WEBVTT

00:04.422 --> 00:06.298
WAT VOORAFGING

00:06.382 --> 00:09.218
Ik wacht al weken. Ik maakte me zorgen.

00:09.301 --> 00:10.928
Samen kunnen we wraak nemen.

00:11.011 --> 00:13.305
Op één voorwaarde. Je troon.

00:13.389 --> 00:15.099
Laat me je vrijheid zien.

00:15.182 --> 00:17.143
Ik beslis niet over mijn toekomst.

00:17.226 --> 00:19.270
Ga je ergens heen?
-Ik doe geen goed.

00:19.353 --> 00:21.439
Groeten van het huis van Saul.

00:21.522 --> 00:22.523
Goliat.

00:25.609 --> 00:27.820
Laat me tegen hun koning vechten.

00:27.903 --> 00:29.447
De Filistijnen staan klaar.

00:29.530 --> 00:31.073
We doen wat we altijd doen.

00:31.574 --> 00:32.450
Vechten.

00:34.952 --> 00:40.916
Luister, Israël

00:42.042 --> 00:49.049
De Heer is onze God

00:51.844 --> 00:58.809
De Heer

00:58.893 --> 01:02.646
Is de enige God

01:19.330 --> 01:20.915
Vader, alsjeblieft.

01:20.998 --> 01:24.084
Nethaneel, de koning roept
elke bekwame man op.

01:24.168 --> 01:25.336
Ik ben niet bekwaam.

01:25.419 --> 01:26.295
Geen krijger.

01:26.378 --> 01:27.838
Ik zal als eerste sterven.

01:27.922 --> 01:29.340
Je hebt je broers.

01:29.423 --> 01:30.299
Wat is dit?

01:30.508 --> 01:32.009
Vader stuurt ons de oorlog in.

01:32.092 --> 01:33.511
Oorlog? Welke oorlog?

01:33.594 --> 01:34.470
De Filistijnen.

01:34.553 --> 01:35.888
Ze hebben zich verzameld.

01:35.971 --> 01:37.765
Dit is idioot. Ik ga niet.

01:37.848 --> 01:40.184
Ik ga wel in zijn plaats.
-Hij gaat wel.

01:40.267 --> 01:41.435
Stuur hem.
-Hij niet.

01:42.019 --> 01:43.521
Je zei toch elke man?

01:43.604 --> 01:45.606
Hij is nog geen man.
-Ik ook niet.

01:45.689 --> 01:47.107
Als er oorlog is, vecht ik.

01:47.191 --> 01:50.319
Doe wat ik zeg. Ga naar de koning.
David blijft bij mij.

01:50.402 --> 01:51.445
Nethaneel, kom.

01:51.529 --> 01:53.322
Laat me los.

01:53.405 --> 01:54.865
Vader.

01:55.574 --> 01:59.119
Je stuurt me het graf in
voor een koning die je veracht.

01:59.745 --> 02:01.789
Kom.

02:01.872 --> 02:03.749
Ik laat je met je broers vechten.

02:04.542 --> 02:06.335
Voor God en voor Israël.

02:07.253 --> 02:08.504
Begrijp je dat?

02:10.923 --> 02:12.132
Ga nu.

02:14.552 --> 02:16.804
Genoeg, broer. Je zet jezelf voor schut.

02:23.561 --> 02:24.395
Waarom?

02:24.478 --> 02:25.437
Doe dat niet.

02:25.521 --> 02:27.481
Geef antwoord.
-Vandaag niet.

02:27.565 --> 02:30.693
Ik heb mijn zonen de oorlog ingestuurd.
-Ik ben ook je zoon.

02:30.776 --> 02:32.069
Dat bedoelde ik niet.

02:32.945 --> 02:33.779
Ik verdien…

02:33.863 --> 02:37.783
Wat denk je te verdienen?

02:37.867 --> 02:39.368
Wat verdien je?

02:39.994 --> 02:41.078
Eerlijkheid.

02:42.246 --> 02:43.622
Voor één keer.

02:44.456 --> 02:47.293
Ik verdien te weten
waarom je me in deze heuvels houdt.

02:47.376 --> 02:49.169
Dat heb ik je zo vaak gezegd.

02:49.795 --> 02:51.171
Van vloed naar vloed.

02:51.755 --> 02:52.590
Zei je dat niet?

02:52.715 --> 02:54.550
De roep van vloed naar vloed.

02:54.633 --> 02:59.555
Ik weet in mijn ziel
dat je me nooit de waarheid hebt verteld.

02:59.889 --> 03:00.723
Nee.

03:01.223 --> 03:02.057
Alsjeblieft.

03:05.728 --> 03:07.897
Ga voor de schapen zorgen.
-Nee.

03:23.120 --> 03:24.663
Laat me gaan.

