NETFLIX — SERIAL DOKUMENTALNY
20 MARCA 1983 DWA DNI PRZED UŻYCIEM SUWNICY
Po włamaniu do mojego mieszkania
zrozumiałem, że GPU i Bechtel chcą mi coś przekazać.
Chcieli mi przekazać, że mam odpuścić,
bo się do mnie dobiorą.
Rick zadzwonił z informacją, że ktoś włamał się do jego mieszkania.
Wiedziałem,
że lokalna policja nie jest wiarygodna.
Nie byłem pewny, czy może im ufać.
Skontaktowałem się z FBI, które pojawiło się na miejscu.
Rozmawiając z informatorami z przemysłu nuklearnego,
wiemy, że grozi im niebezpieczeństwo.
Gdy Rick flag zgłosił nam
poważny problem z suwnicą,
dołączył do szeregu niedociągnięć
wychodzących na jaw
w sprawie zaniedbań we Three Mile Island.
Wszystko wskazywało na to,
że cała historia Three Mile Island aż do wypadku
była próbą tuszowania faktów przez firmę i NRC.
Oskarżenie Ricka
stało się częścią większej historii, która mogła pogrzebać całą branżę.
FBI wyjaśniło, że trwa śledztwo w sprawie wypadku.
Mieli do mnie pytania, bo chcieli lepiej zrozumieć całość.
Ja zacząłem od pytania: „Powinienem wywieźć stąd synów?”.
Usłyszałem: „Biorąc pod uwagę, na co jest pan gotowy, to dobry pomysł”.
To przekonało mnie, że stąpam po cienkim lodzie.
Decyzja o pójściu do prasy wymagała bardzo długich przemyśleń.
Boję się jak wszyscy.
Ale nie miałem wyboru.
Gdyby wypadek suwnicy doprowadził do czyjejś śmierci
albo wypuszczenia promieniowania na zewnątrz,
nie potrafiłbym spojrzeć sobie w twarz,
gdybym nic nie zrobił.
Wiedziałem, że stracę mój związek z B.,
bo nie chciała ryzykować, że coś stanie się jej dzieciom.
Była przekonana, że wszyscy zginiemy.
I muszę przyznać, że obawy były uzasadnione.
B. pojechała do mamy w Harrisburgu.
To było trudne rozstanie.
Mama wyjaśniła nam, że to się nie uda.
Pytałam: „Czemu? O co chodzi?
Co się stało? Byliście zakochani”.
To było…
„Tak trzeba było postąpić.
- Ale czemu? - Nie było innego wyjścia”.
Wtedy nie rozumiałam, że prawdopodobnie
widzę Ricka po raz ostatni.
Kiedy stoisz przed taki wyborem,
musisz podjąć decyzję.
Musisz ponieść konsekwencje swoich decyzji.
Tak też zrobiłem.
Ale to nie ułatwiło sprawy.
22 MARCA 1983 DZIEŃ UŻYCIA SUWNICY
Tamtego ranka byłam po nieprzespanej nocy i musiałam dostarczyć oświadczenie Ricka
do NRC przed głosowaniem.
W tym samym czasie Tom wydał oświadczenie.
Projekt odpowiedzialności rządowej Instytutu studiów politycznych
z dumą reprezentuje pana Richarda Parksa.
Pan Parks oskarża firmę Bechtel i General Public Utilities
o działania odwetowe i nękanie
po odkryciu przez niego i innych pracowników wielkich naruszeń
w ważnych dla bezpieczeństwa kwestiach…
Bechtel i GPU wiedzieli, że Rick może opowiedzieć
o możliwych konsekwencjach użycia suwnicy,
o możliwym odsłonięciu rdzenia i zniszczeniu wschodniego wybrzeża.
Dlatego zwołali swoją konferencję.
Jestem przekonany, że działania w TMI-2
podjęto, myśląc o bezpieczeństwie.
PREZES GPU NUCLEAR
Nic tak nie rozbudza emocji jak dwie konferencje prasowe
dyskutujące kwestię przetrwania części naszego kraju.
W wielu miejscach firma poszła na skróty, znacznie zwiększając ryzyko.
Obawy pana Parksa
zostały szczegółowo omówione i rozwiązane.
W tym samym czasie dostarczyłam oświadczenie do komisji.
Komisarze toczyli ze sobą dyskusje, po czym udali się na przerwę.
