KRÓLESTWO IZRAELA, 1000 LAT P.N.E.
Czy jeden kamień może zmienić bieg historii?
Czy jeden akt buntu może stworzyć legendę?
Opowiem wam historię Dawida,
prostego pasterza i wyrzutka,
który został jednym z najsłynniejszych królów w historii.
Kiedyś Izrael nie miał króla.
Pięćset lat po tym, jak Mojżesz sprawił, że morze się rozstąpiło,
lud nie miał przywódcy i był podzielony.
Samuel, ostatni z wielkich proroków,
namaścił Saula z plemienia Beniamina
jako pierwszego króla Izraela.
Samuel przestrzegł lud, by nie zapominał o Bogu, który wyprowadził ich z Egiptu.
Przez 25 lat Saul rządził
miłowany przez lud i triumfował w każdej bitwie.
Arogancja Saula rosła, a rozdźwięk między nim a Samuelem pogłębiał się.
Po każdym zwycięstwie
Izraelici coraz bardziej czcili tron, zamiast ufać Bogu.
Niech ród Saula trwa wiecznie.
Wiecznie!
DOLINA ELAH, BITWA Z FILISTYNAMI
Ilu ich jest?
Ponad 200 tysięcy.
To tylko człowiek, ojcze.
Doprawdy?
Ile jeszcze dni będziemy się zmagać?
Wyślijcie mi swego mistrza.
Tchórze. Wszyscy jesteście tchórzami.
Goliacie!
Boże, pobłogosław tę ziemię i pomóż mi uczynić choć jeden krok.
Prosiłem o mistrza.
Wychodzisz na mnie z kijem. Padniesz ofiarą mego gniewu.
Jeszcze jedna.
Następna.
Nie.
Gdy los ludzi wisi na włosku,
znowu zadaję to pytanie.
Czy jeden kamień może zmienić bieg historii?
DOM DAWIDA
ROK WCZEŚNIEJ
BETLEJEM, PLEMIĘ JUDY
Co robisz?
Tak lepiej.
Już dobrze.
Nie.
Szybciej.
Maluchu, tak mi przykro.
Wiem.
Już, cicho. Spokojnie.
Dlaczego Mojżesz nie mógł iść? Dlaczego musiał umrzeć?
Bo kiedy był bardzo stary…
Jak ty?
Tak, tak stary jak ja.
Po 40 latach przewodzenia Izraelowi Mojżesz zmarł na tej górze.
Nieposłuszeństwo ma swoją cenę, nawet dla wielkich jak Mojżesz.
Co Jozue zrobił bez Mojżesza?
Bóg powiedział mu trzy razy: „Chazak veh emats”.
Bądź silny i odważny. Nie lękaj się.
Bo strach jest wrogiem. Strach jest złodziejem.
To dlaczego wciąż się ukrywamy?
Bo jego dzieło się nie dopełniło.
Zaiste, Dawidzie.
Nie lękajmy się więc.
Musimy stawić czoła lękowi, bo Bóg na nas czeka po drugiej stronie.
Nie powinieneś pilnować owiec, pasterzu?
Pilnowałem.
Nie dość dobrze. Widziałam, co przyniosłeś do domu.
Lew powrócił.
Lew? A ty gdzie byłeś?
Nieobecny… Śpiewałeś o matce?
Nie waż się o niej mówić.
Natanaelu, Dawidzie, czy historia naszego ludu nic dla was nie znaczy?
Wybacz nam, ojcze. Pasterz mnie rozproszył.
Biedne jagnię.
Przeżyło.
Ojciec wie, że to masz?
Awo, wejdź do środka.
Dawidzie.
Ojcze.
Ile straciłeś?
Cztery owce.
Nie jestem bogaty.
To był stary król.
Ten lew nie żyje.
To był on. Dopóki go nie zabijemy, owce nie będą bezpieczne.
Stracimy kolejne.
