WEBVTT

00:00:06.089 --> 00:00:10.176 align:center
DALAWAMPU'T LIMANG TAON NA ANG NAKAKARAAN,
RUMESPONDE ANG NYPD SA PINAKAMALAWAK

00:00:10.260 --> 00:00:12.762 align:center
NA PAGPATAY SA KASAYSAYAN
NG UNITED STATES.

00:00:15.432 --> 00:00:19.894 align:center
Mga totoong karanasan 'to.
Buong detalye ng mga nangyari.

00:00:26.568 --> 00:00:29.946 align:center
Ito 'yong pinakamalawak na pagpatay
na nahuli namin.

00:00:31.406 --> 00:00:34.409 align:center
Libo-libo ang namatay sa attack na 'to.

00:00:35.118 --> 00:00:36.453 align:center
Hindi kami handa para do'n.

00:00:37.328 --> 00:00:41.750 align:center
Hindi kami handa bilang mga tao,
hindi pa kasali 'yong usapang trabaho.

00:00:42.333 --> 00:00:46.254 align:center
Parang wala akong control sa sitwasyon,
di tulad pag nag-iimbestiga ako.

00:00:47.464 --> 00:00:50.759 align:center
Parang sinusubukan ko lang mabuhay
no'ng araw na 'yon.

00:00:51.509 --> 00:00:53.887 align:center
Malalaman mo talaga kung ga'no ka katatag.

00:00:53.970 --> 00:00:57.348 align:center
Malalaman mo 'yong halaga
ng pagiging team player.

00:00:57.432 --> 00:00:59.726 align:center
Malalaman mo 'yong pagkatao ng partner mo.

00:00:59.809 --> 00:01:02.020 align:center
Malalaman mo 'yong halaga ng buhay mo.

00:01:03.146 --> 00:01:04.898 align:center
Tingin ko, kalahati ng city may kilala

00:01:04.981 --> 00:01:08.401 align:center
o may kamag-anak na namatay
sa Trade Center.

00:01:08.485 --> 00:01:09.652 align:center
Pero matagal na 'yon.

00:01:10.695 --> 00:01:13.740 align:center
May mga tao ngayon na hindi naranasan
'yong gano'ng bagay.

00:01:13.823 --> 00:01:17.494 align:center
Hindi nila alam 'yong pakiramdam
ng totoong trahedya.

00:01:18.328 --> 00:01:21.081 align:center
Saka 'yong pagkakaisa ng buong city.

00:01:22.123 --> 00:01:25.835 align:center
Hindi mahalaga ano'ng background mo,
ano'ng lahi mo.

00:01:25.919 --> 00:01:28.338 align:center
Lahat kami, tao no'ng araw na 'yon.

00:01:29.756 --> 00:01:32.008 align:center
Makalipas ng dalawampu't limang taon,

00:01:32.509 --> 00:01:35.428 align:center
'yon pa din ang araw na nagbago
ng buhay ko.

00:01:36.054 --> 00:01:39.057 align:center
'Yong mundo bago ang September 10,
wala na 'yon.

00:01:40.058 --> 00:01:42.644 align:center
Nagdala 'yon ng 20 taong digmaan.

00:01:44.896 --> 00:01:46.231 align:center
Nagbago 'yong buong buhay ko.

00:01:47.732 --> 00:01:49.859 align:center
Nagbago 'yong buong mundo.

00:01:56.282 --> 00:01:59.994 align:center
Trabaho naming siguruhing makakauwi
at makakatulog kayo sa gabi.

00:02:01.121 --> 00:02:04.332 align:center
Importanteng malaman ng pamilya
sino'ng pumatay sa kamag-anak nila.

00:02:05.750 --> 00:02:09.379 align:center
Pinakamahalaga 'yong malasakit mo
sa mga biktima.

00:02:09.963 --> 00:02:12.173 align:center
Gusto kong malaman 'yong totoong nangyari.

00:02:13.132 --> 00:02:14.384 align:center
Ano ba talagang nangyari?

00:02:15.802 --> 00:02:18.138 align:center
Gusto mong alamin 'yong totoo.

00:02:18.221 --> 00:02:20.265 align:center
Gano'n ang ginagawa ng mga detective.

00:02:20.348 --> 00:02:23.268 align:center
Likas na sa 'yo 'yong tumulong sa tao.

00:02:23.977 --> 00:02:27.564 align:center
Sa New York City, sa NYPD…

00:02:29.858 --> 00:02:30.775 align:center
ito na 'yon.

00:02:45.707 --> 00:02:49.544 align:center
Ang ganda-ganda talaga pag tinitingnan
'yong mga tower galing sa baba.

00:02:49.627 --> 00:02:53.006 align:center
Lalo na pag bata ka, gagawin mo 'to.

00:02:53.089 --> 00:02:56.509 align:center
Pataas lang 'yon nang pataas
na parang hagdan papuntang langit.

00:02:58.011 --> 00:03:01.097 align:center
Nagtrabaho 'yong Tita JoAnn ko
sa World Trade Center.

00:03:01.180 --> 00:03:03.933 align:center
Nagtrabaho siya sa 103rd floor
at 105th floor

00:03:04.017 --> 00:03:05.685 align:center
ng North Tower.

00:03:06.311 --> 00:03:09.772 align:center
Nagtrabaho siya para sa Cantor Fitzgerald,
isang brokerage firm.

00:03:09.856 --> 00:03:12.150 align:center
Eighteen lang siya no'ng magtrabaho do'n.

00:03:12.233 --> 00:03:15.737 align:center
Naging vice president, saka partner siya.

00:03:16.654 --> 00:03:20.158 align:center
Tita ko si JoAnn,
pero para ko na siyang kapatid.

00:03:20.241 --> 00:03:23.661 align:center
Lagi niya 'kong inaalagaan.
Sinisigurado niyang hindi ako mapapaaway.

00:03:23.745 --> 00:03:25.455 align:center
Mas matanda lang siya nang 13 years.

00:03:26.664 --> 00:03:28.666 align:center
No'ng nagtrabaho siya do'n,

00:03:28.750 --> 00:03:32.378 align:center
sinama niya 'ko sa Trade Center,
first time ko 'yon.

00:03:32.462 --> 00:03:34.505 align:center
Pag five years old ka,

00:03:34.589 --> 00:03:38.134 align:center
excited ka sa mga bagay
na hindi mo pa nakikita dati.

00:03:38.843 --> 00:03:43.014 align:center
Kaya no'ng sumakay ako sa elevator,
para akong nasa rocket ship.

00:03:44.974 --> 00:03:48.895 align:center
Ilang minuto kang nasa loob,
paakyat ng ilang daang palapag.

00:03:48.978 --> 00:03:51.231 align:center
Pumuputok 'yong tenga mo.
Tapos lalabas ka.

00:03:51.314 --> 00:03:56.110 align:center
Paglapit mo sa mga bintana, para kang…

00:03:56.194 --> 00:03:57.904 align:center
Matagal makababa do'n.

00:03:58.571 --> 00:04:01.324 align:center
One hundred ten floors 'yon kada tower.

00:04:01.908 --> 00:04:05.536 align:center
Mahigit 50,000 tao ang andun
kahit sa normal na araw.

00:04:05.620 --> 00:04:07.664 align:center
May sariling zip code 'yong mga building.

00:04:08.748 --> 00:04:09.791 align:center
Masyado 'yong…

00:04:09.874 --> 00:04:13.294 align:center
Isipin mo na lang,
kahit sa'n ka nakatira sa United States,

00:04:13.378 --> 00:04:14.963 align:center
kada area may zip code.

00:04:15.046 --> 00:04:17.215 align:center
May sariling zip code
'yong dalawang building.

00:04:17.298 --> 00:04:22.470 align:center
Dinisenyo 'yon na makakatagal
sa malalakas na hangin, bagyo,

00:04:22.553 --> 00:04:26.057 align:center
tama ng kidlat,
saka pagbangga ng eroplano.

00:04:26.140 --> 00:04:28.977 align:center
Akala ng lahat, hindi 'yon nasisira.

00:04:30.979 --> 00:04:34.107 align:center
Lima ang napatay
at 1,000 ang napinsala ng bomba

00:04:34.190 --> 00:04:36.484 align:center
sa pagsabog na yumanig
sa World Trade Center

00:04:36.567 --> 00:04:39.279 align:center
at naghatid sa Lower Manhattan
sa matinding kaguluhan.

00:04:39.862 --> 00:04:43.032 align:center
May terrorist attack no'ng February 1993.

00:04:44.033 --> 00:04:46.995 align:center
Naglagay ng mga pampasabog sa van
'yong mga terorista,

00:04:47.078 --> 00:04:49.831 align:center
tapos ipinark sa garahe sa ilalim.

00:04:50.540 --> 00:04:53.459 align:center
Sumabog 'yon, pero maliit lang 'yong sira.

00:04:54.460 --> 00:04:57.797 align:center
Sabi no'ng katabi ko,
"Grabe, ang galing ng mga tower na 'to."

00:04:57.880 --> 00:05:01.467 align:center
"Kinaya nila 'yong malakas na pagsabog.
Hindi ako makapaniwala."

00:05:03.136 --> 00:05:06.848 align:center
Hindi ko talaga inakala
na target 'yong Twin Towers

00:05:06.931 --> 00:05:09.976 align:center
ng mga terorista
hanggang no'ng araw na 'yon.

00:05:10.059 --> 00:05:13.062 align:center
Tapos naisip ko,
simbolo sila ng katatagan.

00:05:13.146 --> 00:05:14.897 align:center
Simbolo ng dangal.

00:05:14.981 --> 00:05:18.943 align:center
'Yong kahit lumipad ka sa Atlantic Ocean,

00:05:19.527 --> 00:05:21.279 align:center
makikita mo 'yong Twin Towers.

00:05:23.114 --> 00:05:27.285 align:center
No'ng susunod na taon,
naglagay sila ng mga sementong harang

00:05:27.368 --> 00:05:29.912 align:center
para walang makakalapit

00:05:29.996 --> 00:05:35.293 align:center
na truck o kotseng puno ng kahit anong
device na sumasabog.

00:05:35.877 --> 00:05:39.630 align:center
Tapos mararamdaman mo,
"Okay, hindi na mauulit 'to."

00:05:47.472 --> 00:05:48.890 align:center
Tuesday 'yon.

00:05:50.850 --> 00:05:52.060 align:center
Maganda 'yong panahon.

00:05:53.353 --> 00:05:55.480 align:center
Wala akong maalalang ulap sa langit.

00:05:57.357 --> 00:05:59.275 align:center
Kailangan kong pumunta sa korte.

00:05:59.776 --> 00:06:01.903 align:center
Nasa Anti-Crime Unit ako, e.

00:06:01.986 --> 00:06:04.530 align:center
Pupunta ako sa trial
para sa kaso ng mandurukot.

00:06:05.239 --> 00:06:07.200 align:center
Sumakay ako ng ferry.

00:06:09.077 --> 00:06:12.080 align:center
Bumaba ako ng bangka sa Manhattan side.

00:06:12.163 --> 00:06:14.707 align:center
Tapos naglakad ako papunta
sa train station.

00:06:15.666 --> 00:06:18.795 align:center
Habang naglalakad ako,
ilang hakbang pa lang mula sa ferry,

00:06:18.878 --> 00:06:20.630 align:center
nakarinig ako ng mga pagsabog.

00:06:22.882 --> 00:06:25.968 align:center
'Yong tunog parang…

00:06:26.052 --> 00:06:28.721 align:center
Sabi ko talaga, "Ano ba 'yon?"

00:06:28.805 --> 00:06:30.765 align:center
Pero naglakad pa din ako.

00:06:31.349 --> 00:06:34.060 align:center
Sumakay ako sa subway papunta sa korte.

00:06:34.143 --> 00:06:35.686 align:center
Dapat andun na 'ko nang nine.

00:06:38.856 --> 00:06:42.068 align:center
Gumising ako sa dorm ng mga detective
sa 13th Precinct.

00:06:42.652 --> 00:06:44.153 align:center
Pag pulis ka,

00:06:44.237 --> 00:06:46.656 align:center
minsan ilang araw kang hindi nakakauwi.

00:06:47.407 --> 00:06:52.203 align:center
Nag-sign in ako,
tapos naaalala ko, ABC News 'yong palabas.

00:06:52.286 --> 00:06:57.375 align:center
Nakita kong binanggan ng eroplano
'yong Twin Towers.

00:06:57.458 --> 00:07:00.628 align:center
Parang missile 'yong tunog,
hindi eroplano.

00:07:00.711 --> 00:07:02.630 align:center
Biglang may malakas na pagsabog.

00:07:04.590 --> 00:07:08.010 align:center
Tinawagan ako ng dispatcher.
May maliit na Cessna daw

00:07:08.094 --> 00:07:10.304 align:center
na bumangga sa World Trade Center.

00:07:11.264 --> 00:07:14.767 align:center
Nakita ko galing sa West Side Highway

00:07:14.851 --> 00:07:17.353 align:center
na hindi maliit na Cessna 'yon.

00:07:17.436 --> 00:07:19.772 align:center
Sobrang laking eroplano no'n.

00:07:20.606 --> 00:07:22.358 align:center
Walanghiya!

00:07:24.652 --> 00:07:26.112 align:center
Police mode agad ako.

00:07:27.405 --> 00:07:29.365 align:center
Alam kong sa nangyaring 'yon,

00:07:29.448 --> 00:07:32.368 align:center
siguradong maraming masasaktan.

00:07:33.411 --> 00:07:37.748 align:center
Kakahatid ko lang sa PS 116
ng dalawang anak kong lalaki

00:07:37.832 --> 00:07:39.959 align:center
no'ng narinig ko 'yong sa radyo.

00:07:40.042 --> 00:07:43.087 align:center
May malaking trahedyang nangyayari
sa New York City ngayong umaga.

00:07:44.755 --> 00:07:48.134 align:center
Bilang detective commander sa Manhattan,

00:07:48.217 --> 00:07:51.137 align:center
siguro nag-iisa lang sa NYPD
na nakatira sa Manhattan,

00:07:51.220 --> 00:07:52.972 align:center
alam kong aasahan akong rumesponde.

