Vaak als mensen zeggen dat het zo beter is…
…is dat niet zo.
Deze keer is het waar.
Ik ben zo terug.
EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Hallo, ik ben Alice.
Is Paul thuis?
Het komt nu niet uit. -Wat is er aan de hand?
Paul, wie is dat? -Ik…
Breng Christopher naar binnen.
Wat doe je hier? -Je had gelijk. Ik had het mis.
Beth zit in de auto. -Nee, jezus. Alice.
Je kunt niet zomaar langskomen na vijf jaar.
Ik ben hier omdat ik dit niet meer kan. -Luister.
Ik kan het niet meer.
Ik stel haar teleur. -Je mag hier niet zijn. Luister.
Je moet later terugkomen.
We praten later. -Dat kan niet.
We kunnen nu praten. -Nee.
Je had haar niet mee moeten nemen.
Waarom is ze hier? -Ik heb je hulp nodig.
Het is te laat. Ga alsjeblieft weg.
Mama?
Wie was dat?
Een fout.
Een afrondingsfout.
Gewoon iets dat ik moet oplossen.
Wat voor probleem?
Wat ik met jou moet doen.
Is dit hele huis van jou?
Je bent geen wees.
Niet meer.
Ben je al de hele tijd in Lexington?
Louisville.
Waarvoor ben je hier?
Je neemt niet graag je telefoon op.
Mr Shaibel is overleden.
De begrafenis is overmorgen. Ik wilde…
…samen gaan.
Dank je.
Jeetje, Beth.
Ja.
Ik weet het.
Ik werk als jurist.
Heb je gestudeerd? -Ja, Kentucky State.
Ik kreeg een sportbeurs.
Toen ik erachter kwam dat de school…
…School voor Gekleurde Mensen genoemd werd, wilde ik geschiedenis studeren.
Dat maakte me nog bozer dan ik al was. -Dat is moeilijk voor te stellen.
Ik ben politicologie gaan studeren.
Ik spaar voor 'n rechtenstudie.
Ja, het is gek dat ik advocaat word, maar de wereld is een zootje.
Als ik die wil veranderen, kan ik m'n tijd niet verdoen…
…aan witte meisjes badmintonles geven.
Ik word radicaal. -Is dat een carrière dan?
Dat wordt het.
Ik slik ze nog.
Je doet meer dan pillen.
Ik heb niets gehad vandaag.
Nog niet.
Ik moet eind dit jaar naar Rusland.
Ik ben bang.
Ga dan niet.
Ik moet gaan.
Anders ga ik alleen maar drinken.
Dat doe je toch wel.
Ik moet stoppen met de wijn…
…en de pillen en…
…hier opruimen.
Dat lijkt me een goed begin.
Ik moet acht uur per dag leren.
Ik moet naar San Francisco en naar de Tonight Show. Dat moet ik maar doen.
Van wie? -De Schaakfederatie.
Maar ik wil…
…een borrel.
Als jij er niet was, had ik nu gedronken.
Je klinkt als Susan Hayward in zo'n film.
Ik heb ooit over een popartiest gelezen die een originele Michelangelo kocht.
Toen hij thuiskwam…
…pakte hij een gum en gumde de tekening weg.
Er bleef leeg papier over.
Ik schrok daar heel erg van.
Misschien heb ik m'n eigen brein wel gewist.
We doen alsof je jezelf niet met Michelangelo hebt vergeleken.
Laten we kijken waar je bent.
Ik ben er nog maar net…
…maar je lijkt op de bodem van een gat te zitten.
En dat heb je zelf gegraven.
Mijn advies is…
…stop met graven.
Het zit in m'n bloed.
M'n moeder draaide door. -Was ze niet altijd al gek?
Geen idee.
Dronk ze?
Nee, nooit.
Ze is weg.
Denk er niet aan. Dat doet je geen goed.
En trouwens, ik heb een cadeau voor je.
Ik was het toch. Ik was boos omdat je geadopteerd werd.
Niet omdat ik een bleekscheet was?
Wie kan dat vergeten?
