NETFLIX — SERIAL ORYGINALNY
Mamo!
No proszę.
Witamy.
Ma pan papierosy?
Przykro mi, ale…
Prosiłam o ładny pokój
i taki dostałam.
- Jestem Beth. - Harmon, mistrzyni Kentucky.
Miło poznać.
Rozgrywacie dwie partie dziennie w tempie 120/40.
Dwie godziny na wykonanie 40 ruchów.
- Witamy w Cincinnati. - Dziękuję.
Wieża na siódmą linię.
Coś takiego…
staje ością w gardle.
Gość od razu wyskoczył z 20 dolców.
Obrona Caro-Kann to słabizna.
Dlaczego?
Same piony i zero inicjatywy.
Pokażę wam. To Caro-Kann.
Zbiłabym skoczka.
Jesteś…
tą z Kentucky, która zmiotła Beltika.
Zbij skoczka. Zdublujesz mu piony.
Czemu nie?
Mówiłem, same piony.
Beznadzieja.
Pokażę wam, jak wygrać czarnymi.
Patrzcie.
Co robią białe?
- Hetman zbija piona. - Właśnie.
Wieża na e1. Szach.
I po królowej.
- Mieses-Reshevsky. - Tak.
- Lata 30. - Zgadza się. Margate, 1935.
- Białe zagrały wieżą na d1. - Nie miały wyjścia.
Muszę lecieć.
Wiesz…
Reshevsky tak grał,
gdy był w twoim wieku, mała.
A nawet młodszy.
Grasz?
Tutaj?
Nie.
Wpadłem zobaczyć znajomych.
Poza tym granie w otwartych…
może mi zaszkodzić. Łapiesz?
Powodzenia.
Dzień dobry.
Beth Harmon. Gdzie gram?
Stolik 15. Tam.
- Dziękuję. - Drobiazg.
- Beth Harmon. - Cholera.
Cześć!
- Harmon? - Co tu robicie?
Przegrywamy.
Jesteśmy w drużynie uniwersyteckiej. Lista rezerwowych.
Szkoda, że z wami nie zagram.
Nie żałujemy. Wszystkich miażdżysz.
- Mam dość porażek. - Prawda.
Niech pan zwolni.
Czy lodowisko nie jest za blisko kręgielni?
- Mogłabyś? - Wybacz.
Wszystko gra. Rozumiesz…
Kręglarzom jest zimno i szybciutko przegrywają…
Co robisz?
Powtarzam moje rozgrywki.
Ale po co?
Szukam słabych punktów.
Rozumiem.
No i?
Nie znalazłam.
Zuch.
To naprawdę ekscytujące.
Widziałaś całą partię?
Oczywiście.
Beth.
Gdy przesunął wieżę i zbił piona…
myślałem, że to koniec. Myliłem się.
Na to wygląda.
Elizabeth,
przedstawisz mnie znajomym?
Przepraszam. Matt, Mike, to moja mama.
Miło panią poznać.
- Wzajemnie. - Matt.
- Miło mi. - Uszanowanie.
Nie wiem jak wy, ale ja konam z głodu.
W hotelu jest restauracja.
Zaprowadzicie nas?
Oczywiście.
Nie wiem, który jest przystojniejszy.
Chciałabym zagrać w US Open.
Mogłabyś wygrać.
Później rozgrywki za granicą?
W Europie?
Czemu nie? Muszą cię zauważyć, zanim cię zaproszą.
Czy wygrana w US Open wystarczy?
Jasne.
Watts gra w Europie, odkąd ma międzynarodowy tytuł.
Ile można wygrać?
Pewnie sporo.
Czyli ile?
Więcej niż tutaj.
A w Rosji?
Sowieci są zabójczy.
Wciągają Amerykanów nosem.
Od 20 lat żaden Amerykanin nie miał z nimi szans.
Jak w balecie.
Wypłacają szachistom pensje.
Czas na nas. Nie chcemy się spóźnić.
To gra o wszystko.
A dokładnie o 500 dolarów.
To Rudolph, jest mistrzem.