Bałam się, że komisja pójdzie do przodu tak czy siak,
uznając go tylko za kolejnego informatora.
Obawiamy się, że doświadczenie pana Parksa
pokrywa się z doświadczeniem wielu innych informatorów.
Przekażę mu teraz głos, żeby opisał swoje doświadczenia.
Wiedziałem, że zaniedbania we Three Mile Island
widoczne cztery lata po wypadku
zniszczą przemysł nuklearny.
Wiem tylko, że zawsze byłem zwolennikiem energii jądrowej i to się nie zmieniło.
Nie jestem jednak zwolennikiem takiego systemu zarządzania.
W żadnej branży, zwłaszcza tej, nie może być wymówek dla sytuacji,
w której zgłoszony problem ignorujemy,
a ludzi, którzy go zgłosili, próbujemy zniszczyć.
- Na razie nie użyli suwnicy? - Nie, dzięki Bogu.
Panie Parks, czy będzie pan dalej miał pracę?
Mam to gdzieś.
Komisarze wrócili na salę, a my nie wiedzieliśmy, co się stanie.
Potem po prostu zamknęli naradę, mówiąc:
„Nie wydamy zgody na użycie suwnicy przy sprzątaniu”.
Na tym kończymy głosowanie.
Rozpłakałam się.
Misja wstrzymania użycia suwnicy została zakończona.
Zatrzymaliśmy ich.
Gdy prasa opublikowała tę historię, wyraźnie zobaczyłam,
jak wielki był ten problem.
Byłam bardzo wdzięczna,
bo wiedziałam, że poniesie konsekwencje.
Na szczęście Rick zrobił to, co słuszne.
Poszedłem do NRC i powiedziałem o pogróżkach.
Lake Barret sam powiedział, że z suwnicą wszystko jest w porządku.
Nie oglądałem konferencji, ale słyszałem o niej.
Słyszałem, że na każdego, kto mówi prawdę, czeka zemsta,
że system jest skorumpowany i niebezpieczny.
Nie słyszałem, żeby dostał w branży wilczy bilet.
Nie słyszałem, by ktoś nazywał go informatorem.
Może jest. Nie wiem.
Czasem nawet nie wiem, co to znaczy,
bo wszystko staje się tak emocjonalne.
Ja mogę powiedzieć,
że skupiałem się na sprzątaniu ze względu na zdrowie publiczne.
Wkrótce po mojej historii
Kongres oznajmił stworzenie komisji śledczej.
Zarząd był wściekły.
Byli wkurzeni.
Wyprowadziłem się z mojego mieszkania
do domu, o którym nikomu nie mówiłem.
Wszystko przez to, że zakład zwolnił sporo ludzi i wstrzymał pracę,
a za wszystko winił „kłamstwa Ricka Parksa”.
Zawiesili wszystko związane ze sprzątaniem
do czasu zakończenia śledztwa.
KWIECIEŃ 1983 CZTERY LATA PO WYPADKU
Wnioski ze wstępnych śledztw były następujące:
„Tak, to był najgorszy wypadek w historii USA,
ale nikt nie zginął.
Idźmy dalej”.
To nie jest historia Three Mile Island.
Gdy Rick Parks wszystko ujawnił,
liczba wykroczeń,
o których dowiedzieliśmy się podczas przesłuchań,
była niewiarygodna.
Wg federalnej ławy przysięgłych Three Mile Island to więcej niż wypadek.
Operatorzy elektrowni sfałszowali raporty bezpieczeństwa,
żeby nie musieć wyłączać reaktorów.
Akt oskarżenia Met-Ed mówi o zachowaniu o charakterze przestępczym
i naruszeniach sięgających roku 1978.
Przed ukończeniem budowy
kierownictwo firmy fałszowało dane nt. natężenia przepływu przecieku
i niszczyło dokumenty,
żeby nie wyłączać elektrowni, gdy ta nie powinna działać.
Złożone dokumenty udowadniają,
że na kilka miesięcy przed otwarciem elektrowni
wiele zabezpieczeń nie działało.
Jeden z zaworów,
który prawdopodobnie został uszkodzony w wyniku przecieku,
to zawór, który się zaciął.
Parę miesięcy przed wypadkiem kierownicy TMI
zataili przed urzędnikami przecieki w systemie chłodzenia reaktora,
co skończyło się katastrofą.
Fałszowanie danych dot. natężenia…
Nie zwracałem na to uwagi.
