MANHATTAN ADASI'NDA
CİNAYET DAVALARINA BAKAN İKİ DEDEKTİF EKİBİ VARDIR.
KUZEY MANHATTAN VE GÜNEY MANHATTAN.
ÇÖZÜLMESİ ZOR VE VAHŞİ CİNAYETLERİ SORUŞTURMAKLA GÖREVLİDİRLER.
BU YAPIM ONLARIN HİKÂYELERİNİ ANLATIR.
10 MAYIS 2001
19.30
Çağrı geldi.
"Carnegie Deli'de beşli" dediler.
Beş cinayet yani.
Olay yerine vardığımızda dışarıda bir sürü insan vardı.
Restoran doluydu. Polis mekânı kapattı.
Hepsiyle görüşmek için kalabalığı orada tutmaya,
olabildiğince çok tanık bulmaya çalıştık.
Oraya varınca dedektifler beni bilgilendirdi.
Olay yerinde iki ölü ve ölmek üzere olan üç kişi vardı.
Acil servise, hastaneye kaldırılan üç kişi vardı.
Orada yatarken silahların patladığı duyup sıradaki kişi olduğunuzu bilmek
zor bir durumdur.
New York'ta beş kişiyi vuramazsınız.
Peşinize bir ordu düşer.
Sizi bulurlar.
Her vaka insandan bir şey götürür.
Gerçekten önem vermezseniz bu işi yapamazsınız.
Gerçeği bulmak istersiniz.
Dedektiflerin işi budur.
İşin aslını öğrenmeyi hep sevmişimdir.
Aslında ne oldu?
Yakınlarını kimin öldürdüğünü bilmek bir aile için önemlidir.
Benim işim de bu.
New York'ta, New York Emniyeti'nde…
Olay bu.
CİNAYET VAKALARI: NEW YORK
New York'u seviyorum.
10. Cadde'deki Alfabe Şehri'nde, sosyal konutlarda büyüdüm.
Ailem bana karşı çok katıydı.
Hiçbir şey yapmama izin vermezlerdi.
TIMES MEYDANI, 1970'LER
Lisedeyken okuldan kaçıp 42. Cadde'deki sinemalara giderdik.
Orası uzun bir süre sorunlu bir bölgeydi.
Erotik gösteriler vardı.
Oyun salonlarında sübyancılar olurdu.
Ama çok renkliydi, hayat doluydu.
Ne yazık ki bana çok iş çıkaran bir bölgeydi.
NEW YORK POLİSİ
80'lerde polis olduğumda bölgede suç oranı çok yüksekti.
1980'lerde işe alınan polisler
1990'larda sokakları temizledi.
Broadway 2001 yılında altın çağlarından birini yaşıyordu.
Tiyatrolar her gece kapalı gişeydi.
Carnegie Deli iyi iş yapıyordu. Önünde kuyruk eksik olmazdı.
Parlak, cıvıl cıvıldı.
Sandviçleri görünce ağızlarının suyu akan turistlerle doluydu.
Letterman'ın çekildiği tiyatronun yanıydı.
İnsanlar oraya akın ederdi. Ünlü bir yerdi.
Perşembe günüydü. Gündüz mesaisinde çalışıp işten çıktım.
Beyzbol sahasında oğlumun takımına koçluk yapıyordum.
Maç bitince çağrı geldi.
Manhattan şehir merkezinde,
Carnagie Deli gibi önemli gibi yerde bir olay varsa
oraya hemen gitmeniz gerekir.
Oraya takım elbiseyle gitmeliydim ama gitmedim.
Oraya vardığımda üzerimde şort ve tişört vardı.
O binada işlenen suç restoranda değil, üst kattaki dairede işlendi.
Her şey beşinci katta gerçekleşti.
Bina yöneticisiyle, komşularla konuştuk.
Failleri tespit edebilmek için araştırma yaptık.
Alt kattaki şarküterinin yardımıyla
Jennifer Stahl'ın kimliğini tespit ettik.
Onun dairesiydi.
Binanın girişinde dikiliyordum.
Adamın biri merdivenlerden iniyor, resim çekiyordu.
Olay Yeri ekibindeki herkesin adını bilmesem de
herkesi sima olarak tanırdım.
Uzun süredir orada çalışıyordum.
"Olay Yeri aracını bile görmedim. Resim çeken kim?"
Şöyle bir konuşma oldu. "Kimsin sen?
Olay yerimde ne işin var?"
"Bizim ekipten misin?" "Değilim." "Kimsin peki?"
"Emniyet müdürünün fotoğrafçısıyım."
Ona verdiğim cevabı sansürleyebilirsiniz.
"Çok da sikimdeydi. Olay yerimden defol."
Parrino yalaka değildir.
Böyle bir vakada herkes gelip bakmak ister.
Ama olay yerinden sorumluysanız
patron kim olursa olsun "Girmeniz yasak" dersiniz.
Yukarı çıktık. Yerde yüzüstü yatan iki ceset vardı.
Elleri arkadan koli bandıyla bağlanmıştı.
Başlarından vurulmuşlardı.
Zorla içeri girilmemişti. Kapı kırılmamıştı.
Bu bize ipuçları sundu.
Barbara Butcher akıl veren ikinci bir dedektif gibiydi
ama sizden daha çok şey bilirdi.
New York Adli Tıp Kurumu'nda adli tıp görevlisiydim.
Cesedi incelemek üzere olay yerine vardık.
Polisle çalışıyorduk.
Olay yeri onlara aitti.
Ceset bana aitti.
Dört kişi sıraya dizilip öldürülmüştü.
Bir, iki, üç, dört.
Salonun zeminindeki dikdörtgende
kan izi vardı.