00:07:53.598 --> 00:07:56.767 align:center
Kaya umuwi ako para magpalit,
isa sa mga iilang tao

00:07:56.851 --> 00:07:59.479 align:center
na nagsuot ng suit para rumesponde
sa World Trade Center.

00:07:59.562 --> 00:08:01.105 align:center
Napagalitan ako no'ng May,

00:08:01.189 --> 00:08:04.108 align:center
kasi rumesponde ako sa homicide
na hindi naka-suit.

00:08:07.361 --> 00:08:11.073 align:center
Nasa 19th Precinct ako
sa patrol borough ng Manhattan North.

00:08:11.949 --> 00:08:13.659 align:center
Sobrang tindi talaga no'n.

00:08:13.743 --> 00:08:17.163 align:center
Pakikilusin nila 'yong mga tao
sa New York City

00:08:17.246 --> 00:08:18.998 align:center
para rumesponde sa Trade Center.

00:08:21.542 --> 00:08:26.631 align:center
Pulis ako no'n sa 19th Precinct
kasama ni Pete Panuccio.

00:08:26.714 --> 00:08:31.636 align:center
Tinawag sa desk 'yong unang
one-in-eight para kumilos.

00:08:32.220 --> 00:08:34.472 align:center
Walong officer, isang sergeant.

00:08:34.555 --> 00:08:38.184 align:center
Papunta na kami sa One World Trade Center.

00:08:38.267 --> 00:08:41.938 align:center
Kasama si Joanne Dowd sa unang grupo
ng mga pulis ng 19th Precinct

00:08:42.021 --> 00:08:43.147 align:center
na umalis nang naka-van.

00:08:44.315 --> 00:08:47.318 align:center
Dapat magkikita kaming lahat
sa Church and Vesey.

00:08:47.818 --> 00:08:51.822 align:center
Kasama ko do'n 'yong lieutenant.
Sabi ko, "Sumakay na tayo sa kotse."

00:08:51.906 --> 00:08:53.199 align:center
"Pumunta na tayo do'n."

00:08:57.119 --> 00:08:58.621 align:center
Nasa tren ako.

00:08:59.747 --> 00:09:03.834 align:center
Bababa ako sa municipal building
na lagi n'yong nakikita sa Law & Order.

00:09:04.418 --> 00:09:08.172 align:center
Habang naglalakad ako
sa mga kilalang pillar na 'yon,

00:09:08.256 --> 00:09:10.591 align:center
lahat ng tao, nakatingala.

00:09:12.843 --> 00:09:15.263 align:center
Sumunod 'yong mata ko sa tinitingnan nila.

00:09:17.098 --> 00:09:20.101 align:center
Nakita ko 'yong malaking butas
sa North Tower.

00:09:21.185 --> 00:09:22.728 align:center
Ang laki ng mga tower na 'yon.

00:09:23.229 --> 00:09:25.940 align:center
Libo-libong tao ang nasa bawat building
kada araw.

00:09:26.023 --> 00:09:27.483 align:center
Marami akong kilalang andun.

00:09:29.193 --> 00:09:32.989 align:center
Tumawag agad ako sa 212-938-5029.

00:09:33.072 --> 00:09:35.032 align:center
Office number 'yon ni JoAnn.

00:09:35.992 --> 00:09:40.579 align:center
Narinig ko 'yong beep, beep, beep.
Hindi 'yon 'yong karaniwang busy sound.

00:09:41.330 --> 00:09:44.500 align:center
Para siyang "out-of-service" na beep tone.

00:09:45.209 --> 00:09:47.295 align:center
Nine o'clock na. Nasa trabaho na siya.

00:09:47.378 --> 00:09:48.838 align:center
Sabi ko, "Naku po."

00:09:50.506 --> 00:09:52.008 align:center
Kailangang pumunta do'n.

00:09:52.717 --> 00:09:53.926 align:center
Tapos bigla na lang…

00:09:55.303 --> 00:09:58.973 align:center
'yong unang tunog na akala ko nag-e-echo,

00:10:00.057 --> 00:10:03.102 align:center
narinig ko nang walang echo.

00:10:03.185 --> 00:10:04.478 align:center
Malakas na pagsabog.

00:10:07.773 --> 00:10:09.775 align:center
Talagang bumagsak ako sa semento.

00:10:11.861 --> 00:10:13.362 align:center
May pangalawang eroplano.

00:10:18.951 --> 00:10:21.454 align:center
Nasa 78th floor kami ng South Tower.

00:10:21.537 --> 00:10:24.665 align:center
Kaya lang ako nakaupo dito ngayon,
kasi nakatayo kami

00:10:24.749 --> 00:10:27.335 align:center
sa kabilang side
kung sa'n pumasok 'yong eroplano.

00:10:33.007 --> 00:10:37.303 align:center
Napasubsob ako sa sahig.
Hindi ko alam kung bakit.

00:10:37.803 --> 00:10:39.055 align:center
Nagdilim na lahat.

00:10:41.807 --> 00:10:43.768 align:center
May mga umiiyak, saka sumisigaw.

00:10:45.144 --> 00:10:48.564 align:center
'Yong katabi kong babae, kilala ko siya,
tinulak ko siya nang konti.

00:10:48.648 --> 00:10:50.524 align:center
Sabi ko, "Okay ka lang?"

00:10:51.150 --> 00:10:53.444 align:center
Hindi siya sumagot,
kaya alam kong wala na siya.

00:10:54.779 --> 00:10:57.448 align:center
Ang daming patay
na nakahandusay kung saan-saan.

00:10:57.948 --> 00:11:01.494 align:center
Sobrang pangit, ang gulo-gulo,
saka walang nakakaalam sa nangyayari.

00:11:03.788 --> 00:11:06.332 align:center
'Yong homicide squad, kasama ng iba pa,

00:11:06.415 --> 00:11:10.169 align:center
may emergency mobilization
sa lugar na 'yon.

00:11:11.545 --> 00:11:14.215 align:center
Nasa sasakyan kami ng dalawang partner ko,

00:11:14.298 --> 00:11:17.301 align:center
nakabukas 'yong mga ilaw at sirena,
galing kami sa 13th Precinct.

00:11:18.010 --> 00:11:22.598 align:center
Bigla na lang naming nakita
'yong usok na lumalabas sa South Tower.

00:11:22.682 --> 00:11:26.060 align:center
Tapos saka mo lang maiisip
na may bumangga sa isa pang tower.

00:11:28.688 --> 00:11:30.231 align:center
-Oh my goodness.
-Diyos ko.

00:11:30.314 --> 00:11:31.774 align:center
May isa pa.

00:11:31.857 --> 00:11:32.858 align:center
Diyos ko po.

00:11:32.942 --> 00:11:34.443 align:center
My goodness.

00:11:35.611 --> 00:11:39.323 align:center
Nagtinginan kaming lahat sa kotse,
sabi ko,

00:11:39.407 --> 00:11:41.701 align:center
"Hindi aksidente 'to."

00:11:44.912 --> 00:11:47.373 align:center
Una talagang pumasok sa isip ko,
'yong asawa ko.

00:11:48.416 --> 00:11:51.836 align:center
Nagtatrabaho siya sa kompanyang
tinatawag na Salomon Smith Barney.

00:11:51.919 --> 00:11:53.379 align:center
Alam kong nasa city siya.

00:11:53.462 --> 00:11:56.006 align:center
Alam ko ding may kliyente siya

00:11:56.090 --> 00:11:59.718 align:center
sa isa sa mga building ng Trade Center.

00:11:59.802 --> 00:12:02.388 align:center
At alam kong palagi siyang andun.

00:12:03.681 --> 00:12:06.267 align:center
Doon talaga umikot 'yong isip ko.

00:12:07.351 --> 00:12:10.104 align:center
May cell phone ako,
lumang flip phone 'yon,

00:12:10.187 --> 00:12:13.274 align:center
na parang StarTAC
o kung anumang tawag do'n.

00:12:13.357 --> 00:12:16.610 align:center
Naaalala kong sinubukan ko siyang
tawagan sa trabaho,

00:12:16.694 --> 00:12:21.073 align:center
tinawagan ko 'yong cell phone niya,
pero ayaw pumasok ng tawag ko.

00:12:21.157 --> 00:12:22.491 align:center
Dead air lang.

00:12:22.575 --> 00:12:26.162 align:center
Walang signal o kahit ano.

00:12:28.706 --> 00:12:31.167 align:center
Nagkakagulo talaga 'yong buong city.

00:12:32.793 --> 00:12:37.757 align:center
Iniiwan ng mga tao 'yong sasakyan nila
sa gitna ng mga intersection.

00:12:37.840 --> 00:12:39.759 align:center
Hayaan na 'yang kotse! Tara na!

00:12:41.051 --> 00:12:44.597 align:center
Sinusubukan na naming makarating
sa pupuntahan namin,

00:12:44.680 --> 00:12:46.682 align:center
sa Church and Vesey.

00:12:46.766 --> 00:12:50.978 align:center
Naipit kami sa gitna ng Maiden Lane,

00:12:51.061 --> 00:12:52.438 align:center
hindi kami gumagalaw.

00:12:53.189 --> 00:12:56.025 align:center
Bumaba na kami,
tapos iniwan na namin 'yong van.

00:12:56.108 --> 00:12:59.779 align:center
Tumakbo na kami papunta
sa World Trade Center.

00:13:02.531 --> 00:13:08.162 align:center
Habang palapit na kami sa mga tower,
tumingala kami.

00:13:08.245 --> 00:13:12.541 align:center
Tapos nakasabit na 'yong mga tao
sa mga bakal.

00:13:14.293 --> 00:13:17.087 align:center
Bumubuga 'yong maitim na usok.

00:13:17.588 --> 00:13:20.174 align:center
Nagpapadala ng sulat 'yong mga tao.

00:13:20.257 --> 00:13:23.844 align:center
"Tulungan n'yo ako.
Andito ako sa floor na 'to."

00:13:24.470 --> 00:13:25.346 align:center
Sobrang…

00:13:25.429 --> 00:13:26.597 align:center
Para kang…

00:13:29.350 --> 00:13:32.561 align:center
Ang hirap paniwalaan.

00:13:33.145 --> 00:13:37.149 align:center
Tapos sabi ng sergeant mo,
"Tara na. Kumilos na tayo."

00:13:37.233 --> 00:13:39.944 align:center
"Kailangan na nating makarating
sa pupuntahan natin."

00:13:40.027 --> 00:13:42.738 align:center
"Sasabihin nila kung ano'ng dapat gawin."

00:13:45.449 --> 00:13:49.787 align:center
Pambihira 'yong sunog na nangyayari
sa 78th floor.

00:13:51.539 --> 00:13:54.917 align:center
May maririnig kang pumuputok,
tapos hindi mo alam 'yong nangyayari,

00:13:55.000 --> 00:13:56.836 align:center
pero lumalala lang 'yong sunog.

00:13:57.503 --> 00:14:00.589 align:center
May galing sa kisame
na bumagsak malapit sa ulo ko.

00:14:01.465 --> 00:14:02.466 align:center
Maiisip mo,

00:14:02.550 --> 00:14:04.843 align:center
"Kalokohan 'to.
Kailangan ko nang makaalis dito."

00:14:04.927 --> 00:14:08.722 align:center
Iniisip ko, "Nasa 78th floor ako
ng nasusunog na building.

00:14:08.806 --> 00:14:10.307 align:center
Hindi ko alam pa'no makalabas."

00:14:12.893 --> 00:14:16.897 align:center
Una mong maiisip na tulungan
'yong mga taong nakakasalubong mo.

00:14:18.274 --> 00:14:20.317 align:center
Kaya dumeretso ako,

00:14:20.401 --> 00:14:24.029 align:center
tapos hinablot ako ng sergeant ko sa batok

00:14:24.113 --> 00:14:25.281 align:center
at hinila ako.

00:14:26.991 --> 00:14:28.826 align:center
Tapos may tumalon…

00:14:29.952 --> 00:14:31.495 align:center
bumagsak siya sa harap ko.

00:14:34.790 --> 00:14:37.084 align:center
May napatay siyang nasa harap ko.

00:14:38.586 --> 00:14:40.296 align:center
Grabe talaga.

00:14:40.921 --> 00:14:42.423 align:center
Ang hirap panoorin.

00:14:43.591 --> 00:14:45.759 align:center
Wala kaming magawa.

00:14:48.429 --> 00:14:52.933 align:center
Iba na 'yong nakita mo,
pero mas matindi 'yong tunog.

00:14:56.228 --> 00:14:57.396 align:center
Sorry, a.

00:15:05.654 --> 00:15:07.531 align:center
Pag may nahulog na katawan

00:15:09.033 --> 00:15:10.743 align:center
nang gano'n kataas,

00:15:11.869 --> 00:15:14.413 align:center
parang nababasag na bubog.

00:15:17.625 --> 00:15:19.835 align:center
Wasak talaga siya.

00:15:27.843 --> 00:15:31.388 align:center
Homicide detective ako sa New York City
kaya nakakita na ako ng patay,

00:15:32.222 --> 00:15:34.058 align:center
nakakakilabot na murder scene,

00:15:34.141 --> 00:15:36.435 align:center
karahasan, mga gano'ng bagay.

00:15:37.394 --> 00:15:42.149 align:center
Isa sa mga pinakanakakabahala
na hinding-hindi ko makakalimutan,

00:15:43.359 --> 00:15:47.821 align:center
'yong mas pipiliin pa ng mga taong 'to
na tumalon at mamatay

00:15:47.905 --> 00:15:49.365 align:center
kesa masunog nang buhay.

00:15:50.282 --> 00:15:51.492 align:center
Wala kang pagpipilian, e.

00:15:58.040 --> 00:16:01.377 align:center
No'ng nasa 78th floor ako, naisip ko,

00:16:01.460 --> 00:16:05.714 align:center
"Kailangan ako ng dalawang anak ko,
pero di ko alam pa'no lalabas dito."

00:16:05.798 --> 00:16:09.510 align:center
Sobrang daming harang,
tapos ramdam mo 'yong init.

00:16:09.593 --> 00:16:12.930 align:center
May nakasalubong akong dalawang babae,
may dumating na dalawang lalaki,

00:16:13.013 --> 00:16:15.140 align:center
tapos may nakita kaming bakanteng hagdan.

