλήθεια για το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Όταν μίλησε δημόσια ο Ρικ Παρκς,
ο αριθμός των αξιόποινων πράξεων που αποκαλύφθηκαν
μέσω της ακροαματικής διαδικασίας ήταν απίστευτος.
Ένα συμβούλιο ενόρκων αποφάσισε ότι στο ΘΜΑ δεν συνέβη απλώς ένα ατύχημα.
Χειριστές παραποίησαν εκθέσεις ασφαλείας
για να μην κλείσουν οι αντιδραστήρες.
Η Met-Ed κατηγορείται…
ΝΤ. ΚΟΥΙΝ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
…για εγκληματική συμπεριφορά
και οι παραβιάσεις ξεκινούν κάπoια στιγμή το 1978.
Πριν τελειώσει η κατασκευή,
η διοίκηση παραποιούσε βασικά δεδομένα σχετικά με διαρροές
και κατέστρεφε έγγραφα
για να μην κλείσει ο σταθμός, όπως θα έπρεπε να έχει γίνει.
Έγγραφα που κατατέθηκαν
δείχνουν ότι μήνες πριν αρχίσει η λειτουργία του σταθμού
υπήρχαν δυσλειτουργίες των συστημάτων ασφαλείας.
Μία από τις βαλβίδες
που μάλλον υπέστησαν ζημιές λόγω διαρροών
ήταν η βαλβίδα που κόλλησε.
Μήνες πριν το ατύχημα, διευθυντές στο ΘΜΑ
έκρυψαν διαρροές στο σύστημα ψύξης του αντιδραστήρα
από τις αρχές και προετοίμασαν το έδαφος για την καταστροφή.
Το ζήτημα της παραποίησης δεδομένων…
Δεν του έδωσα σημασία.
Δηλαδή, δεν…
Θυμάμαι να ακούω και να μαθαίνω κάτι γι' αυτό.
Δεν πίστευα ότι ήταν βασικός παράγοντας για την πρόκληση του ατυχήματος.
Ή ότι δεν ήταν. Οπότε, δεν μπορώ να σας πω γι' αυτό.
Αλλά δεν είχα ακούσει ότι ήταν και τόσο σημαντικό, αλλά…
Ο εισαγγελέας επιτέθηκε σκληρά
όχι μόνο στην εταιρεία για τις εγκληματικές πράξεις,
αλλά και στην ίδια τη Ρυθμιστική Αρχή.
Και κανείς από την Αρχή δεν έκανε τίποτα για να το διερευνήσει.
Η Ρυθμιστική Αρχή δεν είναι σε θέση να προσφέρει αποδεκτά επίπεδα ασφαλείας
για τους πυρηνικούς σταθμούς της χώρας.
Δυστυχώς, η Αρχή τους άφησε να τη γλιτώσουν.
Δεν ερμηνεύεις τους κανονισμούς όπως σε συμφέρει. Δεν παραποιείς έγγραφα.
Δεν καταστρέφεις έγγραφα.
Δεν λειτουργείς πυρηνικό σταθμό κατά παράβαση των κανονισμών
και παραβαίνοντας τη νομοθεσία.
Ανακαλύψαμε επίσης και το χειρότερο σφάλμα που έθεσε τον κόσμο σε τεράστιο κίνδυνο.
Η εταιρεία είπε σκόπιμα ψέματα την πρώτη μέρα του ατυχήματος.
ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1:50 Μ.Μ.
Την πρώτη ημέρα, στις 1:50 το μεσημέρι,
ακούστηκε ένας δυνατός κρότος
που όλοι στην αίθουσα ελέγχου άκουσαν και ένιωσαν.
Είχαν απελευθερώσει αέριο υδρογόνο.
Ήταν όπως όταν ανάβεις την ψησταριά και το υγραέριο
και δεν βάζεις φωτιά αμέσως, ακούς έναν θόρυβο.
Δεν ήταν έκρηξη.
Δεν υπήρχε υπερηχητικό κύμα, αλλά ήταν μια μεγάλη καύση υδρογόνου.
Έγινε έκρηξη. Το υδρογόνο ανατινάζεται.
Και βλέπετε τις φωτογραφίες, τα τηλέφωνά τους έχουν σχεδόν λιώσει,
τα βαρέλια πετρελαίου έχουν καταστραφεί.
