WEBVTT

00:06.089 --> 00:07.716
SA ISLA NG MANHATTAN,

00:07.799 --> 00:10.927
MAY DALAWANG DETECTIVE SQUAD
NA NAKATUON SA MGA HOMICIDE:

00:11.011 --> 00:13.138
ANG MANHATTAN NORTH
AT ANG MANHATTAN SOUTH.

00:13.221 --> 00:16.433
INIIMBESTIGAHAN NILA ANG MGA PINAKABRUTAL
AT PINAKAMAHIRAP NA PAGPATAY.

00:16.516 --> 00:20.311
HETO ANG KANILANG MGA KUWENTO.

00:36.369 --> 00:39.789
May Wall Street banker na regular
na tumatakbo sa Central Park

00:39.873 --> 00:41.082
ang nasa ospital ngayon.

00:41.166 --> 00:42.917
Sabi ng pulis, iniwang naghihingalo.

00:43.001 --> 00:47.338
No'ng April ng '89, nagkaro'n kami
ng sikat na Central Park jogger case.

00:47.422 --> 00:50.050
Malaking kaso 'yon,
kasi sa Central Park, e.

00:50.133 --> 00:53.011
Dahil na din sa tindi ng krimen.

00:53.094 --> 00:56.639
Sexually assaulted 'yong biktima ng krimen
na si Trisha Meili.

00:56.723 --> 00:58.058
Iniwan siyang naghihingalo.

00:58.141 --> 01:01.728
Matindi ang pagkakabugbog sa kanya
kaya siya na-coma.

01:01.811 --> 01:04.522
Lumikha talaga 'yon ng matinding takot.

01:04.606 --> 01:07.233
Naniniwala ang mga pulis
na dito siya kinompronta ng gang,

01:07.317 --> 01:10.070
tapos kinaladkad siya
200 talampakan papunta sa gubat.

01:10.153 --> 01:11.613
Ano'ng problema ng mga 'yon?

01:11.696 --> 01:14.240
Wag nang tatakbo dito sa gabi,
kahit kailan.

01:14.324 --> 01:17.243
Parang nawalan ng control ang NYPD.

01:17.911 --> 01:21.748
No'ng 1989, hindi ko pa nakikita
'yong drugs at karahasan

01:21.831 --> 01:24.542
sa buong karera ko.

01:24.626 --> 01:27.504
Naaalala kong natutulog ako
sa apartment nang takot na takot.

01:27.587 --> 01:28.588
Mag-isa lang ako.

01:28.671 --> 01:30.840
Natutulog akong may baril
sa ilalim ng unan.

01:30.924 --> 01:33.927
Walong beses na 'kong nanakawan.
Ilang beses na 'kong inatake.

01:34.010 --> 01:37.472
Gusto ng mga tao ng lunas

01:37.555 --> 01:40.016
sa parang hindi malutas-lutas
na krisis sa krimen

01:40.100 --> 01:42.727
at naghihiganti sila.

01:42.811 --> 01:45.855
Matindi 'yong pressure
na lutasin na 'to kaagad.

01:47.023 --> 01:49.150
Limang binatilyo ang inaresto.

01:49.234 --> 01:51.820
Inaresto 'yong mga batang 'yon
at kinasuhan ng rape.

01:51.903 --> 01:54.781
Kinilala ang mga binata
na "Central Park Five".

01:54.864 --> 01:58.952
At 'yong pagkakaiba sa pagitan ng mayaman,
bata, at blonde na puting babae

01:59.035 --> 02:01.663
at ng mga binata na Black at Latino,

02:01.746 --> 02:05.458
na nasa park at agarang inakusahan
para sa krimen,

02:05.542 --> 02:10.171
ang pumitik sa galit ng tao
dahil sa lahi at panghuhusga.

02:11.005 --> 02:14.008
Kalaunan, hinatulan ang limang batang ito

02:14.092 --> 02:16.678
ng sexual assault kay Trisha Meili.

02:16.761 --> 02:20.890
Pero may mga taong nagdududa
kung nakamit ba talaga 'yong hustisya.

02:20.974 --> 02:24.185
Walang pisikal na ebidensiya
na nag-uugnay sa mga batang ito.

02:24.269 --> 02:26.437
Pwedeng may rapist pa din diyan

02:26.521 --> 02:28.648
na tumira o titira na naman ulit.

02:28.731 --> 02:31.609
NAGBABALIK ANG TAKOT SA CENTRAL PARK

02:31.693 --> 02:35.905
Pero hindi nagsimula kay Trisha Meili
ang Central Park jogger case.

02:39.242 --> 02:44.205
May iba pang biktima
na hindi nakilala dati.

02:44.289 --> 02:46.624
Dapat maibahagi din 'yong kuwento nila.

02:47.125 --> 02:49.085
Okay, magsisimula na tayo.

02:55.800 --> 02:59.220
Trabaho naming siguruhing makakauwi
at makakatulog kayo sa gabi.

03:00.638 --> 03:03.850
Importanteng malaman ng pamilya
sino'ng pumatay sa kamag-anak nila.

03:04.767 --> 03:09.022
Pinakamahalaga 'yong malasakit mo
sa mga biktima.

03:09.564 --> 03:12.567
Gusto kong malaman 'yong totoong nangyari.

03:12.650 --> 03:13.902
Ano ba talagang nangyari?

03:15.737 --> 03:17.655
Gusto mong alamin 'yong totoo.

03:17.739 --> 03:19.782
Gano'n ang ginagawa ng mga detective.

03:19.866 --> 03:22.785
Likas na sa 'yo 'yong tumulong sa tao.

03:23.494 --> 03:27.081
Sa New York City, sa NYPD…

03:29.375 --> 03:30.335
ito na 'yon.

03:47.477 --> 03:49.270
Seven years old ako no'n.

03:50.521 --> 03:53.399
Umorder si Mama ng Chinese food
para sa 'min.

03:54.108 --> 03:56.069
Nakarinig kami ng katok sa pinto.

03:58.321 --> 04:02.784
Akala ko, 'yon na 'yong Chinese food.

04:04.244 --> 04:07.413
Binuksan namin 'yong pinto,
tapos may lalaki.

04:08.122 --> 04:12.418
Hinahanap niya 'yong super ng building.
Sabi namin, wala 'yong super do'n.

04:13.753 --> 04:15.338
Tapos pumasok na siya.

04:15.880 --> 04:18.049
Tinulak ako sa gilid.
Sinara niya 'yong pinto.

04:18.925 --> 04:20.969
Tapos nanghingi na siya ng pera.

04:21.052 --> 04:25.556
Inalok ni Mama 'yong mga alahas,
saka pera na meron siya.

04:25.640 --> 04:29.060
Buhat niya no'n 'yong kapatid kong baby
na si Amanda.

04:30.311 --> 04:33.940
Naging agresibo siya.
Alam kong takot na 'yong mama ko.

04:34.023 --> 04:37.443
Tapos umiyak na kami, gano'n.

04:38.027 --> 04:40.905
Nalilito kami kung ano'ng nangyayari.

04:41.406 --> 04:42.407
Hinablot niya si Mama,

04:43.366 --> 04:44.617
tapos tinanong niya,

04:46.202 --> 04:47.870
"Mata mo o mga anak mo?"

04:48.997 --> 04:50.873
Pinapili siya.

04:52.083 --> 04:55.795
Nagdesisyon siya.
Huling beses ko na siyang nakita no'n.

05:05.138 --> 05:09.350
Retired captain ako ng NYPD.
Thirty-one years ako do'n.

05:09.934 --> 05:11.686
Gusto kong pumasok sa West Point.

05:11.769 --> 05:14.647
Pero dahil naka-40 ako
sa chemistry no'ng high school,

05:14.731 --> 05:17.150
naging pulis na lang ako.

05:17.233 --> 05:18.443
Second choice ko 'yon.

05:20.236 --> 05:23.323
Summer ng '89,
ako 'yong commanding officer

05:23.406 --> 05:26.117
ng 5th Detective Division
sa Manhattan North.

05:26.993 --> 05:30.496
Maghahapunan na sana ako
no'ng makatanggap ako ng tawag sa pager.

05:30.580 --> 05:34.667
Sabi ng dispatch, "Captain,
may homicide tayo sa East 97th Street."

05:35.293 --> 05:36.627
Hapunan pala, ha.

05:39.172 --> 05:41.549
Rumesponde agad ako sa lugar.

05:42.675 --> 05:45.261
Ginahasa at sinaksak 'yong biktima.

05:45.762 --> 05:48.264
Dinala siya sa St. Luke's Hospital.

05:48.347 --> 05:52.268
Ginamot siya ng mga doktor,
pero dineklara pa ding dead on arrival.

05:52.352 --> 05:55.813
Kinilala namin siyang si Lourdes Gonzalez,

05:55.897 --> 05:59.233
may tatlong anak, at 24 na taong gulang.

06:02.945 --> 06:05.531
May dugo sa mga pader, sa sahig,

06:06.949 --> 06:09.410
saka sa kama sa isa sa mga kuwarto.