00:16:15.224 --> 00:16:17.351 align:center
Nakababa kami hanggang 75th floor.

00:16:18.394 --> 00:16:23.649 align:center
May dalawang bombero ng New York City
na paakyat sa hagdan.

00:16:23.732 --> 00:16:27.903 align:center
Meron silang malalaking tangke sa likod.
May dala-dala silang equipment.

00:16:27.987 --> 00:16:31.031 align:center
Sabi namin, "Pumunta kayo sa 78,
kasi sobrang lala do'n."

00:16:31.115 --> 00:16:32.825 align:center
Naaalala ko, sabi nila sa 'min,

00:16:32.908 --> 00:16:36.078 align:center
"Wag n'yo na kaming alalahanin.
Isipin n'yo ang sarili n'yo."

00:16:36.161 --> 00:16:38.956 align:center
"Lumabas na kayo.
Kami na'ng bahala sa 78."

00:16:39.039 --> 00:16:42.418 align:center
Magigising ka talaga
sa takbo ng isip ng mga tao.

00:16:42.501 --> 00:16:46.296 align:center
Kung pa'no rumeresponde
ang first responders sa gano'ng sitwasyon.

00:16:46.880 --> 00:16:47.965 align:center
Tara na!

00:16:49.925 --> 00:16:55.597 align:center
Naglalabas na ng mga tao sa building
'yong Lower Manhattan precincts.

00:16:56.390 --> 00:16:59.518 align:center
Kasama namin
'yong Upper Manhattan precincts.

00:17:00.060 --> 00:17:01.937 align:center
Lumipat kami sa Park Place,

00:17:02.021 --> 00:17:05.149 align:center
nasa kabilang kalsada 'yon
mula sa World Trade Center.

00:17:05.232 --> 00:17:10.904 align:center
Nag-assign sila ng apat na pulis
kada floor para tumulong sa evacuation.

00:17:12.990 --> 00:17:17.119 align:center
Habang bumababa,
may nadaanan kaming mga harang

00:17:17.202 --> 00:17:21.832 align:center
na nilaktawan namin
para makarating sa 40th floor.

00:17:22.499 --> 00:17:26.003 align:center
May pulis sa elevator na nagsasabing

00:17:26.086 --> 00:17:27.963 align:center
"Sakay na. Ilalabas ko kayo."

00:17:29.757 --> 00:17:31.383 align:center
Bumaba kami sa first floor.

00:17:31.467 --> 00:17:34.887 align:center
Puro alikabok at kung ano-anong kalat
'yong buong first floor.

00:17:34.970 --> 00:17:38.307 align:center
Nakakakilabot. Wala ka nang makita
sa nasa harapan mo.

00:17:39.349 --> 00:17:41.185 align:center
Lumabas kami sa pinto.

00:17:42.352 --> 00:17:45.022 align:center
Hindi ko talaga naiintindihan
kung ano'ng nangyayari.

00:17:45.105 --> 00:17:47.066 align:center
Pinakatamang paglalarawan do'n, "delubyo".

00:17:50.110 --> 00:17:53.572 align:center
Sa paningin ng triage,
siguro mukha akong singlala ng iba

00:17:53.655 --> 00:17:56.617 align:center
kaya nilapitan at inakay ako ng pulis.

00:17:56.700 --> 00:17:59.078 align:center
Hindi ko siya kilala.
Wala akong alam sa kanya.

00:17:59.161 --> 00:18:01.455 align:center
Basta ang alam ko lang,
may tumutulong sa 'kin.

00:18:01.538 --> 00:18:03.415 align:center
Tapos may kumuha ng picture ko.

00:18:05.417 --> 00:18:08.212 align:center
Inalalayan ako no'ng pulis
para iupo ako sa bangketa.

00:18:08.295 --> 00:18:10.798 align:center
Saka ako dinala sa ambulansya.

00:18:11.507 --> 00:18:14.009 align:center
Tapos bumalik na siya sa building.

00:18:22.017 --> 00:18:24.394 align:center
Nag-drive ako papunta
sa World Trade Center.

00:18:26.021 --> 00:18:27.898 align:center
Pagdating ko sa lugar,

00:18:27.981 --> 00:18:30.442 align:center
may makina ng eroplano
sa gitna ng kalsada.

00:18:30.526 --> 00:18:34.113 align:center
Naisip kong kunin 'yong serial number no'n

00:18:34.196 --> 00:18:36.031 align:center
para makilala 'yong eroplano.

00:18:36.615 --> 00:18:38.117 align:center
Sa totoo lang, dahil sa stress,

00:18:38.200 --> 00:18:42.412 align:center
naging detective ako
kahit na dapat naging boss ako.

00:18:43.622 --> 00:18:47.000 align:center
Kinailangan kong magising
mula sa sitwasyon.

00:18:47.084 --> 00:18:50.629 align:center
Lumakad ako papunta
sa pansamantalang headquarters

00:18:50.712 --> 00:18:53.757 align:center
na nasa kabilang kalsada
mula sa South Tower

00:18:53.841 --> 00:18:57.136 align:center
para tumawag sa mas mataas
na headquarters ko.

00:19:00.222 --> 00:19:02.432 align:center
Malapit na 'ko sa World Trade Center.

00:19:03.058 --> 00:19:06.270 align:center
Nakatayo ako do'n.
Iniisip ko, "Ano'ng gagawin ko?"

00:19:08.063 --> 00:19:10.315 align:center
Hindi kami nag-train sa academy
para sa ganito.

00:19:10.399 --> 00:19:11.650 align:center
Hindi nila tinuro 'to.

00:19:12.860 --> 00:19:14.945 align:center
Twenty-seven years old ako.

00:19:15.028 --> 00:19:16.989 align:center
Baka 28, alinman sa dalawa.

00:19:17.489 --> 00:19:20.325 align:center
Bata pa ako no'n kung tutuusin.

00:19:21.159 --> 00:19:23.662 align:center
Ano'ng gagawin ko? Naisip ko, "Pa'no ko…"

00:19:23.745 --> 00:19:26.123 align:center
"Pa'no ako aakyat para kunin siya do'n?"

00:19:28.876 --> 00:19:31.712 align:center
Mula pagkabata ko, andun na si JoAnn.

00:19:32.504 --> 00:19:34.298 align:center
Proud siya sa career ko.

00:19:34.381 --> 00:19:36.633 align:center
Andun siya no'ng grumaduate ako
sa police academy.

00:19:38.093 --> 00:19:40.721 align:center
No'ng bumili ako ng bahay,
pinautang niya 'ko ng $3,000.

00:19:42.264 --> 00:19:43.932 align:center
Lagi ko siyang maaasahan.

00:19:44.558 --> 00:19:47.352 align:center
Pa'no ko siya tutulungan ngayon?

00:19:50.272 --> 00:19:52.524 align:center
Naghahanap ako ng gabay.

00:19:55.027 --> 00:19:58.030 align:center
Tapos nakasalubong ko
'yong lieutenant ko no'n.

00:19:59.406 --> 00:20:03.243 align:center
Naglalakad kami pa-south,
nasa harap kami ng Verizon Building.

00:20:03.785 --> 00:20:05.037 align:center
May narinig akong umuugong.

00:20:11.501 --> 00:20:13.462 align:center
Hindi gumagana 'yong cell phones.

00:20:13.545 --> 00:20:15.839 align:center
May kausap ako sa landline.

00:20:15.923 --> 00:20:20.385 align:center
Tapos nanginig 'yong telepono,
saka gumapang sa mesa.

00:20:20.886 --> 00:20:22.804 align:center
Naisip ko baka subway 'yon.

00:20:24.056 --> 00:20:26.808 align:center
Naramdaman kong gumalaw 'yong sahig.

00:20:26.892 --> 00:20:29.227 align:center
Lumakas 'yong ugong.

00:20:29.311 --> 00:20:32.147 align:center
Akala namin, may sumabog. Gano'n kalakas.

00:20:32.898 --> 00:20:36.652 align:center
Pero parang gumugulong.
May gumugulong nang malakas.

00:20:38.236 --> 00:20:39.529 align:center
Parang…

00:20:43.283 --> 00:20:46.245 align:center
Tapos nakita ko na lang,
mula 30th floor pababa…

00:20:49.081 --> 00:20:51.250 align:center
Oh my God!

00:20:55.712 --> 00:20:57.881 align:center
-Dapa!
-Doon kayo!

00:20:57.965 --> 00:21:00.300 align:center
Ilang kanto mula sa Trade Center,

00:21:00.384 --> 00:21:05.430 align:center
puro puting usok 'yong binubuga
kung asan 'yong South Tower dati.

00:21:06.014 --> 00:21:08.308 align:center
Oh my God!

00:21:09.017 --> 00:21:12.229 align:center
At papunta 'yon nang mabilis
kung asan kami

00:21:12.896 --> 00:21:14.690 align:center
ng partner ko.

00:21:16.608 --> 00:21:20.237 align:center
Nagtinginan na lang kaming dalawa,
tapos nagsimula nang,

00:21:20.320 --> 00:21:22.614 align:center
gaya ng tawag natin, "kumaripas ng takbo."

00:21:22.698 --> 00:21:27.119 align:center
Tumakbo kami nang mabilis para magtago
sa Syms department store.

00:21:27.703 --> 00:21:31.373 align:center
Sabi ng lieutenant ko
no'ng sandaling 'yon,

00:21:31.456 --> 00:21:32.749 align:center
"Tang ina, takbo!"

00:21:32.833 --> 00:21:34.209 align:center
Umalis na kayo dito!

00:21:34.710 --> 00:21:36.378 align:center
-Bilis!
-Dali!

00:21:39.464 --> 00:21:42.968 align:center
Tapos lahat ng pulis na kasama ko

00:21:43.051 --> 00:21:46.304 align:center
na nakalinyang tumutulong sa evacuation,

00:21:46.388 --> 00:21:49.850 align:center
tumatakbo papunta sa 'kin
na parang mga toro.

00:21:50.726 --> 00:21:54.479 align:center
Tapos sumubsob ako sa bangketa,

00:21:54.563 --> 00:21:57.774 align:center
nasagasaan pa nila ako.

00:21:59.484 --> 00:22:02.988 align:center
Hindi mo naman sila masisisi, e.

00:22:03.655 --> 00:22:05.490 align:center
Pero nagalit talaga ako.

00:22:06.199 --> 00:22:09.745 align:center
Narinig kong tumunog 'yong tuhod,
saka likod ko.

00:22:10.370 --> 00:22:13.665 align:center
Naramdaman ko agad 'yong sakit.

00:22:14.207 --> 00:22:18.795 align:center
Para 'kong napako sa gilid ng kalsada.

00:22:20.922 --> 00:22:22.215 align:center
Hindi ako makagalaw.

00:22:23.759 --> 00:22:27.304 align:center
Tapos may dalawang lalaki
galing sa 23rd Precinct

00:22:27.387 --> 00:22:29.598 align:center
na hindi ko nakuha 'yong pangalan,

00:22:29.681 --> 00:22:31.516 align:center
gano'n din 'yong nangyari sa kanila.

00:22:32.184 --> 00:22:35.896 align:center
Sabi nila, "Kaya mong lumakad?"
Sabi ko, "Kaya kong tumakbo. Tara."

00:22:35.979 --> 00:22:37.189 align:center
Bilis!

00:22:37.981 --> 00:22:41.360 align:center
Sinubukan naming makalampas sa harang,
pero hindi kaya.

00:22:41.985 --> 00:22:45.238 align:center
Kaya pumasok na lang kami sa Broadway,

00:22:45.322 --> 00:22:49.451 align:center
tapos lumuhod
at nagtago kami hangga't kaya namin.

00:22:54.790 --> 00:22:57.292 align:center
Sinusubukan naming makapasok
sa 7 World Trade,

00:22:57.376 --> 00:23:01.463 align:center
na nasa bandang north
ng mismong Twin Towers.

00:23:02.005 --> 00:23:04.549 align:center
Parang 'yon 'yong pinakaligtas na taguang
nahanap namin.

00:23:06.718 --> 00:23:08.261 align:center
Naka-lock 'yong mga pinto.

00:23:08.929 --> 00:23:12.349 align:center
Bubunutin ko na sana 'yong baril ko
para barilin 'yong bubog.

00:23:12.933 --> 00:23:15.060 align:center
Ayokong abutin sa kalsada.

00:23:16.228 --> 00:23:20.065 align:center
May nagbukas ng pinto mula sa loob,
sumisigaw.

00:23:20.148 --> 00:23:21.483 align:center
"Pasok kayo!"

00:23:22.234 --> 00:23:23.193 align:center
Tumakbo kami papasok.

00:23:23.902 --> 00:23:27.614 align:center
Para kang nasa babasaging kahon
na dalawa o tatlong palapag ang taas.

00:23:29.032 --> 00:23:32.744 align:center
Nababasag 'yong bubog sa loob,
pati sa front lobby,

00:23:32.828 --> 00:23:36.289 align:center
tapos mabilis napupuno 'yong lugar
ng dumi at alikabok.

00:23:39.751 --> 00:23:45.215 align:center
'Yon talaga 'yong pinakanakakatakot
na sandali ng buhay ko.

00:23:45.298 --> 00:23:50.137 align:center
Nalagay na 'ko sa mga nakakatakot
na sitwasyon sa trabaho ko, a.

00:23:51.721 --> 00:23:54.641 align:center
Pero bigla kong naisip na…

00:23:55.308 --> 00:23:56.893 align:center
"Dito na 'ko mamamatay."

00:24:04.234 --> 00:24:07.946 align:center
Parang may mga bagay na bumabagal
habang 'yong iba, bumibilis.

00:24:08.029 --> 00:24:10.532 align:center
Nakakabilib 'yong kayang iproseso ng utak.

00:24:11.741 --> 00:24:14.035 align:center
Hindi ako relihiyosong tao.

00:24:14.536 --> 00:24:19.124 align:center
Pero pag sa tingin mo mamamatay ka na,
dapat ayusin mo na agad 'yong buhay mo.

00:24:19.207 --> 00:24:20.917 align:center
Kaya 'yon 'yong parang…

00:24:21.001 --> 00:24:22.127 align:center
Sabi ko, "Diyos ko…"

00:24:23.462 --> 00:24:25.839 align:center
Fourteen years na 'kong
hindi umiinom no'n.