Όποιος πίστευε ότι δεν υπήρχε ζημιά στα καύσιμα,
ήξερε ότι είχε γίνει ζημιά μετά από αυτό.
Οι πιο πολλοί νομίζουν ότι την πρώτη μέρα κανείς δεν ήξερε τι συνέβαινε.
Αυτό είναι μεγάλο ψέμα.
Μετά από όσα κατέθεσαν οι χειριστές κι όσα έδειξε η έρευνα,
η αίθουσα ελέγχου ήξερε για την καύση υδρογόνου.
Κι ήταν ένα πολύ σοβαρό συμβάν.
Απείχαμε λίγα λεπτά από το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων,
από το να μολυνθεί μόνιμα από ακτινοβολία
ολόκληρη η περιοχή της κεντρικής Πενσυλβάνια.
Όμως, ο δικηγόρος της εταιρείας έπεισε κάποιους να αλλάξουν τα λεγόμενά τους.
"Όχι, δεν θεωρήσαμε ότι η καύση υδρογόνου ήταν σημαντική την πρώτη μέρα".
Δεν το ήξερα.
Δεν θα πω ότι δεν υπήρχε κάποιος
που συνέδεσε τα κομμάτια του παζλ από νωρίς.
Δεν ξέρω.
Κοιτώντας πίσω, κάποιοι από εμάς,
όταν το ακούσαμε αργότερα, ξέραμε τι συνέβη,
αλλά δεν μπόρεσε να αναλυθεί τότε,
δεν έφτασε στους σωστούς ανθρώπους στην αίθουσα ελέγχου.
Κατά τη διάρκεια του ατυχήματος, η εταιρεία προσπαθούσε να το υποβαθμίσει.
Η ασφάλεια είναι επαρκής…
Ρωτήστε τη Ρυθμιστική Αρχή. Θα έπαιρναν μέτρα.
Αμφιβάλλω ότι υπάρχει τήξη…
Στην αρχή πολλοί κατέθεσαν στους ερευνητές
ότι κατάλαβαν ακριβώς τι σήμαινε η έκρηξη υδρογόνου.
Ότι σήμαινε ότι υπήρχε τήξη πυρήνα
και μπορεί να υπήρχε διαρροή μεγάλης ποσότητας ακτινοβολίας.
Κανείς δεν το είπε στον Κυβερνήτη της Πενσυλβάνια.
Υπήρχε κίνδυνος θανατηφόρας ποσότητας ακτινοβολίας την πρώτη μέρα,
ενώ παιδιά πήγαιναν σχολείο, ενώ άνθρωποι ήταν στις φάρμες τους.
Οι ζωές τους κινδύνευαν και δεν τους το είπε κανείς.
Δεν πιστεύουμε ότι απαιτείται εκκένωση του Μίντλταουν…
Έπρεπε να είχαν αποφασίσει να γίνει εκκένωση την πρώτη μέρα.
Φυσικά, δεν το έκαναν.
ΘΡΙ ΜΑΪΛ ΑΪΛΑΝΤ
ΑΝΥΨΩΣΗ ΜΕ ΚΥΚΛΙΚΟ ΓΕΡΑΝΟ 24 ΙΟΥΛΙΟΥ 1984
Πήρε πέντε χρόνια για να επιτευχθεί το χθεσινό ορόσημο
στην εκκαθάριση του πυρηνικού αντιδραστήρα.
Είναι το πιο σημαντικό βήμα της εκκαθάρισης.
Οι εργαζόμενοι σήκωσαν το κάλυμμα του αντιδραστήρα
για πρώτη φορά μετά το ατύχημα του 1979.
Είχα ήδη απολυθεί όταν έβαλαν τον γερανό σε λειτουργία.
Και στις δοκιμές που έκαναν δούλευε.
Όταν, όμως, τον τοποθέτησαν στην κεφαλή του δοχείου, δεν δούλεψε.
Ο γερανός είχε κολλήσει κάποιες φορές.
Και αυτό μετά από πολλές επισκευές.
Αν το είχαν κάνει ένα χρόνο νωρίτερα,
ποιος ξέρει τι καταστροφή μπορεί να είχε γίνει.
