WAT VOORAFGING
Ik wacht al weken. Ik maakte me zorgen.
Samen kunnen we wraak nemen.
Op één voorwaarde. Je troon.
Laat me je vrijheid zien.
Ik beslis niet over mijn toekomst.
Ga je ergens heen? -Ik doe geen goed.
Groeten van het huis van Saul.
Goliat.
Laat me tegen hun koning vechten.
De Filistijnen staan klaar.
We doen wat we altijd doen.
Vechten.
Luister, Israël
De Heer is onze God
De Heer
Is de enige God
Vader, alsjeblieft.
Nethaneel, de koning roept elke bekwame man op.
Ik ben niet bekwaam.
Geen krijger.
Ik zal als eerste sterven.
Je hebt je broers.
Wat is dit?
Vader stuurt ons de oorlog in.
Oorlog? Welke oorlog?
De Filistijnen.
Ze hebben zich verzameld.
Dit is idioot. Ik ga niet.
Ik ga wel in zijn plaats. -Hij gaat wel.
Stuur hem. -Hij niet.
Je zei toch elke man?
Hij is nog geen man. -Ik ook niet.
Als er oorlog is, vecht ik.
Doe wat ik zeg. Ga naar de koning. David blijft bij mij.
Nethaneel, kom.
Laat me los.
Vader.
Je stuurt me het graf in voor een koning die je veracht.
Kom.
Ik laat je met je broers vechten.
Voor God en voor Israël.
Begrijp je dat?
Ga nu.
Genoeg, broer. Je zet jezelf voor schut.
Waarom?
Doe dat niet.
Geef antwoord. -Vandaag niet.
Ik heb mijn zonen de oorlog ingestuurd. -Ik ben ook je zoon.
Dat bedoelde ik niet.
Ik verdien…
Wat denk je te verdienen?
Wat verdien je?
Eerlijkheid.
Voor één keer.
Ik verdien te weten waarom je me in deze heuvels houdt.
Dat heb ik je zo vaak gezegd.
Van vloed naar vloed.
Zei je dat niet?
De roep van vloed naar vloed.
Ik weet in mijn ziel dat je me nooit de waarheid hebt verteld.
Nee.
Alsjeblieft.
Ga voor de schapen zorgen. -Nee.
Laat me gaan.
VALLEI VAN ELAH STRIJD TEGEN DE FILISTIJNEN
Een dag waar ik al lang van droom.
Welke droom is dat?
Onze krachten verenigd.
We zullen zien.
VALLEI VAN ELAH ISRAËLIETENKAMP
Dertig jaar.
Dertig jaar heb ik deze mensen gediend, geleid en voor ze gevochten.
Ik begin moe te worden.
Waar denk je aan, Saul?
Ik maak de balans op.
Je klaagt.
Heb ik het recht niet?
Nee, natuurlijk wel.
Natuurlijk.
Doe het alleen wel snel voor onze vijanden komen.
Het zijn er veel deze keer.
Waar zijn de dagen dat je me aanmoedigde voor de strijd?
Ik begin ook moe te worden, denk ik.
Vertel eens, Abner.
Vertel me wie ik ben.
Saul de veroveraar.
Eerste koning van Israël, vereniger van de stammen.
Nee.
Vertel me wie ik ben…
…voor jou.
Mijn koning, je hebt ons volk van angst tot zekerheid verheven.
Hoe moeilijk ook, je aarzelde nooit.
Je hebt mij van een onvermijdelijk leven gered.
Je gaf me een doel.
Ik zal sterven zonder spijt als jij dat van me vraagt.
Dat ben je voor mij, mijn koning.
Waarom ben ik tot koning gezalfd?
Voor dit moment.
Hoe was dat?
Goed genoeg.
Ik ben blij dat je er bent, oude vriend.
Altijd, mijn koning.
Al meer dan 150.000 Filistijnen.
Er komen er dagelijks bij.
Drie keer zo veel als wij.
Dat lijkt me niet eerlijk, hè?