00:24:27.466 --> 00:24:29.467 align:center
Ang unang pumasok sa isip ko,

00:24:29.551 --> 00:24:32.721 align:center
"Alam mo, Diyos ko?
Salamat sa nakaraang 14 years."

00:24:34.556 --> 00:24:36.308 align:center
"Alagaan n'yo po 'yong pamilya ko."

00:24:37.350 --> 00:24:40.645 align:center
Tapos naisip ko,
"Eto na 'to. Tiisin mo na lang."

00:24:43.148 --> 00:24:47.569 align:center
Napuno na ng usok 'yong building
na pinagtataguan ko.

00:24:48.236 --> 00:24:49.779 align:center
Tapos naalala ko,

00:24:49.863 --> 00:24:53.575 align:center
natutunan ko sa elementary school
na pag may makapal na usok,

00:24:53.658 --> 00:24:55.994 align:center
dapat dumapa ka, tapos gumapang.

00:24:56.077 --> 00:24:58.955 align:center
Ang kaso, 'yong usok na 'to,

00:24:59.539 --> 00:25:03.502 align:center
mas makapal sa baba,
tapos manipis sa taas.

00:25:04.002 --> 00:25:09.508 align:center
Kaya nalito ako at pinagdudahan ko
lahat ng natutunan ko

00:25:09.591 --> 00:25:13.178 align:center
kay Sister Elizabeth
sa Our Lady of Snows no'ng 1968.

00:25:15.555 --> 00:25:17.682 align:center
Wala na! 'Yong buong tower!

00:25:17.766 --> 00:25:19.059 align:center
Wala na!

00:25:19.142 --> 00:25:20.727 align:center
Anak ng pucha!

00:25:23.939 --> 00:25:25.982 align:center
Sa 7 World Trade,

00:25:26.066 --> 00:25:28.610 align:center
walang tumama sa 'min,
walang malalaking gumuho.

00:25:29.778 --> 00:25:31.154 align:center
Hindi ka patay.

00:25:32.030 --> 00:25:34.574 align:center
Magtrabaho ka. Tumulong ka.

00:25:36.910 --> 00:25:39.538 align:center
Halos wala kang makita
sa loob ng building.

00:25:39.621 --> 00:25:42.249 align:center
Meron akong dalang pangit na flashlight,

00:25:42.332 --> 00:25:45.043 align:center
tapos may narinig akong mga tao
na sumisigaw sa escalator

00:25:45.126 --> 00:25:46.586 align:center
kaya umakyat ako.

00:25:47.087 --> 00:25:49.172 align:center
Ako lang 'yong pulis do'n.

00:25:50.006 --> 00:25:51.341 align:center
May lalaki, building…

00:25:51.424 --> 00:25:54.302 align:center
Di ko alam kung fire marshal
o security guard siya.

00:25:54.803 --> 00:25:56.805 align:center
Sabi niya, "Salamat sa Diyos, may pulis."

00:25:57.973 --> 00:25:58.974 align:center
Sabi ko…

00:26:00.433 --> 00:26:04.479 align:center
"Oo, andito ang sandatahang lakas.
Ako lang 'to, wala nang iba."

00:26:07.107 --> 00:26:08.733 align:center
Bumagsak 'yong South Tower.

00:26:09.359 --> 00:26:11.069 align:center
Kailangan naming magkita-kita.

00:26:11.570 --> 00:26:14.489 align:center
Naglakad kami papuntang North Tower.

00:26:15.991 --> 00:26:16.866 align:center
May mga bombero.

00:26:20.829 --> 00:26:23.290 align:center
Binubuhusan nila ng tubig
'yong mga mata nila.

00:26:23.957 --> 00:26:25.667 align:center
Umiiyak sila.

00:26:28.628 --> 00:26:33.049 align:center
May mga civilian na nakalabas sa building.

00:26:33.675 --> 00:26:36.511 align:center
May naaalala akong lalaki, hinila ko.
Niyakap ko siya.

00:26:36.595 --> 00:26:40.098 align:center
Matanda na. Mas matanda kesa sa 'kin.
Siguro nasa forties…

00:26:40.599 --> 00:26:42.559 align:center
Umiiyak siya, tapos…

00:26:43.727 --> 00:26:44.936 align:center
Gulat na gulat.

00:26:45.437 --> 00:26:46.813 align:center
Ako din, e.

00:26:46.896 --> 00:26:48.481 align:center
Sabi ko, "Magiging ayos ang lahat."

00:26:51.401 --> 00:26:53.528 align:center
Humupa 'yong alikabok.

00:26:54.195 --> 00:26:57.532 align:center
Pumunta kami sa tinatawag ngayon
na "Ground Zero"

00:26:57.616 --> 00:27:01.911 align:center
para mapabilis 'yong evacuation.

00:27:04.414 --> 00:27:08.043 align:center
Pagdating namin do'n, wala na 'yon do'n.

00:27:09.210 --> 00:27:15.550 align:center
May piraso ng building
sa gitna ng Church and Vesey.

00:27:17.844 --> 00:27:21.306 align:center
'Yong South Tower
kahit na pangalawang binangga,

00:27:21.389 --> 00:27:24.851 align:center
'yon 'yong unang bumagsak,
kasi sa mas mababa tinamaan.

00:27:24.934 --> 00:27:27.562 align:center
Kaya mas napahina 'yong building.

00:27:29.773 --> 00:27:33.610 align:center
Pagkatapos ng '93 bombing
sa World Trade Center,

00:27:33.693 --> 00:27:37.113 align:center
dumaan kami sa training na hindi kayang
pabagsakin ng eroplano 'yong tower

00:27:37.197 --> 00:27:39.157 align:center
nang dahil lang sa matinding puwersa.

00:27:39.240 --> 00:27:41.701 align:center
Pero handa na 'kong baguhin
'yong pag-iisip ko.

00:27:42.660 --> 00:27:45.080 align:center
Umalis na kayo.
Pabagsak na 'yong isa pang tower.

00:27:45.163 --> 00:27:47.457 align:center
-Sinabi ba nilang—
-Oo, babagsak na.

00:27:47.540 --> 00:27:50.001 align:center
Naghanay kami ng mga pulis

00:27:50.085 --> 00:27:52.504 align:center
para palayuin 'yong mga tao sa building,

00:27:52.587 --> 00:27:55.423 align:center
kasi halata namang babagsak na
'yong pangalawang building.

00:27:55.507 --> 00:27:57.592 align:center
-Umalis na kayo!
-Aalis na kami!

00:27:57.676 --> 00:28:01.888 align:center
May nakita akong ilang EMS.
Sabi ko, "Tol, ano'ng ginagawa n'yo?"

00:28:01.971 --> 00:28:04.182 align:center
Sabi niya, "Babalik kami sa building."

00:28:04.265 --> 00:28:05.433 align:center
Sabi ko, "Baliw ka."

00:28:06.142 --> 00:28:09.479 align:center
Sabi niya, "Hindi, may mga tao pa do'n
na kailangang ilabas."

00:28:09.562 --> 00:28:11.398 align:center
Tapos para akong duwag,

00:28:13.233 --> 00:28:14.859 align:center
kasi paalis na ako, e.

00:28:16.528 --> 00:28:17.987 align:center
Sabi ko, "Sige, bahala na."

00:28:18.071 --> 00:28:20.907 align:center
"Hindi ako mapapahiya sa bombero,
kaya dito lang ako."

00:28:20.990 --> 00:28:22.409 align:center
Alis! Bilisan n'yo!

00:28:23.243 --> 00:28:27.956 align:center
May antenna 'yong North Tower sa tuktok.
Tapos tumabingi na siya.

00:28:28.790 --> 00:28:30.500 align:center
Nakarinig kami ng mga ingay.

00:28:30.583 --> 00:28:31.584 align:center
Ako, narinig ko.

00:28:32.877 --> 00:28:34.337 align:center
Parang lumalangitngit.

00:28:36.339 --> 00:28:38.341 align:center
Dalawang kalsada 'yong layo namin.

00:28:40.927 --> 00:28:42.345 align:center
Dinig mo 'yong ugong.

00:28:43.972 --> 00:28:47.058 align:center
Saka ko nakita 'yong tower na bumagsak.

00:28:55.275 --> 00:28:57.026 align:center
Bumabagsak na 'yong tower!

00:28:57.569 --> 00:28:59.946 align:center
Lumayo kayo! Lumayo kayo!

00:29:02.615 --> 00:29:06.995 align:center
No'ng bumabagsak 'yong building,
parang nakikita ko 'yong mga anak ko…

00:29:13.084 --> 00:29:14.586 align:center
na tinatawag ako

00:29:15.420 --> 00:29:17.172 align:center
para tumakbo nang mabilis.

00:29:20.091 --> 00:29:21.551 align:center
Tapos dumapa.

00:29:22.343 --> 00:29:23.553 align:center
Halikayo dito.

00:29:24.220 --> 00:29:27.599 align:center
Nagtago ako sa gilid ng kalsada.

00:29:27.682 --> 00:29:30.894 align:center
'Yong mahigit 100 kilong taba ko,

00:29:30.977 --> 00:29:36.441 align:center
pinagkasya ko sa six inches
na bangketa para makaligtas.

00:29:37.233 --> 00:29:41.070 align:center
Naalala ko 'yong training ko sa military,
'yong paa ko ang nakaturo sa pagsabog.

00:29:43.072 --> 00:29:45.492 align:center
Parang may hangin ng malakas na bagyo.

00:29:46.326 --> 00:29:49.537 align:center
Tumingin ako sa kanan ko,
may tumumbang truck.

00:29:51.414 --> 00:29:53.708 align:center
Tapos biglang naging madilim.

00:29:56.419 --> 00:29:57.795 align:center
Wala akong makita.

00:29:57.879 --> 00:30:00.507 align:center
Tapos sobrang tahimik ng lahat.

00:30:02.842 --> 00:30:04.552 align:center
Inisip ko kung patay na 'ko.

00:30:05.637 --> 00:30:07.347 align:center
Wala akong nararamdamang sakit.

00:30:10.558 --> 00:30:14.312 align:center
Tapos biglang hindi talaga ako makahinga.

00:30:15.230 --> 00:30:19.651 align:center
Kinailangan kong ilapit 'yong kamay ko
para kunin sa bunganga ko

00:30:19.734 --> 00:30:23.154 align:center
'yong mga tipak ng semento.

00:30:24.072 --> 00:30:26.574 align:center
Tapos umubo ako, napaluhod ako.

00:30:27.075 --> 00:30:28.785 align:center
May babaeng humila sa 'kin.

00:30:29.369 --> 00:30:32.413 align:center
Dinala ako sa fire hydrant
para hugasan 'yong mga mata ko.

00:30:32.497 --> 00:30:34.666 align:center
Binigyan niya 'ko ng tubig.

00:30:35.166 --> 00:30:36.834 align:center
Nakikita ko pa din 'yong mukha niya.

00:30:37.377 --> 00:30:40.213 align:center
Sa totoo lang, 'yon ang magandang sandali
ng araw na 'yon.

00:30:40.296 --> 00:30:43.675 align:center
May taong tumulong sa 'kin
no'ng kailangan ko ng tulong.

00:30:46.678 --> 00:30:48.388 align:center
Umaasa akong nakalabas si JoAnn.

00:30:49.430 --> 00:30:52.475 align:center
Umaasa akong nakalabas
'yong mga katrabaho niya.

00:30:52.976 --> 00:30:55.520 align:center
Umaasa ako na halos lahat ng tao,
nakalabas.

00:30:56.521 --> 00:30:58.106 align:center
Sa gano'ng klase ng pagkabigla,

00:30:59.065 --> 00:31:03.611 align:center
hindi mo na maiisip 'yong tindi
ng mga nakikita mo, e.

00:31:06.948 --> 00:31:08.950 align:center
Nasa Syms department store kami.

00:31:09.033 --> 00:31:12.954 align:center
Balot ng takot 'yong mukha
ng mga nagsa-shopping do'n.

00:31:13.037 --> 00:31:15.164 align:center
"Kailangan silang ilabas.
Kailangang kumilos."

00:31:16.291 --> 00:31:19.544 align:center
Kung anuman 'yong nasa usok na 'yon,
parang nasunog 'yong mga mata ko.

00:31:20.461 --> 00:31:24.424 align:center
Kaya kumuha kami ng mga naka-display
na pocket square,

00:31:24.507 --> 00:31:25.842 align:center
binasa, at pinamigay namin.

00:31:27.260 --> 00:31:29.721 align:center
Lahat ng mga empleyado, saka mga tao do'n,

00:31:29.804 --> 00:31:32.724 align:center
sinabihan naming takpan 'yong mukha nila
ng pocket square,

00:31:32.807 --> 00:31:36.895 align:center
tapos subukang wag singhutin
kung anuman 'yong usok na 'yon.

00:31:39.689 --> 00:31:44.944 align:center
Pinapila namin lahat
para lumakad pa-south papunta sa tubig.

00:31:45.028 --> 00:31:46.446 align:center
Lumakad na kayo. Sige na.

00:31:46.529 --> 00:31:49.949 align:center
May mga nakahandang ferry,
saka mga taong may private boat.

00:31:50.033 --> 00:31:53.036 align:center
Sinusundo nila 'yong mga tao
para makaalis sa Manhattan.

00:31:54.370 --> 00:31:57.332 align:center
Wala kaming balak umalis
ng mga partner ko.

00:31:57.415 --> 00:31:59.667 align:center
Sabi namin, "Ano na'ng gagawin natin?"

00:32:00.835 --> 00:32:03.212 align:center
Di ko matiis isipin ulit 'yong asawa ko,

00:32:03.296 --> 00:32:04.631 align:center
saka kung ligtas siya.

00:32:04.714 --> 00:32:07.550 align:center
Sinubukan ko ulit siyang tawagan
sa cell phone ko,

00:32:07.634 --> 00:32:09.969 align:center
pero wala pa din.

00:32:10.053 --> 00:32:12.680 align:center
Wala akong matawagan. Walang signal, e.

00:32:12.764 --> 00:32:14.432 align:center
Hindi ako makatawag.