Και μάλλον ήταν η μεγαλύτερη ανακούφιση της ζωής μου.
Γι' αυτό δεν σηκώνει προχειρότητες η πυρηνική βιομηχανία.
Μετά από αυτό
ο Μπομπ Άρνολντ παραιτήθηκε λόγω αμφισβητήσιμης εντιμότητας της διοίκησης.
Και ο επικεφαλής της Ρυθμιστικής Αρχής στο ΘΜΑ, ο Μπάρετ, επίσης παραιτήθηκε.
Δεν παραιτήθηκα. Θέλω να 'μαι ξεκάθαρος γι' αυτό.
Δεν είναι αλήθεια. Δηλαδή… Πήρα μετάθεση και το είχα ζητήσει.
Ένας από τους λόγους ήταν για το λύκειο του γιου μου,
για να μην αλλάξει σχολείο στα μισά. Οπότε η αποχώρησή μου δεν είχε σχέση
με αυτά τα γεγονότα και τον γερανό. Τουλάχιστον εξ όσων γνωρίζω.
ΜΑΪΟΣ 1985 ΕΞΙ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ
Η Ρυθμιστική Αρχή ίσως ψηφίσει την επόμενη βδομάδα
για την επανεκκίνηση του άθικτου αντιδραστήρα στην Πενσυλβάνια.
Η GPU επιμένει ότι ο αντιδραστήρας ένα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ,
ο οποίος δεν υπέστη ζημιά στο ατύχημα,
είναι ασφαλής μετά από επισκευές στους αγωγούς
και εκπαίδευση των χειριστών.
Ο πίνακας ακτινοβολίας…
Ακόμη και μετά τη γνωστοποίηση των κατηγοριών,
η Ρυθμιστική Αρχή και η εταιρεία έκαναν ό,τι μπορούσαν,
λόγω φόβου ότι αυτό θα είναι το τέλος της βιομηχανίας,
κι ήταν αποφασισμένοι να επαναλειτουργήσουν τη Μονάδα 1,
να δείξουν ότι θα επιστρέψουν.
Η πολιτεία της Πενσυλβάνια και οι κάτοικοι των γύρω περιοχών
διαφωνούν ριζικά.
ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΣΤΕ ΤΟΝ ΘΕΟ ΟΧΙ ΤΟ ΘΜΑ
Τώρα ξέρουμε ότι είπαν ψέματα. Τώρα ξέρουμε τους κινδύνους.
Και αποφασίσαμε ότι θα κάναμε ό,τι μπορούσαμε
για να παραμείνει κλειστό.
Το κάνω αυτό επειδή αγαπώ το σπίτι μου, αγαπώ τα παιδιά μου.
Είμαστε μαμάδες, μπαμπάδες, έχουμε παιδιά, εγγόνια.
Είμαστε άνθρωποι, όχι στατιστικές.
Δεν είχε υπάρξει ποτέ πυρηνική καταστροφή σ' αυτήν τη χώρα.
Ήμασταν η πρώτη.
Και έπρεπε να μας εγγυηθούν ότι η εταιρεία δεν θα ξαναλειτουργήσει.
Οι ιδιοκτήτες του ΘΜΑ παρουσίασαν βελτιώσεις αξίας 100.000.000 δολαρίων
και λένε ότι ο σταθμός είναι έτοιμος,
ενώ οι πολέμιοι του ΘΜΑ λένε ότι είναι πιο αποφασισμένοι από ποτέ.
Αυτός ο σταθμός κρατάει τις ζωές μας στα χέρια του
κι εγώ δεν σκοπεύω να παραδοθώ αμαχητί.
Είναι μια εταιρεία που είχε το χειρότερο ατύχημα πυρηνικής ενέργειας.
Ό,τι κι αν πουν, δεν θα με καθησυχάσουν.
ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΚΛΕΙΣΤΟ
Η αλήθεια που αποκαλύφθηκε με τα χρόνια άμβλυνε το ζήτημα αναξιοπιστίας
που στοιχειώνει τη βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας.
Πρόκειται για μία κομβική στιγμή στην ιστορία.
Η επανεκκίνηση του Θρι Μάιλ Άιλαντ συμβόλιζε
την επιβίωση της πυρηνικής ενέργειας στις ΗΠΑ.
