Je hoeft niet bang te zijn in het donker.
Ik zou zelfs zeggen dat er niets is om bang voor te zijn.
Waar dan ook.
De sterkste persoon is degene die niet bang is om alleen te zijn.
Je moet oppassen voor andere mensen.
Anderen vertellen je wat je moet doen en hoe je je moet voelen.
Voor je het weet…
…ben je je hele leven op zoek naar iets…
…wat je van anderen moest zoeken.
Ooit zul je helemaal alleen zijn…
…dus je moet leren voor jezelf te zorgen.
EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Hallo.
Beth Harmon?
Ja.
Dit is Harry Beltik van het Kentucky State Toernooi.
Ja, dat weet ik nog.
Je hebt van Borgov verloren, hoorde ik, dus ik wilde je condoleren.
Bedankt.
Wat speelde je, wit?
Zwart. -Dat is beter.
Als je moet verliezen.
Ik denk het.
Wat speelde je?
Gesloten Siciliaans. -Rossolimo?
Ik liet het hem doen. -Dat is een vergissing.
Ik ben deze zomer in Lexington en ik dacht dat misschien…
Misschien wat?
Wil je wat training?
Ik weet dat je beter bent dan ik.
Maar je hebt hulp nodig tegen de Sovjets.
Waar ben je?
Ik ben op weg naar het Phoenix Hotel.
Ik heb donderdag een appartement, dan kan ik langskomen.
Waarom kom je nu niet?
Pardon, mevrouw.
Waar is die slungel die me vijf jaar geleden versloeg?
Ze is opgegroeid.
A.I. Deinkopf.
Middenspelstrategie.
Die heb ik gelezen.
Capablanca, Mijn schaakcarrière.
En die ook.
Fornaut, Alekhine's Partijen 1938-1945.
Ja.
Toren- en pionneneindspel.
Ik weet het, die heb je al gelezen.
Nee, hoor.
Ik heb 'm boven liggen.
Nou, sommige zullen wel nieuw zijn.
Capablanca speelde op intuïtie. -En zijn enorme talent.
Bogoljubov en Grünfeld leerden alles uit hun hoofd.
Ik weet hoe je over hen denkt.
Ik heb je stuk gelezen.
Mooie foto, trouwens.
Ik zie spelers als hun partij is afgelopen.
Ze bestuderen de openingen…
…middenspelstrategie en eindspeltheorieën.
Alsof het verschil had gemaakt. -Doe jij dat nooit?
Ik analyseer wedstrijden.
Maar niet wat er had kunnen gebeuren.
Ik speel op gevoel. -Als Capablanca.
Hij had Borgov verslagen. -Niet altijd.
Elke wedstrijd die telde.
Je vindt me een prima donna, hè? -Het is schaken.
Dat zijn we allemaal.
Ik heb je wedstrijd met Benny Watts al 12 keer gespeeld.
Waarom?
Dat is al lang geleden. -Nog niet zo lang.
Ik schaak nu anders. -In sommige opzichten.
Je bent koppig, dus je wordt boos.
Dan zie je alleen wat er voor je gebeurt. -Woede maakt m'n hoofd leeg.
Woede is heel krachtig.
Het maakt je wakker, maar te veel is niet goed.
Waar heb je dat vandaan?
Mrs Grecco, mijn kleuterjuf.
Maar het klopt wel. Je moet blijven opletten.
Als je je vasthoudt aan één idee, wordt dat je dood.
Kijk.
Nu zit de pion vast. -Dus?
Zo komt de koning vast te staan.
Dat zie ik, maar…
Kijk naar de pionnen van de koningin.
Hij kan dit doen. -Probeer maar.
Zie je?
Een mooi spel.
Een van Alekhine.
Ik heb het dus uit een boek.
Ik snap het.
Laten we eten.
Jij bent ook niet meer dezelfde als toen.
Niet? -Nee.
Ik weet niet wat er anders is.
Ben ik diepzinniger geworden?
Nee.
Ik heb m'n tanden laten doen.