06:10.703 --> 06:14.874
Naghanap kami ng kutsilyong may dugo,
pero wala kaming nakita.

06:14.957 --> 06:20.129
Hinalughog namin 'yong apartment,
kuwarto, pasilyo, bakuran,

06:20.213 --> 06:21.881
wala kaming nakita.

06:28.971 --> 06:32.642
No'ng inatake siya,
walang kasama si Lourdes sa apartment

06:32.725 --> 06:34.811
kundi dalawang batang lalaki
at isang sanggol.

06:34.894 --> 06:39.190
'Yong karelasyon niya
na superintendent ng building,

06:39.273 --> 06:41.359
pumunta sa Bronx.

06:41.442 --> 06:45.780
Sinabi namin sa kanya 'yong nangyari
pagkauwi niya.

06:48.491 --> 06:49.700
Gulat na gulat siya.

06:49.784 --> 06:52.370
Kitang-kita mo na nanginginig siya.

06:52.453 --> 06:56.165
Pero sa dami ng saksak,
crime of passion 'yon.

06:56.249 --> 06:58.418
Kaya hahanapin mo agad 'yong karelasyon.

06:59.210 --> 07:01.838
Nag-away ba sila? Nagtalo ba sila?

07:01.921 --> 07:03.589
Kinausap siya ng mga detective.

07:03.673 --> 07:06.843
Nalaman nila na mapapatunayan niya
kung asan siya

07:06.926 --> 07:09.804
at ano'ng ginagawa niya sa oras na 'yon,
kaya lusot na siya.

07:12.723 --> 07:15.101
Sinabi ni Tony na hindi na siya babalik.

07:15.601 --> 07:17.019
Hindi ko naintindihan.

07:18.354 --> 07:20.773
"Anong hindi na siya babalik?"

07:21.899 --> 07:24.443
Naaalala kong umiiyak si Carlos.

07:24.527 --> 07:27.530
Hindi siya makahinga, tapos nasasaktan.

07:28.489 --> 07:31.492
Mapagmahal na babae 'yong mama ko.

07:31.576 --> 07:34.120
Bata pa siya no'ng nabuntis sa 'kin.

07:34.203 --> 07:35.955
Eighteen lang siya no'n.

07:36.038 --> 07:37.415
Naaalala ko 'yong ngiti niya.

07:37.498 --> 07:39.584
Naaalala ko 'yong tawa niya.

07:40.376 --> 07:42.003
Gustong-gusto ko siyang kasama.

07:42.503 --> 07:44.255
Pinapasaya niya 'ko.

07:45.756 --> 07:49.302
Parang isa siyang anghel
na nilagay sa buhay ng papa ko no'n

07:49.385 --> 07:52.638
para maging maayos 'yong buhay namin.

07:53.723 --> 07:58.060
Nakasama ko siya mula six years old ako.
Walang kaproble-problema no'n.

07:59.228 --> 08:01.939
Roommate ko si Carlos. 'Yong kapatid ko.

08:02.648 --> 08:06.611
No'ng magkakasama kami sa bahay,
lahat ginagawa namin nang magkakasama.

08:07.278 --> 08:09.447
Tinuring niyang anak si Tony.

08:10.406 --> 08:14.368
Naaalala ko no'ng buntis siya kay Amanda.

08:14.452 --> 08:15.995
Excited kami ni Carlos.

08:16.746 --> 08:18.873
Pinakitaan namin siya
ng sobrang pagmamahal.

08:19.832 --> 08:22.752
Lagi namin siyang kasama.

08:22.835 --> 08:26.088
Gano'n 'yong samahan ng pamilya namin.

08:26.172 --> 08:30.426
Kaya lang, basta na lang 'yong nawala
dahil sa nangyari.

08:37.350 --> 08:42.271
Isa si Detective Irma Rivera sa nangunguna
na Special Victims detective ko.

08:43.189 --> 08:45.858
Para siyang nanay sa mga bata,

08:45.942 --> 08:48.986
nakakatulong 'yon para makakuha siya
ng impormasyon sa kanila.

08:49.612 --> 08:53.199
Tinawagan ako sa opisina
para rumesponde sa 23rd Precinct,

08:53.282 --> 08:56.327
kasi may dalawang batang
gusto nilang ipa-interview sa 'kin.

08:57.662 --> 08:58.746
Pumasok ako sa kuwarto.

08:58.829 --> 09:01.999
Nakita ko 'yong dalawang cute na bata,
itim ang buhok, Spanish.

09:02.083 --> 09:04.001
Mukha silang natatakot.

09:04.085 --> 09:06.087
Pag mag-i-interview ka ng mga bata

09:06.170 --> 09:07.630
na may ganitong karanasan,

09:07.713 --> 09:11.467
ang pangunahing iniisip ko, ga'no karaming
impormasyon ang makukuha ko,

09:11.550 --> 09:15.596
pero gagawin ko 'yon nang mabagal,
hindi minamadali.

09:16.806 --> 09:17.848
Umalis ako sa presinto.

09:17.932 --> 09:22.103
Dinala ko sila sa bodega
sa 102nd Street sa may 3rd Avenue.

09:22.728 --> 09:26.190
Binilhan ko sila ng candy at inumin,
tapos binalik ko sila sa presinto.

09:26.774 --> 09:30.653
Sinamahan ko lang sila.
Magkahiwalay ko silang ininterview.

09:31.153 --> 09:35.283
Sinabi ko ulit sa police station
kung ano mismo 'yong nangyari.

09:37.660 --> 09:39.495
Binigyan siya ng ultimatum.

09:39.579 --> 09:43.666
Sabi niya, "Ang mga mata mo
o mga anak mo?"

09:44.584 --> 09:45.751
"Mata mo o mga anak mo,"

09:45.835 --> 09:48.879
hindi ko pa naririnig na sinabi 'yon
ng ibang salarin.

09:51.507 --> 09:53.050
Sabi sa kanya ni Mama,

09:54.176 --> 09:55.511
"Wag ang mga anak ko."

09:56.596 --> 09:59.598
Kaya sabi ni Mama sa 'min ni Carlos,

09:59.682 --> 10:03.853
dalhin namin si Amanda sa kuwarto.

10:03.936 --> 10:06.522
Nasa cabinet si Amanda, may hawak na unan.

10:06.606 --> 10:12.653
Tapos nasa sahig kami ni Tony,
nakatingin kami sa pinto.

10:13.529 --> 10:16.907
Pumunta sila sa kuwarto niya,
Narinig namin lahat.

10:18.284 --> 10:19.910
Magkayakap lang kami.

10:19.994 --> 10:23.914
Hinihintay naming kunin kami ni Mama,

10:25.708 --> 10:27.918
o kaya pumasok siya.

10:30.379 --> 10:32.298
Naaalala ko 'yong tunog

10:33.007 --> 10:34.467
ng lakad niya,

10:35.301 --> 10:36.594
tapos umalis na siya.

10:38.179 --> 10:42.016
No'ng isinigaw niya 'yong pangalan namin,
naaalala kong binuksan ko 'yong pinto.

10:42.099 --> 10:45.645
Nakita ko siya sa mahabang pasilyo
ng apartment namin,

10:45.728 --> 10:49.065
naliligo sa dugo,
tapos pinahihingi kami ng tulong.

10:50.232 --> 10:52.443
Pag binabalikan ko,

10:52.526 --> 10:54.445
nag-volunteer siyang isakripisyo

10:55.988 --> 10:57.239
'yong sarili niya.

10:58.783 --> 11:00.451
Hindi siya nagdalawang-isip.

11:05.331 --> 11:09.085
Nakita ng mga batang 'to
'yong pinakamasamang pwedeng makita.

11:09.168 --> 11:12.588
Binasag no'n 'yong pagiging inosente nila.

11:14.090 --> 11:15.925
Nagbigay din sila ng description

11:16.008 --> 11:19.428
sa sketch artist
ng New York City Police Department.

11:19.512 --> 11:23.057
Nagkaro'n ng idea 'yong mga detective
sa itsura ng salarin.

11:23.140 --> 11:26.352
Naaalala ko talaga
'yong kulay ng kutis niya.

11:26.435 --> 11:28.062
Maitim siya.

11:28.145 --> 11:30.106
Tapos flat 'yong buhok niya.

11:30.189 --> 11:35.569
Naglarawan sila ng lalaking Hispanic,
nasa 5'10", maitim ang kutis niya.

11:35.653 --> 11:39.323
Naka-blue na t-shirt siyang stripes,
tapos flattop 'yong buhok.

11:39.824 --> 11:41.742
'Yong ginawa niya sa mga batang 'to…

11:41.826 --> 11:45.079
Mga bata lang sila, nanay nila 'yon.
Sobrang sama.

11:45.746 --> 11:48.165
Gago talaga 'yong taong 'to.

11:52.420 --> 11:56.841
Galit na galit ang mga tao sa pagpatay.
Pinaghahahanap ang killer ngayong gabi.