Οπότε, γινόταν σκληρή μάχη για την επανεκκίνηση του ΘΜΑ
και η GPU έκανε ό,τι μπορούσε.
Έφεραν τον ναύαρχο Ρίκοβερ, τον πατέρα του πυρηνικού ναυτικού,
στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Είχε μεγάλη επιρροή σε αρκετά μέλη της Ρυθμιστικής Αρχής,
στη βιομηχανία γενικότερα,
και έδωσε την ευλογία του για την ασφαλή επανεκκίνηση του ΘΜΑ.
Θα ζούσα δίπλα…
Φτιάξτε μου ένα σπίτι εδώ μέσα και θα ζήσω εδώ μετά χαράς.
Αλλά δεν περιμέναμε να ξαναλειτουργήσει ο σταθμός,
βάσει των αδιάσειστων στοιχείων ότι δεν είχαν τους πόρους
και την ακεραιότητα να τον λειτουργήσουν με ασφάλεια.
Θα άφηνες έναν εγκληματία να διευθύνει πυρηνικό σταθμό;
ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ
ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΑ - 29/05/1985
Πιστεύω ότι τα λάθη της διοίκησης που υπήρχαν το 1979 διορθώθηκαν.
-Όλοι όσοι είναι υπέρ; -Ναι.
-Κατά; -Όχι.
Δολοφόνοι! Ναζιστές δολοφόνοι, αυτό είστε.
-Μπορείτε… -Σκοτώνετε τα παιδιά μας.
Είστε δολοφόνοι!
Νομίζω ότι ολοκληρώσαμε το έργο μας εδώ…
Το ατύχημα της Μονάδας 2 σημάδεψε τους κατοίκους, σωστά;
Χωρίς αμφιβολία.
Ήταν συναισθηματικά φορτισμένοι για την επανεκκίνηση; Σίγουρα.
Εμείς ψηφίσαμε όχι!
Διαδηλώσεις διαμαρτυρίας ξεκίνησαν στο Θρι Μάιλ Άιλαντ
λίγες ώρες μετά την απόφαση επανεκκίνησης της 29ης Μαΐου.
Έλαβε χώρα μια εξαντλητική, πολυετής, πάρα πολύ ακριβή διαδικασία
για να εξασφαλιστεί ότι ο σταθμός θα ήταν ασφαλής να επαναλειτουργήσει.
Σοκαρίστηκα.
Έμεινα άναυδη.
Δεν το πίστευα.
Η εταιρεία κατηγορήθηκε για εξαπάτηση, ψέματα, παραποίηση δεδομένων διαρροών…
Αλλά δεν πειράζει. Μπορούν να τον επαναλειτουργήσουν.
Είναι σαν να λες σε όλη την κοινότητα
"Η γνώμη σας δεν μετράει.
Δεν έχει σημασία τι πιστεύετε, τι κάνετε ή πού ζείτε.
Το να βγάλουμε λεφτά είναι πιο σημαντικό".
Δεν υπάρχει καμία εύλογη δικαιολογία γι' αυτό. Καμία.
Επίσης, μάθαμε αργότερα
ότι η έγκριση του ναυάρχου Ρίκοβερ για το ΘΜΑ
υπονομεύεται από το γεγονός
ότι η GPU συνεισέφερε 380.000 δολάρια στο εκπαιδευτικό ίδρυμα του κου Ρίκοβερ.
Μετά από αυτό ο γιος του ναυάρχου Ρίκοβερ, ο Ρόμπερτ,
δήλωσε ότι ο πατέρας του υπέφερε από άνοια όταν έδωσε την έγκρισή του.
Εγώ δεν πιστεύω ότι θα έπρεπε να επιτραπεί στη Μονάδα 1 να επαναλειτουργήσει.
Και χαίρομαι που δεν ζει να το ακούσει ο ναύαρχος Ρίκοβερ.
Ότι διαφωνώ μαζί του.
Αυτό που έμαθε η βιομηχανία
είναι ότι μπορείς να λες ψέματα, να παραποιείς έγγραφα,
να εκφοβίζεις, να παρενοχλείς, να καταδικάζεσαι για ένα έγκλημα
και μπορείς να παίρνεις άδεια να λειτουργείς έναν αντιδραστήρα.