Sam nie wiem…
Na pewno coś o tym słyszałem,
ale nie sądziłem, że akurat to doprowadziło do wypadku
albo i nie.
Nie mogę o tym nic powiedzieć.
Ale nigdy nie słyszałem, żeby to miało być tak istotne…
Prokurator okręgowy przeprowadził ofensywę
nie tylko przeciwko firmie za jej przestępstwa,
ale też przeciwko samemu NRC.
Tam nikt nawet nie próbował dojść do samego sedna sprawy.
NRC nie jest w stanie zapewnić akceptowalnego poziomu bezpieczeństwa
w naszych elektrowniach jądrowych.
NRC puścił im to płazem.
Zasad nie wolno interpretować pod siebie.
Nie fałszuje się dokumentów.
Nie niszczy się ich.
Nie prowadzi się elektrowni jądrowej
niezgodnie z zasadami i prawem.
Odkryliśmy też najgorsze zaniedbanie,
które szalenie naraziło ludzi.
Firma celowo skłamała pierwszego dnia wypadku.
DZIEŃ WYPADKU 13.50
Pierwszego dnia o godzinie 13.15
rozległ się donośny łomot,
który było słychać i czuć w sterowni.
Wpuścili wodór do obudowy bezpieczeństwa.
Jeśli włączysz grilla i otworzysz kurek z gazem,
ale nie włożysz zapałki od razu, usłyszysz takie syknięcie.
To nie była eksplozja.
Nie było naddźwiękowej fali uderzeniowej, ale wypalił się wodór.
To była eksplozja. Wodór wybucha.
Widać, że ich telefony są prawie stopione,
beczki z ropą się rozwaliły.
Jeśli ktoś wcześniej myślał,
że paliwo było w dobrym stanie, musiał zmienić zdanie.
Większość ludzi myśli,
że pierwszego dnia nikt nie rozumiał, co się dzieje.
Nic bardziej mylnego.
Z zeznań i wyników śledztwa wiemy,
że w sterowni wiedzieli o spalonym wodorze.
To był poważny kryzys.
Minuty dzieliły setki tysięcy ludzi od śmierci.
Cała środkowa Pensylwania
mogła być na stałe skażona promieniowaniem.
Ale prawnik firmy przekonał wielu z nich do zmiany zeznań.
„O nie, pierwszego dnia nie martwiliśmy się spalanym wodorem”.
O niczym nie wiedziałem.
Nie powiem, że nie było tam nikogo,
kto połączył kropki na wczesnym etapie, tego nie wiem.
Po czasie niektórzy z nas
dokładnie wiedzieli, co się stało,
ale w tamtym momencie nie doszło do analizy,
a właściwi ludzie ze sterowni nie zrozumieli sytuacji.
W trakcie tego wypadku firma nalegała, żeby go lekceważyć.
Elektrownia jest bezpieczna.
Zapytajcie NRC, na pewno by zareagowali.
Wątpię, że doszło do stopienia…
Na początku wiele osób zeznało,
że doskonale wiedzieli, co oznaczał wybuch wodoru.
Wiedzieli, że rdzeń się topi
i może dojść do uwolnienia dużej ilości promieniowania.
Nikt nie przekazał tego gubernatorowi Pensylwanii.
Pierwszego dnia zagrożenie stanowiła śmiertelna ilość promieniowania,
gdy dzieci szły do szkoły, a ludzie pracowali w polu.
Ci ludzie byli w niebezpieczeństwie i nikt im nie powiedział.
Nie sądzimy, że to uzasadnia ewakuację okolicy Middletown…
Powinni byli podjąć decyzję
i rozpocząć ewakuację pierwszego dnia.
Ale tak nie było.
SUWNICA 24 LIPCA 1984
Pięć lat trwało dojście do tego kamienia milowego
w procesie sprzątania reaktora TMI.
To największy krok w procesie sprzątania.
Robotnicy podnieśli wieko uszkodzonego reaktora
po raz pierwszy od wypadku w roku 1979.
Zwolnili mnie przed uruchomieniem suwnicy.
Sprawdzili ją i zadziałała.
Gdy użyli jej po przyczepieniu do pokrywy, przestała działać.
Kilkukrotnie się zawiesiła.
I to po licznych naprawach.
Gdyby zrobili to rok temu,
kto wie, do czego by doprowadzili.
To było chyba najgłośniejsze
westchnienie ulgi w moim życiu.