03:43.807 --> 03:50.064
VALLEI VAN ELAH
STRIJD TEGEN DE FILISTIJNEN

04:17.216 --> 04:19.009
Een dag waar ik al lang van droom.

04:19.468 --> 04:20.886
Welke droom is dat?

04:20.970 --> 04:22.596
Onze krachten verenigd.

04:23.847 --> 04:25.140
We zullen zien.

04:44.743 --> 04:47.997
VALLEI VAN ELAH
ISRAËLIETENKAMP

04:48.080 --> 04:49.623
Dertig jaar.

04:50.749 --> 04:56.797
Dertig jaar heb ik deze mensen gediend,
geleid en voor ze gevochten.

04:57.631 --> 04:58.799
Ik begin moe te worden.

05:00.259 --> 05:01.885
Waar denk je aan, Saul?

05:04.054 --> 05:05.806
Ik maak de balans op.

05:08.976 --> 05:10.185
Je klaagt.

05:11.103 --> 05:12.646
Heb ik het recht niet?

05:12.730 --> 05:14.023
Nee, natuurlijk wel.

05:14.106 --> 05:15.149
Natuurlijk.

05:17.484 --> 05:21.530
Doe het alleen wel snel
voor onze vijanden komen.

05:22.072 --> 05:24.116
Het zijn er veel deze keer.

05:25.451 --> 05:29.204
Waar zijn de dagen
dat je me aanmoedigde voor de strijd?

05:35.878 --> 05:38.130
Ik begin ook moe te worden, denk ik.

05:46.555 --> 05:47.723
Vertel eens, Abner.

05:48.474 --> 05:49.725
Vertel me wie ik ben.

05:52.394 --> 05:53.812
Saul de veroveraar.

05:55.481 --> 05:59.485
Eerste koning van Israël,
vereniger van de stammen.

06:01.403 --> 06:02.404
Nee.

06:03.113 --> 06:04.490
Vertel me wie ik ben…

06:07.367 --> 06:08.243
…voor jou.

06:09.620 --> 06:15.292
Mijn koning, je hebt ons volk
van angst tot zekerheid verheven.

06:17.127 --> 06:19.421
Hoe moeilijk ook, je aarzelde nooit.

06:20.005 --> 06:22.758
Je hebt mij
van een onvermijdelijk leven gered.

06:24.343 --> 06:25.761
Je gaf me een doel.

06:26.512 --> 06:29.932
Ik zal sterven zonder spijt
als jij dat van me vraagt.

06:30.516 --> 06:32.476
Dat ben je voor mij, mijn koning.

06:44.822 --> 06:47.199
Waarom ben ik tot koning gezalfd?

06:50.702 --> 06:52.162
Voor dit moment.

06:58.168 --> 06:59.253
Hoe was dat?

07:00.379 --> 07:01.296
Goed genoeg.

07:04.174 --> 07:06.552
Ik ben blij dat je er bent, oude vriend.

07:07.553 --> 07:09.012
Altijd, mijn koning.

07:15.727 --> 07:18.897
Al meer dan 150.000 Filistijnen.

07:19.898 --> 07:21.275
Er komen er dagelijks bij.

07:24.570 --> 07:26.446
Drie keer zo veel als wij.

07:28.615 --> 07:30.450
Dat lijkt me niet eerlijk, hè?

07:30.534 --> 07:32.035
Daar vroegen we niet om.

07:32.411 --> 07:34.872
We zullen er tien doden
voor ieder van ons.

07:35.247 --> 07:38.375
En ik zal dat met veel plezier doen.

07:42.713 --> 07:43.672
Sta op.

07:48.385 --> 07:49.678
Een mooi zwaard.

07:49.761 --> 07:50.762
Mag ik?

07:55.017 --> 07:59.354
Mijn vader heeft het 20 jaar geleden
van een Filistijn afgepakt.

08:00.147 --> 08:01.982
Na uw vaders eerste overwinning.

08:02.065 --> 08:03.108
Dat weet ik nog.

08:03.817 --> 08:04.902
Hoe heet je?

08:05.319 --> 08:08.113
Eliazar, zoon van Aser, van het huis van…

08:08.197 --> 08:09.198
Simeon.

08:14.870 --> 08:16.205
Recht en degelijk.

08:17.706 --> 08:19.708
Het huis van Aser dient ons al lang.

08:21.710 --> 08:23.420
Een eer om naast je te vechten.

08:29.968 --> 08:31.553
Eliazar?

08:32.846 --> 08:34.306
Wat moeten we vrezen?

08:35.224 --> 08:36.391
God is met ons.

08:49.112 --> 08:50.280
Komt Samuel?

08:51.531 --> 08:53.867
Om zoals altijd de strijd te zegenen?