Αυτό μάθαμε από το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Μετά την επαναλειτουργία του Θρι Μάιλ Άιλαντ το 1985,
το άγχος που προκάλεσε το ατύχημα παραμένει.
Μπροστά σε μια αόρατη πυρηνική απειλή,
οι κοινότητες ανησυχούν για την ασφάλειά τους.
Όταν έφυγα από το ΘMA
προσπάθησα να κρατήσω όσο μεγαλύτερη απόσταση μπορούσα απ' αυτό το μέρος.
Αλλά δεν το ξέχασα ποτέ και δεν το ξεπέρασα.
Και συχνά με προβληματίζει ακόμη.
Βαθιά μέσα μου με ενοχλεί πολύ
ότι έπρεπε να περάσω όλα αυτά για να κάνω το καθήκον που έχουμε όλοι μας,
δηλαδή να προστατεύσω τον κόσμο.
Ο κόσμος πρέπει να ξέρει τι συνέβη εδώ πέρα,
τι αντιμετωπίζουν ακόμη και σήμερα.
Και πώς μετά από 40 χρόνια είναι δυστυχώς ακόμη επίκαιρο.
Η Ρυθμιστική Αρχή κι οι εταιρείες ενέργειας μας πούλησαν,
επειδή δεν ήθελαν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες.
Το μεγάλο μυστήριο στο Θρι Μάιλ Άιλαντ είναι πόση ακτινοβολία διέρρευσε.
Αλλά το πρόβλημα είναι ότι πολλά δεδομένα ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκαν
για διεξοδική επιστημονική ανάλυση.
Όταν συνέβη η τήξη
δεν υπήρχε ιστορικό προηγούμενο για το τι να κάνουμε.
Οπότε, η Ρυθμιστική Αρχή δεν είχε κάποιο οργανωμένο σχέδιο.
Η περισσότερη ακτινοβολία διέρρευσε μέσα στις τρεις πρώτες μέρες,
αλλά δεν είχαν υψηλού επιπέδου εξοπλισμό ανίχνευσης της ακτινοβολίας.
Οπότε, καταλήξαμε να έχουμε επιστημονικές εικασίες
σχετικά με το πόση ακτινοβολία διέρρευσε στο περιβάλλον.
Η Υπηρεσία Υγείας της πολιτείας
υποσχέθηκε να συνεχίσει την ιατρική έρευνα,
αρκεί να ζεις σε ακτίνα οχτώ χιλιομέτρων από το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Και όσο προχωρούσε η έρευνα δεν επικοινωνούσαν μαζί μας.
Οπότε, η Πόλα επικοινώνησε με μια φίλη της στη γειτονιά
η οποία εργαζόταν στην έρευνα.
Και της είπε "Μου είπαν ότι δεν είσαι σε ακτίνα οχτώ χιλιομέτρων".
Κι αυτό είναι εντελώς ψέμα.
Όπου κι αν βάλεις το κέντρο του διαβήτη στο νησί,
είμαστε σε ακτίνα οχτώ χιλιομέτρων.
Οπότε, με ανησυχεί πολύ το ερώτημα "Γιατί δεν ήθελαν να μας συμπεριλάβουν;"
Σίγουρα ανησυχούσα για την ακτινοβολία στην οποία εκτέθηκα.
Με παρακολουθούσαν για αρκετά χρόνια.
Και, ευτυχώς, δεν είχα μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Οπότε…
Ήμασταν τυχεροί.
Κατά τη γνώμη μου, η πυρηνική βιομηχανία
έχασε την καλύτερη ευκαιρία για να βελτιώσει τη δημόσια εικόνα της.
Να βγει και να πει
"Συνέβη το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί
και κανείς δεν εκτέθηκε σε ακτινοβολία
σε βαθμό που να προκαλέσει κάποιου είδους βιολογική επίπτωση".
Ξεκίνησαν με ακτίνα 30 χλμ.
Δεν υπήρξε ένδειξη μη φυσιολογικής εμφάνισης καρκίνων.
Το 1985 το Υπουργείο Υγείας βιαζόταν να καθαρίσει το όνομα της εταιρείας,
αλλά κανένας λογικός άνθρωπος δεν μπορούσε να εντοπίσει με βεβαιότητα
αμέσως μετά το ατύχημα
αρνητικές επιπτώσεις από την έκθεση σε ακτινοβολία.