Dlatego w przemyśle nuklearnym nie idzie się na skróty.
Potem Bob Arnold odszedł ze stanowiska
w związku z wątpliwościami nt. uczciwości kierownictwa.
Najwyższy rangą człowiek NRC Lake Barret
również odszedł.
Ustalmy coś: ja nie odszedłem.
To nieprawda. Zostałem przeniesiony na moją prośbę.
Nie chciałem, żeby syn zmieniał szkołę, wolałem, żeby uczył się w Maryland.
Moje odejście nie miało nic wspólnego
z tymi wydarzeniami i z suwnicą…
Nic mi o tym nie wiadomo.
MAJ 1985 SZEŚĆ LAT PO WYPADKU
NRC może w przyszłym tygodniu głosować
nad ponownym uruchomieniem reaktora we Three Mile Island.
GPU twierdzi, że pierwszy reaktor we Three Mile Island,
który nie został uszkodzony w wypadku,
nadaje się do ponownego uruchomienia
ze specjalnie wyszkoloną kadrą.
Cały panel do monitorowania…
Nawet po wniesieniu aktu oskarżenia
NRC i właściciel działali, bojąc się,
że wypadek zabił branżę nuklearną.
Chcieli na nowo uruchomić pierwszy reaktor,
by pokazać, że mogą wrócić.
Pensylwania i okoliczni mieszkańcy
są przeciwni.
UFAMY BOGU, NIE TMI
Wiemy, że kłamali. Znamy zagrożenie.
Podjęliśmy decyzję, że zrobimy wszystko, co w naszej mocy,
żeby dalej była zamknięta.
Robię to, bo kocham swój dom i dzieci.
Mamy dzieci i wnuki. Jesteśmy matkami i ojcami.
Ludźmi, nie statystyką.
W tym kraju nigdy nie doszło do katastrofy nuklearnej.
Byliśmy pierwsi.
Powinniśmy mieć pewność, że ta firma nie uruchomi elektrowni.
Operatorzy z TMI pokazali usprawnienia warte 100 000 000 dolarów,
które kwalifikują ją do otwarcia.
Przeciwnicy TMI twierdzą, że są silniejsi niż wcześniej.
Nasz los był w rękach elektrowni,
a ja nie miałam zamiaru się poddać.
Ta firma doprowadziła do najgorszego wypadku
w historii energetyki jądrowej.
Żadne ich słowa mnie nie uspokoją.
NIE OTWIERAĆ TMI
Wychodząca na jaw prawda
zmniejszyła już nadszarpniętą wiarygodność przemysłu nuklearnego.
To jeden z tych momentów w historii, który jest punktem zwrotnym.
Ponowne uruchomienie Three Mile Island to symbol
przetrwania energetyki jądrowej w Ameryce.
Trwa zaciekła walka o ponowne otwarcie TMI,
a GPU nie przebierało w środkach.
Ściągnęli do TMI admirała Rickovera, ojca marynarki o napędzie atomowym.
Wywarł ogromny wpływ na komisarzach NRC
i na branży w ogóle.
To on dał TMI błogosławieństwo do ponownego otwarcia.
Dobrze by mi się tu żyło, możecie mi dać mieszkanie w tym budynku.
Ale biorąc pod uwagę dowody, nie sądziliśmy, że elektrownia znów ruszy.
Naszym zdaniem ci ludzie nie powinni byli kierować elektrownią.
Nie pozwolisz przestępcy zarządzać elektrownią jądrową.
URZĄD DOZORU JĄDROWEGO
GŁOSOWANIE NAD URUCHOMIENIEM REAKTORA PIERWSZEGO
Wierzę, że główne błędy z roku 1979 zostały naprawione.
- Kto jest za? - Za.
- Kto przeciw? - Przeciw.
Mordercy! Jesteście nazistami i mordercami.
- Proszę… - Zabijacie nasze dzieci.
- Jesteście mordercami! - Kwestie na dzisiaj zostały omówione…
Wypadek reaktora drugiego straumatyzował okolicznych mieszkańców.
Bez wątpienia.
Czy zareagowali emocjonalnie na włączenie jedynki? Owszem.
Byliśmy przeciw!
Demonstracje przed Three Mile Island
rozpoczęły się parę godzin po decyzji z 29 maja.