11:56.924 --> 12:00.678
Mabuti siyang tao.
Hindi ako makapaniwalang patay na siya.

12:03.180 --> 12:04.932
Sabi ng report ng medical examiner,

12:05.015 --> 12:08.978
si Lourdes Gonzalez ay sinaksak
nang siyam na beses, ginahasa,

12:09.061 --> 12:10.646
at anim na linggong buntis.

12:11.480 --> 12:14.233
Mas bumigat 'yong pakiramdam ko
no'ng malamang buntis siya,

12:14.316 --> 12:16.861
kasi may nadamay na isa pang bata.

12:16.944 --> 12:19.488
Magbibigay si Mayor Koch ng $10,000 pabuya

12:19.572 --> 12:22.241
sa makakahuli sa lalaking
pumatay ng buntis.

12:22.324 --> 12:24.118
May sakit 'tong mamamatay-tao na 'to.

12:24.201 --> 12:27.288
Kaya ilalabas namin lahat ng puwersa
ng kapulisan

12:27.371 --> 12:29.957
para hanapin siya,
dagdag pa ang pabuyang 'to.

12:30.040 --> 12:33.210
Sa nangyari kahapon,
hinanap niya 'yong super.

12:33.711 --> 12:36.464
May suot siyang blue at white
na stripes na t-shirt.

12:36.547 --> 12:38.507
Nagpa-press conference kami

12:38.591 --> 12:43.471
para ipaalam sa publiko 'yong itsura niya
at na mag-iingat ang lahat.

12:43.554 --> 12:46.223
At sana, may lumitaw na witness.

12:46.307 --> 12:50.603
May narinig na pahayag 'yong bata
na parang,

12:50.686 --> 12:52.396
"Ang mga mata mo o mga anak mo?"

12:52.480 --> 12:55.775
No'ng nakita ko 'yong balita
tungkol kay Lourdes,

12:55.858 --> 12:59.403
saka kung ano 'yong sinabi sa kanya,
pati 'yong kalagayan,

12:59.487 --> 13:01.113
parang pamilyar sa 'kin.

13:01.197 --> 13:03.574
May narinig akong version
ng "mata mo o buhay mo,"

13:04.408 --> 13:05.367
naisip ko agad.

13:05.451 --> 13:08.621
Sabi ko, "Diyos ko! Putang ina!
Siya din 'yon!"

13:10.414 --> 13:14.084
Sa Sex Crimes Unit,
may nakuha kaming kaso no'ng June 11

13:14.168 --> 13:18.297
na katugma ng parehong MO
kay Lourdes Gonzalez.

13:18.380 --> 13:20.800
Kinausap namin 'yong biktima.

13:20.883 --> 13:23.803
Biglang may bagong pulis
na kumausap sa 'kin,

13:23.886 --> 13:27.681
pinakuwento ulit nila sa 'kin
'yong nangyari,

13:27.765 --> 13:30.142
bawat isang detalye.

13:33.395 --> 13:35.439
Tubong Brooklyn ako.

13:35.523 --> 13:39.485
Nakatira ako sa city,
tapos nagtrabaho pagkatapos mag-college.

13:40.736 --> 13:43.364
Magandang araw ng June 'yon. Masaya ako.

13:44.198 --> 13:46.325
Naglakad ako sa Central Park.

13:46.408 --> 13:50.329
Nakita ko sa news 'yong pag-atake
sa tumatakbo sa Central Park.

13:50.412 --> 13:53.290
Nabasa ko sa diyaryo. Nagkalat sa lahat.

13:53.374 --> 13:55.584
Natakot 'yong mga tao.

13:55.668 --> 13:57.962
No'ng araw na 'yon, naaalala ko,

13:58.045 --> 14:01.257
balisa ako, hindi ako mapakali,
gusto ko lang maging ligtas.

14:03.050 --> 14:05.886
Hindi ko alam na may nagmamanman sa 'kin,

14:06.804 --> 14:08.013
sinundan ako pauwi,

14:09.765 --> 14:11.141
nag-doorbell,

14:11.642 --> 14:16.105
tapos sabi niya, anak siya ng super
na may kailangang ayusin.

14:16.605 --> 14:19.316
Wala akong kamuwang-muwang,
binuksan ko 'yong pinto.

14:20.734 --> 14:22.152
Pumasok siya.

14:23.028 --> 14:26.866
Ni-lock niya 'yong pinto,
tapos sabi ko, "Naku."

14:29.326 --> 14:30.619
Nanlaban ako.

14:31.120 --> 14:33.414
Sinuntok niya 'ko sa mukha.
Nabali 'yong ilong ko.

14:33.497 --> 14:36.375
Tumigil na lang ako sa panlalaban.

14:40.379 --> 14:42.047
Naging maingat talaga ako,

14:42.131 --> 14:45.467
kasi pansin kong wala siya sa katinuan.

14:45.551 --> 14:48.971
Para 'kong humiwalay
at umangat sa katawan ko.

14:49.054 --> 14:50.723
Hihiwalay, tapos titingin ka pababa.

14:53.225 --> 14:56.270
Pagkatapos ng sexual assault,

14:56.937 --> 14:59.273
sabi niya, "Mata mo o buhay mo?"

14:59.356 --> 15:02.067
Sabi ko, "Kailangan ko 'yong mga mata ko."

15:02.151 --> 15:04.695
Sinaksak niya 'ko sa mukha.

15:04.778 --> 15:06.739
Buti na lang, hindi malaki 'yong kutsilyo,

15:06.822 --> 15:10.242
nagkaro'n lang ako ng mga sugat sa mukha
na kailangang tahiin.

15:10.993 --> 15:13.704
Tingin ko, importante sa kanya
'yong karahasan.

15:13.787 --> 15:15.164
Masaya 'yon para sa kanya.

15:17.499 --> 15:21.545
Nasa sahig ako ng banyo,
nakabaluktot na parang sanggol.

15:21.629 --> 15:25.341
Tapos kinuha niya lahat ng pera
at alahas ko,

15:25.424 --> 15:27.217
tapos sinara niya 'yong pinto.

15:30.137 --> 15:34.183
Tapos sinabi ko sa sarili ko,
"Wala kang nararamdaman ngayon."

15:34.266 --> 15:37.645
"Bukas, mawawasak ka."

15:37.728 --> 15:40.564
"Sisirain ka nito."

15:43.275 --> 15:44.234
Gano'n na nga.

15:45.653 --> 15:47.696
Nakakasa na ang paghahanap.

15:47.780 --> 15:49.573
Sabi ng pulis, may paglalarawan sila

15:49.657 --> 15:52.409
ng lalaking pinaniniwalaang pumatay
kay Lourdes Gonzalez.

15:52.493 --> 15:54.453
Sinasabi nilang
maaaring ito din ang lalaki

15:54.536 --> 15:58.666
na sumaksak sa isang babae noong Linggo
sa bahay nito sa East 116th Street.

15:58.749 --> 15:59.833
Nakaligtas siya.

15:59.917 --> 16:02.044
May pagkakapareho ang dalawang kaso

16:02.127 --> 16:06.006
at 'yon ang pagkahumaling ng suspect
sa mata ng mga biktima niya.

16:06.090 --> 16:10.844
Alam kong iisa 'yong rapist na 'yon
na may parehong modus operandi.

16:10.928 --> 16:16.141
Parehong weapon. Pareho 'yong sinasabi.
Parehong paraan ng pagkuha ng biktima.

16:16.725 --> 16:19.478
Mga babaeng nasa bente lang ang edad.

16:19.561 --> 16:23.774
Pero 'yong pangalawang biktima,
ginahasa, tapos pinatay.

16:27.903 --> 16:30.531
Nagtipon kanina para magluksa
ang mga kaibigan at kaanak

16:30.614 --> 16:32.282
ng 24 na taong si Lourdes Gonzalez.

16:34.702 --> 16:36.078
Naaalala ko 'yong burol niya.

16:36.161 --> 16:42.376
Tandang-tanda ko 'yong simbahan,
punong-puno ng tao.

16:44.920 --> 16:48.007
Hindi ko na naaalala na nakausap ko
si Carlos pagkatapos no'n.

16:48.590 --> 16:51.010
Pinaghiwalay na kami pagkatapos, e.

16:54.221 --> 16:57.307
Tingin ko, madaling solusyon

16:57.391 --> 17:01.186
'yong mapunta si Carlos
sa pamilya ni Mama,

17:01.270 --> 17:03.647
tapos naiwan ako sa papa ko.

17:05.023 --> 17:08.610
Hindi nila alam
sino'ng mag-aalaga sa 'kin.

17:08.694 --> 17:12.197
Walang may gusto ng responsibilidad
na alagaan ako.

17:12.823 --> 17:14.366
Naramdaman ko 'yon.

17:15.451 --> 17:19.204
Nagpalipat-lipat ako ng bahay.
Ang hirap para sa 'kin no'n.