Ο καρκίνος από ακτινοβολία εμφανίζεται μετά από κάποια περίοδο.
Οπότε, πάντα αναρωτιέσαι στο πίσω μέρος του μυαλού σου
"Μπορεί να μου κάνει κακό ή ίσως και να με σκοτώσει;"
Και, ακόμη χειρότερα,
μπορεί να επηρεάσει το DΝΑ σου και τη ζωή των παιδιών σου.
Μετά το ατύχημα ο σύζυγός μου διαγνώστηκε με τη νόσο του Χασιμότο,
μια ασθένεια που επιτίθεται στον θυρεοειδή.
Ο ενδοκρινολόγος τον ρώτησε αν έμενε κοντά στο Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Θυμάμαι να σκέφτομαι ότι τα παιδιά μου ήταν καταδικασμένα.
Πραγματικά το νόμιζα.
Και πρόσφατα η μικρότερη κόρη μου
είχε ένα ινομύωμα. Ήταν πάνω από 5 κιλά.
Το ζήτημα του καρκίνου στην κοινότητα είναι πολύ προσωπικό θέμα για μένα.
Είχα κι εγώ καρκίνο.
Και η εγγονή μου στα 18 της είχε μη-Hodgkin λέμφωμα.
Λυπάμαι γι' αυτούς τους ανθρώπους.
Πραγματικά.
Ήταν καλοί άνθρωποι.
Δεν νομίζω ότι οι ασθένειες αυτές είχαν σχέση με το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Αυτοί μάλλον θεωρούν ότι είχαν και…
Αν αυτό πιστεύουν, είναι δικαίωμά τους.
Ο κορυφαίος ειδικός για ποσοστά καρκίνου στην κοινότητα του Θρι Μάιλ Άιλαντ
εξέτασε τα επίπεδα ακτινοβολίας και την κατεύθυνση του ανέμου,
δηλαδή κατά μήκος του ποταμού Σασκουεχάνα,
και βρήκε δύο με τρεις φορές υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου
στην περιοχή όπου υπήρχε ακτινοβολία,
σε σύγκριση με τους γύρω λόφους, όπου δεν υπήρχε ακτινοβολία.
Μπορείτε να βρείτε κάποιο άτομο
που θα σας πει μία ιστορία που μάλλον δεν είναι επιστημονικά έγκυρη;
Φυσικά. Μπορείτε.
Ίσως τους βρείτε και κάνετε μια ωραία εκπομπή
που τρομάζει τον κόσμο κι έχει υψηλή τηλεθέαση.
Αλλά είναι ανοησίες.
Πριν από δυο χρόνια,
από εδώ, γύρω από το χέρι μου, γύρω από το στήθος μου,
έως και την περιοχή της λεκάνης, ήμουν καλυμμένη με λεμφώματα.
Πήρε χρόνια τη Νίκι να εμφανίσει
επιπτώσεις από την ακτινοβολία στην οποία εκτέθηκε όταν ήταν μικρή.
Και είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι ο καρκίνος της
είναι αποτέλεσμα της ακτινοβολίας από το Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Με συγχωρείτε.
-Να σας ρωτήσω μια στιγμή; -Φυσικά.
Τι είναι αυτός ο βήχας;
Είναι…
Δεν έχω σιελογόνους αδένες και λεμφαδένες σ' αυτήν την πλευρά.
Κάποιες φορές πνίγομαι και δεν μπορώ να μιλήσω,
δεν μπορώ να αναπνεύσω και πρέπει να καθαρίσω τον λαιμό μου.
Από τι είναι;
Από καρκίνο. Καρκίνος στον λαιμό.
Πιστεύω ότι μάλλον οφείλεται στο πυρηνικό μου υπόβαθρο,
αλλά ήμουν και καπνιστής.
Οπότε, πάντα υπάρχει ένα "αλλά"
που σε εμποδίζει από το να είσαι σίγουρος.
Γι' αυτό πάντα τη γλιτώνει η Ρυθμιστική Αρχή.
Στο ΘΜΑ απελευθερώθηκε τεράστια ποσότητα ακτινοβολίας.