Beth pewnie nie jest zadowolona z takiego zakończenia.
Została jej wieża, skoczek i trzy piony.
To takie zawiłe.
Szach.
I mat.
Przeznaczyłam 12 dolarów na dzisiejszą kolację
i dwa na jutrzejsze małe śniadanie.
W sumie wydałyśmy 172,30 $.
Czyli zostaje ponad 300 dolarów.
Beth…
Tak sobie myślałam…
Może dałabyś mi 10% jako prowizję agenta?
Niech będzie 15%.
Czyli 49 dolarów i 54 centy.
Już w Methuen byłaś świetna z matematyki.
„Uczennica pokonała mistrza w Pittsburghu.
Widzowie byli zachwyceni jej młodzieńczą strategią.
Wykazała się pewnością na miarę dwukrotnie starszego gracza”.
To ogólnokrajowe uznanie.
Niestety źle się czuje.
Lekarz kazał jej poleżeć jeszcze kilka dni.
Do poniedziałku wydobrzeje.
Jedno z najgorszych przeziębień.
Biedactwo.
Spóźnimy się.
Tak. Dużo płynów.
- Dziękuję. - Proszę.
W Houston odbędzie się turniej. Zacznie się 26 grudnia.
W Boże Narodzenie łatwiej podróżować,
bo ludzie siedzą w domach i wsuwają pudding.
Wiem o turnieju.
Mogłybyśmy polecieć do Houston
i spędzić trochę czasu na słońcu.
Robić babskie rzeczy.
Podobno w hotelu mają urocze spa.
Tak, mamo.
Ma 38 stopni gorączki.
To pewnie grypa.
Wróci dopiero po świętach.
Nazywają cię genialnym dzieckiem.
Będę musiała założyć album.
Jak jedzenie?
To chyba najlepsze święta w moim życiu.
Dobre.
Czy to martini?
Gibson.
Cebulka jest bardziej wyszukana niż oliwka.
MISTRZOSTWA ZSRR ZNÓW WYGRYWA WASILIJ BORGOW
Powinnam się nauczyć rosyjskiego.
Uczą go w Fairfield?
Musiałabym pójść na zajęcia wieczorowe.
Dzieci będą starsze od ciebie.
Mam na myśli chłopców.
Mówią, że jesteś odkryciem.
Właśnie tak, skarbie. Trochę wyżej.
Opowiedz czytelnikom Life’a, jak to jest.
Być dziewczyną pośród mężczyzn.
- To nie problem. - Nie jesteś przytłoczona?
Gdy byłam dziewczynką,
nie mogłam rywalizować. Bawiłam się lalkami.
- To nie zawsze rywalizacja. - Grasz, by wygrać.
Tak, ale szachy mogą być…
Jakie?
Piękne.
Jesteś sierotą.
Tak, wiem.
Oczywiście, ale zastanawiałam się, kto cię nauczył grać.
Pan Shaibel.
Był woźnym w Methuen.
Woźny nauczył cię grać?
- Naprawdę? - Miałam osiem lat.
Wyobrażam sobie,
że to musiało być miłe oderwanie od życia w tak przygnębiającym miejscu.
Pewnie czułaś się samotna.
Dobrze mi samej.
Wyobrażasz sobie króla jako ojca,
a królową jako matkę?
Jedno do ataku, drugie do obrony?
To tylko figury.
Zachwyciła mnie szachownica.
Szachownica?
Zgadza się.
Świat zamknięty w 64 kwadratach.
Czuję się tam…
bezpiecznie.
Mogę go kontrolować i zdominować.
Jest przewidywalny.
Gdy coś się dzieje, to z mojej winy.
Ciekawe.
Powiedz, Elizabeth,
słyszałaś o tak zwanej apofenii?
Nie. Co to takiego?
Doszukiwanie się wzorców czy znaczeń, których inni nie widzą.
Czasami ludzie z tą przypadłością
odczuwają objawienie lub ekstazę.
Czasami odnajdują wzorce i znaczenia tam, gdzie ich nie ma.
Co to ma wspólnego ze mną?
Kreatywność i psychoza idą w parze.
