EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Mama.
Kijk eens aan.
Welkom.
Heeft u een sigaret? -Sorry, ik…
Ik vroeg om een mooie kamer en die heb ik ook gekregen.
Ik ben Beth. -Harmon. Kentucky's kampioen.
Aangenaam.
Er zijn twee wedstrijden per dag en de guillotine is 120/40.
Je krijgt twee uur om 40 zetten te doen.
Welkom in Cincinnati.
Bedankt.
En de toren staat op de zevende rij.
Dat is…
Dat is heel vervelend.
Als hij er één keer naar kijkt, betaalt hij 20 dollar.
De Caro-Kann-opening. Heel lastig.
Wat is er met Caro-Kann?
Het gaat allemaal om de pionnen.
Hier, ik laat het je zien. Dit is de Caro-Kann.
Ik zou 't paard slaan.
Jij bent…
Jij hebt Beltik toch verslagen?
Dan verdubbel je z'n pionnen.
Zoals ik al zei, draait het om de pionnen…
Er is geen hoop.
Ik zal laten zien hoe je wint met zwart. Let op.
Wat doet wit hier?
De koningin slaat de pion. -Inderdaad.
Toren naar K8. Schaak. -De koningin wordt geslagen.
Dat is Mieses vs. Reshevsky.
Uit de jaren 30. -Heel goed. Margate, 1935.
Wit speelde toren tegen koningin één. -En nu?
Ik moet gaan.
Weet je wat?
Reshevsky, hij speelde zo…
…op jouw leeftijd, meisje.
Of nog jonger.
Speel je?
Waar, hier?
Nee.
Ik kom gewoon langs om vrienden te zien.
En als ik te veel Opens speel…
…kan het me alleen maar schaden.
Succes.
Hallo.
Beth Harmon. Waar speel ik?
Tafel 15, daar.
Bedankt. -Graag gedaan.
Beth Harmon. -Shit.
Hé. -Stom.
Harmon? -Wat doen jullie hier?
Vooral verliezen.
Wij zijn tweede en derde speler in het universiteitsteam.
Jammer dat we niet tegen elkaar kunnen.
Nee, hoor. Jij vermorzelt iedereen, Harmon.
Ik wil niet te vaak verliezen. -Dat is waar.
Ik zei langzamer.
Die schaatsbaan is wel dicht bij de bowlingbaan
Mag 't wat stiller?
Het is juist handig.
Zo raken de bowlers niet oververhit en je verliest gelijk als…
Wat doe je?
M'n wedstrijden opnieuw spelen.
Waarom? -Ik zoek de zwakke plekken in m'n spel.
Oké.
En?
Die zijn er niet.
Goed zo.
Het is veel spannender dan ik dacht.
Heb je de hele wedstrijd gezien?
Natuurlijk.
Beth.
Toen hij die pion sloeg met zijn toren…
Ik dacht dat 't over was. Ik moest beter weten.
Ja, inderdaad.
Elizabeth, stel je me even voor aan je vrienden?
Sorry. Matt, Mike, dit is mijn moeder.
Mike, aangenaam.
Aangenaam. -Ik ben Matt.
Aangenaam. -Insgelijks.
Ik weet niet hoe het met jullie is, maar ik heb honger.
Er is een restaurant in het hotel. -Wijs je ons de weg?
Natuurlijk.
Ik kan niet kiezen welke knapper is.
Ik wil de US Open spelen.
Misschien win je wel.
Kan ze daarna internationaal?
Naar Europa?
Het kan, maar ze nodigen je uit als ze je kennen.
Maakt de Open winnen me beroemd?
Absoluut.
Benny Watts speelt nu regelmatig in Europa.
En het prijzengeld?
Best goed, denk ik.
Wat is best goed? -Meer dan in Amerika.
En Rusland?
De Sovjets zijn goed. Ze verslaan de Amerikanen zo.
De Amerikanen kunnen ze al 20 jaar niet verslaan.
Net ballet.
Ze betalen mensen om te schaken.
We moeten gaan. Straks komen we te laat.