Daar vroegen we niet om.
We zullen er tien doden voor ieder van ons.
En ik zal dat met veel plezier doen.
Sta op.
Een mooi zwaard.
Mag ik?
Mijn vader heeft het 20 jaar geleden van een Filistijn afgepakt.
Na uw vaders eerste overwinning.
Dat weet ik nog.
Hoe heet je?
Eliazar, zoon van Aser, van het huis van…
Simeon.
Recht en degelijk.
Het huis van Aser dient ons al lang.
Een eer om naast je te vechten.
Eliazar?
Wat moeten we vrezen?
God is met ons.
Komt Samuel?
Om zoals altijd de strijd te zegenen?
Als God het wil.
Heb je dat kind valse hoop gegeven?
Beter dan geen hoop.
Houd moed, broeders.
Houd moed.
Wie kan tegen ons op?
Wie?
Mijn koning, zoals altijd komen we vechten.
Ik en 25.000 van de stam van Juda.
Alles is niet vergeten…
…maar vandaag vechten we als één.
We vechten als één.
Als één.
Broeders, aanschouw de koning.
We danken U, God, voor onze vele zegeningen.
Voor dit huis, voor ons voedsel, voor deze familie.
Dank U, Heer, voor alles wat U ons geeft.
Houd ons bescheiden…
…om U de glorie te geven in wat we doen…
…en elke dag van ons leven op U te vertrouwen.
Amen.
Lieve God, wij zijn Uw kinderen.
We vragen om Uw leiding, Uw kracht…
…en dat U altijd bij ons bent.
Amen.
Samuel.
Hallo, David.
Ik dacht dat je zou strijden.
Dat dacht ik ook van jou.
Toch zijn we hier.
Een nieuwe dag begint.
Breng me bij je vader.
Oké. Hij is in huis.
Goed je te zien.
Jou ook.
Ik zal me beter voelen als ik zit.
Mijn excuses, verhevene.
Ik kan weinig bieden.
Ik heb mijn kostbaarste bezit naar het leger gestuurd.
Is dat zo?
Zegen deze vrucht van de boom om ons te voeden…
…terwijl we ons ermee inwijden voor Uw doel.
De olijfboom.
In de winter geven de takken warmte…
…in de zomer schaduw en de olie van de olijf…
…is het leven zelf.
Alles heeft een doel.
Ik wil vechten.
Mijn vader…
Wist je dat er voor mijn huis op de top van Nob een olijfboom staat…
…die 1000 jaar oud zou zijn?
Ik denk graag dat Jozua eronder rustte…
…toen hij het Heilige Land binnenkwam.
Weet je dat mijn vrouw, Hila…
…de olie van de olijf gebruikt om haar haar te bedwingen?
Mag ik het zeggen? Dat heeft ze mij ook geleerd.
Werkt het volgens jou?
Heilige ziener, wat doe je hier?
Ik ben blij dat je dat vraagt, zoon van Obed.
Ik ben hier om af te maken wat ik zei dat ik zou doen.
Met een offer.
Voor de zonden van dit huis.
Om ze goed te maken.
Achis van Gat leidt ze.
Hij lijkt boos.
Na wat je op het slagveld zijn vader hebt aangedaan…
…zou ik dat ook zijn.
Jij zou met strategie leiden, niet met emotie.
Askelon voegt zich erbij.
Asdod en Yurza.
Niet eens hun vlaggen geplant.
Lafaards.
En Ekron?
Hij heeft ze niet alle vijf.
Dat is een goed teken.
Hoeveel zijn het er?
Meer dan 200.000.
Met ontelbare paarden en strijdwagens.
Dat houdt ons niet tegen.
We moeten aanvallen zolang we met meer zijn.
Wanneer heeft dat ooit iets uitgemaakt tegen Hebreeërs?
We moeten eerst hun moed weghalen.
God van de hemel.
Goden van de aarde.
Waar is jullie koning?
Stuur hem naar mij, dan hak ik hem aan stukken…
…en voer hem en jullie god aan de kraaien.