Hoeveel verdient een jurist?
Niet genoeg om deze auto te kopen, als je je dat afvraagt.
Het was een cadeau van een van de partners.
Is dat zo?
Hij wil met me trouwen…
…zodra hij van zijn huidige vrouw scheidt.
Hij klinkt heel aardig.
Hij is nog wit ook.
Hij heet Rick en hij leert me hoe je squash speelt.
Squash?
Een spel dat witte mensen spelen. Jij bent er vast goed in.
Het hele bedrijf is wit. Daarom hebben ze mij ingehuurd.
In plaats van een zwarte schoonmaakster wilden ze 'n schone, zwarte vrouw…
…met een mooie kont en een goed vocabulaire.
Jij bent heel schoon.
Tijdens het gesprek…
…gebruikte ik veel woorden als 'verwerpelijk' en 'dichotomie'.
Ze letten meteen op.
Maar ik ben weg zodra ik het toelatingsexamen haal.
Ik wil wat jij hebt.
Je bent al zo lang de beste in je vak.
Je weet niet hoe het voor ons is.
Wat vinden de anderen ervan dat je met een witte advocaat bent?
Die zoeken het maar uit.
Een trailer?
Jij was echt het grote voorbeeld voor ordinaire meiden, hè?
M'n moeders familie had geld.
Toen trouwde ze met een rijke man.
Hoe zijn jullie hier terechtgekomen?
Het is ingewikkeld.
Zeg dat wel.
Wil je naar binnen?
Stenen door de ramen gooien?
Keuzes hebben gevolgen.
Geen schaken meer.
Je bent hier omdat je ouders bepaalde keuzes hebben gemaakt.
Je moet leren…
…andere keuzes te maken.
Ik wil daar nooit meer naar binnen.
'Kom naar mij…
…jullie die vermoeid zijn, dan zal ik jullie rust geven.
Neem mijn juk op je en leer van mij…
…want ik ben zachtaardig en nederig.'
Mrs Deardorff is er niet.
Geen van hen.
Deardorff brak haar heup.
Nadat jij vertrok.
Ze moest met een stok lopen. Ze werd nooit meer de oude.
Daardoor geloofde ik bijna in God.
Ik kende Mr Shaibel niet.
Hij was geen religieus man, maar nogal op zichzelf.
Niemand huilt.
En de afgelopen 23 jaar…
Het lijkt of ze in de rij staan bij de bank.
…het Methuen-weeshuis.
Gaat het?
Hij werkte… -Ik voel me schuldig.
…stil en ijverig.
Ik was hem 'n tientje schuldig.
Jolene.
De directeur van Methuen, Helen Deardorff, zegt dat…
…hij geliefd was door het personeel en de kinderen.
Dat hij een bewonderingswaardige werkethiek had.
Ik heb me bedacht.
Ik ben zo terug.
Je hoort in de kapel te zijn.
Ja, mevrouw.
JONG MEISJE, GROTE DROMEN, SCHAAKKONINGIN
BETH NAAR PARIJS
BESTE MR SHAIBEL, ER IS EEN SCHAAK…
SCHAAKKONINGIN HARMON
DE ALLERBESTE
Beth?
O, lieverd.
Werd het je allemaal te veel?
Het is goed.
Wat we eigenlijk van je willen…
…is een soort verklaring.
Een verklaring?
Christian Crusade wil dat u uw positie openbaar maakt…
…in een wereld waar velen zwijgen.
Welke positie is dat?
Zoals we weten, is de verspreiding van het communisme ook die van het atheïsme.
Dat zou kunnen.
Het is geen vraagstuk.
Het is een feit, een marxistisch-leninistisch feit.
Het Heilige Woord is een vloek voor het Kremlin…
…en de atheïsten die daar zitten.
Ik vind het prima. -Goed.
We willen daar een verklaring over.
Voor de pers? -Precies.
We hebben iets voorbereid. Alsjeblieft.
Ik ben een schaakspeler.
Natuurlijk, maar je bent ook christen. -Dat weet ik niet zeker.