Ale mieliśmy za sobą gruntowny,
wieloletni i bardzo kosztowny proces,
który miał zapewnić bezpieczeństwo tego procesu.
Byłam w szoku.
Byłam w kompletnym szoku.
Nie mogłam uwierzyć.
Firma została oskarżona o oszustwa,
kłamstwa i fałszowanie wyników…
Ale spokojnie, dalej mogą obsługiwać elektrownię.
Powiedzieli całej społeczności:
„Nie liczycie się.
Wasze uczucia są nieistotne. To, co robicie i gdzie mieszkacie, też.
Dla nas ważniejsze są pieniądze”.
Nie ma na to usprawiedliwienia.
Potem dowiedzieliśmy się,
że wsparcie admirała Rickovera
zostało podważone przez fakt,
że GPU wpłaciło 380 000 dolarów na konto fundacji admirała.
Potem syn admirała Robert Rickover powiedział,
że jego ojciec był w tym okresie zniedołężniały.
Osobiście nie sądzę, że powinni byli włączyć reaktor pierwszy.
Cieszę się, że admirał Rickover nie słyszy,
że się z nim nie zgodziłem.
Czego nauczyła się branża?
Że można kłamać, oszukiwać, fałszować dokumenty,
zastraszać i dręczyć pracowników a nawet zostać skazanym za przestępstwo,
a i tak dostaniesz licencję na prowadzenie elektrowni jądrowej.
Oto wnioski z Three Mile Island.
Od ponownego uruchomienia Three Mile Island w 1985 roku,
niepokój związany z wypadkiem nie został rozwiany.
W obliczu niewidzialnego zagrożenia
mieszkańcy nie mają pewności, czy są bezpieczni.
Gdy opuściłem Three Mile Island,
próbowałem maksymalnie zdystansować się od tego miejsca.
Ale nigdy o nim nie zapomniałem.
Czasem ciągle mnie to męczy.
Do głębi duszy męczy mnie fakt,
że musiałem przez to przejść,
żeby wykonać przydzielone mi zadanie,
czyli ochronę ludzi.
Społeczeństwo musi wiedzieć, co spotkało tych ludzi.
Z czym ciągle muszą się mierzyć.
Musi wiedzieć, że nawet po 40 latach ta sytuacja wciąż daje o sobie znać.
NRC i zakłady komunalne zdradziły nas,
bo nie chciały stawić czoła konsekwencjom.
Prawdziwą zagadką TMI jest to, ile promieniowania wyszło do środowiska.
Problem polega na tym, że sporo danych
nigdy nie przeszło porządnej naukowej analizy.
Kiedy doszło do stopienia,
sytuacja była naprawdę bezprecedensowa.
Komisja Dozoru Jądrowego
nie miała żadnego planu.
Większość promieniowania uwolniono w pierwszych trzech dniach,
ale nie mieli wysokiej klasy sprzętu, który mógłby to zmierzyć.
Zaczęła się naukowa zgadywanka
dotycząca realnej ilości promieniowania wypuszczonej do środowiska.
Stanowy wydział zdrowia
obiecał przeprowadzić dalsze badania
na osobach mieszkających w promieniu ośmiu kilometrów od TMI.
Badanie ruszyło, ale nikt się z nami nie skontaktował.
Paula skontaktowała się z koleżanką z sąsiedztwa,
która pracowała nad badaniem.
Powiedziała, że nie jestem w promieniu ośmiu kilometrów.
To kłamstwo.
Nieważne, gdzie wyznaczysz środek wyspy, jesteśmy w promieniu ośmiu kilometrów.
Dlatego zadałam sobie pytanie: „Czemu nie chcą nas wziąć pod uwagę?”.
Martwiłem się dawką, na którą zostałem wystawiony.
Monitorowali mnie przez wiele lat.
Na szczęście nie było żadnych efektów długofalowych.
Mieliśmy szczęście.
Uważam, że przemysł jądrowy
przegapił najlepszą okazję do budowania wizerunku.
Mogli powiedzieć:
„To była najgorsza rzecz, jaka mogła się wydarzyć,
a nikt nie przekroczył dawki promieniowania,
która powodowałaby zmiany biologiczne”.
Najpierw był promień 30 km.
Nie znaleźli zwiększonej liczby nowotworów.
W 1985 roku ministerstwo zdrowia szybko oczyściło firmę z zarzutów,
ale nikt przy zdrowych zmysłach
nie mógł zaraz po wypadku stwierdzić z całą pewnością,
że promieniowanie nie miało negatywnych skutków.