Wiesz, że nie mogę wypasać ich gdzie indziej.
Zbierzmy ludzi i zapolujmy na niego.
Nikt nie pójdzie.
Dlaczego?
Przeze mnie.
Nie przez ciebie.
Całe Betlejem traktuje mnie taka samo,
jak moi bracia.
Jestem tylko bękartem.
Jesteś moim synem, tak jak oni.
Sam zabiję lwa.
Nie. Zajmę się tym.
Tak jak ostatnio?
Trzeba było to pochować z twoją matką.
Nie chcę słyszeć tego instrumentu w moim domu. Zważ moje słowa.
Tylko to mi po niej zostało.
Dokąd idziesz?
Tam, gdzie moje miejsce.
Dawidzie. Dawidzie!
Pokaż mi cel.
Pokaż mi swoją wolę.
Pokaż, kim jestem.
Proszę.
Pieśń trzeba odnaleźć i chronić. Jak żywą istotę.
Spróbuj.
Podziękuję Bogu
Z całego serca
Policzę znów
Twe cuda
Pan będzie opoką dla uciskanych
Opoką w czasach niedoli
A ci, co znają Twe imię
Zaufają Ci
Albowiem nie opuściłeś
Tych, którzy Cię szukają, Panie
CHAWILA, BITWA Z AMALEKITAMI
Ostatnią wielką bitwą, jaką Izrael stoczył przed Goliatem,
była walka przeciw Amalekitom,
brutalnemu narodowi krwiopijców, którzy nękali Izrael przez wiele pokoleń.
Prorok Samuel przykazał królowi Saulowi, by ten nie zatrzymywał łupów wojennych,
nie brał nic od Amalekitów i by zabił ich króla,
okrutnego kanibala zwanego Agagiem.
Po wielu dniach walk mój ojciec, król Saul,
i mój brat Jonatan ponownie zwyciężyli.
Zwycięstwo!
Za Boga, Izrael
i naszego króla.
Książę.
Bóg nas dziś prowadził.
Ilu straciliśmy?
Pięć tysięcy.
Wysoka to cena.
Lecz Amalekici przegrali.
Zniszczono graniczną wioskę na północ od Betlejem.
Kto to zrobił?
Wyślę zwiadowców, by to ustalić.
Konia.
Mój książę, to cały dzień jazdy.
Od wielu dni jesteś na polu bitwy.
Zabierzcie mnie tam.
Jedźmy do wioski na granicy.
Jesteś zmęczony?
Nigdy nie jestem zmęczony.
BAAL HATZOR WIOSKA GRANICZNA NA PÓŁNOC OD BETLEJEM
Gdy my zabijamy naszych wrogów, ktoś atakuje naszych ludzi.
Pozbawionych narzędzi do obrony.
Kto to zrobił? Filistyni?
Tak głęboko na naszym terytorium? Nic nie zyskali.
Widzieliście kiedyś coś takiego?
Eliabie?
Rozerwano ich na strzępy bez litości. Jak?
Ocalały.
Postaw go.
Delikatnie. Dość już przeszedł.
Chłopcze, oto twój książę, syn króla Saula.
Mów tylko prawdę.
Mam na imię Jonatan. Jak się zwiesz?
Powiesz mi, kto to zrobił?
Panie…
Uciekaj!
Biegnij!
Uciekaj.
Tak mi przykro.
Jestem twym księciem, a nie ochroniłem cię.
To mój obowiązek.
Powiedz mi, kto to zrobił.
Przysięgam, że ich znajdę i obrócę w pył.
Dla ciebie.
„A w owych czasach byli na ziemi giganci, a także później”.
Idzie ci coraz lepiej.
Przyprowadziłem wszystkie owce, jak prosiłeś.
Nie przyszedłem doglądać stada.
Przepraszam za to, jak wczoraj się zachowałem.
Masz temperament po matce, jak koń, którego nie da się okiełznać.