17:24.042 --> 17:26.378
Hindi ko naintindihan 'yong desisyon

17:26.462 --> 17:29.590
na pinadala nila 'yong kapatid kong babae
sa lola ko sa Puerto Rico.

17:30.924 --> 17:35.012
Tingin ko, walang kakayahan 'yong papa ko

17:35.095 --> 17:37.097
na alagaan ako na isang sanggol.

17:39.892 --> 17:42.561
Best friend ko si Carlos, e.
Magkasama kami sa lahat.

17:43.729 --> 17:47.691
Kung nakakapag-usap lang kami
kahit na mga bata pa kami,

17:48.692 --> 17:51.528
magkakaro'n sana kami ng support system.

17:53.280 --> 17:55.407
Dahil sa lahat ng nangyari,

17:55.908 --> 17:57.910
pakiramdam ko, hindi na 'ko ligtas.

17:58.744 --> 18:01.830
Si Mama lang 'yong nag-iisang tao
na nagparamdam na ligtas ako.

18:06.960 --> 18:09.338
1 BUWAN MATAPOS ANG HOMICIDE
KAY LOURDES GONZALEZ

18:09.421 --> 18:13.675
No'ng hapon ng July 19
sa sex crimes squad,

18:14.426 --> 18:20.349
tinawagan kami ng 19th Precinct
na meron na namang ni-rape.

18:20.432 --> 18:25.229
Nangyari 'yong panggagahasa sa 95th
and Madison, malapit sa Central Park.

18:26.021 --> 18:31.110
Rumesponde kami sa ospital
para kausapin 'yong biktima.

18:31.944 --> 18:34.321
Malala 'yong pag-atake sa kanya.

18:34.404 --> 18:37.658
May mga hiwa siya sa mukha at binti.

18:38.951 --> 18:41.245
Kaya hindi mo pwedeng pilitin.

18:41.954 --> 18:45.249
Pumunta ako sa sex crimes squads,
kasi isa 'yon sa mga lugar

18:45.332 --> 18:48.377
na makakagawa talaga ng pagbabago
sa buhay ng isang tao.

18:48.460 --> 18:50.754
Gusto ko do'n, tumutulong sa mga biktima.

18:52.756 --> 18:56.009
Halos sa New York City na 'ko lumaki.

18:56.093 --> 18:58.971
Lagi kong nababalitaan
'yong mga karahasan.

18:59.596 --> 19:03.016
Parang regular na pangyayari na 'yon
sa New York, e…

19:03.684 --> 19:05.477
pag hindi ikaw.

19:06.145 --> 19:12.067
Kaka-20 ko pa lang.
Kumukuha ako ng art classes,

19:13.569 --> 19:16.113
tapos pauwi na 'ko no'n.

19:18.782 --> 19:20.868
Sumakay ako ng elevator pataas.

19:21.660 --> 19:22.870
Tapos…

19:23.537 --> 19:26.790
Nakatayo ako sa harap ng pinto
ng apartment ko,

19:26.874 --> 19:28.834
may hawak akong susi.

19:28.917 --> 19:30.752
Tapos may narinig akong parating…

19:33.213 --> 19:35.174
na may kakaibang klase ng paghinga.

19:35.257 --> 19:39.011
Malakas, tapos mabilis.

19:40.304 --> 19:43.348
Nilampasan niya 'ko,

19:43.432 --> 19:47.769
umakyat siya sa hagdan, tapos bumaba ulit.

19:47.853 --> 19:49.813
Sabi ko, "Sa'n ka ba pupunta?"

19:49.897 --> 19:55.360
Sa puntong 'yon,
sinunggaban niya 'ko na may kutsilyo,

19:56.737 --> 19:59.990
tapos sabi niya,
"Gusto lang kitang makausap."

20:01.033 --> 20:05.370
Tinutukan niya 'ko ng kutsilyo sa batok.

20:08.290 --> 20:10.292
Kaya pinapasok ko siya.

20:12.836 --> 20:15.255
Tapos sabi niya, "Maghubad ka."

20:16.131 --> 20:19.676
May naramdaman akong reaksiyon.

20:19.760 --> 20:24.306
Alam ko, dapat maging kalmado ako

20:24.389 --> 20:27.476
at maging malumanay

20:27.559 --> 20:30.854
para makaligtas.

20:34.650 --> 20:37.361
Pagkatapos,

20:37.986 --> 20:41.657
hinugot niya 'yong telepono sa saksakan.

20:42.991 --> 20:45.035
Tinali niya ako.

20:45.118 --> 20:47.913
Saka niya sinabing
"Mga mata mo o buhay mo?"

20:49.373 --> 20:52.960
Kinuha niya 'yong blade.

20:53.043 --> 20:56.254
Tapos hiniwaan niya ako sa taas at baba

20:57.506 --> 20:59.216
ng mga mata ko…

21:05.806 --> 21:09.434
Naabot ko na 'yong limit ko.

21:09.935 --> 21:13.146
Buti na lang, tumayo na siya.

21:14.231 --> 21:16.525
Tapos umalis na sa kuwarto.

21:17.901 --> 21:22.823
Gusto kong makalimutan
na hindi ako lumaban.

21:24.825 --> 21:26.785
'Yong natural na reaksiyon,

21:27.369 --> 21:28.829
pinigilan ko 'yon,

21:28.912 --> 21:32.249
sinakripisyo ko 'yon para…

21:32.332 --> 21:35.585
Hindi ko na naayos 'yon.

21:35.669 --> 21:40.173
Nangyayari pa din 'yon hanggang ngayon.

21:45.554 --> 21:47.723
Hindi mo masisiguro na pareho 'yon,

21:47.806 --> 21:52.060
pero habang nadadagdagan 'yong impormasyon
na nakukuha ko sa nagreklamo,

21:52.144 --> 21:55.439
mas lalo kong nakikita
na pwedeng meron nang pattern.

21:55.522 --> 21:58.734
Andiyan na 'yong MO, paulit-ulit lang.

21:58.817 --> 22:03.822
Nagpumilit pumasok sa bahay, nanggahasa,
nang-sodomize, nagnakaw 'yong salarin.

22:03.905 --> 22:06.158
Tapos sinabing "Mga mata mo o buhay mo?"

22:06.241 --> 22:08.910
Nanatili lang siya sa isang lugar.

22:09.870 --> 22:12.873
Naghahanap 'yong mga kriminal
ng gagana para sa kanila.

22:12.956 --> 22:15.125
Pag gumana nang isang beses,
gagana 'yon ulit.

22:15.208 --> 22:17.252
Alam ko nang may pattern rapist ako.

22:17.336 --> 22:20.505
Sinusubukan kong wag iuwi 'yong trabaho,

22:20.589 --> 22:22.883
pero may malayang serial rapist.

22:22.966 --> 22:26.094
Mag-aalala ka sa pamilya mo,
sa mga anak mo.

22:26.178 --> 22:30.015
Paulit-ulit mo silang pinag-iingat.

22:30.098 --> 22:32.851
Sinasabi mo lagi sa asawa mo,

22:32.934 --> 22:35.937
"Wag kang magbubukas ng pinto
sa hindi mo kakilala."

22:36.021 --> 22:39.566
Sobra-sobrang pag-iingat, alam mo 'yon?

22:40.192 --> 22:41.902
Pinakamalaking inaalala namin no'n

22:41.985 --> 22:44.613
na baka tumira na naman 'yong salarin.

22:44.696 --> 22:46.740
Meron na namang papatayin o gagahasain.

22:46.823 --> 22:48.492
Inilabas sa balita.

22:48.575 --> 22:50.952
Pinaskil 'yong sketch sa buong lugar.

22:51.036 --> 22:54.164
Kumakatok kami sa mga bahay
at sinasabi sa mga tao 'yong nangyari

22:54.247 --> 22:57.334
para malaman kung may mga nakakita
o may nakakakilala sa sketch.

22:57.417 --> 23:01.755
Nagbukas ng hotline 'yong pulis
para sa kahit anong impormasyon sa kaso.

23:01.838 --> 23:04.841
Gumawa kami ng hotline para sa mga tip.
Tatawag sila.

23:04.925 --> 23:08.637
"May lalaking nakatira dalawang bahay
mula sa 'kin na kamukha ng description."

23:08.720 --> 23:11.973
"Wala akong tiwala sa kanya.
Kahina-hinala siya."

23:12.057 --> 23:16.603
O kaya, "Nakita ko siyang may kutsilyo,
naghihiwa ng orange no'ng isang araw."

23:19.523 --> 23:22.067
Kailangan mong tukuyin lahat
ng lead na 'yon.

23:23.026 --> 23:26.530
Sa kasamaang palad,
walang gumana sa mga 'yon sa kasong 'to.

23:27.864 --> 23:30.534
Ginagahasa ang mga babae sa New York
at sa buong bansa.

23:30.617 --> 23:31.868
Alam kong nangyari 'to.

23:33.703 --> 23:35.831
Pero hindi ko masyadong inisip.

23:35.914 --> 23:37.749
Kailangan lang maging maingat sa buhay.