Είναι τόσος ο κόσμος και τόσα τα συμπτώματα
που είμαι πεπεισμένος ότι εκεί όπου υπήρξε μεγαλύτερη έκθεση σε ακτινοβολία,
θα μπορούσαν να υπάρχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
που μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο αργότερα.
Θα είναι πάντα εκεί το τραύμα
που υφίστανται κάποιοι εδώ και 40 χρόνια
και μιας πόλης που πρέπει να σταθεί στα πόδια της.
Και νομίζω το ότι επικοινώνησε μαζί μου ο Ρικ
ήταν ο τρόπος του να μου πει "Ήρθε η ώρα.
Ήρθε η ώρα να πούμε τι έγινε".
Γεια σου, μικρή.
Φαίνεσαι υπέροχος.
Λυπάμαι πολύ για τη μαμά σου.
Θεέ μου.
Δεν έχω δει τον Ρικ όλα αυτά τα χρόνια.
Μόλις έμαθε ότι είχα καρκίνο
επικοινώνησε μαζί μου.
Νιώθω ότι το Θρι Μάιλ Άιλαντ ήταν κομβικό σημείο της ζωής μου,
από τη στιγμή που πρωτοπήγα εκεί.
Και πραγματικά εύχομαι να μην ήταν έτσι.
Κι εγώ έτσι νιώθω.
-Πόσο καιρό είναι σε ύφεση ο καρκίνος σου; -Εδώ και δύο χρόνια.
Ήταν πολύ μακρύς ο δρόμος.
-Όπως ξέρεις κι ο ίδιος. -Όχι… Ναι. Είναι απαίσιο.
Ρώτησε ποτέ κανείς εσένα ή τη μητέρα σου τι απέγινα μετά τη δημόσια τοποθέτηση;
Πώς ξαφνικά εξαφανίστηκα;
Η μαμά ποτέ δεν το συζήτησε ιδιαίτερα.
Απλώς ήξερα ότι φοβόταν.
Ήταν τρομοκρατημένη.
Δύο φορές μόνο μου έχουν ραγίσει την καρδιά στη ζωή μου.
Η μία ήταν με τη μητέρα των αγοριών κι η άλλη με τη μητέρα σου.
Ναι, πληγώθηκα απίστευτα.
Η μητέρα σου με ικέτευσε να μη μιλήσω δημόσια.
Επειδή ήξερε, όπως ήξερα κι εγώ,
ότι θα πλήρωνα το τίμημα.
Μου κατέστρεψε τη ζωή.
Κατέστρεψε και τη δική σου, αδιαμφισβήτητα.
Της άλλαξε τα φώτα, αν δεν την κατέστρεψε.
Αν η μαμά σου κι εγώ μπορούσαμε να βρούμε τρόπο
να ξεμπλέξω απ' αυτό το χάλι
χωρίς να χρειαστεί να μιλήσω δημόσια, θα το 'χα κάνει.
Αλλά δεν μπορούσα να σκεφτώ κάτι.
-Με θεωρείς βλάκα; -Όχι.
Σε θεωρώ τον ήρωά μου.
Θεωρώ ότι είσαι γενναίος.
Είσαι πολύ σημαντικός για μένα.
Νομίζω ότι αυτό που έκανες και κάνεις ακόμη
μετά από τόσα χρόνια είναι το σωστό
και λυπάμαι που κατέστρεψε τη ζωή σου.
Δεν νομίζω ότι πρέπει να υποστεί παράπλευρες ζημιές
κάποιος που προσπαθούσε να κάνει το σωστό
για τους σωστούς λόγους.
Σ' αγαπώ, μικρή.
Όπως πολλοί ηλικιωμένοι, είχα την ευκαιρία να συλλογιστώ.
Και μετά από όσα μου συνέβησαν στο Θρι Μάιλ Άιλαντ,
άλλαξε ο τρόπος που έβλεπα τη ζωή,
ο τρόπος που έβλεπα τους ανθρώπους.
Αλλά αν με ρωτάτε σήμερα, κοιτώντας το μέλλον,
αν πραγματικά άξιζε να δημιουργήσουμε αυτήν τη μορφή ενέργειας…
Το ατύχημα συνέβη στον σταθμό του Τσερνόμπιλ στην Ουκρανία.