Czemu trzymasz mnie tutaj?
- Ukrywasz jak trędowatego. - Dawidzie.
Wyślij mnie do królewskiej armii. Pozwól mi się wykazać.
Nie zdobędziesz chwały, służąc temu królowi.
Powiedz Eliabowi.
Mówiłem wiele razy.
Dlaczego moi bracia walczą, a ja utknąłem tutaj?
Bo ich zabrał.
I nasze podatki, i ziemie, jak ostrzegał prorok.
Izrael nie powinien mieć króla.
Dosyć nam już zabrał. Nie pozwolę mu zabrać ciebie.
To nie moje miejsce, ojcze.
Jest mi pisane coś więcej.
Skąd wiesz?
Bo Bóg do mnie przemawia.
Gdy jestem sam na wzgórzach. Słyszę Jego głos, tak jak matka.
Mówi mi…
Awa!
Awo!
Nie.
Awo?
Dawidzie.
Chodź.
Wszystko dobrze?
Dlaczego Bóg mnie osądza?
Ten demon atakuje mój dom.
Stój. Nie możesz zmierzyć się z nim sam.
Mogę i zrobię to. Dla nas wszystkich.
Nie. Zaczekaj.
Mam dość czekania.
Dawidzie, zaczekaj.
OBOZOWISKO GILGAL PO PORAŻCE AMALEKITÓW
Co z chłopcem?
Zostanie ze mną.
Mój książę, dzieci snują opowieści podsycane przez strach.
- A ten chłopiec… - Nie wymówił słowa.
Idź do swych ludzi. Ciesz się zwycięstwem.
Chwała Gibei! Chwała rodowi Saula, syna Kisza,
dumie Beniamina,
który napełnia nasze brzuchy winem Agaga.
Upewnij się, że tron królewski jest ponad ziemią na pół łokcia.
Matko, jakie to ma znaczenie?
Każdy szczegół jest istotny.
Mikal, weź to. Upewnij się, że to zrobią.
Gdybyś była na polu bitwy, wygralibyśmy pierwszego dnia.
- Jonatanie. - Moja królowo.
Pan zwrócił mi syna.
- Rany? - Żadnych.
To tylko draśnięcie.
- Jonatanie, modliłam się każdego dnia. - Siostro.
- A to kto? - Nie ocalisz wszystkich.
Ocaliłem jego.
Co mu się stało?
Jego wioskę zrównano z ziemią. Tylko on przeżył.
Mikal, te jedwabie są z Egiptu. Matko? Jedwabie.
Jak masz na imię?
Nic nie mówi.
Reuben.
Chodź. Lubisz figi?
Jak podróż?
Dłużyła się niemożebnie.
Pałacowe igraszki muszą być nudne, gdy szukasz pola bitwy.
Pałac bywa groźniejszy od bitwy.
Tu wiesz, kim są twoi wrogowie.
Nie zawsze. Czemu tu jesteś?
Ojciec nas wezwał. Mamy pokazać jedność.
Trzeba oddać honory plemionom. Bitwy mają bohaterów.
A im trzeba żon.
Książętom też.
Wystarczy już żałoby.
Właśnie wygrałem bitwę.
Nie chcę toczyć kolejnej.
Gdzie ojciec?
- Gdzieś na górze. - Tam.
Buduje pomnik zwycięstwa.
A Iszbaal?
Znajdziesz go, podążając za łupem.
Czym mogę ci służyć, książę?
Mój kielich jest pełny. Ale nie oddalaj się.
Apetyt szybko wraca.
Jestem onieśmielona.
Chodź, usiądź.
Usiądź, nie gryzę.
Tutaj.
Masz taką piękną twarz.
Jak ci na imię?
Kasja.
Gdyby przydzielono mnie pod skrzydła twojej siostry,
widywałabyś mnie częściej.
Sprytna dziewczyna. Może mógłbym to załatwić.
Zostaniesz królem?