İlk Yardım Ekibi iki kurbanı taşıdığından
kan lekesi vardı.
Yaraların ve bağların resmini çektim.
Arkadan bağlıydılar. Bilekleri bağlıydı. Bunları çektim.
Dedektiflerden biri şöyle dedi.
"Sizi ilk ateş açıldığını sandığımız yere, ilk kurbana götüreyim."
O kurban Jennifer Stahl'dı.
Dairenin sahibi olduğu söylendi.
Hâlâ nabzı attığı için hastaneye götürülmüş.
Ceset orada olmasa da kanıt olabilecek her şeyi toplamalıydım.
Ölecek durumda olsalar bile onlarla ilgili her şeyi öğrenmeliydim.
Küçük bir kayıt stüdyosuna geçtik.
Harika, yaratıcı bir stüdyosu vardı. İstediğim türden bir şeydi.
JENNIFER STAHL BURADA VURULDU
O küçük, şirin stüdyoda kan görünce
bir an için hüzünlendim.
Güzel bir manzara değildi.
Duygularınızın sizi etkilemesine izin vermemelisiniz.
O yüzden hemen unutup işinize bakmalısınız.
Duygularınızı bir kenara bırakıp işe koyulmalısınız.
O daireye girer girmez oranın bir iş yeri olduğunu anladım.
Bu sokaklarda satılan, düşük kalite bir uyuşturucu işi değildi.
Kurban çok kaliteli marihuana satıyordu.
Uyuşturucu ve para ortada yoktu.
Normalde "ters giden bir soygun" deriz
ama beş kişi bağlanmıştı, yerde dört kişi yatıyordu.
Bu, şehir merkezinde pek görülmez. Orada öyle şeyler olmaz.
Hepsi infaz edilmişçesine başlarından, enseden vurulmuştu.
Bu şahsi bir mesele olabilirdi
veya Jennifer'ın sevgilisiyle tartıştığı ev içi şiddet olayı olabilirdi.
O zamanlar marihuana yasal olmasa da
Jennifer Stahl'ın ot satması bizim için önemli değildi.
Beş kişinin vurulmasına odaklandık.
Medya başından beri olayla ilgilendi.
Olayı cinayet gecesi öğrendiler.
21.00 CİNAYETLERDEN İKİ SAAT SONRA
Dedektifler ve adli tıp ekipleri ipucu arıyor.
Olayda iki erkek ve bir kadın öldü,
bir kadın ve bir erkek hastaneye kaldırıldı.
Bir arkadaşım beni arayıp "Mich, televizyonu aç" dedi.
"Haberleri izledin mi? Jen'in evinde ateş açılmış."
Yayınlara ara verdiler.
Carnegie Deli'de katliam.
…infaz usulü katliam. Koli bandıyla elleri bağlanmış, ağızları kapatılmış.
Parmağı kırıldığı için ameliyat olmuştu.
Elindeki alçı görülüyordu. Jen olduğu anladım.
O olduğunu anladım.
Medya baskısıyla kaynakların artması faydalı oldu.
Manhattan'da Emniyet iki bölgeye ayrılır. Kuzey Manhattan ve Güney Manhattan.
İkisini 59. Cadde ayırır.
59. Cadde'nin güneyinden Battery Park ve ırmağa kadar olan bölgede
tüm olaylara Güney Manhattan bakar.
Her bölgede birçok karakol bulunur.
Her karakolun dedektif ekibi vardır.
Bu karakol bölgelerinde bir cinayet olursa
cinayet masası ekipleri destek grubu olarak yardıma gelir.
Vaka Merkez Kuzey Karakolu'na, Güney Manhattan Cinayet Masası'na verildi.
Personel lazımdı. Daha çok personel daha çok bilgi demektir.
Kuzey Manhattan Cinayet Masası'na orada ihtiyaç duyuldu.
Onlara yardım etmeye gittik.
Onlar bize yardım etmeye hiç gelmez.
Güney Manhattan'a "Yumuşak Manhattan" derdik.
Kuzey Manhattan'da çalışan polisler daha sertti. Hep bir rekabet vardı.
Güney Manhattan'a çalışmaya gidince fikrim değişti.
Güney Manhattan'da akıl yürütme ve soruşturma becerisi gerekirdi
çünkü çoğu davada kurban ve fail birbirini tanımazdı.
Faillerin çoğu New Jersey, Brooklyn ve Queens gibi farklı yerlerden gelirdi.
Görgü tanıklarının ifadesine göre kırmızı bir araç olay yerinden uzaklaşmış.
Şarküteriye yakın duruyormuş.
Bu tür bilgiler bir araya gelince
ya soruşturma kalıbına uyar, ya da dikkate alınmaz.
Ama her şeye bakılmalıdır.
Olabildiğince çok şey öğrenmek için çaba gösteriyorduk.
Önce Jennifer Stahl'ı tespit ettik. Daire ona aitti.
Sonra da tüm kurbanları tespit etmek için işe koyulduk.
Ne olduğunu çözmeden önce kimlik tespit etmeye çalışırsınız.
Kurban bilimine başvurur, geçmişlerini incelersiniz.
Bir çete veri tabanımız vardı. O veri tabanında arama yapılırdı.
Narkotik'e o bölgedeki satıcılar, takma adlar, telefon numaraları sorulurdu.
Olay yerinde ölenler Stephen King ve Charles Helliwell'di.
Jennifer hayatını kaybetti.
Başındaki kurşun yarası sebebiyle birkaç saat sonra vefat etti.
Bir mucize gerçekleşti.
Başlarından vurulmalarına karşın diğer ikisi hayatta kaldı.
Sanırım beni kollayan birileri vardı.
Beni annem kollamış olabilir.