Rak radiogeniczny tak nie działa, on pojawia się z opóźnieniem.
Więc już zawsze w twojej głowie będzie czaić się myśl:
„To coś mnie skrzywdzi albo zabije?”.
Co ważniejsze,
to wszystko mogło już na zawsze zmienić DNA twoich dzieci.
U mojego męża zdiagnozowano Hashimoto,
czyli chorobę, która atakuje tarczycę.
Endokrynolog zapytał go, czy mieszka w pobliżu Three Mile Island.
Pomyślałam wtedy, że moje dzieci są skazane na zagładę.
Naprawdę tak myślałam.
Niedawno moja najmłodsza córka
miała pięciokilowego guza.
Kwestia raka w społeczności jest dla mnie bardzo osobista.
Sama miałam nowotwór.
Moja wnuczka w wieku 18 lat miała chłoniaka nieziarniczego.
Jest mi bardzo przykro.
Naprawdę. To dobrzy ludzie.
Te choroby nie miały raczej nic wspólnego z Three Mile Island.
Oni pewnie sądzą inaczej.
Jeśli w to wierzą, to trudno.
Czołowy ekspert od nowotworów w społeczności Three Mile Island
sprawdził poziomy promieniowania i kierunek wiatru,
który wiał wzdłuż rzeki Susquehanna,
i odkrył nawet trzykrotnie częstsze zachorowania na raka
tam, gdzie wystąpiło promieniowanie,
w porównaniu ze wzgórzami, gdzie nie było promieniowania.
Czy znajdziecie kogoś,
kto opowie historię, która nie będzie naukowo wiarygodna?
Jasne.
Znajdziecie ich i zrobicie świetny program,
który przestraszy ludzi i da dobrą oglądalność.
Ale to nonsens.
To było parę lat temu.
Tu, wokół ramienia i piersi,
aż do miednicy
byłam cała w chłoniaku.
U Nikki dopiero po latach
widać było efekty promieniowania,
na które została wystawiona w dzieciństwie.
Jestem w stu procentach przekonany, że jej nowotwór
został spowodowany promieniowaniem z Three Mile Island.
Przepraszam.
- Mogę spytać… - Jasne.
Skąd ten kaszel?
To…
Nie mam gruczołów ślinowych ani węzłów chłonnych po tej stronie.
Czasem tak się dławię, że nie mogę mówić
ani oddychać, dopóki nie odkaszlnę.
Dlaczego?
To przez raka. Raka gardła.
Być może to przez moją pracę w przemyśle jądrowym,
ale byłem też palaczem.
Zawsze jest to „ale”,
które nie pozwala mówić z całą pewnością.
Dlatego wszystko uchodzi na sucho NRC.
Z TMI wypuszczono ogromną ilość promieniowania.
Zbyt wiele osób doświadcza zbyt wielu objawów.
To przekonało mnie,
że promieniowanie mogło być na poziomie,
który powoduje długofalowe skutki biologiczne
mogące prowadzić do raka.
Nie można pozbyć się traumy,
z którą niektórzy żyli przez 40 lat.
To miasto musi wyzdrowieć.
Odezwał się do mnie Rick.
Chyba chciał w ten sposób powiedzieć:
„To już czas. Czas opowiedzieć tę historię”.
Cześć, młoda.
Wyglądasz wspaniale.
Przykro mi z powodu mamy.
Boże.
Nie widziałam Ricka od lat.
Odezwał się do mnie, gdy usłyszał, że mam raka.
Czuję, że Three Mile Island stała się kluczowym elementem mojego życia,
gdy tylko wszedłem na wyspę…
Wolałbym, żeby tak nie było.
Ja też tak mam.
Ile już trwa remisja?
Dwa lata.
To była długa droga.
- Jak sam wiesz. - No cóż…
Tak. To okropne.
Ktokolwiek pytał kiedyś ciebie lub twoją mamę,
co się ze mną stało po tym wszystkim?
Nagle zniknąłem.
Mama nigdy o tym nie mówiła.
- Wiedziałam, że się boi. - Była przerażona.
Tylko dwa razy w życiu złamano mi serce.
Raz chodziło o mamę chłopców,
a raz o twoją.
Rozsypałem się.
Twoja mama błagała, żebym tego nie robił.
Też wiedziała,
że za to zapłacę.