23:38.250 --> 23:40.043
Tingin mo, mangyayari 'yon sa gabi

23:40.127 --> 23:43.380
o sa lugar na hindi masyadong ligtas,

23:43.463 --> 23:46.007
pero isang magandang hapon 'yon, e.

23:46.091 --> 23:49.136
Hindi mo aakalaing mangyayari 'yon no'n.

23:50.262 --> 23:53.390
Pumunta ako sa New York para mag-aral
sa maliit na fashion school.

23:53.473 --> 23:57.477
Sabado ng hapon 'yon.
May kumatok sa pinto.

23:58.353 --> 24:01.022
Pagbukas ko,
nilagay niya 'yong kamay niya sa mukha ko.

24:01.106 --> 24:02.941
Parang tinulak niya 'ko.

24:04.109 --> 24:06.153
Mararamdaman mo 'yong galit, e.

24:06.236 --> 24:08.572
Alam mong puno lang siya ng galit.

24:09.573 --> 24:12.200
Ni-rape niya 'ko, parang dalawang beses…

24:12.284 --> 24:15.662
May parte ng alaala ko na medyo malabo na,

24:15.745 --> 24:17.789
nawala, o nabaon na lang sa limot.

24:19.833 --> 24:23.336
Gusto niyang kunin 'yong card ko
para kumuha ng pera.

24:23.420 --> 24:25.213
Sabi niya, "Wala akong tiwala sa 'yo."

24:25.297 --> 24:27.674
"Kailangan kitang itali o patayin."

24:27.757 --> 24:29.176
Sabi ko, "Kukuha ako ng scarf."

24:29.259 --> 24:32.888
Kaya lumakad ako sa pinto
para kumuha ng scarf.

24:33.430 --> 24:36.725
Maliit na studio apartment 'yon,
pero hinayaan niya 'kong dumistansya.

24:36.808 --> 24:38.810
Kakaiba 'yon, kasi nakatutok siya sa 'kin.

24:40.020 --> 24:43.273
Parang may nagsabi sa 'kin,
"Umalis ka na."

24:43.356 --> 24:45.692
"Pagkakataon mo na 'to. Sige na."

24:47.027 --> 24:48.236
Tumakbo akong sumisigaw.

24:48.320 --> 24:50.363
Hinabol niya ako.

24:50.989 --> 24:53.575
Pumunta ako sa super.
Hindi ko alam ang sinabi ko.

24:53.658 --> 24:56.912
"Na-rape ako. Hinahabol niya ako."
Parang gano'n.

24:57.662 --> 25:00.290
Nahuli siya ng super,
tapos may isa pang nakahuli.

25:00.957 --> 25:02.918
Hindi siya pinakawalan para sa mga pulis.

25:08.632 --> 25:12.302
May tumawag na pulis na nagsasabing
may nahuli silang salarin.

25:13.887 --> 25:16.264
Matias Reyes daw 'yong pangalan niya.

25:16.765 --> 25:21.770
Walang pagtatanong o pamimilit,
sinabi niyang "Ako ang gumawa."

25:22.270 --> 25:27.567
Isa siyang 18 taong gulang na lalaki,
tahimik, 5'10", maitim ang kutis.

25:27.651 --> 25:30.862
No'ng ini-interview siya ng mga detective,
nalaman nila

25:30.946 --> 25:35.283
na pwedeng ito din 'yong gumawa
ng mga naunang rape at homicide.

25:35.367 --> 25:37.369
Kaya nagpatawag kami ng DA.

25:37.869 --> 25:41.581
Nakikita na nila
na nabubuo na 'yong pattern.

25:41.665 --> 25:44.501
Pwedeng sangkot nga siya sa homicide.

25:44.584 --> 25:46.544
Lahat sila, puro mga kabataang babae.

25:46.628 --> 25:50.048
Lahat sila, nilinlang o kaya nilooban.

25:51.383 --> 25:54.636
Lahat nangyari sa loob ng 20 blocks.

25:54.719 --> 25:59.474
Lahat sila ginamitan ng kutsilyo,
ninakawan, saka ginahasa.

26:01.726 --> 26:05.272
Pinapupunta nila 'ko sa station
para tukuyin…

26:05.355 --> 26:07.857
Para lang tumingin sa lineup.
'Yon lang 'yong sabi nila.

26:08.608 --> 26:11.111
Isang tingin pa lang,
alam ko na kung sino.

26:11.611 --> 26:13.196
Nanginginig ako sa takot.

26:13.280 --> 26:15.448
Kusa na 'yong reaksiyon na 'yon.

26:15.532 --> 26:18.577
Walang duda na ito 'yong lalaking 'yon.

26:19.494 --> 26:20.495
Walang duda.

26:21.746 --> 26:24.791
Naaalala ko no'ng nabalitaan kong
nahuli siya,

26:24.874 --> 26:28.837
tapos kailangan kong makipagkita
sa detective.

26:29.588 --> 26:32.632
Nagulat ako no'ng makita ko siya.

26:33.633 --> 26:37.220
Pareho pa din 'yong suot niyang t-shirt.

26:37.304 --> 26:39.931
Malinaw na malinaw 'yong naaalala ko.

26:40.015 --> 26:42.017
Alam kong siya 'yon.

26:43.601 --> 26:46.896
Sinabi niya sa mga detective
na nakipagtalik siya do'n sa mga babae.

26:47.397 --> 26:49.149
May sira ang taong 'yon.

26:51.526 --> 26:54.612
Sinabi niyang marami na siyang ginahasa,

26:54.696 --> 27:00.744
pero itinanggi ni Reyes na kagagawan niya
'yong homicide ni Lourdes Gonzalez.

27:01.328 --> 27:05.332
Sa puntong 'yon,
pinakitaan ng sketch si Reyes

27:05.415 --> 27:11.546
na nanggaling sa mga anak
ni Lourdes Gonzalez.

27:11.629 --> 27:14.924
Tiningnan ni Matias,
tapos sabi ng detective,

27:15.008 --> 27:16.635
"Pamilyar ba?"

27:16.718 --> 27:19.721
Sabi ni Matias, "Oo, kamukha ko."

27:19.804 --> 27:22.891
Tumingin siya sa mga detective,
tapos sinabi, "Lagot na 'ko."

27:24.517 --> 27:27.187
Umamin na si Matias Reyes

27:27.270 --> 27:30.690
sa pagpatay kay Lourdes Gonzalez.

27:31.983 --> 27:33.068
Kinuhanan ng video.

27:34.027 --> 27:37.947
Minsan, nagrereklamo at nagwawala siya.
Talagang galit.

27:38.031 --> 27:40.784
Minsan naman, nagsisisi siya.

27:40.867 --> 27:42.827
Hihiyaw siya ng "Mommy".

27:43.995 --> 27:46.790
Tapos nagpumiglas siya, sumisigaw.

27:46.873 --> 27:50.585
Sabi niya, inagaw ni Lourdes Gonzalez
'yong kutsilyo,

27:50.668 --> 27:53.672
pero nanginginig siya sa takot.

27:53.755 --> 27:55.882
Sabi niya, kinuha niya 'yong kutsilyo.

27:55.965 --> 27:57.926
Tapos saka niya pinatay.

27:59.511 --> 28:04.224
No'ng nangyari 'to, nine years old
at one year old 'yong mga anak ko.

28:04.307 --> 28:08.520
Kaya nakaka-relate ako sa pangangailangan
na protektahan 'yong mga anak mo.

28:08.603 --> 28:11.231
Kailangang maintindihan mo siya.

28:11.314 --> 28:14.609
'Yong idea na binalahura 'yong tao,

28:14.693 --> 28:17.237
sinaksak nang siyam na beses,
ang sama sa loob.

28:17.821 --> 28:22.325
May pabigla-biglang galit si Matias Reyes.

28:22.409 --> 28:23.743
Para siyang bombang sasabog.

28:24.536 --> 28:28.581
Pormal siyang kinasuhan
ng four counts of rape, first degree,

28:28.665 --> 28:30.542
sodomy, burglary,

28:30.625 --> 28:32.961
assault with a deadly weapon,

28:33.044 --> 28:34.796
saka one count ng homicide.

28:34.879 --> 28:39.342
Kinasuhan ang 18 anyos na si Matias Reyes
ng serye ng brutal na panggagahasa

28:39.426 --> 28:43.012
sa East Side ng Manhattan.
Pinatay pa ang isa sa mga ito.

28:43.513 --> 28:45.098
Nalaman ko pinatay niya si Lourdes.

28:45.181 --> 28:49.602
Ang masakit do'n, buhay ako,
tapos siya, namatay.

28:52.188 --> 28:54.691
Tanda ko no'ng natanggap ko 'yong balita.

28:55.525 --> 28:59.404
Nakaramdam ako ng ginhawa.

29:00.447 --> 29:03.324
Naaalala kong nakita ko sa diyaryo
na nahuli siya.

29:03.408 --> 29:04.868
Pagkakita ko sa picture…

29:05.869 --> 29:07.203
Naalala ko siya.