Ja, dat is het. -Ja.
Het zijn je tanden. Ik werd er gek van.
Ik heb m'n studiegeld gebruikt.
Mijn ouders waren er niet blij mee.
Het was het waard.
Ik moet gaan.
Ik laat m'n bord hier.
Ik neem deze mee.
Ik kom morgen terug met meer boeken.
O, god.
Nee.
Ik ben een beetje verlegen. -Oké, wat is er aan de hand?
Nou, het is moeilijk om je de symptomen te laten zien, want…
…het komt en het gaat.
Dus het komt en gaat?
Ja, dat is onhandig.
Dit gebeurt steeds als ik naar de dokter ga.
Als ik kom, gaat het…
…en als ik ga, komt het.
Zeg eens, wat was je eindspel?
Dat zag je toch?
Wat was je plan?
Om je te verslaan?
Ik weet het niet. -Je improviseert nog steeds.
Ik heb je vijf keer verslagen.
Ik ben een grootmeester en ben nooit beter geweest.
Wat bescheiden.
De spelers in Parijs zijn nog beter.
Ik kan Borgov verslaan als ik oefen.
Alleen als je heel veel oefent.
Jaren oefening.
Borgov is geen ex-kampioen uit Kentucky. Hij is een wereldkampioen…
…die ons kon verslaan toen hij tien was.
Weet je iets over z'n carrière? -Nee.
Wat?
Lees maar.
Lees over Leningrad, 1962. Kijk hoe hij het toreneindspel speelt.
Kijk naar de partijen met Luchenko en Spassky.
Misschien leer je iets.
Nee, deze kant op.
BORGOV MIJN SCHAAKLEVEN
Juist.
'Kijk naar de partijen met Luchenko en Spassky.
Misschien leer je iets.' Verdomme.
Ik ben een grootmeester.
Dat was echt erg.
Het wordt zomer.
De radio staat wel hard, hè?
Kom op.
Ik zet 'm zo zachter. Ik…
Dit is een leuk lied.
Kom je?
'Als je vecht, wil je dat de eerste klap de laatste is.
En jij moet de eerste zijn.'
'Er zijn maar weinig dingen zo vermoeiend als schaken.'
'Aanvallers hebben soms spijt van hun zetten…
…maar het is erger om spijt te hebben…
…van een kans die je aan je voorbij hebt laten gaan.'
Het gaat dus niet altijd om aanvallen.
Soms is het beter om een stuk terug te zetten.
Dus dit is Smyslov tegen Botvinnik.
Zoals je ziet…
…had Botvinnik moeten slaan met de koningin.
Hij was vast erg moe…
…of hij is gedrogeerd.
Ik vond dat altijd interessant.
'Ik ben goed, maar nu speel ik tegen mensen die jonger zijn dan ik.'
'Ik weet niet hoelang ik kan blijven winnen.'
'Ik kan niet tegen de tijd vechten.'
Morgen vertrek ik uit het hotel.
Naar m'n appartement.
Pion naar koning vijf.
Doe me een lol.
Dat is bijzonder. -Ja.
Mikenas heeft dat bedacht.
Hoe ver is het? Het appartement.
O, aan New Circle Road. Dan kom ik minder vaak langs.
Zo ver is 't niet.
Nee, maar ik volg lessen en ik moet een bijbaan vinden.
Je mag hier komen wonen. Voor niks.
Echt? -Ja.
Echt.
Sorry.
Nee, nee.
Ik was er niet klaar voor.
Nu wel.
Nu of nooit.
Dus…
Moet ik blijven, of naar m'n kamer?
Wat je maar wilt.
Oké.
Welterusten.
Beth?
Beth Harmon.
Margaret Neil. Het is nu Margaret Johnson.
Fairfield High?
Margaret.
Juist. Hoi.
Mike en ik zijn na de middelbare getrouwd.
Gefeliciteerd.
Niet lang daarna kregen we dit kleintje.
Hoe heet ze?
Jean, naar Mike's oma.
Ik heb over je gelezen.