Wolę dekadencję władzy
od brzemienia korony.
Iszbaalu.
A propos brzemienia.
Panie.
Witaj, bracie. Wyglądasz na zmartwionego. Przegapiłem zaręczyny?
Dobrze wiesz. Przegapiłeś wielką bitwę.
A tak. Bitwa.
Bitwy wygrywają ludzie żądni krwi i podbojów.
Na nic bym się zdał. Jestem zbyt młody i wytworny na takie dramaty.
Młodsi walczyli i polegli w tej bitwie.
Chwała im za to. Niech Bóg wynagrodzi ich ofiarę.
To twoja robota.
Bracie, musisz wyrażać się jaśniej.
Przekonałeś ojca, by zatrzymał te przeklęte rzeczy.
Za bardzo się błyszczą, by być przeklęte.
Król nie miał nic przeciwko temu, więc…
Chodź, bracie.
Cieszmy się zwycięstwem.
Zasłużyłeś na to.
Jak chcesz.
Panie, Joab i Abner cię oczekują.
Leć.
Wrócimy do tej rozmowy.
Będę czekać.
Mogę wam dać 50 wołów i 400 owiec.
Najmniej spośród plemion Izraela?
Bo jesteście najmniejsi.
Abnerze, podwój ich przydział. Nie jesteście mali w mych oczach.
Niech król żyje wiecznie.
Dajesz za dużo.
Jestem hojny.
Kupiona lojalność jest ulotna.
Tak jak młodość, ale cieszy, póki trwa, mój stary przyjacielu.
Ojcze.
Jonatanie, mój synu.
Mój królu.
Robi wrażenie, prawda?
Co symbolizuje? Pokonanie Amalekitów?
Coś więcej. Po wsze czasy będzie pomnikiem
wielkości naszego rodu i chwały Izraela.
Wielkości Boga?
Nasza wielkość jest Jego wielkością.
Co z wioską graniczną?
Całkowicie zniszczona. Ocalał tylko chłopiec. Przywiozłem go.
Kto to zrobił?
Nie wiem, ale widziałem odcisk dłoni większej niż kosz tkacza.
I strzały wielkości włóczni.
Olbrzymy nie odwiedzały tych ziem od czasów Jozuego.
Od setek lat.
To fortel Filistynów, by nas zastraszyć.
Byśmy wrócili do jaskiń.
Oby.
Nadal coś cię dręczy.
Czemu dzielimy łupy krwiopijców?
Zniewalamy ich lud?
Mieliśmy nic nie brać.
Wedle Samuela.
No właśnie.
Tak.
Synu, jego czas przeminął.
Epoka sędziów dobiegła końca. To czas królów, a my teraz władamy.
Pierwsza dynastia Izraela.
Powinniśmy go słuchać. Mówi w imieniu Boga.
Czemu Bóg nie mówi do mnie? Namaszczonego.
Przez Samuela.
Jonatanie,
kiedy rządzisz krajem, ktoś zawsze jest niezadowolony.
Komu powinienem dogodzić?
Wodzom 12 plemion, ludziom, którzy za nas walczyli
i polegli w służbie naszego tronu, czy jednemu człowiekowi?
Nie przepadam za polityką.
Życie to polityka, synu.
Zwłaszcza na tronie.
A teraz radujmy się zwycięstwem.
ŚWIĘTE MIEJSCE RAMA
Saulu… mój synu…
Coś ty uczynił?
Coś uczynił?
Czy Pan przemówił?
Musimy iść.
Dokąd?
Przekazać słowa, które usłyszałem.
Odczynić to, co zostało uczynione.
Panie, twoje buty.
Spójrz, ile radości i dobrobytu dałeś naszemu ludowi.
Ciesz się tym.
Król!
Kochamy cię, królu Saulu!
Wybacz.
Tak, matko?
- Zachowuj się. - Jak zawsze.
Masz własne wino.
Najlepsze podają na królewski stół.