Koruyucu meleğim ve annem sayesinde kurtulmuş olmalıyım çünkü…
Evet, kıl payı kurtuldum.
Sağ tarafımdan, kulağımın arkasından,
saç çizgimin altından vuruldum.
Mermi art kafa kemiğimden çıkmış.
Kafatası eğriliğini takip edip kafatasından çıkmış.
Şansım yaver gitti
çünkü mermi içeri girseydi belki bugün burada olmazdım.
Yerimden hiç ayrılmadım. Bir kan gölünün ortasındaydım.
Mermi hâlâ kafamda mıydı bilmiyordum.
Mermi hâlâ kafamdaysa
hareket edersem ölür müydüm bilmiyordum.
O yüzden yerimden kıpırdamadım.
Faillerin gittiğinden emin olunca
ellerimdeki kalın bandı çözdüm
ve cebimdeki telefonuma uzanıp 911'i aradım.
Sürekli arama yaptım.
Bazı dostlarımla vedalaşmak istedim.
Hayatta kalan iki kişiden olayla ilgili ifadelerini almaya çalıştık.
Hastaneye vardığımda dedektifler oradaydı.
Onlara bildiklerimi, gördüklerimi anlattım.
Kurbanların hepsinin tiyatroyla, sanatla ilgili olduğunu öğrendik.
Hayatta kalan kurbanlardan biri ölen kurbanlardan birinin nişanlısıydı.
NİŞANLILAR: ROSEMOND DANE, CHARLES "TREY" HELLIWELL
Polise şunu söyledim. "İçeri girdim. Jen beni bir çiftle tanıştırdı.
St. John'dan Rosemond ve Trey."
Hepsi oturmuş şarap içiyordu.
Jen onlara katılmamı istedi.
Saçını kesip ot almak için oraya gittim.
Ben kuaförüm. Ufak bir takas yaptık.
Oraya vardıktan 15 dakika sonra kapı çaldı.
İki kişinin girdiği zorlukla seçilebiliyordu.
Boylarına bakınca birinin daha uzun olduğu anlaşılıyordu.
Diğeri daha yakışıklıydı.
Onları ilk kez gördüm.
Uzun boylu olan belinden silahı çıkarıp şöyle dedi.
"Herkes yere yatıp kollarını arkada birleştirsin."
Bana söyleneni yaptım.
Böyle yaparak olayın daha da büyümemesini umdum.
İçlerinden biri dostum Jennifer'ı diğer odaya götürdü.
Jennifer şöyle diyordu.
"İstediğinizi alın. Arkadaşlarıma zarar vermeyin."
O sırada ilk silah sesini duydum.
Sanırım onu oracıkta öldürdü.
Ondan sonra Jennifer'dan ses çıkmadı.
Sanırım o zaman anladım.
"Sonum geldi."
Başka türlü bitmeyeceğini anladım.
New York'ta biri vefat edince telefonla haber verilmez, bizzat iletilir.
Gündüz veya gecenin bir yarısı kapı çalınır,
aileye yakınlarının öldüğü haber verilir.
İşin en zor kısmı budur.
Birilerine sevdiklerinin öldüğünü söylemek hiç kolay olmuyor.
Böyle trajik ve acımasız bir olayda durum daha da zorlaşıyor.
Yakınları ilk haberi aldığında bunu bizzat hissediyorsunuz.
Evet, hiç kolay bir şey değil.
-11 Mayıs'ta öğrendik. -11 Mayıs.
Annemle babam Cape'deydi. Bir polis memuru evlerine geldi.
Annem üzerinde bornozla çiçeklerini suluyormuş…
Sabah 6.00'da.
İki polis garaj yolundan gelerek "Karen Helliwell siz misiniz?" demiş.
-İçine bir korku düşmüş. -Evet, yüreği ağzına gelmiş.
"Kocanız burada mı?" demişler.
Babam evdeymiş. Oturmuşlar.
Trey'in öldüğünü söylemişler.
-Evet. -O günden sonra hayatlarımız değişti.
İki gün sonra doğum günüydü ve leylak mevsimiydi.
Leylağı çok severdi.
Leylak mevsiminde, leylakların en güzel olduğu dönemde doğdu
ve vefat etti.
Trey, Rosemond'ın ailesiyle tanışmak
ve kuzenin düğününe katılmak için New York'a geldi.
Jennifer'ın Carnegie Deli'deki dairesinde kalmayı planladılar.
-Evet. -Bu yüzden oradaydılar.
Onlara çok üzülüyorum.
Rosemond, Jen'i ziyarete geldi ama Trey, Jen'i tanımıyordu.
Bu gerçekten çok üzücü.
Bir arkadaşın arkadaşı olarak onunla beraberdi.
Bu vakada dairenin içindekiler ve tırabzandakiler olmak üzere
18 parmak izi topladık ama mermi kovanı bulamadık.
Bu çok şey anlatıyor.
Beş el ateş edilmiş ama kovan yok.
Muhtemelen bir altıpatlardı.
Silahın lağıma atılma ihtimaline karşı Çevre Koruma'yı çağırdık.
Çöplere baktık. Sokaktaki çöp kutularını aradık.
Bilgi toplamak için elimizden gelen her şeyi yaptık.
Merdivende bir güvenlik kamerası vardı.
O gece bunu fark ettiler.
Güvenlik kamerasında iki siyahi erkek görünüyordu.
Biri rastalı, kapüşonlu, diğeriyse kısa saçlıydı.
Meslek kariyerimde yüzlerce cinayet vakasında çalıştım.
Sadece bir tanesinde güvenlik kamerası görüntüleri vardı.
Kaseti görünce şaşırdım.
Vay canına. Çok iyi, dedim.
O şahıslar şüpheliydi.