Albo geniusz i szaleństwo.
Czyli oszalałam?
- Tego nie mówię. - Myślę, że wystarczy.
Beth ma pracę domową.
Nadal chodzi do szkoły.
- Jak inne dzieci w jej wieku. - Oczywiście.
- To był dla mnie zaszczyt. - Dzięki.
Posłuchaj…
mogłabyś spróbować brydża.
- Wielu szachistów go lubi. - Odprowadzę panią.
„Dla niektórych szachy to rozrywka.
Dla innych to przymus, a nawet uzależnienie.
Od czasu do czasu pojawia się urodzony szachista.
Pojawia się chłopiec, który wykazuje niesamowite zdolności
w najtrudniejszej grze na świecie.
A gdyby to była dziewczynka?
Młoda, nieuśmiechnięta dziewczyna z brązowymi oczami i rudymi włosami”.
Założyliśmy klub szachowy.
„W zdominowanym przez mężczyzn świecie krajowych turniejów szachowych
bryluje nastolatka z błyskiem w oku
ze szkoły Fairfield w Lexington w Kentucky.
Jest cicha, dobrze wychowana
i spragniona krwi.
Beth Harmon…”
Gdzie byłam?
Pogubiłam się.
W porządku. Dość usłyszałam.
Nie wiem, po co moje ciało sabotuje mózg,
skoro doskonale sam się sabotuje.
Piszą, że jestem dziewczyną.
Bo jesteś.
Po co to podkreślać?
Okroili moje słowa.
Nie napisali o panu Shaibelu
ani o tym, jak rozgrywam obronę sycylijską.
Skarbie, jesteś sławna.
Bo jestem dziewczyną.
Może chorujesz od picia?
Litości.
Romansuję z kieliszkiem większość życia.
Nadszedł czas, by skonsumować związek.
Za macierzyństwo.
Beth?
W piątek organizujemy u mnie spotkanie klubu.
Dziewczyny kazały cię zaprosić.
- W piątek wieczorem? - O 19,30.
Przyjdziesz?
Niesamowite, że pisali o tobie w gazetach.
W którym mieście najbardziej ci się podobało?
W Houston.
Mam teraz ranking 1800, więc mogę jechać do Las Vegas.
W przyszłym miesiącu jest US Open.
A chłopcy?
Przystojni?
Umówiłaś się z którymś?
- Nie było czasu. - A gdybyś miała czas?
Poznałaś kogoś, z kim chciałabyś…
zbić wieże czy coś?
Bardzo często zbijam wieże, ale…
Nie wątpię.
Panie i panowie,
z dumą prezentujemy wasz ulubiony zespół…
- Dzięki, Doro. - The Vogues!
- Komu babeczkę? - Poproszę.
Uwielbiam tę piosenkę. Podkręć.
Skorzystam z łazienki.
Harmon?
- Townes. - To naprawdę ty.
Wielkie nieba! Wyglądasz…
Dzięki.
Nie ma za co.
Czułem, że się spotkamy. Widziałem twoje nazwisko na liście.
- Twojego nie było. - Nie gram.
Piszę artykuł do Przeglądu szachowego.
Liczyłem, że cię spotkam w zeszłym roku.
Miałam przylecieć. Wpłaciłam wpisowe, ale mama zachorowała.
- Nie chciałam być sama. - Co z nią?
W porządku.
Trzeba było przylecieć,
ale US Open nie jest tak ważne jak mistrzostwa Stanów.
To prawda.
Ale cieszę się, że jesteś.
Nie mogę grać tylko w turniejach z wysokimi nagrodami.
- Chyba nieźle zarabiasz. - Chyba tak.
Możesz zostać zawodowym graczem światowej klasy.
- Uczę się rosyjskiego. - Słusznie.
Boję się stagnacji.
Nie ma nic gorszego.
Już nie jesteś cudownym dzieckiem.
Napiszę o tobie do magazynu.
- Miesiąc temu byłam na okładce. - Jasne.
Pomyliło mi się z Life’em.
Pracuję też dla Herald-Leadera.
W Lexington?