00:32:17.226 --> 00:32:19.103 align:center
Walang communication.

00:32:19.771 --> 00:32:23.316 align:center
Nasa isang tower 'yong antenna
na sumasaklaw sa karamihan ng broadcast,

00:32:23.399 --> 00:32:26.903 align:center
mga cell phone, TV, saka radyo.

00:32:26.986 --> 00:32:29.989 align:center
Kaya wala kaming communication
sa ibang agency.

00:32:31.115 --> 00:32:36.079 align:center
Pero may point-to-point communication kami
sa police department.

00:32:36.162 --> 00:32:40.458 align:center
Kaya maririnig mo 'yong transmission
ng isa't isa.

00:32:40.541 --> 00:32:43.044 align:center
Nasa north ng Vesey Street
ang command post.

00:32:43.127 --> 00:32:44.420 align:center
10-4.

00:32:44.504 --> 00:32:45.964 align:center
Pero wala nang iba.

00:32:46.798 --> 00:32:50.093 align:center
Saka sobrang tahimik.

00:32:52.345 --> 00:32:56.391 align:center
Ang maririnig mo lang,
'yong alarm ng mga bombero

00:32:56.474 --> 00:33:00.728 align:center
para sa mga oxygen na dala nila
sa likod nila.

00:33:01.896 --> 00:33:03.648 align:center
Sobrang tahimik,

00:33:04.565 --> 00:33:06.442 align:center
pero nakakabingi

00:33:06.526 --> 00:33:10.571 align:center
sa canyon na 'yon na bahagi ng Manhattan.

00:33:13.992 --> 00:33:16.619 align:center
Isa sa mga naranasan ko
no'ng araw na 'yon…

00:33:16.703 --> 00:33:19.914 align:center
pag binabalikan at iniisip ko,
'yong lungkot.

00:33:21.082 --> 00:33:23.626 align:center
Nahiwalay ako sa mga katrabaho ko.

00:33:24.377 --> 00:33:25.420 align:center
Mahirap 'yon sa pulis.

00:33:26.754 --> 00:33:29.924 align:center
Sa gitna ng kalamidad,

00:33:31.134 --> 00:33:32.510 align:center
talagang naging

00:33:32.593 --> 00:33:36.723 align:center
parang sobrang bigat ng pakiramdam,
kasi napahiwalay ka, e.

00:33:38.224 --> 00:33:42.186 align:center
Sabi ko, "Titingnan ko kung mahahanap ko
'yong mga dapat kasama ko."

00:33:43.521 --> 00:33:45.732 align:center
Napadaan ako sa bar.

00:33:45.815 --> 00:33:46.941 align:center
Sobrang weird.

00:33:47.942 --> 00:33:49.736 align:center
Bigla akong may naisip.

00:33:50.945 --> 00:33:54.198 align:center
Walang magagalit sa 'yo
kung pupunta ka sa likod ng bar…

00:33:55.491 --> 00:33:59.495 align:center
kukunin mo 'yong bote ng Johnnie Walker,
tapos magsasalin ka ng shot.

00:33:59.579 --> 00:34:02.248 align:center
Sa lumalaban sa pagkalulong sa alak,

00:34:03.291 --> 00:34:05.418 align:center
andun lang siya, nagsasabing

00:34:05.501 --> 00:34:08.421 align:center
"Hindi naman makakasama
'yong isang lagok."

00:34:08.504 --> 00:34:11.966 align:center
'Yon 'yong mga usapang
tumatakbo sa bungo ko.

00:34:12.049 --> 00:34:13.176 align:center
Tapos sabi ko…

00:34:14.677 --> 00:34:17.096 align:center
"Wag ngayon. May trabaho pa 'ko."

00:34:17.180 --> 00:34:18.222 align:center
Kaya…

00:34:18.931 --> 00:34:22.143 align:center
Hanggang ngayon, hindi ako umiinom.
Malapit nang mag-38 years.

00:34:24.979 --> 00:34:29.609 align:center
One-star chief ako na namumuno
sa mga detective sa Bronx.

00:34:30.568 --> 00:34:32.779 align:center
Nagmadali kami papunta sa city.

00:34:33.654 --> 00:34:35.490 align:center
Pumunta kami sa Trinity and Liberty

00:34:36.115 --> 00:34:38.451 align:center
no'ng bumagsak 'yong North Tower.

00:34:38.951 --> 00:34:43.122 align:center
Naalala kong may Burger King
sa kanto ng Trinity and Liberty.

00:34:43.706 --> 00:34:45.917 align:center
Kaya kinuha ko 'yong pagkakataon

00:34:46.000 --> 00:34:49.378 align:center
na gawing pansamantalang headquarters
'yong Burger King.

00:34:50.797 --> 00:34:53.549 align:center
Nagbigay ako ng mga assignment,

00:34:53.633 --> 00:34:56.010 align:center
tapos pakalat-kalat kami buong araw.

00:34:57.011 --> 00:35:02.725 align:center
Dumadating sa city 'yong mga pulis
galing sa Brooklyn, sa Upper Manhattan.

00:35:04.227 --> 00:35:09.232 align:center
Nag-iisang panahon 'yon sa career ko
na ayokong pumasok sa trabaho.

00:35:09.315 --> 00:35:12.193 align:center
Gusto kong makasama sa bahay
'yong pamilya ko.

00:35:13.027 --> 00:35:16.697 align:center
'Yon ang priority ko,
pero kailangan kong isantabi 'yon

00:35:16.781 --> 00:35:20.576 align:center
at sumugod mula Queens
papuntang Manhattan.

00:35:24.038 --> 00:35:25.790 align:center
Galing ako sa Bronx.

00:35:25.873 --> 00:35:27.917 align:center
Sira 'yong sasakyan ko no'ng araw na 'yon.

00:35:28.000 --> 00:35:30.962 align:center
Tapos nakakaloka, kasi sarado lahat.

00:35:31.045 --> 00:35:32.463 align:center
Tinigil 'yong mga tren.

00:35:32.547 --> 00:35:35.133 align:center
Lahat naglalakad galing Manhattan.

00:35:35.216 --> 00:35:38.553 align:center
Sinubukan kong makisakay papunta sa city,
pero wala akong masakyan.

00:35:39.220 --> 00:35:42.265 align:center
Kaya sumakay ako sa punong-puno
na bus sa Lexington Avenue.

00:35:42.348 --> 00:35:46.602 align:center
Naaalala kong bumaba ako sa 21st Street
at naglakad papunta sa presinto.

00:35:47.645 --> 00:35:50.022 align:center
Marami akong kakilalang nawawala.

00:35:52.024 --> 00:35:53.985 align:center
Walang nakakaalam kung asan 'yong iba.

00:35:55.736 --> 00:35:59.490 align:center
Nagsimula na sa paghahanap
ng mga nawawala 'yong NYPD.

00:35:59.574 --> 00:36:01.492 align:center
Mga civilian, first responder…

00:36:02.577 --> 00:36:06.080 align:center
Inisa-isa ng marami sa 'min
'yong listahan ng mga nawawala.

00:36:06.622 --> 00:36:09.584 align:center
Units, wag muna kayong makisabay sa radyo.
May sugatang babae.

00:36:09.667 --> 00:36:11.043 align:center
Sugatang pulis. Stand by.

00:36:11.919 --> 00:36:16.132 align:center
Nakikinig kami para sa mga tao
na nakulong sa building.

00:36:16.215 --> 00:36:19.719 align:center
Female officer, asan ka?
Ano'ng huling location mo?

00:36:20.219 --> 00:36:26.517 align:center
Gumapang ako sa malalaking butas sa baba
para maabot kung sinumang andun,

00:36:26.601 --> 00:36:32.982 align:center
hanggang sa napudpod na 'yong sapatos ko,
saka nalapnos na 'yong mga braso ko.

00:36:35.610 --> 00:36:37.111 align:center
Inaalala ng lahat,

00:36:37.194 --> 00:36:40.573 align:center
"Pa'no natin kakayaning hanapin
'yong dami ng nawawala?"

00:36:40.656 --> 00:36:43.159 align:center
"Pa'no natin malalaman
kung nawawala sila?"

00:36:43.242 --> 00:36:45.328 align:center
"Pa'no malalaman
kung nasa building pa sila?"

00:36:48.497 --> 00:36:50.458 align:center
Umalis ako sa 13th Precinct,

00:36:50.541 --> 00:36:53.794 align:center
tapos pumunta ako sa bandang south
ng World Trade Center.

00:36:54.754 --> 00:36:57.673 align:center
Tiningnan ko kung andun
'yong kapitbahay kong si Bill McGinn

00:36:57.757 --> 00:36:59.008 align:center
at kung ayos ba siya.

00:37:00.259 --> 00:37:02.386 align:center
Bago ako umalis sa apartment
no'ng araw na 'yon,

00:37:02.470 --> 00:37:04.639 align:center
kumatok sa pinto ko 'yong misis ni Bill.

00:37:05.223 --> 00:37:07.183 align:center
Nasa trabaho daw si Bill.

00:37:07.266 --> 00:37:09.769 align:center
Tinatawagan niya. Hindi sumasagot.

00:37:09.852 --> 00:37:12.355 align:center
Sabi ko, "Pagpunta ko sa downtown,
hahanapin ko siya."

00:37:14.232 --> 00:37:15.441 align:center
Naghanap kami.

00:37:15.524 --> 00:37:18.486 align:center
Nagtanong-tanong ako,
"Nakita n'yo ba si Bill McGinn?"

00:37:18.569 --> 00:37:21.614 align:center
"Nagtatrabaho siya sa firehouse
sa 10th Street and Greenwich."

00:37:22.198 --> 00:37:24.241 align:center
"Nakita n'yo ba 'yong grupo nila?"

00:37:25.243 --> 00:37:28.287 align:center
May puntong nagtanong ako
sa isang bombero, sabi niya…

00:37:28.371 --> 00:37:30.998 align:center
"Wala na 'yong grupong 'yon."

00:37:33.125 --> 00:37:34.752 align:center
Sobrang nalungkot ako.

00:37:35.252 --> 00:37:37.964 align:center
'Yong anak niyang si Cordelia
na six years old,

00:37:38.047 --> 00:37:40.508 align:center
pumunta sa bahay ko no'ng umagang 'yon.

00:37:40.591 --> 00:37:44.053 align:center
Nakikipaglaro siya sa anak ko,
tapos bigla niyang sinabi,

00:37:44.136 --> 00:37:46.931 align:center
"Oh my God, nabungi ako!"
Unang bungi niya 'yon.

00:37:47.014 --> 00:37:50.017 align:center
Sabi niya, "Ipapakita ko 'to kay Papa
pag-uwi niya!"

00:37:50.893 --> 00:37:52.853 align:center
Dahil alam kong gusto niyang ipakita 'yon,

00:37:52.937 --> 00:37:55.856 align:center
at malamang hindi na uuwi 'yong papa niya,

00:37:55.940 --> 00:37:58.234 align:center
sobrang nalungkot talaga ako do'n.

00:38:04.031 --> 00:38:08.411 align:center
Umabot kami sa FDR Drive
malapit sa Manhattan Bridge.

00:38:08.911 --> 00:38:13.708 align:center
Naaalala kong may sumigaw, "Umatras kayo!"

00:38:13.791 --> 00:38:17.086 align:center
"May van sa tulay!
Pasasabugin nila 'yong Manhattan Bridge!"

00:38:19.046 --> 00:38:20.881 align:center
Nataranta na 'yong lahat.

00:38:20.965 --> 00:38:23.301 align:center
Ako, dalawang partner ko, lahat ng tao.

00:38:24.427 --> 00:38:27.346 align:center
Naisip ko, "Bakit ba tayo tumatakbo?"

00:38:29.724 --> 00:38:32.059 align:center
Dumating 'yong bomb squad,
wala namang bomba,

00:38:32.143 --> 00:38:33.561 align:center
walang problema sa van.

00:38:33.644 --> 00:38:34.895 align:center
Inabandona lang.

00:38:35.646 --> 00:38:37.898 align:center
Pero sa una, may saysay naman,

00:38:37.982 --> 00:38:40.526 align:center
kasi iniisip ko, "Ano'ng kasunod?"

00:38:40.609 --> 00:38:41.861 align:center
Natataranta na kami.

00:38:43.863 --> 00:38:45.906 align:center
Kabi-kabila 'yong mga sabi-sabi.

00:38:47.033 --> 00:38:50.036 align:center
May nagsabing walong eroplano
'yong nawawala,

00:38:50.619 --> 00:38:52.204 align:center
hindi pa nahahanap.

00:38:52.288 --> 00:38:54.707 align:center
Mga sabi-sabi, pero totoo
'yong ilan sa mga 'yon.

00:38:56.083 --> 00:38:58.461 align:center
Nalaman naming pinasabog 'yong Pentagon.

00:38:59.170 --> 00:39:03.549 align:center
Nalaman namin 'yong pagbagsak
ng eroplano sa Shanksville, Pennsylvania.

00:39:04.633 --> 00:39:08.012 align:center
Sa lahat ng pag-atakeng nangyayari
sa iba't ibang lugar,

00:39:08.095 --> 00:39:10.598 align:center
hindi namin alam
ano'ng plano ng mga terorista.

00:39:11.432 --> 00:39:14.352 align:center
Di namin alam kung isusunod nila
'yong Empire State Building.

00:39:14.435 --> 00:39:17.063 align:center
Di namin alam kung pasasabugin nila
'yong mga subway.

00:39:17.146 --> 00:39:21.776 align:center
Alam lang namin na ngayong araw 'yon,
at nangyayari 'yon sa iba't ibang lugar.

00:39:25.071 --> 00:39:29.200 align:center
Habang tuloy-tuloy kaming tumutulong
at nag-aasikaso sa mga tao,

00:39:29.700 --> 00:39:31.535 align:center
di ko pa din nakakausap 'yong asawa ko.

00:39:33.037 --> 00:39:35.456 align:center
Sinubukan ko ulit siyang tawagan.

00:39:35.998 --> 00:39:40.211 align:center
Kalaunan, nakausap ko 'yong kinuha namin
para mag-alaga ng bata.