Onlarla irtibata geçip konuşmak istiyorduk.
Bu vaka 19.30'da gerçekleşti.
Aynı yerde ara vermeden çalıştık.
Jennifer'ın dairesinde telesekreter vardı. Yanıp sönüyordu. Mesajları dinledik.
Arkadaşı iyi olup olmadığını soruyordu.
Ondan haber alamadığını söyleyip nerede olduğunu soruyordu.
Cinayetler işlenirken Jennifer'ın evini aramışım.
O mesaj sebebiyle arkadaşını sorgulayıp niye merak ettiğini öğrenmeliydik.
Jennifer telefonu açmayınca neden endişelenmişti?
11.00 CİNAYETLERDEN 15 SAAT SONRA
11 Mayıs sabahı
cinayet masası dedektifleri evime geldi.
Polis dizisi setinden fırlamış gibiydiler.
Jennifer'ın işine dair sorular sordular.
Orası bir toplanma yeriydi, dedim.
Arkadaşlar orada takılır, marihuana içer, sohbet ederdi.
Geçerken tanıştığımız insanlardı ama hiç arkadaş olmadık.
Jennifer sanatına devam etmek için ot satardı.
İlk Dans, İlk Aşk filminde rol aldığını öğrendik.
Ama o noktada müzik,
dans ve oyunculuğa kıyasla daha çok ilgisini çekiyordu.
Kayıt stüdyosunda marihuana satardı.
Arkadaşlarıyla birlikte kayıt yapmayı da çok severdi.
Jennifer'ın evine girip çıkanlar Jennifer'ın arkadaşlarıydı.
Gelenlerin sayısı arttı.
Bazen bunu idare etmekte çok zorlandı.
Kapı zili susmuyordu.
Arada sırada da kapıya bakan bir arkadaşı olurdu.
Stephen o gece orada çalışıyordu. Jennifer için kapıya bakıyordu.
Arkadaşlarıyla, sektörden tanıdıklarıyla iş yapıyordu.
Ünlülerle iş yapıyordu.
Saturday Night Live'ın ekibiyle çalıştı.
Müşterilerini ince eler sık dokurdu.
Onları yakından tanırdı.
Sıradan biri aracılığıyla gelenler Jennifer'ın dairesine giremezdi.
Çok dikkatliydi.
Arkadaşları olarak bunu kabullenemedik
çünkü Jen'den bir şey isteselerdi
onlara verirdi.
Beş kişiyi vurmalarına gerek yoktu.
Jen'i öldürülmeden birkaç gün önce gördüm.
Çok üzgündü.
Jennifer bir süredir sevgilisiyle kavga ediyordu.
Jennifer ayrılmaya çalışınca sevgilisi elinden tutmuş.
Bu yüzden parmağı kırılmış.
Şüphelilerden biri uzun rasta saçlı bir siyahiydi.
Onu sevgilisinin öldürdüğünden çok emindim
çünkü eşkâle uyuyordu.
Barbara'nın verdiği bilgilerle Jennifer'ın sevgilisini tespit ettik
ve onu sorguya aldık.
Ev içi şiddet olayı söz konusuydu.
Bu cinayette parmağı olmadığından emin olmalıydık.
Sevgilisinin yapmadığından emindim. Faile benzemiyordu.
Onunla tanıştım. Bana karşı hep nazikti.
Böyle bir şey yapacağını düşünmedim.
Jennifer'ın sevgilisini sorguladık.
Cinayet sırasında nerede, ne yaptığını söyleyince
onu şüpheliler listesinden eledik.
Fail olmadığını biliyorduk.
Beni aradı.
"Bana avukat lazım. Herkes benim yaptığımı sanıyor" dedi.
"Evet, senin yaptığını düşündüm" dedim.
"Nasıl olur da benim yaptığımı düşünürsün? Onu seviyordum" dedi.
"Sürekli kavga ediyordunuz.
Parmağı kırıldı. Rastalı bir siyahinin olay yerinden kaçtığını söylediler.
Aklıma başka kim gelecekti?" dedim.
"Onu inciteceğimi nasıl düşünürsün?" dedi.
Ondan özür diledim.
Rosemond'ın bir süre hastanede yatacağını
hastaneden taburcu olduktan sonra dedektiflerden öğrendim.
Mermi çenesinde sıkışıp kalmış.
Birbirimizi tanımıyorduk. İkimiz korkunç bir olayın kurbanlarıydık.
O benden daha çok çekti.
Sonuçta partnerini kaybetti.
Sevgilisini kaybetti.
Tarifi zor bir acı.
Savcı olarak,
en kısa sürede olabildiğince çok bilgi toplamalıydım
ama aynı zamanda unutmak istedikleri bir şeyi konuşmanın
onlara ağır gelebileceğini de aklımdan çıkarmamalıydım.
İki gün sonra Rosemond'la konuştum.
Rosemond silah seslerinin gitgide yaklaştığını,
sırada kendisinin olduğunu söyledi.
Nişanlısı Charles Helliwell'in vurulmasına tanık olmuş, silah sesini duymuş.
Orada yatmış silah seslerini duyarken sıradaki kişi olduğunuzu bilmek zordur.
Yapacağı son şey de olsa
kafasını çevirip onu vuran kişiyi görmek istemiş.
Vurulmadan hemen önce hareket edip kafasını çevirmiş.
Belki hayatını kurtaran şey bu oldu.
Rosemond'ın dediğine göre
zil ilk çaldığında kapıya Stephen King bakmış.
Stephen, Jennifer'a "Sean geldi" demiş.
Jennifer da "Tamam, içeri al" demiş.
Sean adını ilk o zaman öğrendik.
Soyadını bilmiyorduk ama en azından iki failden birinin adını öğrendik.