Deze gaat om alle knikkers.
Vijfhonderd om precies te zijn.
Dat is Rudolph. Hij is briljant.
Beth is vast niet blij dat ze moet eindigen…
…met een toren, een paard en drie pionnen.
Het is complex.
En dat is schaak.
En dat is mat.
Ik heb 12 dollar voor een feestmaal…
…en twee dollar voor een klein ontbijt.
Dat brengt onze totale kosten tot nu toe op 172,30 dollar.
Dan hebben we ruim 300 dollar over.
Beth…
Ik dacht…
…misschien kun je me 10% geven als commissie?
We maken er 15 van.
Dat is 49 dollar en 54 cent.
Ze zeiden bij Methuen al dat je goed kon rekenen.
'Meisje verslaat grootmeester in Pittsburgh.
Toeschouwers verbaasden zich over haar strategie.
Ze toont de zekerheid van een speler die twee keer zo oud is.'
Dat is nationale erkenning.
Ze heeft een terugval gehad.
Ze moet nog een paar dagen in bed blijven.
Ze is maandag vast beter.
Ik heb nog nooit zo'n verkoudheid gezien.
De arme schat.
We komen te laat.
Ja?
Ze moet veel drinken.
Bedankt. -Graag gedaan.
Er is een toernooi in Houston tijdens de feestdagen.
Je kunt prima reizen met de kerst…
…want dan zitten de meeste mensen thuis.
Dat hoorde ik.
We kunnen naar Houston vliegen…
…voor een fijne wintervakantie in de zon.
Meisjesdingen doen.
Ze hebben een schoonheidssalon in het hotel.
Ja, moeder.
Ze heeft koorts, 38 graden. Het is vast de griep.
Ze komt pas na de vakantie terug.
Ze noemen je een wonderkind.
Ik moet een plakboek maken.
Is het lekker?
Dit is de beste kerst ooit.
Lekker, hoor.
Is 't een martini?
Een Gibson.
Ik vind een ui wat verfijnder dan een olijf.
SOVJET-SCHAAKKAMPIOENSCHAP BORGOV BEHOUDT TITEL
Ik moet Russisch leren spreken.
Geven ze dat op Fairfield?
Ik zou een avondcursus moeten volgen.
Die kinderen zijn ouder.
Met kinderen bedoel ik jongens.
Jij bent de allerbeste.
Goed zo. Hou 'm maar omhoog.
Kun je de lezers vertellen hoe het voelt?
Om een meisje te zijn tussen al die mannen?
Ik vind 't niet erg. -Is 't intimiderend?
Toen ik een meisje was, mocht ik niet competitief zijn.
Ik speelde met poppen.
Schaken is niet altijd competitief. -Jij wil winnen.
Ja, maar schaken kan ook…
Wat?
Het kan mooi zijn.
Je bent een wees.
Ja, dat weet ik.
Natuurlijk, maar hoe heb je leren schaken?
Van Mr Shaibel.
Hij was de conciërge bij Methuen. -Heb je het van de conciërge geleerd?
Echt waar? -Toen ik acht was.
Dat was vast…
…een fijne afleiding van het leven in zo'n deprimerende omgeving.
Je was vast erg eenzaam.
Ik red me wel.
Denk je dat je de koning als vader zag…
…en de koningin als moeder?
Eén om aan te vallen, één om te beschermen?
Het zijn maar stukken.
En ik zag het bord als eerste.
Het bord?
Ja.
Het is een volledige wereld van slechts 64 vierkanten.
Het voelt veilig.
Ik heb er controle over en kan 't beheersen.
En het is voorspelbaar.
Als ik geraakt word, is het mijn schuld.
Interessant.
Vertel eens, Elizabeth.
Heb je wel eens van apofenie gehoord?
Nee, wat is dat?
Het zien van patronen of betekenis waar anderen dat niet doen.
Soms krijgen mensen met deze aandoening gevoelens van openbaring of extase.
Soms vinden mensen patronen of betekenis waar ze niet zijn.
Wat wilt u daarmee zeggen?
Creativiteit en psychose gaan vaak hand in hand.