00:39:40.795 --> 00:39:43.714 align:center
Tinanong ko siya kung nakausap niya
'yong asawa ko…

00:39:44.757 --> 00:39:47.635 align:center
Sabi niya, "Opo, pauwi na siya.
Nasa New Jersey po siya."

00:39:48.761 --> 00:39:50.388 align:center
Okay lang siya, kaya…

00:39:51.430 --> 00:39:54.558 align:center
mas nakapag-focus ako nang konti,
nakatulong ako nang maayos,

00:39:54.642 --> 00:39:58.479 align:center
at umasang makakapagligtas ng mga tao
na nakulong sa loob ng mga tower.

00:40:05.778 --> 00:40:09.198 align:center
Sa puntong 'yon, tulala na talaga ako.

00:40:10.157 --> 00:40:16.247 align:center
Dehydrated, tapos paikot-ikot mag-isa.

00:40:17.540 --> 00:40:20.668 align:center
Naglakad ako papunta
sa Woolworth Building,

00:40:21.252 --> 00:40:25.131 align:center
tapos nakita ko si Pete Panuccio,

00:40:25.214 --> 00:40:29.093 align:center
'yong sergeant ko sa 19th,
na nakakatrabaho ko nang madaling araw.

00:40:29.176 --> 00:40:32.346 align:center
Sabi ko, "Kilala ko 'to!"

00:40:32.847 --> 00:40:36.976 align:center
Tapos sabi niya, "Oh my God, Joanne,
sa'n ka nanggaling?"

00:40:38.227 --> 00:40:42.606 align:center
Gumaan 'yong loob ko no'ng nakakita ako
ng pulis galing sa 19th Precinct.

00:40:42.690 --> 00:40:43.607 align:center
Buhay siya.

00:40:43.691 --> 00:40:48.571 align:center
Baka nga isa o dalawang kanto lang
'yong layo namin sa isa't isa no'n.

00:40:48.654 --> 00:40:51.740 align:center
Gano'n kagulo 'yong kaganapan.

00:40:52.450 --> 00:40:54.577 align:center
Sabi niya, "Ang sama ng itsura mo."

00:40:55.077 --> 00:40:57.496 align:center
Tapos sabi ko,
"Hindi din ayos ang itsura mo."

00:40:57.580 --> 00:41:00.291 align:center
Pipilay-pilay si Joanne.

00:41:00.875 --> 00:41:03.127 align:center
No'ng nakita ko 'yong tuhod niya, sabi ko…

00:41:03.210 --> 00:41:07.548 align:center
Kung ako 'yon, nakasalampak na lang ako
at umiiyak,

00:41:07.631 --> 00:41:08.799 align:center
pero siya talagang

00:41:09.550 --> 00:41:14.513 align:center
"Ayos lang. Gawin natin 'yong kailangan.
Sabay-sabay na lang tayong magpaospital."

00:41:16.807 --> 00:41:18.809 align:center
May dumating na boss, tapos sabi niya,

00:41:18.893 --> 00:41:23.189 align:center
"Kailangan natin ng tao sa kalsada
papunta sa 7 World Trade."

00:41:23.689 --> 00:41:25.065 align:center
Nasusunog 'yon.

00:41:28.694 --> 00:41:30.905 align:center
Parang ungol ng kamatayan 'yon
para sa 'kin.

00:41:35.034 --> 00:41:36.076 align:center
Tumakbo kami.

00:41:43.792 --> 00:41:47.171 align:center
May higanteng ulap ng alikabok

00:41:47.254 --> 00:41:50.424 align:center
na bumuga sa buong Broadway.

00:41:52.927 --> 00:41:55.429 align:center
Maiisip mo,
"Kailan ba matatapos 'tong araw na 'to?"

00:42:08.776 --> 00:42:11.028 align:center
No'ng nakauwi na ako,

00:42:11.111 --> 00:42:15.616 align:center
hindi ako makapaniwalang
nasa bahay na 'ko.

00:42:15.699 --> 00:42:18.661 align:center
Niyakap ako ng anak ko
nang sobrang higpit…

00:42:19.828 --> 00:42:23.040 align:center
tapos sinabi niya talaga,
"Alam kong okay ka."

00:42:23.540 --> 00:42:25.376 align:center
"Sabi na, okay ka."

00:42:26.377 --> 00:42:30.422 align:center
Umupo lang ako sa bathtub,

00:42:30.506 --> 00:42:34.218 align:center
tapos pinaliguan ako ng ten-year-old ko.

00:42:35.094 --> 00:42:37.221 align:center
Sabi niya, "Andito ka."

00:42:38.430 --> 00:42:41.392 align:center
"Sobrang suwerte ko na nakauwi ka."

00:42:44.395 --> 00:42:49.108 align:center
Sobrang emotional namin ng asawa ko.
Hinahalikan namin 'yong anak ko.

00:42:49.608 --> 00:42:51.443 align:center
Katabi namin siyang natulog no'n.

00:42:52.903 --> 00:42:59.201 align:center
May pakiramdam ng matinding takot

00:42:59.285 --> 00:43:00.786 align:center
na bigla na lang…

00:43:00.869 --> 00:43:03.664 align:center
Pinakawalan ko 'yon, kasi nasa bahay ako,

00:43:03.747 --> 00:43:06.041 align:center
nakahiga sa kama,
kasama ko 'yong pamilya ko.

00:43:06.125 --> 00:43:08.919 align:center
Sobrang luwag sa pakiramdam.

00:43:11.213 --> 00:43:13.549 align:center
Isang oras lang siguro akong nakatulog.

00:43:13.632 --> 00:43:17.928 align:center
Naligo ako, nagsuot ng malinis na damit,
umalis, tapos bumalik sa trabaho.

00:43:18.887 --> 00:43:20.598 align:center
Pinabalik nila kami nang 4:00 a.m.

00:43:24.351 --> 00:43:28.731 align:center
Habang nag-aayos 'yong department,
lahat nakakuha ng specific na utos.

00:43:29.440 --> 00:43:33.736 align:center
Pinakilos lahat ng detective kahit pa'no,
sa kahit anong paraan

00:43:33.819 --> 00:43:36.113 align:center
na konektado sa World Trade Center.

00:43:39.491 --> 00:43:41.368 align:center
Nagtatrabaho ako sa Pile.

00:43:44.622 --> 00:43:48.751 align:center
Makalipas ang ilang araw,
sabi ng commanding officer namin,

00:43:48.834 --> 00:43:52.254 align:center
"Lahat ng nasa crime,
bumalik kayo sa opisina, magbihis kayo,

00:43:52.338 --> 00:43:54.381 align:center
magsuot kayo ng pang-civilian."

00:43:54.465 --> 00:43:57.009 align:center
"Maghahanap kayo ng mga nagnanakaw."

00:43:58.093 --> 00:43:59.887 align:center
Umiling ako sa kanya.

00:44:00.596 --> 00:44:01.847 align:center
Sabi ko, "Hindi."

00:44:02.348 --> 00:44:05.684 align:center
Umiiyak ako. Nagwawala ako.

00:44:05.768 --> 00:44:08.187 align:center
Sabi ko, "Kailangan kong bumalik do'n."

00:44:08.270 --> 00:44:11.815 align:center
"Hindi ako maghahanap ng magnanakaw.
Wala akong pakialam."

00:44:12.608 --> 00:44:15.819 align:center
"Babalik ako do'n. Hahanapin ko si JoAnn.
Babalik ako do'n."

00:44:17.321 --> 00:44:20.741 align:center
Nakita ko 'yong commanding officer ko,
sabi niya,

00:44:20.824 --> 00:44:22.826 align:center
"Bumalik ka na lang sa Pile."

00:44:22.910 --> 00:44:26.163 align:center
"Do'n ka kahit ga'no katagal,
kahit ilang araw."

00:44:26.747 --> 00:44:29.541 align:center
Sabi niya, "Basta tatawag ka.
Ipaalam mong okay ka."

00:44:33.045 --> 00:44:36.757 align:center
No'ng binilang at pinaiksi nila
'yong listahan ng "mga nawawala,"

00:44:36.840 --> 00:44:41.553 align:center
nalaman naming 2,976 na civilian,

00:44:41.637 --> 00:44:44.556 align:center
37 na pulis sa Port Authority,

00:44:45.557 --> 00:44:49.019 align:center
343 na bombero ng New York City,

00:44:49.103 --> 00:44:53.148 align:center
saka 23 na pulis sa NYPD

00:44:53.649 --> 00:44:57.361 align:center
ang namatay sa loob
at paligid ng mga tower.

00:45:00.739 --> 00:45:04.535 align:center
Sa kasamaang palad,
kilala ko 'yong ilan sa kanila,

00:45:05.035 --> 00:45:06.829 align:center
isa na do'n si Moira Smith.

00:45:10.207 --> 00:45:14.586 align:center
Nakita ko pa siya sa harap
ng 13th Precinct desk no'ng umagang 'yon.

00:45:16.296 --> 00:45:19.174 align:center
Tinamaan talaga ako,
kasi kababayan ko siya, e.

00:45:19.883 --> 00:45:24.596 align:center
Nag-iisang babaeng pulis si Moira
na namatay sa loob.

00:45:26.723 --> 00:45:29.727 align:center
Siya 'yong pulis na galing sa precinct ko.

00:45:30.227 --> 00:45:33.272 align:center
Sabi ko, "Ano?" Kilala ko si Moira, e.
May anak siyang babae.

00:45:34.565 --> 00:45:37.443 align:center
Minsan, nakikita ko 'yong anak niya
sa locker room,

00:45:37.526 --> 00:45:39.486 align:center
sa police dorm, sa female dorm.

00:45:39.570 --> 00:45:41.572 align:center
Sobrang cute niya. Mapula 'yong pisngi.

00:45:43.407 --> 00:45:44.950 align:center
Ang hirap no'n.

00:45:47.119 --> 00:45:52.291 align:center
May nakita kaming picture sa diyaryo
na may nililigtas na survivor si Moira,

00:45:53.041 --> 00:45:55.002 align:center
nilalabas siya sa building.

00:45:57.838 --> 00:46:00.924 align:center
Hindi ko nalaman 'yong oras
kung kailan ako dinala sa ospital,

00:46:01.008 --> 00:46:02.551 align:center
saka kailan ako nakababa,

00:46:02.634 --> 00:46:05.679 align:center
pero siguro 'yon 'yong panahon
na bumagsak 'yong tower,

00:46:05.763 --> 00:46:09.391 align:center
kaya malamang maiksi lang 'yong oras
na nakatakas ako sa kamatayan.

00:46:10.309 --> 00:46:13.020 align:center
Hindi ko alam kung ilan
'yong natulungan ni Officer Smith

00:46:13.103 --> 00:46:16.899 align:center
na makalabas sa Trade Center
bago niya 'ko tinulungan.

00:46:18.108 --> 00:46:22.321 align:center
Isa siyang pulis na tapat sa trabaho.

00:46:22.404 --> 00:46:26.033 align:center
Bumalik siya sa panganib
para magligtas pa ng madaming tao.

00:46:29.578 --> 00:46:32.456 align:center
Habang tumatagal,
naisip namin ng pamilya ko,

00:46:32.539 --> 00:46:35.459 align:center
na hindi na uuwi si JoAnn.

00:46:36.168 --> 00:46:37.836 align:center
Nawalan na kami ng pag-asa.

00:46:38.712 --> 00:46:40.631 align:center
Sinampal na kami ng katotohanan.

00:46:41.381 --> 00:46:44.468 align:center
Kaya nakipag-usap na sila sa punerarya.

00:46:47.387 --> 00:46:51.517 align:center
No'ng araw na inaayos nila 'yon,
umuwi ako galing trabaho.

00:46:52.643 --> 00:46:54.228 align:center
Nag-ring 'yong telepono.

00:46:54.728 --> 00:46:57.022 align:center
"Brian, nasa telepono si Tito Mike mo."

00:46:57.105 --> 00:47:01.026 align:center
Naririnig ko sa boses niya.
Malaking bulas siya, a.

00:47:01.860 --> 00:47:02.861 align:center
Naiiyak siya.

00:47:02.945 --> 00:47:04.112 align:center
Sabi niya, "Ayun."

00:47:04.613 --> 00:47:06.365 align:center
Sabi niya, "May tumawag na ba sa 'yo?"

00:47:07.199 --> 00:47:08.200 align:center
'Ka ko, "Wala. Bakit?"

00:47:09.368 --> 00:47:11.787 align:center
Sabi niya, "Nakita na si JoAnn."

00:47:13.497 --> 00:47:15.332 align:center
"Tang ina."

00:47:18.293 --> 00:47:19.628 align:center
Natagpuan na siya.

00:47:20.629 --> 00:47:21.630 align:center
At…

00:47:32.766 --> 00:47:34.601 align:center
Masakit pa din hanggang ngayon.

00:47:37.938 --> 00:47:39.481 align:center
Kahit pa'no,

00:47:40.440 --> 00:47:41.441 align:center
alam ko na.

00:47:42.317 --> 00:47:43.318 align:center
Sigurado na kami.

00:47:44.862 --> 00:47:47.948 align:center
Nakakalungkot,
pero maraming hindi na nakita.

00:47:49.199 --> 00:47:51.451 align:center
At malamang hindi na makikita.

00:47:52.119 --> 00:47:55.372 align:center
Suwerte pa kami,
kung matatawag mo mang gano'n 'yon,

00:47:55.455 --> 00:47:58.292 align:center
na nalaman namin 'yon
sa unang ilang linggo.

00:47:58.375 --> 00:48:01.587 align:center
Kailangan ng pasa-timba dito.
Pakipasa na lang.

00:48:01.670 --> 00:48:06.508 align:center
Twenty-seven hours pagtapos ng pagguho
'yong huling na-rescue.

00:48:07.634 --> 00:48:09.928 align:center
Pagkatapos no'n, wala na.

00:48:10.429 --> 00:48:15.392 align:center
Mabilis na naging recovery mission
'yong rescue mission na 'yon.

00:48:16.852 --> 00:48:21.356 align:center
Sa opisina ng medical examiner,
tuloy-tuloy kami sa pagkilala,

00:48:21.440 --> 00:48:23.525 align:center
pagpapangalan, lahat ng magagawa namin

00:48:23.609 --> 00:48:26.570 align:center
para maibalik ang mga taong 'to
sa mga pamilya nila.