Hij is maar een man.
Ik herover dit land met zijn bloed.
Is dat zo?
Stuur me jullie koning…
…of een machtigere man als die nog in Israël te vinden is.
Ik zal mijn goden oproepen.
Laat jullie kampioen de zijne oproepen…
…zodat ons bloed het lot van ons volk beslist.
Dan zien we wel welke de beste is.
De winnaar zal de anderen als slaven krijgen.
Vandaag daag ik Israël uit.
Ik daag jullie God uit.
Stuur me jullie kampioen.
Vader, verman je.
Nee. Haal het van me af.
Nee.
Vader.
Ik vervloek je, demon.
Ga weg.
Sta op. Kijk naar je mannen.
Breng hem naar de tent.
We zullen in duisternis en angst sterven.
Nu.
Ga weg.
Zoek iemand die tegen hem wil vechten.
Hij krijgt mijn dochter als echtgenote. Zijn schulden kwijtgescholden. Vooruit.
Vooruit.
Moge mijn onderricht neerdalen als regen
Mogen mijn woorden zijn als dauw
Als regen die de grond doordrenkt
Als regen op het gras
En moge de aarde
De woorden van mijn mond horen Onze God
Samuel, waarom wachten we?
Er is een strijd.
Ik moet gaan. Ik ben er klaar voor.
Je moeder heeft je leren spelen, nietwaar?
Mis je haar?
Een vrouw met een doel, denk ik.
Er zijn weinig dingen die krachtiger zijn dan dat.
Mijn eigen moeder…
…bad zo vurig in de tempel…
…dat de priesters haar dronken waanden.
Maar nee, het was een diep doel. Het was geloof.
En dat is de reden dat ik hier nu ben.
De invloed van een moeder is groter dan een koning.
Dan duizend koningen.
Zo mooi.
Ze naaide dit voor me toen ik werd geboren…
…en wikkelde me erin toen ik bij de priesters ging wonen.
Ik was twee jaar.
Ik draag dit ter ere van haar.
Het leek me al oud.
Mag ik iets zeggen?
Wat je maar wilt.
Ik zie dingen.
Eerder dromen, visioenen, maar ze voelen zo echt.
Het is alsof…
Alsof je ergens anders bent?
Ik ben er nooit geweest…
…maar het voelt als thuis.
Een onvoorstelbare rust.
Vertel me erover.
Ik zie een rivier onder bergen.
Bergen zo mooi… Ik heb zoiets nog nooit gezien.
En een krijger. Met getrokken zwaard.
Waar ben ik?
Hij beschermt de rivier.
Ik weet ervan.
Het is geschreven.
Het is Jozua.
De avond voor de grote slag bij Jericho…
…stuitte Jozua op een figuur, een krijger met een getrokken zwaard.
Wie was hij?
Jozua vroeg de krijger:
'Bent u voor ons…
…of voor onze vijanden?'
En de krijger antwoordde: 'Geen van beiden.
Als kapitein van de legers van de Heer der heerscharen kom ik nu.'
Mensen vergeten het en vragen: 'Is God voor ons?
Is God met ons?'
Maar de vraag die ze moeten stellen, is:
'Zijn wij met God?'
Toen vroeg Jozua hem:
'Wat vraagt u uw dienaren te doen?'
Dat is de juiste vraag.
De krijger antwoordde: 'Haal de schoenen van je voeten…
…want je staat op heilige grond.'
Dat deed Jozua en hij viel op zijn gezicht en bad.
Misschien is dit de reden dat de muren van Jericho omvielen.
Maar waarom laat Hij me deze visioenen zien?
Omdat jij een rol speelt in dit grote ontwerp.
Hoe kan ik dat hier doen?
Je praat alsof vandaag gisteren is.
Alsof ze hetzelfde zijn.
Luister.
Voor alles is er een seizoen en een tijd voor elk…
…doel onder de hemel.
Wanneer komt mijn tijd dan?
Te veel vragen.
Speel nog een liedje voor me.