Of intelligentie en waanzin.
Denkt u dat ik gek ben?
Nee. -Dat was genoeg.
Beth moet haar huiswerk maken.
Ze zit tenslotte nog op school.
Net als de andere kinderen. -Natuurlijk.
Het was een eer je te ontmoeten. -Dank u.
Weet je?
Je zou kunnen bridgen.
Dat vinden schakers leuk. -Ik loop met je mee.
'Voor sommigen is schaken tijdverdrijf. Voor anderen is het een verslaving.
Af en toe ontmoet je iemand die ervoor geboren is.
Zo nu en dan verbaast een jongetje ons met zijn kennis…
…over het moeilijkste spel ter wereld.
Maar wat als die jongen een meisje was?
Een jong meisje met bruine ogen, rood haar en een donkerblauwe jurk?'
Er is nu een schaakclub.
'In de door mannen gedomineerde wereld van schaaktoernooien…
…wandelt een tienermeisje met doordringende ogen…
…van de Fairfield High School in Kentucky.
Ze is stil, goedgemanierd en klaar om haar tegenstander te verslaan.
Beth Harmon…'
Even kijken.
Dit is te lastig.
Geeft niet. Ik heb genoeg gehoord.
Ik weet niet waarom m'n lichaam het m'n brein zo moeilijk maakt.
M'n brein maakt het zichzelf al moeilijk.
Ze zeggen steeds dat ik een meisje ben. -Dat ben je ook.
Zo belangrijk is dat niet.
Niet alles is gepubliceerd. Er staat niks over Mr Shaibel.
Er staat niks over mijn versie van de Siciliaanse.
Beth, je wordt een beroemdheid.
Ja, omdat ik een meisje ben.
Denk je niet dat je ziek wordt van het drinken?
Alsjeblieft.
Ik drink bijna m'n hele leven al.
Het wordt juist tijd dat deze relatie wat serieuzer wordt.
Op het moederschap.
Beth?
Er is vrijdagavond een inwijdingsfeestje.
De Apple Pi's nodigen je uit.
Vrijdagavond? -Om half acht.
Kom je?
Het was bijzonder om je steeds in de krant te zien.
Je bent overal geweest. Wat was je favoriete plek?
Houston was leuk.
Maar nu mijn score op 1800 staat, hoop ik naar Las Vegas te gaan…
…om in de US Open te spelen.
En de jongens?
Zijn ze knap?
Heb je iets met ze gehad?
Daar is geen tijd voor. -Maar als je de tijd had…
Heb je iemand ontmoet met wie je wel…
…torens wil ruilen of zo?
Ik ruil constant torens, maar ik…
Dat doe je vast.
Bedankt, Dora.
Wie wil er een cupcake? -Lekker.
Dit is zo'n leuk nummer.
Ik ga naar het toilet.
Harmon?
Townes?
Je bent het echt.
Jeetje, wat zie je er…
Wauw.
Bedankt.
Graag gedaan.
Ik had je al verwacht toen ik je naam op de lijst zag staan.
Ik zag jouwe niet. -Ik speel niet.
Ik ben hier voor het schaakblad.
Ik hoopte je hier vorig jaar al te zien.
Ik wilde wel.
Ik had al betaald, maar m'n moeder werd ziek.
Ik wilde dit niet alleen doen. -Is ze in orde?
Het gaat goed.
Ik had moeten komen…
…maar hield mezelf voor dat de US Open minder belangrijk was.
Dat is zo.
Ik ben blij dat je er bent.
Het is vast goed om iets anders te doen dan alleen wedstrijden voor geld.
Je verdient er een hoop aan, zo te zien. -Inderdaad.
Je kunt 'n speler van wereldklasse worden, een echte prof.
Ik volg nu Russische les. -Dat is slim.
Ik wil doorgroeien. -Ja, want blijven hangen is vreselijk.
En je bent te oud om een wonderkind te zijn.
Ik wil een stuk over je schrijven.
Ik stond vorige maand op de cover. -Ja.
Ik ben vast in de war met het stuk in Life.