29:09.038 --> 29:11.791
Kaya alam ko na agad na siya 'yon.

29:15.420 --> 29:18.089
Tinawagan ako ng sarhento ko. Sabi niya,

29:18.173 --> 29:22.218
"Irma, may kilala ka bang Matias Reyes?"

29:22.302 --> 29:23.136
Sabi ko, "Oo."

29:24.095 --> 29:28.641
No'ng April 17, 1989, nakuha ko
'yong pangalan niya na posibleng suspect

29:28.725 --> 29:31.102
sa kasong hawak ko na may nangyaring rape

29:31.186 --> 29:34.856
sa 106th Street sa East Side
ng Central Park.

29:34.939 --> 29:39.944
Nauna nang dalawang araw 'yong kaso ko
sa kaso ng Central Park jogger.

29:42.113 --> 29:44.866
Ininterview namin 'yong biktima,
napansin niya daw

29:44.949 --> 29:47.410
na bagong tahi 'yong baba ng lalaki.

29:48.369 --> 29:49.954
No'ng 1989,

29:50.038 --> 29:53.082
maraming ospital ang may log
sa emergency room

29:53.166 --> 29:55.877
kung sino'ng dumating
at ano'ng dahilan nila.

29:55.960 --> 29:58.713
Kaya pumunta kami sa lahat ng ospital.

29:58.797 --> 30:00.215
Tiningnan namin 'yong log.

30:00.298 --> 30:03.384
May isang lalaki na may bagong tahi
sa baba niya,

30:03.468 --> 30:07.263
tapos "Matias Reyes" 'yong pangalan
sa partikular na entry na 'yon.

30:08.932 --> 30:11.976
Nag-background check ako.
Wala siyang criminal records.

30:12.060 --> 30:14.812
Walang naka-file na picture niya.
Walang kahit ano.

30:14.896 --> 30:19.275
Tapos hinugot ako ng boss ko sa kaso.
Inilagay ako sa child abuse team.

30:21.361 --> 30:24.697
Wala akong choice, kaya medyo nainis ako.

30:24.781 --> 30:27.659
Kaya namatay na lang 'yong kaso.

30:28.743 --> 30:31.871
Sayang lang, kasi tinanggal ng pamunuan
ng Special Victims Unit

30:31.955 --> 30:34.666
si Irma sa kasong 'to,
tapos inilipat sa ibang kaso.

30:35.583 --> 30:38.753
Pero tandaan n'yo, 1989 'to.

30:38.837 --> 30:41.923
Nakakaranas kami ng matinding buhos
ng mga krimen

30:42.006 --> 30:45.969
na sumasagad sa mga kakayanan namin.

30:47.470 --> 30:50.974
Tumatak sa utak ko 'yong pangalang Matias.

30:51.057 --> 30:53.893
No'ng tinawagan ako ni Sergeant McLaughlin
at sinabi niya

30:53.977 --> 30:56.271
na 'yon 'yong pumatay…

31:01.734 --> 31:03.444
No'ng sinabi niya na 'yon

31:03.528 --> 31:06.322
'yong pumatay ng nanay
sa harap ng mga anak niya,

31:06.406 --> 31:08.324
sobrang sama ng pakiramdam ko.

31:09.409 --> 31:12.078
Ilang taong masama 'yong loob ko.

31:12.161 --> 31:14.038
Lagi ko silang naiisip.

31:18.710 --> 31:20.253
Kung nahuli ko siya sa kaso ko,

31:20.336 --> 31:23.006
alam kong ibang-iba 'yong mangyayari.

31:23.089 --> 31:25.717
Hindi sana mabibiktima
'yong ibang biktima.

31:25.800 --> 31:28.094
Hindi mawawalan ng ina
'yong mga batang 'yon.

31:28.177 --> 31:30.847
At 'yon ang pinakanakaapekto sa 'kin.

31:31.681 --> 31:33.099
Alam mo 'yon…

31:39.647 --> 31:42.358
Mahirap para sa mga detective
'yong mga kaso

31:42.859 --> 31:44.903
na may sangkot na bata.

31:44.986 --> 31:46.779
Para sa 'kin, isa si Irma

31:46.863 --> 31:49.365
sa mga pinakamagagaling na detective
na nakatrabaho ko.

31:49.449 --> 31:52.076
May malasakit talaga siya
sa ginagawa niya.

31:55.163 --> 31:59.792
Nakikita n'yo ang isang lalaking
pinaniniwalaang rapist at mamamatay-tao,

31:59.876 --> 32:01.586
ang 18 anyos na si Matias Reyes.

32:04.047 --> 32:06.799
Kaya pagpasok ko no'ng araw na 'yon,
pagdating ko sa opisina,

32:06.883 --> 32:08.760
pinakitaan ako ng picture niya.

32:08.843 --> 32:11.888
Pagkakita ko sa picture,
"Si Matias Reyes 'to? Kilala ko 'to!"

32:11.971 --> 32:14.307
Bata pa lang siya, kilala ko na siya.

32:14.390 --> 32:17.477
Nagtatrabaho siya malapit sa 23 Precinct.

32:17.560 --> 32:21.481
Sa bodegang 'to, nagtinda si Reyes ng kape
sa mga pulis ng kalapit na presinto.

32:21.564 --> 32:24.317
Para sa 'kin, mabuting tao siya.
Isa sa mga pinakamabait.

32:24.400 --> 32:27.278
Nasa 23 ako mula 1982 hanggang 1987.

32:27.362 --> 32:29.322
Lagi ko siyang nakikita.

32:30.073 --> 32:31.491
Di ko alam 'yong pangalan niya,

32:31.574 --> 32:33.993
kilala ko lang siya
na nagtatrabaho sa tindahan.

32:34.077 --> 32:35.745
Tapos naisip ko, "Teka."

32:35.828 --> 32:40.625
"Dinala ko mismo sina Carlos at Tony
sa tindahang 'yon para bumili ng candy."

32:40.708 --> 32:42.877
Alam kong wala siya do'n, pero kahit na…

32:44.045 --> 32:45.380
Nabahala ako do'n.

32:47.423 --> 32:50.635
Nalaman namin sa pakikipag-usap
kay Irma Rivera

32:50.718 --> 32:54.389
na natukoy nila 'yong taong
nagngangalang Matias Reyes

32:54.472 --> 32:57.392
bilang posibleng may sala
sa isa pang kaso.

32:57.475 --> 33:00.853
Kaya lang, umalis na 'yong biktima
sa State of New York.

33:00.937 --> 33:03.940
Hindi kami sinuwerte na mahanap
'yong biktima na 'yon.

33:05.233 --> 33:08.986
Simula ng paggamit ng DNA
'yong taong 1989.

33:10.863 --> 33:14.325
Nagpasa kami ng mga DNA sample
sa tatlong rape,

33:14.409 --> 33:19.080
saka 'yong pang-apat na rape at homicide
ni Lourdes Gonzalez sa FBI.

33:19.163 --> 33:23.793
Lahat ng kaso nag-match sa DNA
ni Matias Reyes.

33:24.460 --> 33:27.964
Kaya nagdesisyong umaming guilty
si Matias Reyes.

33:30.508 --> 33:34.137
Hindi lumipas 'yong hearing na 'yon
nang walang nangyayari.

33:34.220 --> 33:38.391
Nalipat 'yong galit ni Reyes
sa defense lawyer niya,

33:38.474 --> 33:40.309
tapos inatake niya sa harap ng korte.

33:42.645 --> 33:43.896
Sino'ng gagawa no'n?

33:43.980 --> 33:46.524
Pa'no mo nagawang sirain 'yong sarili mo
nang gano'n?

33:46.607 --> 33:48.526
Hindi niya ma-control 'yong dahas niya.

33:49.819 --> 33:52.488
Nahatulan siya ng 33 at 1/3 years.

33:53.781 --> 33:56.659
Kalaunan, pwede siyang mabigyan ng parole.

33:57.201 --> 33:58.995
Pwede siyang makalaya.

33:59.704 --> 34:00.913
Pwede siyang lumaya.

34:00.997 --> 34:06.002
Pa'no ako mabubuhay na alam kong
pwede siyang makalaya?

34:06.085 --> 34:07.211
Bakit?

34:09.505 --> 34:11.841
Sa puntong 'yon, akala namin,
'yon na ang katapusan

34:11.924 --> 34:16.095
ng paghahasik ng krimen ni Matias Reyes.

34:16.721 --> 34:19.015
Pero malalaman pa namin

34:19.098 --> 34:21.517
na may ibang krimen pa siyang ginawa

34:21.601 --> 34:24.103
na hindi namin alam na ginawa niya.

34:35.782 --> 34:39.035
No'ng 2002, tumawag si Matias Reyes
sa opisina ng district attorney.

34:39.118 --> 34:41.245
Naghahanap siya ng makakausap

34:41.329 --> 34:43.623
tungkol sa impormasyong
gusto niyang ibigay.