12 MAYIS 2001 CİNAYETLERDEN İKİ GÜN SONRA
Elimizde iki ipucu vardı.
Faillerden birinin adı Sean'dı
ve kamera görüntüsü mevcuttu.
Bu iki ipucu üzerinden hareket ettik.
Pek çok parmak izi temizlenmişti
ama bunlar bizi bir sonuca götürecek miydi
yoksa fotoğrafçıya mı aitti bilmiyorduk.
Jennifer'dan ot alan, onunla arkadaş olan kişileri sorguladılar.
Olabildiğince ipucu bulup bağlantı kurmaya çalıştılar.
Sean'ı tanıyan birini bulmaya çalıştılar.
Kamera görüntülerinden Sean'ı tanıyamadım.
Kim olabileceğine dair bir fikrim yoktu.
Daire ve olay yeri incelendikten ve ilk bilgiler elde edildikten sonra
ipucu aramak için olay yerine dönersiniz.
Bağlantılı olmayan şeyleri, kâğıt parçalarını, resimleri ararsınız.
Sean'la ilgili ilk bilgi olarak bir öz geçmiş bulduk.
George Clinton ve Parliament-Funkadelic için
turne görevlisi olarak çalışıyormuş.
Jen projeler geliştirmek için insanlarla bağ kurmaya çalışırdı.
Genelde böyle hareket ederdi.
Sean Salley'nin öz geçmişindeki adresi kontrol ettik.
Orada yaşamadığını, oradan ayrıldığını öğrendik.
Sean'a odaklandık.
New Jersey'de birçok adres bulduk.
Dedektifler Sean'ın tanıdığı herkesle iletişime geçti.
Bu kişilerden biri kamera görüntülerini izledi
ve Sean Salley'yi tespit etti.
Tespit etmeye çalıştığımız ikinci şahsı da görüntülerden tespit ettiler.
Lakabının "Dre" olduğunu söylediler.
Onun izini sürdüler.
Farklı evlere gidip insanlarla görüştük.
Sonra kız arkadaşının evine gittik.
Dre adlı birini tanıyordu.
O kişi erkek arkadaşı, nikâhsız kocası Andre'ydi.
Andre evde yoktu.
Bir tek benim kartvizitim olduğundan kartvizitimi verdim.
20 MAYIS 2001 CİNAYETLERDEN 10 GÜN SONRA
20 Mayıs pazar sabahı…
…iş yerimize telefon geldi.
Arayan Andre'ydi.
Bizimle konuşmak istiyordu.
Andre Smith ironik bir şekilde kırmızı bir arabayla geldi.
Görgü tanığının ifadesinde
olay yerinden uzaklaştığı belirtilen kırmızı araca benziyordu.
Andre Smith gelince parmak izi vermesini istedik.
Bunu kabul edince parmak izini aldık.
Sanırım aklından geçen
bizi gerçeğe yaklaştırmayıp tuzağa düşmemek
ama tam bir iş birliği yapmaktı.
Sanırım amacı buydu.
Onunla görüşen iki kişi onu epey sorguladı.
Bizden kıdemli dedektiflerdi.
Onu saatlerce konuşturdular.
Onlar bir sonuç alamayınca iyi dinlenmiş başka bir ekip geldi.
Bir bağlantı kurup ilerleme kaydetmeye başlayana kadar
sürekli bir çaba ve arayış söz konusuydu.
Billy ve Tommy Bidell girdi, onu konuşturmaya çalıştı.
Manhattan'da, olay yerinde olduğunu inkâr etti.
Sean Salley'yi tanıdığını inkâr etti.
Kamera kayıtlarından alınan fotoğrafları ona gösterdim.
Andre Smith'in yüzü orada apaçık görülüyordu.
"Hayır" diyerek inkâr etti.
Şöyleydi…
Shaggy'nin şarkısındaki gibi "Ben değildim" diyordu.
İnkâr etmede çok başarılıydı ama konuştukça…
Dedektiflerin yaptığı bir şaka vardır. İnkâr seviyesiyle ilgilidir.
"Konuyu anlamadım. Orada yoktum."
"Konuyu anladım. Orada yoktum."
"Oradaydım ama ben yapmadım."
Nihayetinde de "Oradaydım, ben yaptım" derler.
Onu bu inkâr seviyelerinden geçiriyorduk.
Daha sonra parmak izlerini
koli bandındaki parmak izleriyle eşleştirmeyi başardık.
Bu oldukça önemli
çünkü o ana kadar olay yerinde olduğunu düşünüyorduk.
Bu işe karıştığı konusunda neredeyse emindik
ama onu olay yerine bağlayan herhangi bir somut kanıt yoktu.
Doğru kişiyi sorguladıklarını bilmek
sorgulayan kişilerinin güvenini oldukça artırır.
Artık onu daha da zorlayabileceklerdi
çünkü orada olduğunu biliyorlardı.
Cevap alamayacakları bir sorgulama söz konusu değildi.
Saatlerdir sorgulama yapıyorduk. Konuşmadığı için farklı yöntemler denedik.
Çetin cevizdi.
Altı dedektif onunla konuştu. "Seni suçüstü yakaladık" dediler.
Hâlâ inkâr ediyordu.
Tom Bidell'le başka bir strateji bulmaya çalışıyordum.
İçeri Irma girdi.
"Şüpheli yemek yerken onunla konuşabilir miyim?" dedi.
"Tabii Irma, şansını dene" dedim.
Durumu değiştirebilmek için yeni birinin sorgulamasını istedim.
"Adamı yumuşatmak için içeri bir kadın girsin."
Andre Smith'i tanımıyordum.
Karşılarına geçene dek sorguladığım kişileri tanımam.