Ik doe je dit aanbod vandaag weer.
Kies een man.
Stuur hem naar mij toe.
Als hij me neermaait, worden wij je slaven.
Maar als hij sterft, worden jullie onze slaven.
Nou?
Tot morgen.
Hoeveel dagen moeten we dit doen?
Is er geen kampioen in Israël?
Dag na dag daag ik Israël uit.
Waarom doen ze dat?
Mijn hoofd doet pijn.
Daarom juist.
Negen dagen en nog steeds wil niemand me trotseren.
Zijn jullie geen dienaren van jullie God?
Kom en vecht tegen me.
Ik zal me kunnen wreken.
Mijn koningin.
Nieuws van de strijd.
Wat is er?
Nieuws van Abner.
De Filistijnen hebben hun legers tegen ons verenigd.
Zo'n 250.000 man.
Wat?
Ze hebben een reus.
Een reus?
Hoe?
Moeder?
Wat staat er?
Vader zit weer gevangen in de duisternis.
Erger dan eerst.
Wat moeten we doen?
Er valt niets meer te doen.
Er kan altijd iets worden gedaan.
We kunnen op z'n minst bidden.
Tot wie?
Dat weet je wel.
Ik spaar mijn adem.
Hashem heeft onze roep eerder beantwoord.
Hij zal weer antwoorden.
Ik wil die naam nooit meer horen in mijn aanwezigheid.
Ik ben hem moe.
Nee, we…
We moeten iets doen.
Michal.
Ik ga naar vader toe.
Naar de strijd? Ben je gek?
Hij heeft me nodig.
Ik jou ook.
Onze broers zijn weg, onze moeder geeft het op.
Wij zijn over.
Ga dan met me mee.
Doe niet zo dwaas.
Wat kunnen wij doen?
Als vader bij zijn volle verstand is, leidt hij ze.
Hij zal onze vijanden verslaan zoals tevoren.
Denk je hem terug te brengen?
Weet je welke kant Elah op is?
Naar het noorden.
Het noorden?
Ik rij noordwaarts en vind het wel.
Ik moet wel.
Tot ziens.
Goed. Kom op.
Wat doe je? -Help me, alsjeblieft.
Als je sterft, vermaak ik me niet.
Dat kunnen we niet hebben.
Bedankt.
Hij is mijn vader ook.
En moeder heeft ongelijk.
Er is altijd hoop.
Juist.
Kom op.
Een hele stam van lafaards en verraders.
Pas op je woorden.
Wil je je verstoppen in grotten en je broeders laten vechten?
Ze staan voor een zekere dood.
Eliab, wat is dit?
De stam van Zebulon heeft besloten onze strijd en onze koning op te geven.
Hoeveel?
Allemaal.
Ze hebben een reus. Wij hebben niets.
Zebulon vecht voor God en God is niet met onze koning.
Laat heel Israël weten dat Zebulon zich heeft overgegeven aan angst…
…en dat als we deze strijd winnen…
…onze zonen en hun zonen het verhaal over jullie vlucht zullen vertellen.
Als je zo in de overwinning gelooft…
…waarom trotseer jij de reus dan niet, zoon van Jesse?
Ze hebben gelijk.
We zitten hier dag na dag te niksen.
We verhongeren voor we zelfs maar voet op het slagveld zetten.
Dit is geen strategie.
Dit is lafheid.
Adriël, je hebt het tegen je prins.
De zoon van een gestoorde koning, erfgenaam van een stervende nalatenschap.
Genoeg.
Als je vader niet leidt, doe ik het.
Ik zeg dat we vechten.
Ja. We vechten.
Zelfs als we niet winnen, hebben we het tenminste geprobeerd.
Voor God en Israël.
Ja, hoor. Ga maar weg.
Verstop je in je tent bij je vader.
Nog één woord en het is je laatste.
Nog iemand met woorden van verraad?
Wat doe je? -Ik trotseer de reus.
Nee. -Adriël heeft gelijk.
Iemand moet het doen.