Mógłbym o tobie napisać.
- To wprawdzie nie Life… - Dobrze.
Jeśli chcesz.
W pokoju mam aparat.
W pokoju?
Szachy też. Możemy zagrać.
Dobrze.
Chodźmy na górę.
Usiądź przy oknie.
- Mogę… - Przełóż gdzieś.
Nie byłam gotowa.
Jest świetnie.
Trochę w lewo.
Dobrze.
Powiedz…
„Ruy Lopez”.
Teraz z szachownicą.
Dobrze.
Widzę, że masz wprawę.
Mam grać?
Zacznij czarnymi.
Wolniej.
To moje tempo.
Wyrosłaś, Harmon.
I wyładniałaś.
- Nawet nie wiem, jak ci na imię. - Wszyscy mówią mi Townes.
Może dlatego nazywam cię Harmon, a nie Elizabeth.
Beth.
Wolę Harmon.
Cześć.
- Roger. - Nie przeszkadzam?
Nie. Właśnie…
Beth Harmon, Roger Dione.
Harmon? Genialna szachistka.
- Dużo o tobie słyszałem. - Miło mi.
Myślałem, że grasz w bakarata.
Nie szło mi. Idę poczytać przy basenie.
Nie przeszkadzajcie sobie. Zaraz wyjdę.
- Zagrajmy. - Dobrze.
Dzięki.
No dobrze.
Zaczynamy.
Miło było cię poznać.
Wzajemnie.
Kolacja o 21,00.
Nie zapomnij.
Ciotka zapisała ci wszystko?
Miała tylko mnie.
Gdzie byłaś, skarbie?
- Zniknęłaś na kilka godzin. - Grałam w szachy.
Nie mówmy o tym.
Ćwiczyłam.
To wszystko?
Tak, to wszystko.
Użyłem dobrych perfum.
Podasz mi piwo z biurka?
Czego chcesz?
Mam pewien pomysł.
To coś, co się opłaci.
Dzięki temu nie trzeba będzie harować.
- Proste. - O co konkretnie chodzi?
Konkretnie…
Próbowałaś już piwa?
Proszę.
Podejdź.
Mój ojciec pracował tu jako robotnik.
Mój też.
Gdy był trzeźwy.
Nie tak szybko.
- Wyrównałaś rachunki. - Owszem.
Przejęłam fabrykę, gdy miała 3000 pracowników.
Teraz jest ich 30 tysięcy.
Sięgała do bramy, teraz sięga do rzeki.
Do wszystkiego doszłam sama.
Mogę jeszcze?
Sama.
Nie powinnaś.
Połowa tego to całkiem sporo.
No dobra.
Mnie też podaj butelkę.
O to mi chodzi.
Już kiedyś stąd uciekłeś.
To się może powtórzyć.
Nie chcesz już rozwieszać ubrań?
Posłuchaj Jinx.
Kupując suszarkę, wybierz najlepszą,
gazową.
Najdelikatniejsze tkaniny są w niej bezpieczne.
Łagodny strumień ciepłego powietrza odprowadza wilgoć z ubrań…
Najpierw grałam z facetem z Oklahomy.
Pokonałam go w 24 ruchach.
Potem był gość z San Francisco. Zagrałam Marshalla.
Poświęciłam hetmana, tak jak kiedyś Paul Morphy.
Jeszcze raz.
A ten…
Mówiłaś o nim. Jak mu było?
Bobby?
- Benny Watts. - Tak, on.
Bez przegranej, ale remis.
Gambit hetmański nieprzyjęty cieszy się uznaniem.
Widziałam go kilka razy.
Zawsze ma słuchaczy.
Jest mistrzem Stanów Zjednoczonych.
To Benny Watts.
Ponoć najzdolniejszy amerykański gracz od czasów Morphy’ego.
Czytałam o partii, którą zremisował z Najdorfem w Kopenhadze.
To było w 1948 roku. Miał osiem lat.
Widziałam zdjęcie z marynarzami, na którym ma 13 lat.
Rozegrał symultanę z całą grupą i nie przegrał.