00:48:29.573 --> 00:48:31.158 align:center
Ang lungkot sa bereavement center.

00:48:32.075 --> 00:48:35.871 align:center
Naaalala ko 'yong isang pamilya
na maraming tinatanong sa 'kin

00:48:35.954 --> 00:48:39.625 align:center
habang nag-aayos ako ng mga papeles,
kumukuha ng mga toothbrush o brush,

00:48:39.708 --> 00:48:42.586 align:center
tapos pinoproseso ang mga 'yon
para makakuha ng DNA.

00:48:43.921 --> 00:48:45.464 align:center
Sobrang nakakadurog ng puso

00:48:45.547 --> 00:48:49.259 align:center
na makita 'yong takot
at lungkot sa mga mukha nila.

00:48:51.136 --> 00:48:55.098 align:center
2,976 na civilian ang pinatay
no'ng umagang 'yon.

00:48:55.724 --> 00:49:00.187 align:center
Pagkalipas ng 25 taon,
60% lang ang nakilala.

00:49:01.104 --> 00:49:05.025 align:center
Walang nailibing ang 40%
sa mga pamilyang 'yon.

00:49:05.108 --> 00:49:07.319 align:center
Pag walang sagot, mababaliw ka, e.

00:49:08.820 --> 00:49:13.158 align:center
Dahil sa 9/11,
nasanay ako sa amoy ng patay.

00:49:13.825 --> 00:49:16.078 align:center
Sa morgue, ang dami kong nakitang patay.

00:49:17.120 --> 00:49:20.248 align:center
No'ng umpisa, hindi ko masikmura.
Nasusuka ako.

00:49:20.749 --> 00:49:23.752 align:center
Habang tumatagal,
wala nang epekto sa 'kin 'yong amoy.

00:49:25.629 --> 00:49:31.843 align:center
Meron kaming 11 o 12 na refrigerated truck
na nakapila sa bakanteng lote.

00:49:32.844 --> 00:49:36.682 align:center
May mga women's group na dumating,
nag-aalay ng mga bulaklak,

00:49:36.765 --> 00:49:41.103 align:center
mga wreath na nilagay sa harap ng truck
para alalahanin 'yong mga nasa loob.

00:49:42.521 --> 00:49:46.316 align:center
Nilagyan namin 'yong buong lugar
ng malaking puting tent.

00:49:46.400 --> 00:49:49.277 align:center
Naging Memorial Park 'yon.

00:49:49.861 --> 00:49:52.114 align:center
May mga nagsusulat sa pader.

00:49:53.115 --> 00:49:55.075 align:center
Nagkakabit ng mga picture.

00:49:57.119 --> 00:49:59.037 align:center
Tapos sa isang picture…

00:49:59.121 --> 00:50:01.206 align:center
Halatang bata 'yong nagsulat do'n.

00:50:01.289 --> 00:50:04.251 align:center
Nakalagay sa taas, "Mommy".

00:50:05.961 --> 00:50:09.881 align:center
Paalala 'yon kung sino
'yong mga hinahanap namin.

00:50:09.965 --> 00:50:12.134 align:center
NAWAWALA

00:50:12.217 --> 00:50:13.635 align:center
NAKITA N'YO BA SI DADDY?

00:50:13.719 --> 00:50:17.055 align:center
Paglipas ng ilang buwan, nakita nila
'yong kapitbahay kong si Bill McGinn.

00:50:17.848 --> 00:50:20.976 align:center
Sabi ng asawa niya,
"Na-recover siya kagabi."

00:50:21.810 --> 00:50:25.647 align:center
Nasa morgue ako no'ng araw na 'yon.
May dinalang dalawang bombero.

00:50:25.731 --> 00:50:27.858 align:center
Hindi ko alam na isa siya
sa mga na-recover.

00:50:27.941 --> 00:50:29.276 align:center
Saka ko na lang nalaman.

00:50:30.944 --> 00:50:33.739 align:center
Lagi kong napapansin pag umuulan,

00:50:33.822 --> 00:50:36.491 align:center
iniiwan niya 'yong sapatos niya
sa labas ng apartment.

00:50:36.575 --> 00:50:40.537 align:center
Sapatos ni Bill, ni Cordelia,
saka ni Liam.

00:50:40.620 --> 00:50:41.997 align:center
Laging nasa labas.

00:50:43.623 --> 00:50:47.919 align:center
Tapos isang araw pagkatapos ng 9/11,
umuwi ako, umuulan.

00:50:48.003 --> 00:50:52.174 align:center
Andun 'yong sapatos nina Liam at Cordelia,
pero wala 'yong kay Bill.

00:50:52.257 --> 00:50:53.717 align:center
Tapos natauhan ako.

00:50:53.800 --> 00:50:56.219 align:center
Sabi ko,
"Hindi ako makapaniwalang wala na siya."

00:50:58.555 --> 00:51:05.187 align:center
Sa tuwing may makikitang first responder,
tumitigil ang lahat.

00:51:05.270 --> 00:51:07.689 align:center
Papatungan siya ng American flag,

00:51:07.773 --> 00:51:10.609 align:center
tapos tatayo kami at sasaludo

00:51:10.692 --> 00:51:14.905 align:center
habang nilalabas sa Ground Zero
'yong taong 'yon.

00:51:15.614 --> 00:51:17.491 align:center
Sobrang…

00:51:18.784 --> 00:51:20.702 align:center
Mapapaluha ka talaga.

00:51:29.836 --> 00:51:34.466 align:center
Inabot nang siyam na buwan
'yong buong recovery pagkatapos ng 9/11.

00:51:34.549 --> 00:51:37.928 align:center
Tumagal 'yon hanggang May ng 2002.

00:51:39.387 --> 00:51:41.181 align:center
Nahirapan ako.

00:51:41.681 --> 00:51:45.268 align:center
May panahon sa trabahong
hindi ako makakilos.

00:51:45.352 --> 00:51:48.772 align:center
Puro lang ako iyak, na…

00:51:49.856 --> 00:51:52.192 align:center
nakabaluktot na parang sanggol.

00:51:52.901 --> 00:51:57.322 align:center
Kasi inaalala ko 'yong ginawa ko,
saka 'yong iba't ibang bagay…

00:51:57.823 --> 00:52:01.076 align:center
Do'n ako talagang natakot.

00:52:02.035 --> 00:52:05.080 align:center
No'n ko lang siguro naisip
kung ano 'yong nangyari.

00:52:05.163 --> 00:52:05.997 align:center
Ewan ko.

00:52:08.083 --> 00:52:10.085 align:center
Tuloy-tuloy 'yong pagpatay, di ba?

00:52:10.168 --> 00:52:13.630 align:center
Ang dami pa ding namamatay
sa labas ng World Trade Center.

00:52:13.713 --> 00:52:18.009 align:center
Kaya kailangang may buong staff kami
na nag-iimbestiga sa kalsada.

00:52:19.136 --> 00:52:23.849 align:center
Binalik no'n nang konti 'yong pagiging
normal ng routine mo, pero…

00:52:23.932 --> 00:52:26.393 align:center
hindi pa rin kami ligtas
sa recovery efforts.

00:52:27.477 --> 00:52:29.813 align:center
Sa iba't ibang tour,
may isa sa squad namin

00:52:29.896 --> 00:52:33.942 align:center
na ina-assign sa opisina
ng medical examiner.

00:52:34.025 --> 00:52:37.070 align:center
Minsan, dalawa sa 'min
'yong nasa recovery efforts

00:52:37.154 --> 00:52:39.656 align:center
sa landfill sa Staten Island.

00:52:41.658 --> 00:52:46.496 align:center
Dating tapunan ng basura sa New York City
'yong Fresh Kills ng Staten Island.

00:52:46.580 --> 00:52:49.291 align:center
Nililipat nila do'n
'yong mga gumuhong parte.

00:52:49.791 --> 00:52:52.711 align:center
Responsibilidad ng bureau ng mga detective

00:52:52.794 --> 00:52:56.464 align:center
na halungkatin 'yong mga pirasong 'yon
at maghanap ng parte ng katawan

00:52:57.215 --> 00:53:00.552 align:center
o mga gamit na pag-aari
ng mga indibiduwal.

00:53:01.136 --> 00:53:04.347 align:center
Una, bibigyan ka ng kalaykay.
Sasabihing "Maghanap ka."

00:53:04.431 --> 00:53:07.267 align:center
"Pag may nakita kang kahit anong ID
o sa tingin mo, buto,

00:53:07.350 --> 00:53:09.561 align:center
ilagay mo sa mga timbang 'to."

00:53:10.854 --> 00:53:13.106 align:center
Nag-volunteer akong magtrabaho do'n.

00:53:13.190 --> 00:53:15.233 align:center
Sobrang sarap sa pakiramdam no'n,

00:53:15.817 --> 00:53:19.112 align:center
kasi umaasa kang makapagbigay
ng kahit anong impormasyon

00:53:19.196 --> 00:53:21.698 align:center
sa mga kapamilya sa bandang huli.

00:53:23.241 --> 00:53:25.493 align:center
Habang tumatagal, natuto na sila.

00:53:25.577 --> 00:53:28.205 align:center
Namigay na sila ng Tyvek suits,

00:53:28.288 --> 00:53:32.209 align:center
boots, gloves, saka masks
habang naghahanap ka sa guho.

00:53:32.834 --> 00:53:35.921 align:center
Sa kasamaang palad,
malamang do'n ko nakuha 'yong cancer ko.

00:53:38.006 --> 00:53:40.216 align:center
Na-diagnose ako ng prostate cancer.

00:53:40.300 --> 00:53:43.511 align:center
Masuwerte pa 'ko.
Nakita nila habang maaga.

00:53:43.595 --> 00:53:46.431 align:center
Karamihan sa mga nagtrabaho do'n,

00:53:46.514 --> 00:53:50.602 align:center
nakakuha ng mga sakit
na may kinalaman sa 9/11.

00:53:52.270 --> 00:53:58.735 align:center
No'ng 2021, nakatanggap ako ng message
sa telepono ko na may cancer ako.

00:53:59.569 --> 00:54:01.571 align:center
Urological cancer 'yon, sobrang bihira.

00:54:01.655 --> 00:54:03.657 align:center
Isa sa apat na milyong lalaki lang
ang meron.

00:54:03.740 --> 00:54:06.868 align:center
Naawa ako sa sarili ko
sa loob ng sampung minuto.

00:54:06.952 --> 00:54:10.288 align:center
Tapos mula sa pakiramdam
ng pagiging biktima,

00:54:10.372 --> 00:54:13.583 align:center
naramdaman ko na "Handa na 'ko. Tara na."

00:54:13.667 --> 00:54:16.086 align:center
"Gawin na natin 'to.
Tanggalin n'yo 'to sa 'kin."

00:54:16.169 --> 00:54:17.712 align:center
Tapos ayun na.

00:54:21.841 --> 00:54:24.094 align:center
Nagkaro'n ako ng skin cancer sa mukha.

00:54:25.261 --> 00:54:28.640 align:center
No'ng nalaman ko, natakot ako.

00:54:29.391 --> 00:54:35.772 align:center
Sa ngayon, mas marami nang namatay
dahil sa mga sakit galing sa 9/11

00:54:35.855 --> 00:54:39.317 align:center
kesa sa mga namatay sa araw ng attack.

00:54:39.401 --> 00:54:42.779 align:center
Sobrang… masyadong nakakabahala 'yon.

00:54:44.072 --> 00:54:49.077 align:center
Tingin ko, gusto lang alisin
ng mga terorista 'yong mga tower na 'yon

00:54:49.160 --> 00:54:51.454 align:center
dahil sa sinisimbolo nila.

00:54:51.538 --> 00:54:54.374 align:center
At sa tingin ko,
higit pa do'n 'yong nahita nila,

00:54:54.457 --> 00:54:57.085 align:center
kasi tuloy-tuloy pa din 'yong trahedya.

00:55:01.423 --> 00:55:03.717 align:center
Nasa ika-25 taon na tayo.

00:55:04.759 --> 00:55:09.472 align:center
Halos 50 kaibigan na 'yong nailibing ko.

00:55:10.473 --> 00:55:12.225 align:center
Kaibigan, ha! Hindi pa…

00:55:13.351 --> 00:55:14.602 align:center
Wala pa 'yong di ko kilala.

00:55:15.228 --> 00:55:16.896 align:center
Higit pa do'n.

00:55:22.152 --> 00:55:25.155 align:center
-Oh my God. Andito lahat.
-Ano'ng meron dito?

00:55:25.238 --> 00:55:27.157 align:center
-Good to see you, tol.
-Ayos kang tingnan.

00:55:27.240 --> 00:55:28.325 align:center
Salamat! Ikaw din, tol!

00:55:28.408 --> 00:55:30.118 align:center
-Kumusta?
-Roger.

00:55:30.744 --> 00:55:32.787 align:center
Bawat isa sa 'min…

00:55:34.122 --> 00:55:35.749 align:center
dapat mag-usap.

00:55:35.832 --> 00:55:38.960 align:center
Nag-uusap kami ni Pete.
Pinag-uusapan namin 'yon taon-taon.

00:55:39.044 --> 00:55:40.837 align:center
Hello, darling.

00:55:42.213 --> 00:55:43.339 align:center
Makabawas sa sakit.

00:55:43.423 --> 00:55:45.717 align:center
-Kumusta ka?
-Okay naman.

00:55:45.800 --> 00:55:48.303 align:center
So good to see you. Mukha kang maayos.

00:55:48.386 --> 00:55:49.596 align:center
Nakatulong 'yon.

00:55:49.679 --> 00:55:51.264 align:center
Hanggang sa hindi na.

00:55:52.015 --> 00:55:54.476 align:center
Kinailangan kong mag-counseling.

00:55:55.226 --> 00:55:56.603 align:center
-Ang Manhattan, o.
-Sobrang…

00:55:56.686 --> 00:55:57.771 align:center
Oo.

00:55:57.854 --> 00:55:59.814 align:center
-Ano'ng pakiramdam dito?
-Ayos naman.

00:55:59.898 --> 00:56:01.149 align:center
-Oo.
-Alam ko.