Karşılarına geçince onları analiz ederim, onları tetikleyen şeyi öğrenirim.
"Abim Ruben'i hatırlatıyorsun" derim. Andre de öyleydi. Abim Ruben'e benziyordu.
Faillerle samimi bir konuşma yapıp ardından sorgulamaya geçerim.
Bu işime yarıyor çünkü rahatlamalarını sağlıyorum.
Şöyle diyenler mahkûmlar da oldu. "Rivera yüzüme gülüp sırtımdan bıçakladı."
Irma şüphelileri analiz etme
ve onlarla nasıl bağ kuracağını anlama konusunda yetenekli.
Bu yeteneği sayesinde istediği cevapları almayı başarıyor.
Pahalı bir takım elbise giymeniz
veya üstü başı dökülen bir evsiz olmanız benim için fark etmez.
Bunu umursamam. Herkese saygılı davranırım.
Ne olursa olsun, her kötünün iyi bir yanı vardır.
Sorgulama sırasında o iyi yanı bulmak zorundasınız.
"Çocukluğun nasıldı?" "Benimki de."
Çocukken oyuncaklarım yoktu. Bazen Noel'i bile kutlamadım.
Bazen yemek bulamazdık.
Sosyal konutlarda büyüdüğümden onlarla bağ kurabiliyorum.
Andre Smith çok kibardı.
Tatlı dilliydi.
Bir bebeği olduğunu söyledi.
"Bebeğin mi var?" Onu yumuşatacak şey buydu.
Bunu kullandım.
Birdenbire ses tonu değişti.
Başını kaldırdı.
Dikkatini verdi. Irma'yı dinliyordu.
Gözlerinin parladığı belli oluyordu.
Irma ona dokunmayı başardı.
Çocuğuna bez alabilmek için bu işe girdiğini söyledi.
O zaman hazır olduğunu anladım.
"Şimdi geri gelecekler. Onlar dostlarım, harika insanlar.
Onlara konuşabilirsin" dedim.
Irma bize işaret verdi.
Arkamı dönüp Tommy Bidell'in yemeğini böldüm.
Her zamanki gibi çikolatalı kek yiyor, çikolatalı içeceğini içiyordu.
"Pisboğaz, gidelim" dedim.
"Bırak yemeği. İçeri dönelim. Adam yumuşadı. Onu konuşturalım."
Bu harika bir ekip sorgulaması.
Irma kişisel bir bağ kurunca adam konuşmaya hazır hâle geldi.
Bu bir eşiktir.
Artık inkâr etmeyi bırakıp tüm bildiklerini anlatırlar.
Ona soru sorduğumda başını sallıyordu.
Andre'yi konuşturmayı başarmıştık.
Sean Salley'yle Newark'ta ortak bir arkadaşı aracılığıyla tanışmış.
Sean Salley zor bir dönem yaşadığını, parasız kaldığını söyleyip
Manhattan'daki bir torbacıyı soymak istediğinden bahsetmiş.
Andre Smith sonunda cinayetleri açıkladı.
İçeri girip otu ve parayı çalmak istemiş.
Jennifer "Bana zarar verme. Arkadaşlarıma zarar verme" deyince
"Buraya onun için gelmedim" demiş.
Jennifer otu ve parayı bir poşete koymuş.
Andre, Salley'nin kurbanları bağlamakta sorun yaşadığını görmüş.
"Sen onunla kal" deyip herkesi bantla bağlamaya başlamış.
Sonra da Salley herkesi vurmaya başlamış.
Andre Smith'in yazılı itirafını aldıktan sonra
fotoğrafçısına haddini bildirdiğim için
emniyet müdürünün bana gücendiğini öğrendim.
Oraya şort ve tişörtle gittiğim için de bana gücenmiş.
Emniyet müdürü birkaç gün sonra beni davadan aldı.
Harlem'deki 2-5 Karakolu'na, oradaki dedektif ekibine atandım.
Irma şöyle dedi. "Emniyet müdürünün adını bir kâğıda yaz.
Kâğıdı ayakkabının içine koy ve 10 gün boyunca üzerine bas.
Her şey yoluna girer."
Babaannem Santería dinine mensuptu.
Santería'ya çok inanırdı.
Şöyle derdi. "Biri sana bir yanlış yaparsa adını bir kâğıda yaz…"
Artık hepiniz böyle yaparsınız.
Kâğıdı ayakkabınıza koyup üzerine basın.
O kişinin üzerine basarak onu yolunuzdan çıkarırsınız.
Bırakıp gitmek zordur çünkü işinizi sahiplenirsiniz.
Dedektiflere fikirlerimi yansıtmam,
yeni patronun kuyusunu kazmam doğru olmazdı.
Artık işin başında başkası vardı.
Beni arayıp akıl almalarında sorun yoktu ama onları arayıp akıl veremezdim.
Bu, onlar için de zor bir durumdu
çünkü emniyet müdürünün bana kızdığını biliyorlardı.
Başları ağrımasın diye benimle konuşmak istemiyorlardı.
Bu sebeple…
Davadan tamamen uzaklaşmak için elimden geleni yaptım.
Olayı medyadan bile takip etmedim.
23 MAYIS 2001 CİNAYETLERDEN 13 GÜN SONRA
2.800 dolar için üç kişiyi infaz usulü katlettiler.
New York Emniyeti Andre Smith'i gözaltına aldı.
Dedektifler yaptığı araştırmalar sonucu
bu iğrenç katliamın ikinci failinin Sean Salley olduğunu tespit etti.
Suç ortağının ardından ikinci failin de yakalanması için
New York Emniyeti elinden gelen çabayı gösterecektir.
Kendisine önerim Andre Smith'in yaptığını yaparak
en yakın karakola gidip teslim olmasıdır.