Het schaken en het reizen.
Dat is vast spannend.
Ja.
Al die jongens zijn leuk, hoor.
Je wilde weten of ik met de jongens uitging.
Toen ik bij je thuis kwam met de Apple Pi's?
O, jeetje.
Dat lijkt…
…een miljoen jaar geleden.
Ik moet m'n boodschappen doen voordat deze…
…heel lastig wordt en onze kans…
…weer voorbij is.
Leuk je te zien.
Insgelijks.
Het leven is meer dan schaken.
Een van mijn helden is Philidor.
Een Franse muzikant die geblinddoekt schaakte…
…in Parijs en in Londen.
Diderot schreef hem een brief.
Ken je Diderot?
De Franse Revolutie. -Ja, rond die tijd.
Dus Philidor speelde geblinddoekt…
…verbrandde z'n brein…
…of wat ze ook dachten in de 18e eeuw. Hoe dan ook.
Diderot schreef naar hem en zei:
Het is dom om je gezond verstand te riskeren voor ijdelheid.
Daar denk ik soms aan…
…als ik een schaakbord analyseer.
Ik zag je foto op de omslag van het schaakblad.
En die foto's van Townes in Las Vegas voor de Lexington-krant.
Ze waren prachtig.
Ik dacht dat jullie… -Nee, dat is niet waar.
Het zit zo…
Ik wachtte tot je terugkwam.
Ik heb m'n tanden voor jou…
Schaakte Koltanowski niet altijd geblinddoekt?
Hij was niet gek.
Nee, dat is hij niet. Het was…
Morphy draaide door en Steinitz.
Hij dacht dat mensen z'n schoenen wilden stelen.
Misschien dacht hij dat z'n schoenen lopers waren.
Ja, misschien.
Beth?
Laten we gaan schaken.
Oké.
Twee pakjes sigaretten, graag.
Deze ook.
Wil je 'm niet liever stelen?
Ga je ook?
Naar dat toernooi?
Ja.
Succes.
Hou maar.
Voor dat eerste blad.
Dat ziet er niet goed uit. Je paard hangt.
Je mist het. Het is een sterkere zet dan het lijkt.
Kijk maar.
Het paard slaat.
De pion gaat omhoog.
Als hij 'm niet verzette, zou de loper vaststaan.
Als hij dat wel doet…
…valt de andere pion.
En de andere loper dan? -Verdomme.
Hij staat schaak zodra de pion is verplaatst. Zie je dat niet?
Nee, ik zie het niet zo snel. -Kon je dat maar.
Je bent te scherp voor me.
BEHOUDT WATTS ZIJN AMERIKAANSE TITEL?
Het ontbijt is bijna klaar.
Ik heb je alles geleerd wat ik weet.
Dat is eigenlijk niet veel.
Ik moet gaan studeren.
Ik hoor elektrotechnicus te zijn, geen schakende sukkel.
Waar ga je heen?
Naar dat appartement.
Dat is dichter bij de universiteit.
Ik ga… -Je hebt 't fout.
Je hebt me veel geleerd.
Ik ben blij dat je belde. -Ik ben blij dat ik bij je kon zijn.
Na de dood van je moeder.
Het is meer.
Je hebt me geholpen.
Jij hebt mij ook geholpen.
Je hebt me geholpen iets te beseffen. -Wat?
Ik hou niet van schaken.
Nee, het geeft niet.
Ik vind het gewoon niet zo leuk als vroeger.
Ik ben niet geobsedeerd en dat moet als je wil winnen.
Zoals jij dat bent.
Ik wil je iets geven.
Dit.
Jullie lijken op elkaar.
Echt?
Morphy was een advocaat of zo, in New Orleans.
Kijk naar z'n spel. Z'n manier van schaken.
Hij offerde paarden en lopers op alsof hij er een dozijn had.
Hij viel de koning zo snel aan dat z'n tegenstander schrok.
Jammer dat Morphy en Capablanca nooit tegen elkaar hebben kunnen spelen.
Jammer dat Morphy paranoïde werd en toen overleed.