Znam kogoś takiego.
Mając dziewięć lat, grałam z woźnym w piwnicy.
Nieważne. Nie boję się go.
Ty nikogo się nie boisz.
Jeden gracz mnie przeraża.
Kto?
Rosjanin.
Borgow.
To bardziej dynamiczna gra niż Caro-Kann.
Z obroną słowiańską i gambitem nieprzyjętym jest inaczej.
Beth Harmon.
Zgadza się.
Czytałem artykuł.
Zamieścili ładną rozgrywkę. Twoją z Beltikiem.
Dziękuję.
Jestem Benny Watts.
Wiem.
Widzieliśmy się kiedyś w Cincinnati.
Chwilę rozmawialiśmy.
- W Cincinnati? - Nie grałeś wtedy.
Wierzę ci na słowo.
Do zobaczenia jutro.
Roszada była błędem.
W partii z Beltikiem.
Musiałam wyjść wieżą.
Mogłaś stracić przewagę.
Nie sądzę.
Mógł zbić ci piona w przelocie za friko.
- Zaczekaj. - Nie mogę.
Muszę dokończyć partię. Przemyśl to sobie.
Twoim problemem jest skoczek.
Nie chcę i nie muszę tego analizować.
Beltik mógł mnie pokonać.
Ale przegrał.
Mógł wygrać.
Nawet tego nie widziałam.
Benny Watts przeczytał tylko zapis partii
i to zauważył.
Byłam taka dumna, gdy odkryłam błąd Morphy’ego.
Teraz ktoś odkrył mój.
Przestań myśleć o przeszłości
i prześpij się.
Kretynizm!
Pion na c4, tak?
Zgadza się.
Czułam, że mnie przejrzał.
Słyszał mój łomot serca. Wiedział, że panikowałam.
Nadal mógł się obronić.
Ale połasił się na gońca, jak planowałam.
Przed partią miałam idealny wynik.
Benny miał dwa remisy, więc remis zapewniłby mi tytuł.
Chciałam wygrać.
Wytknąć jego słabości.
Chciałam pokazać, jak go miażdżę.
Choć nie grałam, jak oczekiwał.
Wtedy zbił mojego cennego piona,
który przez większość gry blokował jego hetmana.
Nie rozumiem.
Wymusił wymianę hetmanów.
Nie wierzyłam.
Zrozumiałam, co to oznaczało.
Gdy pion zniknął, groził mi mat.
Goniec miał otwartą przekątną.
Mogłam ochronić wieżą wycofującego się skoczka.
Ale nie na długo,
bo jego cholerny, niepozorny skoczek blokował mojego króla.
Z każdą chwilą było coraz gorzej.
Całkowicie mnie zaskoczył.
Nie miał litości.
Takie zagrania serwowałam innym.
Tak zagrałby Morphy, a ja to przeoczyłam.
Chciałam dublować piony.
Myślałaś o wygranej.
Co zrobiłaś?
Potrzebowałam kontrataku.
Czegoś, co go powstrzyma. Ale nic nie mogłam zrobić.
Analizowałam to pół godziny.
Ruch Benny’ego okazał się mocniejszy, niż sądziłam.
Myślałam o szybkich wymianach,
jeśli nie zwolni tempa, ale…
był ostrożny.
Musiałam się wycofać, ale stale nacierał.
Chciało mi się krzyczeć.
Poddajesz się.
Trudna partia.
Podzielicie się nagrodą.
Oboje będziecie mistrzami.
Dostaniesz trofeum,
chociaż mniejsze.
To się zdarza.
Trochę popytałam.
- Tak bywa w US Open. - Nie mogłam go przejrzeć.
Nie możesz przewidzieć wszystkiego.
Nikt nie może.
Nic nie wiesz o szachach.
Znam uczucie porażki.
Nie wątpię.
Teraz ty je poznałaś.
Harmon?
Przykro mi.
Dlaczego?
Wiem, jak bardzo ci zależało.
Następnym razem.
Mniejsza o to.
Pozdrów Rogera.
Beth.
Napisy: Krzysztof Kowalczyk