Nie.
To zostań przy królewskim stole.
Proszę.
Proszę, synowie.
Królu, panie Izraela,
jestem Adriel, syn Barzillaja, starszy z plemienia Judy.
Witaj, Adrielu, synu Barzillaja.
Juda od dawna jest lwem wśród synów Abrahama.
A Beniamin dał wielkie światło tak małemu plemieniu.
Najwięksi wywodzą się z niewielu.
Gdy byłem młody, byliśmy rozproszeni,
ukrywając się w jaskiniach przed wrogami, których ty pokonałeś.
Bez przywódcy, podzieleni, prześladowani przez sąsiadów.
Ale Pan Zastępów usłyszał nasze wołanie
i obdarzył nas królem Saulem, synem Kisza z plemienia Beniamina.
A ty, Saulu, uczyniłeś nas narodem. Sprawiłeś, że się nas boją.
Dałeś nam bogactwo z łupów Amalekitów.
Teraz pożywiamy się ich bydłem i pijemy ich wino,
a ich potężny król Agag pełza upokorzony u twych stóp.
Plemię Judy odnawia przysięgę wierności
namaszczonemu przez Pana Najwyższego Saulowi, królowi całego Izraela.
Niech twoje rządy trwają przez pokolenia.
Dziękuję ludowi Judy za lojalność i wznoszę kielich nie za siebie,
lecz za mojego syna,
którego odwaga i oddanie zawsze kroczą przed nim.
Którego serce jest niezłomne.
Oby zapamiętano mnie jako dobrego króla, ale on będzie lepszy.
Za księcia i mojego ukochanego syna.
Za Jonatana i jego przyszłe rządy.
Za Jonatana. Mojego ukochanego brata, wcielenie doskonałości.
Za ród Saula.
Kto stawi czoła bohaterowi Issacharu, by zdobyć miecz Agaga?
Eliabie, walcz dla plemienia Judy.
Kto postawi na Eliaba z Judy?
Panie, dlaczego wiedźmi król żyje?
Nie obdarzę go śmiercią bez upokorzenia.
Dręczył nasz lud przez całe pokolenie.
Jego lud to kanibale i czarodzieje.
To nie jego miejsce.
Jest tam, gdzie jego miejsce, bezsilny u mych stóp.
Jego obecność tutaj, uwierz mi…
Myślę, że trzeba ci wina.
Spokojnie, obstaw walkę.
Twój czas się skończył, krwiopijco.
Czyżby?
Strach jest wrogiem. Strach jest złodziejem.
Lwie!
Na szczycie nad nami
znalazłem wyryty napis:
„Ku chwale rodu Saula”.
„Pokonał Amalekitów”.
„Niech jego sława sięgnie mórz”.
„Niech jego tron przetrwa wieki”.
„Ku chwale Saula”.
Jest pośród nas prorok Pana Najwyższego.
Witaj, Samuelu, synu Elkany.
Błogosławionyś, proroku Pana Zastępów.
Witaj, Saulu, synu Kisza z plemienia Beniamina.
Najmniejsze z plemion Izraela dało nam wielkie światło.
Przybyłeś złożyć z nami ofiarę?
Uczcić zwycięstwo i ten dzień z nami?
Przyszedłem przekazać słowa Pana, którymi do mnie przemówił tej nocy.
Wypełniliśmy wolę Pana.
Amalekici zostali rozgromieni.
Doprawdy?
Czemu więc dochodzi mnie beczenie owiec?
Dlaczego uganiacie się za bydłem?
Czemu widzę brud, który kala święte miejsce?
Chodź, mój stary przyjacielu.
Dziś świętujemy.
Opowiadamy dawne dzieje.
Wspominamy wielkość Boga. Chodź.
Porozmawiajmy na osobności.
Oszczędzić ofiarę.
Poświęciliśmy tysiące ludzi w boju.
To nie wystarczy?