Hij bleef de nacht voor z'n partijen wakker.
Hij dronk in kroegen en sprak met vreemden.
En dan speelde hij de volgende dag als een haai.
Beschaafd, goed gekleed. Hij zette de stukken…
…met zijn kleine, vrouwelijke handen.
Hij versloeg de ene Europese grootmeester na de andere.
Weet je hoe ze hem noemden?
'De trots en het verdriet van het schaken.'
En toen stopte hij op z'n 22e.
Word ik ook zo, denk je? -Zo ben je al.
Ik denk dat jij het altijd al was.
Kijk goed uit, Beth.
OHIO AMERIKAANS KAMPIOENSCHAP 1967
HET AMERIKAANSE KAMPIOENSCHAP SCHAAKTOERNOOI OHIO 1967
Hallo daar, Beth.
Hallo, Benny.
Die partij met Borgov was vast vreselijk.
Ik voelde me zo dom. -Ik ken het.
Hulpeloos.
Het gebeurt en dan stelt het niks meer voor.
Tegen wie moet je eerst?
Manfredi.
Dat is zo klaar.
De beste spelers in het hele land…
…en toch zijn we op een suffe universteit…
…en spelen we op plastic borden met plastic stukken.
Bij een golf- of tennistoernooi zou er overal pers staan in plaats van…
…wie dit ook zijn.
Je moet de Sovjetwedstrijden eens zien. -Dat ben ik van plan.
Dan moet je mij eerst verslaan. -Ben ik ook van plan.
DAG ÉÉN
DAG TWEE
OPENINGEN EN TACTIEKEN BENNY WATTS
DAG DRIE
ZWART: WATTS
WIT: HARMON
De meeste spelers hebben niet genoeg zelfvertrouwen.
Je moet niet te voorzichtig zijn, maar met vol vertrouwen spelen.
Ik kan aan de eerste zet al zien of iemand zelfvertrouwen heeft of niet.
Welk advies geef je schakers die je willen opvolgen?
Dat ze m'n boek moeten lezen.
Natuurlijk.
Speel alle partijen en zeg dat ze in vorm moeten zijn.
Bij schakers denkt iedereen aan mensen die op jou lijken.
Harmon.
Wacht.
Je hebt de pers gevonden.
Grappig, hoor.
Wat heb je met die arme derde man gedaan?
Hij zat er helemaal doorheen.
Welke arme man bedoel je?
Touché.
Hé, een paar van ons gaan naar de studentenvereniging…
…voor bier en snelschaken.
Kom ook.
Nee, dank je. Ik moet studeren.
Ik ga terug naar m'n kamer om je boek te lezen.
Ik wil in vorm komen.
Besef je wel dat we morgen vrij hebben?
Mag ik je iets vragen?
Alleen als het je geen voorsprong oplevert.
Serieus?
Ben je zo nerveus?
Was dat de vraag? -Nee. Wat moet je met dat mes?
Wat bedoel je?
Waarom heb je het bij je?
Als bescherming.
Waartegen? -Van alles.
Ga maar goed leren.
Beth.
Beth Harmon, dit zijn Danny Weiss en Dave Friedman.
Aangenaam.
We kennen elkaar. Je hebt me verslagen.
Mij ook. En niet zo'n beetje ook.
Sorry. -Geeft niet.
Toen ik uitgehuild was, heb ik de partij geanalyseerd.
Ik heb er veel van geleerd, dus bedankt.
Graag gedaan. -Kijk eens, Beth.
Wit is aan zet.
Wat zeg jij?
Typisch Ruy Lopez.
Ja, maar wat is de volgende zet?
Zie je? -Misschien heb je gelijk.
Nee, ik weet dat ik gelijk heb, en Beth denkt net als ik.
De pionzet is te zwak, toch?
Die werkt alleen als hij zijn loper zet. -Precies.
Dag, jongens. -Wacht.
Wil je snelschaken?
Of we doen skittles, of blitz, of spelen doorgeefschaak?