Είναι άγνωστο πόση μακροπρόθεσμη ζημιά έχει ήδη προκαλέσει η ακτινοβολία.
Πολύ μεγαλύτερη από το ατύχημα στο Θρι Μάιλ Άιλαντ το 1979.
ΘΡΙ ΜΑΪΛ ΑΪΛΑΝΤ
Πριν από δέκα χρόνια οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν τον πυρηνικό εφιάλτη του Θρι Μάιλ Άιλαντ.
Έκτοτε, δεν έχει υπάρξει καμία παραγγελία για νέο πυρηνικό σταθμό στις ΗΠΑ.
Όπως έχει αποδειχτεί, ο άνθρωπος είναι αλαζόνας
και πιστεύει ότι μπορεί να κατασκευάσει οτιδήποτε θέλει
και ότι θα αντέξει τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές.
Κι αυτό είναι μια λανθασμένη υπόθεση.
Εκρήξεις στον σταθμό της Φουκουσίμα
μετά τον καταστροφικό σεισμό και το τσουνάμι
προκαλούν φόβους για μια πυρηνική καταστροφή.
Μπορούν να αποτραπούν μελλοντικές καταστροφές;
Ο πυρηνικός σταθμός στο Θρι Μάιλ Άιλαντ έκλεισε επισήμως,
εξαιτίας του ανταγωνισμού από άλλες πηγές ενέργειας.
Αν και ο σταθμός κλείνει,
θα χρειαστούν δεκαετίες για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης κόστους ενός δις.
Ακόμη πιστεύω στην προοπτική της πυρηνικής ενέργειας.
Κάθε χώρα πρέπει να επενδύσει σε νέες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.
Με τους πυρηνικούς σταθμούς που θα κλείσουν στις ΗΠΑ
τα επόμενα δέκα χρόνια,
η παροχή στο δίκτυο θα μειωθεί από 21% σε 7%.
Η σύγχρονη ενεργειακή κρίση χρειάζεται λύσεις
κι η πυρηνική ενέργεια πρέπει να παραμείνει στο μείγμα.
Αλλά δεν θα έχουμε ποτέ μια βιώσιμη πυρηνική βιομηχανία στη χώρα
έως ότου αφαιρέσουμε το οικονομικό κίνητρο.
Δεν μπορεί το οικονομικό κίνητρο να είναι πιο σημαντικό από την ασφάλεια.
Οπότε, δεν μετανιώνω τίποτα.
Υπό τις ίδιες συνθήκες θα το ξαναέκανα, γνωρίζοντας το τίμημα που θα πλήρωνα,
γνωρίζοντας ότι θα μπορούσε να είναι το τέλος της πυρηνικής βιομηχανίας.
Και περίμενα 37 χρόνια για να διηγηθώ αυτήν την ιστορία.
Ορίστε.
ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΤΟΥ 1979
ΕΧΕΙ ΔΟΘΕΙ ΑΔΕΙΑ ΜΟΝΟ ΣΕ ΔΥΟ ΝΕΟΥΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΥΠΕΡΒΕΙ ΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ.
ΚΑΝΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ.
Η ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΚΑΙ Η MET ED ΡΩΤΗΘΗΚΑΝ
ΑΝ ΥΠΗΡΧΕ ΠΡΟΘΕΣΗ ΝΑ ΑΠΟΚΡΥΦΤΟΥΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ.
Η FIRST ENERGY, ΙΔΙΟΚΤΗΤΡΙΑ ΤΗΣ MET ED, ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕΙ.
Η ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕ ΟΤΙ ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ
"ΒΑΣΙΣΤΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ".
ΙΣΧΥΡΙΣΤΗΚΕ ΟΤΙ "ΠΑΡΟΤΙ ΠΡΟΕΚΥΨΑΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΠΟΜΕΝΟΥΣ ΜΗΝΕΣ
ΓΙΑ ΔΥΣΜΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ, ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΛΟΓΩ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ,
ΔΕΝ ΑΠΟΔΕΙΧΤΗΚΕ ΟΤΙ ΗΤΑΝ ΑΠΟΡΡΟΙΑ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ".
Υποτιτλισμός: Γιάννης Μιχάλης