Ik werk ook voor de Herald-Leader. -In Lexington?
Ik kan iets over je schrijven.
Dat is niet zo indrukwekkend als Life, maar…
Als jij 't wil.
M'n camera ligt op m'n kamer. -Je kamer?
En schaakborden. Dan kunnen we spelen.
Oké.
We gaan naar boven.
Ga maar bij het raam zitten.
Mag ik? -Leg maar weg.
Ik was niet klaar.
Ziet er goed uit.
Iets naar links.
Zo ja.
Zeg…
…Ruy Lopez.
Ga bij 't bord zitten.
Oké.
Je weet hoe dit moet.
Moet ik spelen?
Ja, speel maar met zwart.
Oké, rustig aan.
Ja, zo kan ik je bijhouden.
Je bent volwassen.
Je bent aantrekkelijk.
Ik weet je voornaam niet eens. -Iedereen noemt me Townes.
Misschien noem ik je daarom Harmon en geen Elizabeth.
Ik heet Beth.
Harmon is leuk.
O, hallo.
Roger. -Ik stoor toch niet?
Het geeft niet. We zijn…
Beth Harmon, dit is Roger Dione.
Harmon? Het schaakwonder.
Ik heb veel over je gehoord.
Ik dacht dat je baccarat zou gaan spelen?
Ik wilde op tijd stoppen en lezen aan het zwembad.
Ga maar verder. Ik ben zo weg.
Laten we schaken. -Oké.
Dank je.
Juist.
Daar gaan we.
Leuk je te ontmoeten.
Insgelijks.
We eten om negen uur.
Niet vergeten.
Ik was de erfgenaam.
Waar was je, schat?
Je bent al uren weg. -Ik heb geschaakt.
Om te oefenen.
Is dat alles?
Ja, dat is alles.
Ik ruik zo lekker door m'n parfum.
Wil je me dat biertje aangeven?
Wat wil je?
Ik heb er een. Volgens mij heb ik een truc.
Een truc is iets dat in mijn voordeel werkt.
Om te voorkomen dat je te hard werkt.
Simpel. -Wat is jouw invalshoek?
Specifiek?
Heb je al eens bier gedronken?
Goed, Sam. -Hier.
Kom hier.
Mijn vader werkte hier als molenaar.
Mijne ook.
Rustig aan.
Niet zo snel.
Nu sta je gelijk. -Inderdaad.
Ik was 21 toen ik het overnam. Er werkten 3000 mensen.
Nu werken er 30,000.
Het was tot aan de poort, nu tot aan de rivier.
En ik deed het helemaal alleen.
Zonder Walter… -Ik wil er nog een.
Alleen.
Dat is geen goed idee.
Hier kun je mee scoren.
Goed.
Pak er dan ook gelijk een voor mij.
Dat dacht ik al.
Je kunt hier weer vies vandaan komen.
Ontsnap aan huishoudelijk werk, maar luister eerst naar Jinx.
Zorg dat je de beste droger koopt:
een condensdroger.
De fijne was is veilig in deze droger.
Zie je? Door de warme lucht verdampt het vocht.
M'n eerste partij was tegen 'n man uit Oklahoma.
Het was voorbij in 24 zetten.
Au.
En toen een man uit San Francisco.
Ik speelde de Marshall.
Ik gaf m'n koningin op, zoals Morphy ooit deed.
Nog eentje.
En die…
Hoe heet hij ook alweer?
Bobby of zo?
Benny Watts. -Ja, hij.
Geen verlies, één remise.
Geweigerd damegambiet is erg gerespecteerd.
Ik heb hem een paar keer gezien.
Hij is nooit alleen.
Ja, hij is de Amerikaanse kampioen.
Benny Watts.
Hij wordt gezien als de beste schaker sinds Morphy.
Hij kwam tot een remise tegen Najdorf in Kopenhagen.
Dat was in 1948…
…toen was Benny dus acht jaar oud.
Ik zag foto van hem toen hij 13 was met een stel zeelui.
Hij versloeg het hele team in Annapolis.
Dat klinkt wel erg bekend.