Nee, ik ga koffie halen en dan ga ik studeren.
Weiss haalt wel koffie voor je, toch?
Ja?
Suiker, melk?
Ja.
Bedankt. -Ik wil appelsap.
Niet in een plastic beker, in een melkglas.
Ja, natuurlijk.
Ga zitten.
Prima.
Eén potje.
Begrepen? -Oké.
Oké.
Zullen we om vijf dollar per potje spelen?
Ik heb nog geen koffie gehad. -Daar komt hij al.
Alsjeblieft. -Bedankt.
Neem een slok koffie, dan zet ik je klok aan.
Ga je gang.
Nog een keer?
Bewijs 't. -Ik ben geen leugenaar.
Het wordt jij of ik.
Probeer je me op te fokken? -Nee, ik kan je zo ook verslaan.
Sorry van gister. Ik wilde je niet bang maken.
Echt niet? -Kom op, Beth.
Je bent de beste speler hier.
Ik heb je wedstrijden bekeken.
Je valt aan als Alekhine. -Dat wist je gister te voorkomen.
Snelschaken telt niet.
Ik kan beter snelschaken, dat doe ik veel.
Je versloeg me in Vegas. -Dat is lang geleden.
Je was te gefocust op dubbelpionnen. Daar kom ik nu niet meer mee weg.
Speel je wel eens in je hoofd?
Speel je ze af als je alleen bent?
Iedereen toch?
Ik had de koninginnenruil niet verwacht.
Ik ook niet.
Dertig zetten, man, jezus.
Zoveel?
Je drinkt me er ook uit.
Ik waardeer je houding.
Ik ben woedend. -Dat zie je niet.
Ik had van die pion moeten afblijven.
Waarschijnlijk. -Wat ga je aan Borgov doen?
Geen idee.
Ik heb geen paspoort. Of geschikte kleding.
Het is dan best koud in Parijs.
Ik heb het over Moskou, niet Parijs.
Bezorgen ze geen post in Kentucky?
Wat is er in Moskou?
De Moskou Invitational.
De Amerikaanse winnaar wordt uitgenodigd. Wist je dat niet?
Ja, mevrouw. -Nog twee, graag.
Nee, ik heb 'm nog niet op. -Ik drink ze allebei op.
Rustig aan, tijger.
Hoe kom ik in Moskou als ik ga?
Nou, toen ik ging…
…betaalde de Federatie mijn ticket en de kerkgroep betaalde de rest.
Had je een invaller? -Weiss.
Het is zwaar om alleen te gaan.
Alsjeblieft. -Dank je.
Drink je altijd zoveel?
Soms drink ik meer.
Wie speelt er nog meer in Moskou?
Vier van de beste Russen. en vier andere landen.
Als je zo doorgaat, ben je op je 21e helemaal uitgeleefd.
Je haar zit leuk.
Natuurlijk.
En Moskou?
Vier Sovjets zijn veel Sovjetschakers.
Moordlustig.
Jij bent de enige Amerikaan die dat aankan, denk ik.
Borgov heeft me verpletterd.
Wanneer ga je naar Parijs?
Over vijf weken.
Je hebt een goede trainer nodig.
Niet Harry Beltik.
Iemand die…
…beter is.
Iemand die volwassener is.
Aan wie denk je dan?
Kun je naar New York komen?
Geen idee.
Je kunt bij mij slapen en daarna doorgaan naar Parijs.
Dat is aardig van je…
…maar ik weet niet eens of ik nog naar Parijs wil.
Wat ga je dan doen? Je bezatten?
Nu je het zegt, klinkt dat best goed.
Beth…
Borgov vernederde me.
Omdat je niet klaar was. -Ben ik goed genoeg?
Je bent de beste.
Je hebt mij verslagen.
Oké, prima. Ik kom naar New York.
Geweldig.
We gaan vanaf hier. Ik rij wel.
Wanneer? -Morgen. 's Middags.
Als alles hier klaar is.
En over seks…
…vergeet het maar.
Ondertiteld door: Tessa van Schijndel