34:43.706 --> 34:46.417
May lumantad na isang lalaking
nagngangalan na Matias Reyes.

34:46.501 --> 34:49.003
Inaako niya na mag-isa niyang inatake
at ginahasa

34:49.087 --> 34:51.214
'yong babae sa Central Park noong 1989.

34:51.297 --> 34:53.549
Lumapit ako sa likod niya.

34:53.633 --> 34:55.593
Hinampas ko siya ng kahoy,
pinalo ko sa ulo.

34:55.676 --> 34:57.512
Tapos kinaladkad ko sa damuhan.

34:57.595 --> 34:59.806
Ni-rape ko siya do'n.

34:59.889 --> 35:06.687
Sinasabi ni Matias Reyes na sangkot siya
sa kaso ng 1989 Central Park jogger.

35:06.771 --> 35:10.233
Hindi na nakakagulat at kakaiba
na biglang may makikisali

35:10.316 --> 35:12.860
sa kasong sikat sa media,
totoo man o hindi.

35:12.944 --> 35:17.573
Ang kakaibang bahagi nito,
sinasabi niyang mag-isa lang siya.

35:19.325 --> 35:21.577
No'ng umamin si Matias Reyes

35:21.661 --> 35:26.207
at sinabing mag-isa niyang ginawa
ang panggagahasa kay Trisha Meili,

35:26.290 --> 35:31.170
na kinilala bilang Central Park jogger,
may limang binatilyo nang kinasuhan

35:31.254 --> 35:35.675
at nakulong nang mahabang panahon
para sa krimeng ito.

35:35.758 --> 35:37.760
Lagi nilang sinasabi na inosente sila.

35:37.844 --> 35:40.972
Paulit-ulit nilang sinasabi 'yon
pag may pagkakataon.

35:41.055 --> 35:47.103
Sa katunayan, nakita ng isa sa kanila,
ni Korey Wise, si Reyes sa kulungan

35:47.186 --> 35:49.313
at nagkaro'n ng pag-aaway.

35:49.397 --> 35:52.692
Nakadagdag siguro 'yon sa dahilan ni Reyes
para umamin.

35:52.775 --> 35:58.364
Nagdesisyon ang NYPD na bumuo
ng task force sa pag-iimbestiga.

35:58.447 --> 36:01.951
Pinamunuan ko 'yon
para tingnan ang papel ni Matias Reyes

36:02.034 --> 36:03.744
sa kaso ng Central Park jogger.

36:03.828 --> 36:07.623
Alam nating may DNA ni John Doe
sa kasong 'yon

36:07.707 --> 36:10.334
na hindi natukoy kung kanino.

36:11.210 --> 36:15.590
Kaya kumuha sila ng DNA sample
kay Matias Reyes para pagtugmain.

36:16.174 --> 36:21.554
Si Matias Reyes nga ang nang-rape
sa Central Park jogger, si Patricia Meili,

36:21.637 --> 36:24.599
dahil DNA niya 'yong nakuha

36:24.682 --> 36:27.602
no'ng umagang
dinala si Patricia sa ospital.

36:28.978 --> 36:35.484
Sana meron na tayong DNA data bank
no'ng '89, '90, saka '91.

36:35.568 --> 36:39.488
Mapapadali sanang mapag-ugnay
'yong mga kasong 'to.

36:39.572 --> 36:42.074
Hindi lang 'to tungkol sa pagkakaso
sa mga nasasakdal.

36:42.158 --> 36:44.994
Tungkol din 'to sa pag-aabsuwelto
sa mga inosente.

36:45.661 --> 36:51.167
Kaya sa bagong impormasyong
si Matias Reyes 'yong hindi kilalang DNA,

36:51.250 --> 36:54.045
tapos sinabi niyang mag-isa lang siya,

36:54.962 --> 37:00.760
pinawalang-bisa ang kaso
ng limang nasasakdal, dapat lang naman.

37:00.843 --> 37:02.428
MALI ANG MGA NAHULI

37:02.511 --> 37:05.389
Tagumpay ng mga tao 'yon.
'Yon ang makukuha natin do'n.

37:06.098 --> 37:07.975
GATE NG MGA PINAWALANG-SALA

37:08.059 --> 37:11.562
Kaya lang, mag-iiwan 'to ng masamang marka

37:11.646 --> 37:15.733
sa relasyon ng NYPD sa Black community

37:15.816 --> 37:17.026
sa matagal na panahon.

37:18.653 --> 37:22.698
Masaya ako para sa limang binata
na maling pinaratangan,

37:23.199 --> 37:24.867
pero walang naitulong 'yon

37:24.951 --> 37:29.664
kundi ibalik 'yong mga emosyon,
pakiramdam, saka alaala ko.

37:34.835 --> 37:37.797
-Inatake mo ba 'yong Central Park jogger?
-Oo.

37:38.673 --> 37:41.384
Nasa 20/20 siya, sabi ko, "Ano?"

37:41.467 --> 37:43.219
Parang "Anong kalokohan 'to?"

37:43.302 --> 37:49.183
Pag bumabalik 'yong nakaraan,
parang sinasabi ng buhay, "Alam mo?"

37:49.267 --> 37:51.102
"Palagi na 'tong nandito,

37:51.185 --> 37:55.731
hindi totoo 'yong makakabalik ka
sa simula."

37:55.815 --> 37:59.110
Bumalik lang ulit 'yong galit ko.

38:00.861 --> 38:05.116
Kailangang itama 'yong kawalang-hustisya
na ginawa sa Central Park Five,

38:05.199 --> 38:10.413
pero may nangyari ding kawalang-hustisya
sa lahat ng biktima ni Matias Reyes.

38:11.205 --> 38:14.959
Kaya no'ng 2019,
may sinulat ako para sa The Cut

38:15.042 --> 38:17.503
na pinamagatang
"Bago at Pagkatapos ng Jogger."

38:17.586 --> 38:22.008
Hindi lang 'yong mga anak ni Lourdes
'yong nakausap ko,

38:22.091 --> 38:25.344
nakausap ko din 'yong tatlong babae

38:25.428 --> 38:28.806
na biktima ng mga sexual assault
na ikinaso kay Reyes.

38:29.390 --> 38:32.351
Ito 'yong mga taong nawala sa kuwento

38:32.935 --> 38:37.106
ng kilala natin ngayon
na "kaso ng Central Park jogger."

38:38.899 --> 38:41.110
Deserve niyang maikuwento
'yong kuwento niya.

38:41.861 --> 38:45.656
Mas magandang ikuwento 'yon
kasama 'yong mga anak niya.

38:45.740 --> 38:46.741
Basta…

38:47.533 --> 38:50.369
Basta nagpapasalamat ako
sa lahat ng ginawa niya para sa 'kin.

38:52.246 --> 38:55.958
Nalulungkot lang ako na hindi niya nakita

38:56.042 --> 38:58.044
kung ga'no kabuting tao 'yong mama niya.

38:59.462 --> 39:02.840
Sa kuwento pa lang ng mga kuya ko…

39:04.175 --> 39:06.010
Mabuting tao talaga siya.

39:06.093 --> 39:09.013
Kahit wala siya dito nang personal,

39:09.513 --> 39:11.057
pakiramdam ko, ginabayan niya ako.

39:12.350 --> 39:15.811
Nangyari 'to no'ng 1989.

39:16.312 --> 39:19.607
Kaya sa lahat ng nilaro kong sports,
'yon ang jersey number ko.

39:19.690 --> 39:21.776
Pagpupugay lang 'yon sa mama ko.

39:22.485 --> 39:24.236
Pakiramdam ko,

39:24.779 --> 39:29.158
nilagay siya sa buhay ko

39:29.241 --> 39:32.370
para mapunta ako sa mas mabuting landas.

39:33.245 --> 39:37.416
Tinuro niyang pahalagahan ang edukasyon.
Dapat maging mabuti akong halimbawa.

39:37.500 --> 39:38.501
Ginawa ko 'yon.

39:39.001 --> 39:43.005
Sinusubukan kong itanim 'yon
sa mga anak ko ngayon.

39:46.467 --> 39:47.885
Nakokonsensiya ako.

39:48.928 --> 39:50.930
Dumaan ako sa mga yugto

39:51.013 --> 39:52.681
na puro lang ako galit…

39:54.433 --> 39:57.520
Sinisisi ko 'yong sarili ko.
Sinisisi ko 'yong ibang tao.

39:58.646 --> 40:01.524
Malaking pinsala ang dinulot no'n sa 'kin…

40:01.607 --> 40:04.735
sinira no'n ang pag-iisip ko.

40:06.904 --> 40:09.365
Pinag-uusapan ng lahat 'yong kasong
nagmumulto sa 'yo.

40:09.448 --> 40:13.702
Matagal akong minulto ng kaso
ni Lourdes Gonzalez.

40:16.914 --> 40:18.290
Hi, Carlos.

40:20.000 --> 40:21.836
Masaya akong makita ka.

40:23.754 --> 40:25.214
Pasensiya ka na.