Ik wil dit niet zeggen.
Waarom niet? -Omdat het onzin is?
Christian Crusade heeft al veel geld geïnvesteerd.
We hebben je reis naar San Francisco betaald.
We waren trots op je.
En we hebben al meer uitgegeven aan je reis naar de Sovjet-Unie.
Oké.
Prima.
Ik geef het terug.
Hopelijk weet je wat je doet.
Het is nu officieel. Je bent gek.
Je bent stapelgek.
Misschien. Waarschijnlijk.
Maar ik kan het niet meer ongedaan maken.
Zijn de tickets betaald? -Nee.
Er is niets betaald. -Je moet het hotel vooraf betalen.
Dat weet ik.
Ik heb 2000 op mijn bankrekening.
Ik had meer, maar ik heb het huis opgeknapt.
Ik heb sowieso nog duizend nodig.
Ik vroeg me af… -Ik heb niets.
Wat bedoel je?
Je hebt geld. -Ik heb het niet.
Heb je alles vergokt?
Wat maakt het uit?
Je kunt de Federatie of de staat bellen.
De Federatie mag me niet.
Ik heb te weinig voor het schaken gedaan.
Je had die tv-shows moeten doen.
Kom op. Ik wil niet alleen naar Rusland.
Benny? -Meen je dit?
Wat? -Je komt niet naar New York…
…en zegt dat je liever drinkt dan dat je bij mij bent.
En nu dit? Je gaat maar lekker alleen.
Misschien had ik het niet moeten doen, het geld teruggeven.
'Misschien' is een woord voor sukkels.
Benny… -Bel me niet meer.
Het geld van de Federatie komt uit het blad.
Meer dan 400 dollar kunnen we niet missen.
Buitenlandse Zaken, blijf aan de lijn.
Je kon toch spelen? -Ik leer het nog.
Culturele Zaken, O'Malley. -Hallo?
Ik heb gewonnen.
3000 dollar?
Ja, meteen.
Ik ga het proberen.
Ik bel over een uur terug. -Een uur?
Het is niet gelukt. Het spijt me vreselijk.
De overheid kan je geen geld geven op zo'n korte termijn.
Hebben jullie geen extra potje?
Ik ga de regering niet ondermijnen.
Ik heb…
…geld nodig voor m'n reis.
Het spijt me, echt waar.
Maar we sturen een van onze mannen mee.
Om je te beschermen.
Beschermen?
Ik had het huis niet moeten kopen. -Of al die jurken.
3000 is heel veel.
Het is duur om naar Moskou te gaan.
Ik geef het aan je.
Wat?
Nee, je zei net dat het veel geld is.
Ik heb het, meer zelfs. Ik heb gespaard.
Je hebt het nodig voor school.
Ja.
En je geeft het terug…
…als je wint.
En als ik verlies?
Het is het waard.
Of je geeft me de zwarte jurk.
Of de paarse. Ik vind ze allebei mooi.
Je bent…
…m'n beschermengel.
Allemachtig.
Beth.
Val dood.
Shaibel is niet de enige die je al die jaren volgde.
Ik weet dat je verloor van Benny Watts in Vegas en hem in Ohio versloeg.
Ik lees de kranten.
Zelfs tijdens een groepsreis naar de stad gaf ik m'n geld uit…
…aan het schaakblad met je lelijke gezicht erop.
Een tijd…
…was ik alles wat je had.
En een tijd…
…was jij alles wat ik had.
We waren geen wezen.
Niet zolang we elkaar hadden, begrijp je wat ik bedoel?
Ik ben geen beschermengel.
Ik kom je niet redden.
Ik kan mezelf net redden.
Ik ben hier omdat je dat nodig hebt.
Daar is familie voor.
Dat zijn we.
Ooit heb ik jou nodig.
Het is twijfelachtig.
Maar je weet 't nooit.
Maar als ik je nodig heb…
…kom je toch?
Misschien.
Al eens in Rusland geweest?
Jij wel?
Eén of twee keer.
Er zijn regels.