To zniszczyło mi życie.
Twoje zresztą też.
A nawet jeśli nie zniszczyło, to na pewno porządnie namieszało.
Gdybyśmy wymyślili sposób,
żeby wyjść z tego bajzlu
bez pójścia do prasy, na pewno bym to zrobił.
Ale nie mogłem nic wymyślić.
- Myślisz, że jestem głupcem? - Nie.
Jesteś moim bohaterem.
Jesteś odważny.
Jesteś kimś wyjątkowym.
Myślę, że wszystko, co ciągle robisz…
Po latach wciąż sądzę, że to słuszne.
Przykro mi, że to zniszczyło ci życie.
Nie uważam, że powinno się karać kogoś,
kto próbował postąpić właściwie
z właściwych powodów.
Kocham cię, młoda.
Jak wielu starszych mężczyzn miałem okazję do przemyśleń.
Wszystko, co spotkało mnie we Three Mile Island,
zmieniło mój sposób patrzenia na życie i na ludzi.
Możecie spytać mnie dzisiaj:
czy warto było powoływać tę siłę do istnienia?
Do wypadku doszło w Czarnobylu w Ukrainie.
Nie da się określić, jakie szkody mogła spowodować radioaktywna chmura.
To dużo gorsza sytuacja od tej z Three Mile Island w 1979.
Dziesięć lat temu Stany Zjednoczone
zmierzyły się z atomowym koszmarem we Three Mile Island.
Od tego czasu nie zlecono budowy choćby jednej nowej elektrowni jądrowej.
Człowiek jest arogancki.
Myślimy, że możemy tworzyć, co tylko chcemy,
że wszystko wytrzyma wpływ środowiska.
To błędne założenie.
Eksplozje w reaktorze w Fukushimie
po trzęsieniu ziemi i tsunami
wzbudzają obawy dotyczące stopienia rdzenia.
Pojawiają się pytania, czy można zapobiec przyszłym katastrofom.
Elektrownia jądrowa Three Mile Island została oficjalnie zamknięta.
Oficjalną przyczyną ma być konkurencja ze strony innych źródeł energii.
Elektrownia jest zamykana,
ale dokończenie sprzątania potrwa dekady i będzie kosztowało miliard dolarów.
Nadal wierzę w energię jądrową.
Każdy kraj będzie musiał inwestować w czystą energię.
Przez kolejnych dziesięć lat w USA zostanie zamkniętych tyle elektrowni,
że ich udział w miksie energetycznym spadnie z 21 do 7 procent.
Musimy jakoś rozwiązać współczesny kryzys energetyczny.
Energia jądrowa musi pozostać w miksie.
Ale nie będziemy mieli sprawnego przemysłu jądrowego,
dopóki główną motywacją jest zysk.
Zysk nie może być ważniejszy od bezpieczeństwa.
Niczego nie żałuję.
W tych samych okolicznościach zrobiłbym to samo.
Choć wiem, jaką zapłaciłem cenę,
i wiem, że to mógł być koniec przemysłu jądrowego.
Czekałem 37 lat, by opowiedzieć tę historię.
I proszę.
OD WYPADKU W ROKU 1979
W USA PRZYZNANO LICENCJE TYLKO DWÓM NOWYM REAKTOROM.
ŻADEN Z NICH NIE ZOSTAŁ CIAGLE WŁĄCZONY,
A ZAŁOŻONE BUDŻETY PRZEKROCZONO O MILIARDY DOLARÓW.
ZAPYTALIŚMY NRC I MET ED, CZY PRZEKAZ INFORMACJI
BYŁ PODCZAS WYPADKU CELOWO POWSTRZYMYWANY.
FIRMA FIRST ENERGY, WŁAŚCICIEL MET ED, ODMÓWIŁA KOMENTARZA.
WEDŁUG NRC PRZEKAZYWANE INFORMACJE
BYŁY WYNIKIEM NIEZALEŻNEJ ANALIZY
OPARTEJ O NAJLEPSZE DOSTĘPNE WTEDY DANE.
NRC PODTRZYMUJE TEŻ NASTĘPUJĄCE STANOWISKO:
„NIE MA BEZPOŚREDNIEJ KORELACJI MIĘDZY TYM WYPADKIEM,
A WPŁYWEM PROMIENIOWANIA NA LUDZI, ROŚLINY I ZWIERZĘTA”.
Napisy: Jędrzej Kogut