40:26.257 --> 40:28.676
Importante para sa 'kin
na makita si Carlos.

40:29.802 --> 40:31.345
Naapektuhan ako ng kasong 'to.

40:32.596 --> 40:34.557
Hawak ko 'yong pangalan niya
sa ibang kaso.

40:34.640 --> 40:36.016
Humihingi ako ng tawad sa 'yo,

40:36.100 --> 40:39.145
kasi pakiramdam ko kung nahuli ko siya,
hindi sana nangyari 'to.

40:40.229 --> 40:42.273
Hindi ako nagalit sa kanya.

40:42.356 --> 40:46.819
Hindi ko ginustong
mabuhay siya nang gano'n.

40:46.902 --> 40:49.405
Kay Reyes lang ako galit.

40:49.572 --> 40:51.907
-Tama.
-Dapat kay Reyes…

40:51.991 --> 40:53.492
dapat sa kanya, magdusa.

40:53.576 --> 40:55.578
Wag mo siyang bigyan ng kapangyarihan.

40:56.495 --> 40:58.289
Naging magulo 'yong buhay ko.

40:59.039 --> 41:01.584
Labas-pasok ako sa kulungan.

41:01.667 --> 41:03.461
Ilan 'yong mga naging kaso mo?

41:03.544 --> 41:06.714
Meron akong tatlong gun possession.

41:06.797 --> 41:07.631
Okay.

41:08.299 --> 41:09.216
Isang homicide.

41:09.884 --> 41:12.011
Hinubog ako ng lansangan.

41:12.094 --> 41:14.346
Laging merong away.

41:14.430 --> 41:16.140
Tapos laging may gantihan.

41:16.223 --> 41:17.683
Lumaki ako

41:17.766 --> 41:22.646
na gusto kong sirain
lahat ng sumisira sa 'kin o sa pamilya ko.

41:22.730 --> 41:24.398
Hindi natatapos 'yon.

41:24.899 --> 41:28.110
Di pa tapos ang buhay mo.
Marami ka pang magagawa sa sarili mo.

41:28.694 --> 41:31.238
Gusto kang bigyan ng nanay mo
ng magandang pagkabata.

41:31.906 --> 41:36.452
Oras na para suklian mo 'yong nanay mo.
Magkaro'n ka ng magandang pagkalalaki.

41:36.535 --> 41:37.369
Oo nga.

41:38.162 --> 41:40.498
Sinisikap ko pa ding maging mabuti.

41:41.457 --> 41:43.375
Inaayos ko pa 'yong sarili ko.

41:43.459 --> 41:47.087
Nasa landas pa 'ko ng pag-aayos ng sarili.

41:47.171 --> 41:48.631
Deserve 'yon ng mama ko.

41:54.845 --> 42:00.017
Alam ko na may dalawa pang babaeng
biktimang nakaligtas.

42:01.060 --> 42:03.312
Pero hindi na kami nagkita at nagkausap.

42:04.355 --> 42:06.232
Kaya sumulat ako. Sabi ko,

42:06.315 --> 42:10.027
"Magkakapareho tayo ng pinagdaanan.
Sobrang sama no'n,

42:10.110 --> 42:13.030
pero maganda sana kung magdadamayan tayo

42:13.113 --> 42:16.575
dahil tayo lang ang nakakaalam
at nakakaintindi ng pinagdaanan natin.

42:23.040 --> 42:23.999
-Uy!
-Hi!

42:24.083 --> 42:25.459
Nagdesisyon kaming magkita.

42:25.542 --> 42:28.671
Ilang beses na kaming nagkita
nitong mga nakaraang taon.

42:29.255 --> 42:30.965
Taon-taon, dumadating 'yong araw.

42:31.048 --> 42:33.759
Sabi ko, "Kalimutan mo na 'to.
Kalimutan mo ang nangyari.

42:33.842 --> 42:35.636
Ituloy mo ang buhay. Kalimutan mo na."

42:35.719 --> 42:37.513
Tapos naisip ko last year, "Bakit?"

42:37.596 --> 42:39.014
Nag-dinner kami ng friends ko,

42:39.098 --> 42:41.725
nagkaro'n ako
ng "Tang Ina Mo, Buhay Pa Ako" party.

42:41.809 --> 42:43.352
-Totoo!
-Ang galing.

42:43.435 --> 42:48.107
Meron kaming kakaibang pagkakaibigan
nina Melissa at Meg.

42:48.190 --> 42:52.236
Pinag-ugnay kami ng nakakakilabot
na kuwentong 'to,

42:52.319 --> 42:55.614
pero pinag-uugnay din kami ng pagmamahal.

42:55.698 --> 42:59.952
Naisip ko, "Grabe, pinagdaanan din
ng mga babaeng 'to 'yong pinagdaanan ko."

43:00.035 --> 43:02.413
-Tama.
-"Dapat maging magkakaibigan kami."

43:02.496 --> 43:06.125
-Ang laking pagbabago na makilala kayo.
-Totoo.

43:07.293 --> 43:09.920
Sobrang suwerte ko na andiyan sila.

43:10.796 --> 43:12.965
Hindi ko alam ang gagawin ko
kung wala sila.

43:16.051 --> 43:17.886
Kasama namin si Lourdes.

43:17.970 --> 43:19.596
Palaban siya.

43:20.389 --> 43:22.099
Lagi ko siyang naiisip.

43:23.100 --> 43:25.769
Naawa talaga ako sa kanya.
Naawa ako sa pamilya niya.

43:27.730 --> 43:29.440
Wala dito si Lourdes para magsalita.

43:30.441 --> 43:33.319
Kaya gusto namin siyang parangalan,

43:33.402 --> 43:34.820
pati 'yong pamilya niya,

43:34.903 --> 43:37.364
at sabihing di namin siya nakakalimutan.

43:38.282 --> 43:40.117
Gusto kong makilala siya ng mga tao.

43:40.200 --> 43:43.245
Hindi lang siya bastang footnote.

43:43.329 --> 43:45.080
Importante si Lourdes.

43:50.127 --> 43:54.089
ITINAKDA NA ANG SUSUNOD
NA PAROLE HEARING NI MATIAS REYES

43:54.173 --> 43:55.174
SA AUGUST 2026.

43:55.257 --> 43:58.344
SA PANAHONG 'YON,
KWALIPIKADO NA SIYA PARA SA PAROLE.

43:59.511 --> 44:02.765
ILANG BUWAN MATAPOS ANG SHOOTING
NG EPISODE NA ITO,

44:02.848 --> 44:07.061
NAHATULAN SI CARLOS
NG SECOND-DEGREE ASSAULT AT MENACING

44:07.144 --> 44:09.563
PARA SA ISANG AWAY SA BAR SA DENVER
NOONG 2021

44:09.647 --> 44:11.982
AT SINENTENSIYAHAN NG LIMANG TAONG
PAGKAKAKULONG.

44:12.858 --> 44:17.321
KUNG IKAW O MAY KILALA KANG NAKAKARANAS
NG SEXUAL ABUSE,

44:17.404 --> 44:22.409
MAY IMPORMASYON AT TULONG
SA WWW.WANNATALKABOUTIT.COM.

44:30.000 --> 44:34.421
Tingin ko, hindi inakala ng NYPD
o ng New York City na mangyayari 'to.

44:37.299 --> 44:38.509
Bilis, bilis, bilis!

44:39.343 --> 44:42.054
Papunta kami sa One World Trade Center.

44:42.638 --> 44:45.140
Nagtrabaho 'yong Tita Joanne ko
sa North Tower.

44:45.224 --> 44:47.851
Sabi ko, "Pa'no ako aakyat do'n
para ilabas siya?"

44:47.935 --> 44:49.561
Nasusunog na 'yong second bulding!

44:49.645 --> 44:53.273
Nasusunog 'yong 78th floor ng building.
Hindi ko alam pa'no makakalabas dito.

44:54.983 --> 44:56.694
Babagsak na 'yong tower!

44:58.153 --> 45:01.240
Sabi ng lieutenant ko, "Tumakbo ka na!"

45:01.323 --> 45:02.700
Umalis na kayo dito!

45:03.283 --> 45:06.870
Nakakita ako ng maraming EMS.
May nagsabing "Babalik kami sa building.

45:06.954 --> 45:08.956
May mga tao pang kailangang ilabas."

45:09.039 --> 45:12.668
Sabi ko, "Okay. Hindi ako pwedeng ipahiya
ng bomberong 'to. Dito lang ako."

45:13.877 --> 45:18.382
Dahil sa 9/11,
nasanay ako sa amoy ng patay.

45:18.465 --> 45:20.050
Malalaman mo kung ga'no ka katibay.

45:20.134 --> 45:23.387
Malalaman mo
kung pa'no maging team player.

45:23.470 --> 45:24.430
Buhay ka.

45:25.514 --> 45:26.682
Magtrabaho ka.

46:07.473 --> 46:10.476
Nagsalin ng Subtitle: Erika Ivene Columna
.