Przychodzisz i zawstydzasz mnie przed plemionami Izraela?
Besztasz mnie jak chłopca?
Namaściłem chłopca, pokornego w Jego mniemaniu.
Jako król jestem tym, kim mnie uczyniłeś.
Płakałem nad tobą, Saulu. W gniewie i łzach, całą noc.
Błagałem Pana Niebios, ale on nie ustąpił.
Muszę przekazać Jego słowa.
Wygodne.
Jak mam odróżnić słowa Najwyższego
od paplaniny zawistnego starca?
Kochałem cię jak syna.
Twoi synowie cię nie kochali.
Nie podążali twoimi ścieżkami.
Czy nie dlatego ludzie chcieli króla?
Masz rację, Saulu.
Powiem ci, co powiedział mi Pan, Bóg Izraela.
Mów.
„Żałuję, że uczyniłem Saula królem”.
„Odwrócił się do mnie plecami
i nie wykonał mego rozkazu”.
Mikal.
Co my zrobiliśmy?
Posłuchałem głosu Pana. Rozgromiłem Amalekitów.
A jednak Agag żyje.
Przykuty do mojego stołu jak pies.
Miałeś go zabić.
Zbudowałem królestwo z niczego.
Z rozproszonych plemion.
Dlaczego to nie wystarczy?
Ty zbudowałeś królestwo?
Ty?
Saulu, kiedy byłeś mały we własnych oczach,
Pan cię wyniósł i uczynił królem.
Teraz gdy jesteś wielki we własnych oczach,
zbuntowałeś się i stałeś się zły w oczach Pana.
Zły?
Wykorzystałeś tron Izraela dla własnej chwały,
dlatego doprowadzisz do własnej zguby i udręki.
Twój umysł będzie przeklęty.
Wyjdź z mojej głowy, czarowniku.
Nie jestem czarownikiem.
Jestem tylko posłańcem.
Samuelu, bałem się ludzi.
Nie chciałem poświęcić tego, co najlepsze.
Poświęcę ich wszystkich.
„Posłuszeństwo jest lepsze od ofiary, a uległość od tłuszczu baranów".
„Bunt jest grzechem czarowników,
upór jest oznaką nieprawości i bałwochwalstwa”.
Bałem się ich.
Dlaczego boisz się ludzi?
Dlaczego nie boisz się Boga?
Ja…
Kochałem cię.
Namaściłem cię.
Pobłogosław mnie. Poświęć się ze mną.
Wybrałeś mnie na króla. Jesteś moim ojcem.
Bóg cię wybrał, a teraz wybiera innego.
Ponieważ odrzuciłeś słowo Boże,
twój Pan odrzuca cię jako króla.
Jego duch cię opuszcza.
To moje królestwo.
A po mnie mojego syna. Jonatan będzie nim władał.
Nie będzie.
Samuelu.
Pan odbiera ci królestwo i oddaje je komuś większemu.
Komu?
Samuelu?
Samuelu!
Wybacz, dziecko.
Samuelu!
Ojcze, co się stało?
- Samuelu! - Co się dzieje?
Zostaw mnie!
Odejdź!
Pomocy!
Mam dość strachu.
Bóg powiedział do Jozuego: „Bądź silny i odważny.
Nie lękaj się”.
Dlaczego bogowie tu przybyli?
Bóg bogów przybył.
Gniew Saula przeminął.
Gniew Saula tak.
Ale gniew Boga nie.
Twój miecz czynił kobiety bezdzietnymi,
więc twoja matka będzie bezdzietna na zawsze.
Z Boga się nie drwi.
Mistrzu, dokąd teraz pójdziemy?
Znaleźć króla.
Czy jeden kamień może zmienić bieg historii?
Tak, może.
Ale przeznaczenie ma swoją cenę,
a triumf Dawida odebrał mojej rodzinie wszystko.
Napisy: Grzegorz Niksiński
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Zofia Jaworowska