Laat mij het zijn.
Wat denk je dat er zal gebeuren?
Dat beslist God.
Dat ding zal je verscheuren.
Hij zal je afmaken voor je broeders.
Het kan niet anders.
Jawel.
Toch wel.
Moeder zal nu weten dat we weg zijn.
Als er nog ruiters in het paleis waren…
…zou ze die sturen, maar…
Of niet.
Haar geduld met mij is op.
Jij had tenminste iets wat ze met mij nooit had.
Ben je bang?
Daar is nu geen tijd voor.
Michali.
Moeilijk te vergeten?
Het liedje? -Nee.
Hij verliet vader.
Ik wil niet aan hem denken.
Gezegend ben jij, Jesse, zoon van Obed.
De zonden van je huis zijn verzoend door bloed.
Een waardig offer.
Hoe heb je het gekozen?
In navolging van onze wetten.
Vertel het me.
De beste van de kudde.
Zonder vlek of smet.
Is dat niet de wet van Mozes? -Ja.
Ja, inderdaad.
Ga nu weg.
Ik moet je vader spreken.
Ik ben in de oostelijke velden.
Kom bij me als je klaar bent.
Ik zal je het werk van een herder leren.
Het moet een offer zijn uit dankbaarheid.
Je huis heeft de zegen van de Allerhoogste…
…maar je geest is belast.
Niets is zo zwaar als een leugen.
Nietwaar, Jesse?
Toen Saul je zonen ten strijde riep…
…gaf je ze op.
Toen ik je zonen eiste…
…aarzelde je niet om ze allemaal…
…op te offeren.
Allemaal, op één na.
Waarom hou je hem vast?
Ik behoed hem voor hemzelf en voor schande voor deze familie.
Jesse, spreek de waarheid.
Mijn David.
David is jong, wild, rusteloos.
Zijn hart is als een diep vuur.
Hij is koppig, vastberaden.
Dat is hij zeker.
Jij bent de mond van God.
Je moet weten dat David geen koning kan zijn.
Dat moet je zien.
Zal ik je vertellen wat ik zie?
Je hebt gelijk.
Je bent terecht bang voor het vuur in je zoons hart…
…want het brandt heel hevig…
…net als dat van de Heer.
Daarom is hij geliefd door God…
…en misschien is hij daardoor uitverkoren.
Dus jij, een man, staat God in de weg.
Is het omdat je je zoon in zonde hebt verwekt?
De zoon van Jesse, de zonde van Jesse, gezalfd voor iedereens ogen?
Dwingt schaamte je hiertoe?
Nee. Dat is het niet.
Iets anders.
Het is iets diepers…
…en toch zijn dit woorden die je nooit hebt uitgesproken.
Laat God alles van me vragen…
…wat dan ook…
…en ik zal alles geven.
Je hebt God veel gegeven…
…maar niet alles.
Je hebt niet het kostbaarste gegeven.
Je hebt niet de beste van de kudde opgeofferd.
Deze offers zijn het grootste.
Dat verlangt God van ons.
Om te geven waar we het meest van houden.
Als je je aan hem vastklampt…
…zullen je vingers breken.
Stuur me jullie kampioen of jullie worden allemaal gedood.
Lafaards. Jullie allemaal.
Weet je nog, alle Filistijnen bij Michmas?
Niemand had moed.
Ze verscholen in grotten.
Jij viel 's nachts alleen aan met je wapendrager.
Je verwarde en desoriënteerde ze.
Hashem gaf ons die zege. -Ja, maar jij begon ermee.
Je gaf ons hoop.
Dit zijn geen Israëlieten.
Jagers van Aser.
De beste huurlingen. Moordenaars uit Egypte.
Je valt 's nachts aan…
…en als God met je is, dood je die reus in zijn slaap.
Blijf jij bij mijn vader?
Ja.
Ik doe mijn best.
Tot het einde toe.
Kom.
Wat wilt U van Uw dienaar?
Waarom?
U kiest mij voor iets wat ik nooit doe.