Toen ik negen was, speelde ik tegen Mr Shaibel.
Ik ben niet bang voor hem.
Er is vast niemand voor wie je bang bent.
Ik ben bang voor één schaker.
Wie?
De Rus.
Borgov.
Dat is veel dynamischer dan de Caro.
Dat is niet zo bij geweigerd damegambiet tegen Slav.
Jij bent Beth Harmon.
Klopt.
Ik zag je in Life.
Die partij van jou en Beltik was mooi.
Bedankt.
Ik ben Benny Watts.
Dat weet ik.
We hebben elkaar in Cincinnati ontmoet.
We hebben elkaar gesproken.
Cincinnati? -Jij deed toen niet mee.
Als jij het zegt.
Ik zie je morgen wel.
Je had niet moeten rokeren.
Tegen Beltik.
De toren moest weg.
Je had je voordeel kunnen verliezen.
Ik denk van niet.
Hij speelde en passant. Dan kun je niet terug.
Wacht even. -Dat kan niet.
Ik moet een partij afmaken. Kijk maar eens.
Het paard is je probleem.
Ik wil er niet naar kijken of over denken.
Beltik had me kunnen verslaan.
Maar dat deed hij niet. -Maar het had gekund.
Het ergste is dat ik het niet zag.
Benny Watts ziet het door alleen te lezen over een schaker die hij niet kent.
Ik was trots toen ik een fout vond bij Morphy.
Nu is het mij gebeurd.
Denk niet aan wat er had kunnen gebeuren.
Ga slapen.
Zo stom.
Pion naar loper vier, toch? -Ja.
Ik dacht dat hij me doorhad.
Dat hij m'n hart hoorde bonken en wist dat ik in paniek was.
Hij kon er nog uit komen.
Maar hij zette het stuk net zoals ik had gepland.
Ik begon met een perfecte score.
Benny had twee remises, dus met een remise zou ik winnen.
Ik wilde winnen.
Ik wilde z'n zwaktes vinden.
Ik wilde laten zien dat ik kon winnen hoewel hij m'n spel afkeurde.
Toen sloeg hij m'n pion, m'n gedekte pion.
De pion die zijn koningin op haar plaats hield.
Ik snap 't niet.
Hij dwong een ruil van koninginnen af.
Ongelooflijk.
Toen zag ik wat het betekende.
Nu kon hij me mat zetten…
…met de loper op de vrije diagonaal.
Ik kon m'n paard dekken door een toren te verplaatsen.
Maar dat kon me niet redden.
Want zijn onschuldig uitziende paard blokkeerde m'n koning.
Het werd erger hoe langer ik keek.
Ik zag het niet aankomen.
Het was wreed.
Ik heb dit bij anderen gedaan.
Morphy zou zoiets doen en ik zag het niet.
Ik dacht aan dubbelpionnen. -Je dacht aan winnen.
Wat deed je toen?
Ik moest hem tegenhouden.
Een zet die hem zou stoppen, maar die was er niet.
Ik bestudeerde het bord…
…en besloot dat Benny's zet beter was dan ik dacht.
Ik dacht dat ik weg kon komen als hij snel aanviel, maar…
Hij was voorzichtig.
Ik trok me terug, maar hij bleef komen.
Ik wilde schreeuwen.
Je moet nu opgeven.
Heftige wedstrijd.
Je deelt het prijzengeld.
Jullie zijn samen kampioen.
Je krijgt een trofee, al is die wat kleiner.
Het gebeurt zo vaak. Ik heb rondgevraagd.
De Open wordt vaak gedeeld. -Ik zag niet wat hij deed.
Je kunt niet altijd alles zien.
Dat kan niemand.
Je weet niks van schaken.
Ik weet hoe verliezen voelt. -Ja, vast.
En jij weet het nu ook.
Harmon?
Het spijt me.
Wat?
Ik weet hoe graag je wilde winnen.
Je krijgt nog wel eens een kans. -Het maakt niet uit.
Groeten aan Roger.
Beth.
Ondertiteld door: Tessa van Schijndel