00:56:01.232 --> 00:56:03.026 align:center
-Medyo weird.
-Oo nga.

00:56:03.109 --> 00:56:05.195 align:center
Maganda 'yong bagong building.

00:56:05.278 --> 00:56:07.906 align:center
Unang beses kong pumasok
sa bagong building.

00:56:07.989 --> 00:56:09.032 align:center
Talaga?

00:56:09.741 --> 00:56:11.743 align:center
MacLeod, 'tong probinsyanong 'to.

00:56:12.702 --> 00:56:14.704 align:center
-Tigilan mo 'yong utol ko.
-Bakit?

00:56:14.788 --> 00:56:16.039 align:center
Kalma, state champion.

00:56:16.122 --> 00:56:17.415 align:center
Tama, pare.

00:56:20.585 --> 00:56:23.338 align:center
Nagigising ako
dahil sa masasamang bangungot.

00:56:28.551 --> 00:56:30.386 align:center
'Yon ang pinakamalala.

00:56:30.887 --> 00:56:33.765 align:center
Matutulog ka, tapos mararamdaman mong
nililibing ka nang buhay.

00:56:35.433 --> 00:56:39.062 align:center
Sigurado akong walang pulis diyan
na hindi nakakaramdam nito.

00:56:40.397 --> 00:56:42.273 align:center
Muntik na 'kong mag-breakdown.

00:56:42.857 --> 00:56:47.654 align:center
Tapos nabuo 'yong 9/11 Foundation.
Sabi nila, "Kami ang bahala sa 'yo."

00:56:48.780 --> 00:56:50.657 align:center
"Tutulungan ka namin."

00:56:50.740 --> 00:56:53.493 align:center
Pansin ko, medyo tuliro ka.

00:56:53.576 --> 00:56:55.995 align:center
-Nangangatog? Oo.
-Nangangatog nga. Ayos lang 'yan.

00:56:56.830 --> 00:56:58.581 align:center
Natakot akong pumunta dito.

00:56:59.374 --> 00:57:04.379 align:center
Advocate na 'ko ngayon
ng pagpapatingin ng mental health.

00:57:04.879 --> 00:57:08.258 align:center
Gawin n'yo na. Covered naman tayo.
Gawin n'yo.

00:57:08.925 --> 00:57:10.802 align:center
Hindi masamang makipag-usap.

00:57:13.805 --> 00:57:16.182 align:center
Hindi ako natutuwa…

00:57:17.767 --> 00:57:20.145 align:center
na andito ako sa site.

00:57:20.645 --> 00:57:24.441 align:center
Ayokong andito ako.
Gusto kong makasama kayo.

00:57:24.524 --> 00:57:27.861 align:center
Parang ligtas ako,
kasi naiintindihan n'yo.

00:57:27.944 --> 00:57:32.157 align:center
May alam tayo na hindi malalaman
ng ibang tao dito sa mundo.

00:57:32.240 --> 00:57:34.159 align:center
Hindi na nila dapat malaman.

00:57:34.242 --> 00:57:36.953 align:center
Hindi ko kailanman hinarap 'to.

00:57:37.036 --> 00:57:38.746 align:center
Wala pang two 'yong anak ko.

00:57:38.830 --> 00:57:42.375 align:center
Tinatanong niya lang sa'n pumupunta
'yong papa niya pag nagtatrabaho ako

00:57:42.459 --> 00:57:45.128 align:center
para makawala sa mga alaalang 'to.

00:57:45.211 --> 00:57:50.091 align:center
Para hindi ko maalala 'tong pesteng 'to
sa bawat araw ng buhay ko.

00:57:53.303 --> 00:57:55.555 align:center
Nagbago na 'yong buhay ko,

00:57:55.638 --> 00:57:57.640 align:center
gaya ng maraming iba pa.

00:57:59.392 --> 00:58:01.102 align:center
Wala akong paraan

00:58:01.936 --> 00:58:06.024 align:center
para malaman kung ano 'yong hinaharap ko,
kasi hindi ko nakita, e.

00:58:06.691 --> 00:58:08.109 align:center
Hindi ko naintindihan.

00:58:09.611 --> 00:58:13.448 align:center
Nakakakilabot na atake sa bansa natin.
Crime scene 'to.

00:58:14.115 --> 00:58:16.367 align:center
Pagkatapos ng maraming buwan,
libingan 'to, e.

00:58:17.243 --> 00:58:18.953 align:center
Hindi mapakali 'yong isip ko.

00:58:19.037 --> 00:58:22.707 align:center
Nakikita ko 'yong itsura
nina Pete at Joanne no'ng araw na 'yon.

00:58:23.374 --> 00:58:26.336 align:center
Naaalala ko si Roger
sa parking lot ng Pathmark

00:58:26.419 --> 00:58:28.046 align:center
na binubuhusan ka ng tubig sa ulo.

00:58:28.129 --> 00:58:29.380 align:center
Bumabalik lahat.

00:58:29.464 --> 00:58:32.550 align:center
Sobrang hirap isipin lahat 'yon.

00:58:32.634 --> 00:58:36.304 align:center
Sa shower ko ibinuhos lahat.

00:58:37.013 --> 00:58:38.806 align:center
Pumasok ako sa shower,

00:58:39.557 --> 00:58:41.142 align:center
tapos umiyak ako.

00:58:42.268 --> 00:58:46.940 align:center
Umiyak ako nang umiyak, tapos…

00:58:47.732 --> 00:58:50.318 align:center
Hindi ko sinabi kahit kanino 'yon.

00:58:50.818 --> 00:58:54.364 align:center
Gano'n ko siya inilabas.

00:58:54.948 --> 00:58:55.823 align:center
Tama.

00:58:58.034 --> 00:59:01.246 align:center
No'ng nag-retire ako,
saka lang ako tinamaan nang matindi.

00:59:01.329 --> 00:59:03.665 align:center
Napatanong ako, sino ba 'ko?
Wala akong halaga.

00:59:03.748 --> 00:59:04.999 align:center
-Babaguhin ka talaga.
-Oo.

00:59:05.083 --> 00:59:07.418 align:center
Kaya tumigil akong mag-inom.
Pag nag-retire ka…

00:59:07.502 --> 00:59:09.837 align:center
Pa'no natin hinaharap?
Pupunta tayo sa bar.

00:59:09.921 --> 00:59:12.882 align:center
Gano'n natin hinarap 'yon.
Pinag-uusapan natin.

00:59:12.966 --> 00:59:16.553 align:center
Pero ngayon, may mga taong nahihirapan

00:59:16.636 --> 00:59:18.888 align:center
dahil sa 9/11 at sa PTSD

00:59:18.972 --> 00:59:21.599 align:center
na hindi nila dinanas sa mga trabaho nila.

00:59:21.683 --> 00:59:24.227 align:center
Kayo sa homicide,
laging nakakakita ng mga bangkay,

00:59:24.310 --> 00:59:28.273 align:center
mga patay na bata, mga gano'n.
Lahat kayo, meron no'n.

00:59:28.356 --> 00:59:30.775 align:center
Kailangan n'yong harapin 'yon,

00:59:30.858 --> 00:59:34.070 align:center
kasi maiipon 'yon,
babaguhin kayo no'n bilang tao.

00:59:34.153 --> 00:59:36.531 align:center
Ang totoo, salamat sa Diyos
para sa meeting na 'to.

00:59:37.907 --> 00:59:41.286 align:center
Sa matagal na panahon,
akala ko, ako lang 'yong nababaliw.

00:59:43.746 --> 00:59:46.165 align:center
Hindi pala. Alam ko na.

00:59:47.917 --> 00:59:50.420 align:center
'Yong pagpunta dito… Sorry, medyo…

00:59:50.503 --> 00:59:51.879 align:center
Hindi ako umiiyak! Kayo lang!

00:59:55.341 --> 00:59:57.802 align:center
Mamaya kita aasarin pag wala nang camera.

00:59:57.885 --> 00:59:58.970 align:center
-Sige.
-Love you.

00:59:59.721 --> 01:00:01.931 align:center
Kailangan mong linisin 'yong isip mo
tulad namin.

01:00:02.015 --> 01:00:03.641 align:center
Wag mong kimkimin.

01:00:04.225 --> 01:00:06.352 align:center
Masaya na 'ko makita lang
'yong mukha ni Brian.

01:00:06.436 --> 01:00:09.147 align:center
Ngayong sinimulan niya,
parang ibang tao na siya.

01:00:09.230 --> 01:00:11.441 align:center
-Therapy group 'to ngayon.
-Totoo 'yan.

01:00:11.524 --> 01:00:13.943 align:center
-Tingnan n'yo, o.
-Comfort zone kasi 'to.

01:00:14.027 --> 01:00:14.986 align:center
Comfort zone!

01:00:15.069 --> 01:00:17.363 align:center
Komportable tayong kausapin ang isa't isa.

01:00:17.447 --> 01:00:19.532 align:center
Magkakapareho tayo ng karanasan.

01:00:19.616 --> 01:00:20.491 align:center
Oo nga.

01:00:20.575 --> 01:00:24.120 align:center
Kasinghalaga ng kalusugan ng katawan
'yong kalusugan ng isip.

01:00:24.203 --> 01:00:26.956 align:center
Naiintindihan ko na 'yon ngayon.

01:00:27.540 --> 01:00:31.919 align:center
Pero inabot ako nang 19 years
bago makipag-usap sa mga therapist.

01:00:32.003 --> 01:00:33.129 align:center
Kailangan na, e.

01:00:34.297 --> 01:00:37.050 align:center
Kasi hindi ako superhero.

01:00:37.133 --> 01:00:40.845 align:center
Parte nito 'yong konsensiya na nabuhay ka.
Chief, nasa Burger King ka.

01:00:40.928 --> 01:00:41.971 align:center
Tommy, andun ka.

01:00:42.055 --> 01:00:43.598 align:center
Andun siya. Andun lahat.

01:00:43.681 --> 01:00:47.018 align:center
Sabi mo,
"Ba't hindi sa 'kin nangyari 'to?"

01:00:47.101 --> 01:00:48.394 align:center
Isipin mo.

01:00:48.478 --> 01:00:51.314 align:center
Meron tayong 23 NYPD officer,

01:00:51.397 --> 01:00:54.776 align:center
may 37 na pulis ng Port Authority,

01:00:54.859 --> 01:00:58.321 align:center
saka may 343 na bomberong namatay.

01:01:00.782 --> 01:01:03.242 align:center
May dahilan kaya tayo binigyan
ng Diyos ng mga alaala.

01:01:03.743 --> 01:01:05.536 align:center
Para maalala natin sila.

01:01:05.620 --> 01:01:07.246 align:center
Maalala natin 'yong nangyari.

01:01:07.330 --> 01:01:08.623 align:center
Wag tayong makalimot.

01:01:10.500 --> 01:01:13.252 align:center
Sa lugar kung asan 'yong twin towers dati,

01:01:13.336 --> 01:01:16.631 align:center
meron nang Freedom Tower ngayon.

01:01:16.714 --> 01:01:20.593 align:center
Ngayon ko lang nakita 'to
mula sa level na 'to.

01:01:20.676 --> 01:01:21.678 align:center
Sobrang ganda pala.

01:01:21.761 --> 01:01:26.307 align:center
Masaya ako na pinakitaan natin sila.

01:01:26.391 --> 01:01:27.934 align:center
-Masaya ako para do'n.
-Oo.

01:01:28.017 --> 01:01:29.435 align:center
Buhay tayong lahat.

01:01:29.519 --> 01:01:32.480 align:center
Lahat tayo,
nakakaraos sa kahit anong paraan.

01:01:32.563 --> 01:01:36.609 align:center
Nagpapasalamat ako na ginawa nila
'yong memorial para sa alaala

01:01:36.692 --> 01:01:38.903 align:center
ng mga first responder, mga civilian,

01:01:38.986 --> 01:01:42.657 align:center
saka lahat ng mamamayan ng ibang bansa
na namatay no'ng araw na 'yon.

01:01:44.909 --> 01:01:48.496 align:center
Simbolo 'yon ng lakas at katatagan

01:01:48.579 --> 01:01:51.124 align:center
na kahit natumba tayo,
bumangon pa din tayo.

01:01:51.207 --> 01:01:53.042 align:center
Bilang bansa, hindi lang city.

01:01:55.086 --> 01:01:57.588 align:center
Sobrang ganda talaga ng memorial.

01:01:58.131 --> 01:02:03.177 align:center
'Yong imprint ng mga building
na may mga pangalan at waterfall.

01:02:04.137 --> 01:02:06.264 align:center
-Ang ganda ng araw, 'no?
-Oo.

01:02:06.347 --> 01:02:07.640 align:center
Hindi tulad ng araw na 'yon!

01:02:15.273 --> 01:02:17.358 align:center
-Talaga?
-Eto si Jimmy Riches, o.

01:02:18.443 --> 01:02:21.404 align:center
Pulis din siya, bago siya naging bombero.
Si John Chipura.

01:02:21.487 --> 01:02:23.781 align:center
Marami kang kilala sa kanila
sa Staten Island?

01:02:23.865 --> 01:02:26.784 align:center
Diyos ko. Si Timmy McSweeney.
Tapos eto si Moira.

01:02:30.204 --> 01:02:32.039 align:center
Hindi lang isang atake ang terorismo.

01:02:32.123 --> 01:02:37.420 align:center
Tuloy-tuloy na paninira 'yon
ng buhay ng mga tao dahil sa takot,

01:02:37.503 --> 01:02:40.965 align:center
sa sakit, saka sa pagbigay ng utak.

01:02:48.222 --> 01:02:52.185 align:center
Kontra sa kasamaan, may pagmamahal,

01:02:52.268 --> 01:02:56.355 align:center
saka mga taong may totoong malasakit.

01:02:58.274 --> 01:03:01.360 align:center
Dahil sa trahedyang 'yon,
nagkaisa 'yong buong bansa,

01:03:01.444 --> 01:03:04.405 align:center
lalo na dito sa New York.

01:03:07.575 --> 01:03:10.912 align:center
Nakita ko 'yong kaya nating gawin.

01:03:59.001 --> 01:04:02.004 align:center
Nagsalin ng Subtitle: Erika Ivene Columna
uong bansa,