Andre Smith daireden Sean Salley'yle çıktığını söyledi.
Newark'a geri dönmüşler.
Sean Salley'yi en son o zaman görmüş.
Sean Salley'yi aramaya devam ettik.
Telefon numarasını, aradığı kişileri, telefonun yerini tespit ettik.
Baz istasyonlarını takip ettik.
Louisiana'da durmuştu.
New Orleans'ta dedektiflerden oluşan bir ekip oluşturduk.
Salley bizden bir adım öndeydi.
O noktada telefon bilgileri ışığında devam etmemiz gerekiyordu
ama telefondan kurtulmuştu.
Elimizde ipucu kalmamıştı.
Hâlâ peşini bırakmamıştık ama iki ay geçmişti.
Davada gelişme yoktu.
Vakayı America's Most Wanted programına taşımak istedik.
America's Most Wanted programı 14 Haziran tarihinde
Sean Salley, Carnegie Deli cinayet vakasını yayınladı.
Yayınla ipucu bulmayı amaçladılar.
Program tüm ülkede yayınlandığından büyük bir kitleye ulaşıyordu.
Bu, Amerikan halkını harekete geçirdi.
"Tanrı Amerika'yı korusun" demek istiyorum
çünkü yayından 20 dakika sonra çağrılar gelmeye başladı.
Florida'dan biri faili tanıdı ve bize haber verdi.
Aldığımız bilgiye göre Miami'deki bir evsizler barınağındaydı.
Hemen Miami'yi aradık. "Bu adamı yakalamalısınız" dedik.
Miami'den bir dedektif o barınakta sorgulama yapıyordu.
O sırada Sean Salley içeri girdi ve hemen kaçtı.
Köpekler onu takip etti ve bir arka bahçede köşeye sıkıştırdı.
Miami Emniyeti'nin K9 köpeği onu yakaladı.
Köpek ısırdığı için sol kolunda yara var ama olay yerinde tedavi edildi.
Şu an gözaltında. Kendisine şu suçlamalar yöneltildi.
Birinci derece cinayetten üç suçlama ve tutuklanmaya direnme suçlaması.
Fail yakalanmadan önce duyduğum her seste irkiliyordum…
Geceleri uyuyamıyordum. İçeri biri girdi sanıyordum.
İkisi de yakalanınca
içim rahatladı.
CARNEGIE DELI KATLİAMININ FAİLİ YAKALANDI
Manhattan Bölgesi Baş Dedektifi
Florida'ya gidip Sean Salley'yi sorgulamamı istedi.
Kaçakların yakalanması bazen onlarda rahatlama hissi yaratır.
Artık yakalandığı için biraz rahatlamış gibiydi.
Onu sorguladım, ne olduğunu sordum. Her şeyi itiraf etti.
Jennifer'ı öldürdüğüne dair sözlü ve yazılı ifadesini aldılar.
Ancak silahın kazara patladığını söyledi.
Salondaki kurbanlarla ilgili olarak da
Andre Smith'i suçladı.
Kazara olsun ve olmasın,
tetiği çektiğini, Jennifer Stahl'ı öldürdüğünü itiraf etmesi
gerçekten önemliydi
çünkü taksirle adam öldürme davasında
birini kasten veya kazara öldürmenin hiçbir farkı yoktur.
Hatta kişinin sizin açtığınız ateşle
veya başkasının açtığı ateşle ölmesinin hiçbir farkı yoktur.
İlgili kanunlara göre
planlı soyguna karışırsanız
cinayetler konusunda tetiği çeken kişi kadar sorumlusunuzdur.
SUÇLAMA: İKİNCİ DERECEDEN CİNAYET
Phillip King oğlunu öldürmekle suçlanan Sean Salley'yle yüzleşmek için
mahkeme salonunda ikinci sırada oturdu.
Kendime sürekli şunu dedim. "Kendini frenle. Üzerine atılıp saldırma."
Babasının yaşadıklarını anlayabiliyorum.
Umarım oğlumla böyle bir ilişkim olur. Şu an duygularıma hâkim olamıyorum.
Umarım oğlumla böyle bir ilişkim olur. Babamla ilişkim böyleydi.
Mahkemeye hazırlanmakla meşguldük.
Size bir, iki yıl gibi gelebilir
ama kurbanların anneleri, babaları, kardeşleri için
olay dün yaşanmış gibidir.
EYLÜL 2001 DURUŞMADAN ÜÇ HAFTA ÖNCE
Salı günüydü.
Çocuklarımla beraberdim. Onları okula bırakıyordum.
Dünya Ticaret Merkezi'ne bir uçağın çarptığını duydum.
Üzerimde kot pantolon ve tişört vardı.
Carnegie Deli vakasında sorun yaşadığımdan eve gidip bir takım elbise giydim.
Sanırım 20 dakika falan sürdü.
Evde giyinirken ikinci uçağın isabet ettiğini duydum.
Her şey gerçekti. Gerçek manasıyla bir terördü.
Bu olayı yaşayan herkes çok endişeliydi, çok korkmuştu.
Orada inanılmaz bir şey yaşandı.
Her şeyin yıkılması… Böyle şeyler unutulmaz.
Çok iyi dostlarımı kaybettim.
Bunu konuşmak çok zor.
11 Eylül'den sağ çıktım.
20 dakikalık o giyinme olmasaydı çok farklı bir yerde olabilirdim.
Durum çok farklı sonuçlanabilirdi.
Günlük kıyafetlerimi değiştirip takım elbise giymeye karar vermem
o gün hayatımı kurtaran şey olabilir.
Ruhları şad olsun, birçok insan öldü
ama bu olay yıllar sonra bile can almaya devam etti.