Eén: blijf altijd in je hotel tenzij je bij mij bent.
Twee: doe niet open en neem niet op, tenzij ik het ben.
Hoe weet ik dan dat jij het bent?
Drie:
geen alcohol.
Je bood me een drankje aan.
Dat was een test.
Laat het weten als de Russen je willen spreken.
Vooral Vasily Borgov.
Als hij een teken geeft of een briefje stuurt…
…wil ik het meteen weten.
Hoe ziet zo'n teken eruit?
Het kan van alles zijn.
Hij kan het tijdens de partij geven. -Hoe?
Geen idee.
Ik schaak niet.
Wees op je hoede.
Ze willen misschien praten.
Waarover?
Voor welke overheidsafdeling werk je?
Is dat de schaker?
Ze lijkt op Ann-Margaret.
Hopelijk houden ze van roodharigen.
Breng ons naar het hotel.
MOSKOU 1968
Dit is beter dan de mijne.
Je moet in je kamer blijven.
Verlaat het hotel alleen met mij. Ik haal je morgen op.
Klop je twee keer snel en één keer kort?
Grappig, hoor.
Welkom in Rusland.
Ja.
Dit is prima.
In de woorden van Thomas Huxley…
…'het schaakbord is de wereld…
…de stukken zijn de fenomenen van het heelal…
…de regels van het spel zijn de natuurwetten…
…en de speler aan de andere kant…
…is voor ons verborgen.'
Dames en heren.
Beste kameraden.
Een applaus voor…
…Elizabeth Harmon uit Amerika.
Kameraad Laev uit de Sovjet-Unie.
Meneer Hellström uit Zweden.
Meneer Duhamel uit Frankrijk.
Kameraad Luchenko, Sovjet-Unie.
Meneer Flento uit Italië.
Kameraad Borgov uit de Sovjet-Unie.
Bedankt.
Voor zover ze wisten, was Harmons niveau te laag.
Iemand als Laev heeft zich vast niet echt voorbereid.
Zij vinden Elizabeth Harmon helemaal geen belangrijke speler.
Het enige ongewone aan haar is haar geslacht.
Zelfs dat is niet uniek in Rusland. Er is Gaprindashvili…
…maar ze is de vrouwelijke wereldkampioen en speelt niet tegen mannen.
Laev verwachtte een simpele overwinning…
…en niet het verlies in 27 zetten tegen Beth Harmon.
Mag ik je handtekening? -Liza, we houden van je.
Mag ik je handtekening, alsjeblieft?
Ja.
Heel erg bedankt. -Gefeliciteerd.
Ja? Oké.
Harmons partijen met Hellström en Shapkin waren erg heftig…
…en vast erg vermoeiend voor de Amerikaanse.
Maar ze had solide openingszetten…
…en dat hield ze vol tot het middenspel en het moment dat ze opgaven.
Hellström had het er overduidelijk moeilijk mee…
…en sprak daarna niet met Harmon.
Shapkin was heel netjes, beschaafd, en een sportieve verliezer.
Hoewel Harmons overwinning genadeloos was.
Luchenko is de oudste speler.
Hij was wereldkampioen voor Harmon werd geboren.
Hij versloeg de grote Alekhine toen hij jong was…
…speelde remise tegen Botvinnik en verpletterde Bronstein.
Hij is niet meer zo fel als hij ooit was…
…maar hij is gevaarlijk in de aanval.
Harmon moet voorzichtig zijn.
Hebben we gewonnen of verloren?
We hebben verdaagd.
Wat betekent dat?
Dat we niet klaar zijn.
Dus, wanneer zijn we klaar?
Morgen.
Maar nu moeten we echt slapen.
Misschien als ze schaak staat.
Hij trekt terug.
Maar dan slaat ze zijn toren.
Nou en? Hij heeft H5.
Ja, dat is een nare zet.
Zo is het gedaan.
Inderdaad.
Goedenavond. -Goedenavond.
Harmon en Luchenko hadden 90 minuten…
…samen met 35 minuten van de dag ervoor.