Begreep ik U maar.
David.
David. Kom.
Vader, waar ga je heen?
Ik ga nergens heen.
Kom, David.
Er zijn dingen die ik al zo lang wil zeggen…
…en ineens heb ik er geen woorden voor.
David, kom.
Kom hier.
David, alsjeblieft.
Ik koos mijn eerste vrouw zorgvuldig.
Onze verbintenis was goed voor haar stam en de mijne.
Mijn bloedlijn was bezoedeld.
Vanwege oma Ruth? -Ja.
Ze was Moabitisch.
Maar mijn vrouw was puur.
Ze gaf me sterke zonen.
Je broers.
Pas na haar dood leerde ik je moeder kennen.
Ze was zo anders.
Het tegenovergestelde van wat ik had geleerd te zoeken.
Geboren als vijand van ons volk.
Maar haar geest, haar warmte…
Iets wat ik nooit had gekend.
Ik nam haar snel.
Onwettig getrouwd…
…maar ik hield van haar.
Met een liefde die ik niet voor mogelijk hield.
En zij hield van mij.
Je moeders laatste woorden…
Ik weet het.
Mij beschermen.
Nee.
Dat zei ze niet.
'Laat hem opstaan.'
Laat hem opstaan.
Dat waren haar woorden.
Je moeder had visioenen.
Ze had dromen over jou, over wat je zou worden.
Dromen van geweld, zowel mooi als angstaanjagend.
Haar laatste verzoek…
…was dat ik je voor die dromen losliet.
Vergeef me, zoon.
Vergeef me.
Ik heb je hier gehouden…
…omdat je het enige bent wat ik van haar heb.
Ik stuur je niet naar de velden omdat ik me voor je schaam.
Ik hou je hier, omdat ik van je hou.
Zoals ik van haar hield.
Vergeef me, zoon.
Kom op.
Ik heb de ezel bepakt met proviand.
Dat moet je meenemen.
Waarheen?
Naar het slagveld.
Naar je broers.
Opzichter van de herders.
Het is een zware last om koning te zijn voor je tijd.
Laat ons alleen.
Wat doe jij hier?
Advies geven in tijd van nood.
Jou dienen zoals ik je vader diende.
Je dient niemand behalve jezelf, Doëg.
En je gelooft nergens in.
Ik geloof dat je een groter probleem hebt dan die reus.
Woorden leggen enorme afstanden af als je goed genoeg luistert.
Verhalen over de grote ziener die naar de stam van Juda reist…
…naar de stad Bethlehem.
Ik kan je van grote dienst zijn.
Als je het beveelt…
…zal ik op zoek gaan naar wie…
…gezalfd is om je vader te vervangen.
Noem mijn vader nog een keer…
Ik heb alleen een naam nodig.
Het laatste puzzelstuk.
Ik heb geen tijd voor je spelletjes.
Goed dan.
Ga dan. Lever een strijd die je niet kunt winnen.
Luister goed, Edomiet.
Al sterf ik op dat veld…
…dat doe ik niet voor ik het leven uit je weg zie vloeien.
Dat zou interessant zijn om te zien.
Ik ken de waarheid.
Maar ik weet ook dat ik je zoon ben.
Ik hou van je en ik ben bij je tot het einde.
Ga nu slapen.
En als je wakker wordt, bid dan voor me.
Jonatan.
God zij met je.
Mijn zoon.
Ik hou van je.
Ik ook van jou.
Gaan we samen?
Ik moet mijn eigen reis maken.
Herinner je je mijn eerste woorden?
Ik zei: 'God ziet niet zoals de mens ziet.
Hij ziet in het hart.'
En jij hebt het hart van een leeuw.
Wat doen leeuwen?
Ze brullen.
Sta op, mijn zoon.
Sta op.
Hoeveel dagen moeten we dit doen?
Is er geen kampioen in Israël?
Niemand die tegen me wil vechten?
Vertaling: Brigitta Broeke
Creatief Supervisor Bianca van der Meulen