Bana 20 yıl sonra 11 Eylül kaynaklı kanser teşhisi konuldu.
Tabiri caizse, teröristler bir taşla iki kuş vurmuş oldu.
11 Eylül'den çok etkilendim.
Ofisim altüst oldu.
Bu olay hayatımı kökten değiştirdi.
İş hayatımı, özel hayatımı, her şeyi kökten değiştirdi.
Hepimiz çalıştık. O gün hepimiz oradaydık.
Birbirimize destek olup arka çıkmamız gerektiğini düşündük.
Bunu yapmaya devam ettik. Sonra iyi yaptığımız işe geri döndük.
Bunu yapmaya devam ettik.
MAYIS 2002 CİNAYETLERDEN BİR YIL SONRA
CARNEGIE ŞARKÜTERİ RESTORAN
POLİS HATTI, GİRMEK YASAKTIR
Duruşma tarihi cinayetlerden bir yıl sonraydı.
Çok sıra dışı bir davaydı.
Daha önce hiç böyle bir şey görmedim.
İkisi de aynı anda yargılandı.
Mahkeme salonunda iki jüri ve iki sanık vardı.
Bu şekilde yargılama yapılmasının sebebi
sağ kurtulanların iki ayrı duruşmaya gelip
bu olayı iki kez yaşamalarını önlemekti.
Bu olay zaten sarsıcıydı.
İlgi odağı olmayı sevmem
ama orada kürsüye çıkıp ifade verdim.
Benimle duruşmaya gelen, yanımda duran Francesca'ya odaklandım.
Bu sayede kendimi kontrol ettim.
Duruşma birkaç hafta sürdü.
Birçok tanık vardı.
Jen'e ve çok sevdiği arkadaşlarına ne olduğunu anlamak istiyordum.
Suç mahalli fotoğraflarını görmek ağır geldi.
Faillerden biri şöyle dedi.
"Jennifer'ın yanındayken silahla onu koruyordum.
Ellerim titriyordu. Çok korkmuştum.
Oradan çıkmak istedim. Silah kazara patladı."
Hayır, öyle olmadı.
Öyle olmadığını Jennifer'ın başındaki yaradan anlıyoruz.
Başında yakın mesafe mermi yarası vardı.
Kıpırdadığını, titrediğini, silahın kazara patladığını söyleme.
Hayır, silahı bir amaçla kasten tuttun ve ateş ettin.
Kanıtlar yalan söylemez.
İnsanlar yalan söyler. Hem de çok!
CARNEGIE DELI KATLİAMI İKİSİ DE SUÇLU
120'ŞER YIL YATACAKLAR
ÖMÜR BOYU HAPSE MAHKÛM OLDULAR
Carnegie Deli vakasında kararı duyunca
içimiz rahatladı ve gurur duyduk.
Çok mutlu oldum
çünkü vefat edenler için,
hâlâ hayatta olan Rosemond ve Anthony için
ve aileleri için çok emek verdik.
Nihayet bu olayı geride bırakabildiler.
Bir daha gün yüzü göremeyecekleri için daha iyi uyumaya başladım.
Havalara zıplayıp kutlayanlar oldu mu? Hayır, olmadı.
Çok sessiz bir andı.
-İnsanlar sadece… -Birbirine sarılıp ağladı.
-Normal karşıladım. -Evet.
Adalet yerini buldu.
Jen'in vefatı sebebiyle çoğumuz etkilendik ama birbirimizi tanımıyorduk.
Nihayetinde aramızda bir bağ oluştu.
O trajediden sonra her yıl yaş gününde Jen'in hayatını andık.
Büyük Jen Günü.
Çok iyi bir insandı.
Gerçekten öyleydi.
Irma beni arayıp kararı iletti.
Mahkûmiyet olduğunu öğrenince çok sevindim.
Ama bu…
Bu şampiyon olmak gibi bir şey değil.
Bunun olması için birisi öldüğünden mutlu olmuyorsunuz.
Bu tuhaf bir his. Açıklamakta zorlanıyorum.
Polis olduğum ilk dönemde panik atak geçiriyordum.
İlk panik atak geçirdiğim olayda bir günde iki ceset görmüştüm.
Daha önce ölümle karşılaşmamıştım.
Zaman geçtikçe duygularımı karıştırmamayı öğrendim.
Sanki kafamda bir anahtar varmış gibi
istediğimde hislerimi açıp kapıyorum.
Umursamadığımdan değil, sadece…
Olacakları kontrol edemezsiniz.
Her günü ayrı yaşamayı öğrenirsiniz. Ben de öyle yaşıyorum.
Bu cinayetler anlamsızdı.
Bu bana ilk davamı hatırlattı.
İnsanların ne kadar kötü olabileceğini o zaman anlamıştım.
1997'deki Michael McMorrow davasıydı.
Çok acımasızdı.
Çok aşırıydı.
Gördüğüm en fena olay yerlerinden biriydi.
Üstelik binlerce olay yeri gördüm.
115 Central Park'taki kayıp kişi ihbarına gittik.
Çok gösterişli bir binaydı.
Bir küvette genç bir kız ve erkek gördük.
Birbirlerini yıkıyorlardı.
Bu sahne çok garip görünse de
kan olduğunu fark etti.
Kız "Gölde bir ceset var" dedi.
Gölde ceset. Sahi mi? Bunun olma ihtimali nedir?
44 yaşındaki Michael McMorrow'un cesedi Central Park'taki gölden çıkarıldı.
Kurban 30 yerinden bıçaklanmış, parçalanmış ve bağırsakları deşilmiş.
Biri neden onu paramparça etmek istemiş?
Neden?
Alt yazı çevirmeni: Mustafa Üneşi iş?