Ze had drie dingen tegen zich.
Luchenko speelde met wit…
…zijn ononderbroken aanval…
…en die extra tijd.
Dus het was nog indrukwekkender toen ze hem met 25 minuten op de klok versloeg.
Uitstekend.
Wat een briljante terugkomst.
Ik geef op.
Ik speel uw partijen al van kleins af aan. Ik heb u altijd bewonderd.
Hoe oud ben je ook alweer?
Ik ben… -Zeg maar niets.
Dat zal m'n hart alleen maar breken.
Ik heb jouw partijen ook bestudeerd.
Je bent een wonder, lieverd.
Ik heb net misschien wel tegen de beste schaker ooit gespeeld.
Je went er wel aan.
Bedankt.
Elizabeth Harmon is de grootste attractie…
…sinds het Jeugdfestival in 1957.
Sommigen in Moskou noemen haar zelfs een ambassadeur.
Ze speelde de Engelse opening tegen Flento.
Dat is de omgekeerde Siciliaanse.
Hij is niet sterk…
…en ze verwachtte niet dat het vier uur zou duren.
Maar Flento hield zich sterk op de diagonalen…
…en speelde het vierpaardenspel zo verfijnd…
…dat het even leek alsof Harmon zou verliezen.
Maar bij het middenspel had ze zich eruit gewerkt…
…en dwong ze Flento op te geven.
Het kan nu zo zijn dat ze morgen uitgeput tegen Borgov moet spelen.
Je had haar niet mee moeten nemen.
Ik heb hulp nodig. -Het is te laat.
Wie was dat?
Een fout.
Een afrondingsfout.
Het is een probleem dat ik moet oplossen.
Wat voor probleem?
Wat ik met jou moet.
Mama?
Doe je ogen dicht.
Harmon zet de pion op koningin vier.
Borgov zet de pion op koningin vier.
Harmon zet de pion op loper vier.
De damegambiet.
Borgov weigert…
…en zet zijn pion naar koning vier.
In deze dans…
…vind ik Borgovs tweede zet een verrassing.
Gewoonlijk speelt hij solide…
…maar hij gaat tegen z'n eigen stijl in om te proberen te winnen.
Hij moet winnen.
Ze doet een variatie op de Albintegengambiet.
Dat verraste hem weer.
Zo kan zij weer loskomen.
Nu kunnen ze het onderling uitvechten.
Paard naar G6.
Ga.
Paard naar G6.
Verdagen.
Miss Harmon.
Paris Match, Time Magazine, The Observer, Reuters, UPI.
Je bent groter dan The Monkees.
Ik wil gewoon slapen.
Doe niet zo.
Je moet met ze praten.
Zeg dat je door hier te zijn blij bent dat je Amerikaans bent.
Miss Harmon? -Eén vraag.
Dick Evans van Time. Heb je even?
Dat hangt ervan af. Zet je me op de cover?
Ga je winnen? -Ik heb nog geen fouten gemaakt.
Hij ook niet.
Klopt het dat je in een weeshuis leerde spelen?
Ik was negen. -Wie heeft het je geleerd?
Hij heette Shaibel.
William Shaibel.
De conciërge. We speelden in de kelder.
De conciërge leerde je schaken? -Dat klopt.
William Shaibel was goed.
Hij schaakte veel en hij was best goed.
Wil je dat in het artikel zetten?
Absoluut. Bedankt.
Ja, natuurlijk.
Bedankt. Sorry, ik ben erg moe.
Pardon, Miss Harmon, ik ben van de Lexington Herald-Leader.
Onze lezers in Kentucky willen weten of het waar is.
Ben je hier alleen?
Hoe kwam je zo snel aan een visum?
Via de krant.
Ik ben nu redacteur.
En de ambassade van Moskou.
Echt? -Ja.
Ze dachten vast dat ik je zou afleiden.
Ze moesten eens weten.
Ik weet dat je boos was.
Het spijt me.
Ik had het moeten vertellen.
Nee.
Het spijt me.
Ik gaf je geen kans.
Ik geef toe dat ik een beetje…
…in de war was.
Je bent echt speciaal.
Maar ik wilde echt dat we vrienden werden.
En je brak mijn hart.
Daar ben ik goed in.
Vergeef je me?
Dat is duidelijk.
Zie me als je reserve. Hoe kunnen we Borgov verslaan?
Wat ik nodig heb, zijn…
…de pillen.
De drank. Ik moet niet helder zijn.
Anders kan ik de partijen niet zien. -Echt?
Denk je dat je hier zo bent gekomen? -Ik ben eraan gewend.
Ja, maar zonder dat gaat het goed.
Of niet dan?
Ja, ik heb de pillen weggegooid.
Toen heb ik gevraagd waar ik ze kan kopen.
Ik heb ze nu echt nodig.
Dat dacht ik.
Je was heel ver weg, meid.
Hoe laat is het? -Het is laat.
Bedankt.
Ik ga wel. Drink je koffie op.
Ja, verbind hem maar door.
Zijn jullie er?
Ik geef haar.
Als hij voor 't paard gaat, sla je met een pion.
Benny?
Als hij voor de loper gaat, zet je de lijn van je koningin open.
Hoe weet je dat? -Het staat in de Times.
Het is hier zeven uur, maar we zijn al drie uur bezig.
We?
Hoi, Beth.
Hallo, Harry.
Het is goed om je stem te horen. -Wacht.
Hoi, Beth.
Het is Mike. -Matt.
We zijn zo trots op je.
Oké. Hé, klootzakken,
Dit is heel duur.
Beth, luister, je moet een open lijn creëren.
Hoe doe ik dat?
Er zijn vier opties, afhankelijk van zijn zetten.
We hebben elk een oplossing.
Heb je het?
Ja. Dat heb ik.
Laten we beginnen met zijn paard naar toren vier.
Je zet die pion onder druk. Heb je dat?
Ja. -Top. Ik geef je aan Harry.
Je kunt drie dingen doen.
Dus na de koningin op paard drie zet je het paard op K6…
…als hij de toren op toren vijf zet, zet je je pion naar koning drie.
Nog een variatie.
Als hij de pion slaat met het paard…
…dan sla jij de toren.
Maar als hij z'n toren naar toren 7 zet, zet jij je toren naar loper twee.
Benny?
Het is bijna vijf uur.
Oké.
Ga hem verslaan.
Hij doet niet wat hij moet doen.
Remise?
Borgov biedt nooit remise aan, maar bij Harmon wel.
Als ze accepteert…
…vertrekt ze in een remise met de wereldkampioen.
Als ze verder spelen en het rustiger wordt tijdens het eindspel…
…kan het er heel anders uitzien.
Borgovs eindspel is briljant. Hij staat er bekend om. Harmon niet.
Zij start sterk en demoraliseert haar tegenstander vanaf het begin.
Ze moet de remise accepteren, denk ik.
De wereld ziet het als een goede prestatie.
Een remise is geen overwinning.
En we weten dat Elizabeth Harmon…
…heel graag wint.
Schaak was het doel van de reeks…
…die begon met de aanvallende loper.
Zo is de toren minder gevaarlijk.
De vraag is…
…wat gaat ze nu doen?
Jij hebt gewonnen.
Pak maar aan.
Ze heeft gewonnen.
Bedankt.
Goed gedaan, bleekscheet.
Goed zo.
De president heeft je uitgenodigd.
Er komt een schaakbord…
…en ze maken een foto als je 'm hebt verslagen.
Texas is meer een damstaat.
En er is een diner bij de Russische schaakclub in Georgetown.
Daar zijn veel belangrijke mensen, dus we hebben een lijst met gespreksonderwerpen.
Het is heel wat.
Dat je de Sovjets hebt verslagen.
Kun je de auto stoppen?
Ik wil graag lopen.
Naar de luchthaven?
Je gaat je vlucht missen.
Laten we spelen.
IN MEMORIAM IEPE RUBINGH 1974-2020
Ondertiteld door: Tessa van Schijndel