08:58.080 --> 08:59.164
Als God het wil.

09:04.753 --> 09:06.964
Heb je dat kind valse hoop gegeven?

09:07.631 --> 09:09.299
Beter dan geen hoop.

09:18.141 --> 09:19.768
Houd moed, broeders.

09:19.851 --> 09:21.144
Houd moed.

09:22.479 --> 09:24.231
Wie kan tegen ons op?

09:24.898 --> 09:25.857
Wie?

09:37.160 --> 09:40.289
Mijn koning,
zoals altijd komen we vechten.

09:40.872 --> 09:45.085
Ik en 25.000 van de stam van Juda.

09:52.050 --> 09:54.094
Alles is niet vergeten…

09:55.887 --> 09:59.725
…maar vandaag vechten we als één.

10:06.148 --> 10:07.441
We vechten als één.

10:09.526 --> 10:10.652
Als één.

10:17.784 --> 10:21.413
Broeders, aanschouw de koning.

10:56.531 --> 10:59.368
We danken U, God,
voor onze vele zegeningen.

11:00.702 --> 11:05.832
Voor dit huis, voor ons voedsel,
voor deze familie.

11:05.916 --> 11:09.044
Dank U, Heer, voor alles wat U ons geeft.

11:09.961 --> 11:11.380
Houd ons bescheiden…

11:12.089 --> 11:14.508
…om U de glorie te geven in wat we doen…

11:15.592 --> 11:19.513
…en elke dag van ons leven
op U te vertrouwen.

11:20.347 --> 11:21.431
Amen.

11:21.598 --> 11:24.142
Lieve God, wij zijn Uw kinderen.

11:25.477 --> 11:28.438
We vragen om Uw leiding, Uw kracht…

11:29.398 --> 11:31.983
…en dat U altijd bij ons bent.

11:32.859 --> 11:33.819
Amen.

12:06.685 --> 12:07.519
Samuel.

12:07.602 --> 12:08.728
Hallo, David.

12:12.816 --> 12:14.276
Ik dacht dat je zou strijden.

12:14.776 --> 12:16.611
Dat dacht ik ook van jou.

12:17.195 --> 12:18.697
Toch zijn we hier.

12:19.281 --> 12:20.866
Een nieuwe dag begint.

12:23.452 --> 12:24.661
Breng me bij je vader.

12:25.871 --> 12:28.123
Oké. Hij is in huis.

12:29.916 --> 12:31.418
Goed je te zien.

12:31.501 --> 12:33.879
Jou ook.

12:35.213 --> 12:37.883
Ik zal me beter voelen als ik zit.

12:38.592 --> 12:41.386
Mijn excuses, verhevene.

12:42.304 --> 12:44.347
Ik kan weinig bieden.

12:44.723 --> 12:48.226
Ik heb mijn kostbaarste bezit
naar het leger gestuurd.

12:49.853 --> 12:50.687
Is dat zo?

12:54.357 --> 12:58.028
Zegen deze vrucht van de boom
om ons te voeden…

12:58.111 --> 13:01.907
…terwijl we ons ermee inwijden
voor Uw doel.

13:06.870 --> 13:08.163
De olijfboom.

13:10.165 --> 13:12.459
In de winter geven de takken warmte…

13:12.542 --> 13:16.755
…in de zomer schaduw
en de olie van de olijf…

13:16.838 --> 13:18.798
…is het leven zelf.

13:19.382 --> 13:21.510
Alles heeft een doel.

13:32.395 --> 13:33.230
Ik wil vechten.

13:34.564 --> 13:35.482
Mijn vader…

13:35.565 --> 13:40.820
Wist je dat er voor mijn huis
op de top van Nob een olijfboom staat…

13:40.904 --> 13:43.198
…die 1000 jaar oud zou zijn?

13:43.281 --> 13:46.201
Ik denk graag dat Jozua eronder rustte…

13:46.284 --> 13:48.995
…toen hij het Heilige Land binnenkwam.

13:49.788 --> 13:52.415
Weet je dat mijn vrouw, Hila…

13:52.499 --> 13:56.294
…de olie van de olijf gebruikt
om haar haar te bedwingen?

13:56.962 --> 14:00.465
Mag ik het zeggen?
Dat heeft ze mij ook geleerd.

14:02.092 --> 14:03.802
Werkt het volgens jou?

14:07.931 --> 14:13.520
Heilige ziener, wat doe je hier?

14:17.649 --> 14:20.193
Ik ben blij dat je dat vraagt,
zoon van Obed.

14:20.902 --> 14:24.489
Ik ben hier om af te maken
wat ik zei dat ik zou doen.

14:24.573 --> 14:25.907
Met een offer.

14:26.658 --> 14:28.785
Voor de zonden van dit huis.

14:30.036 --> 14:31.454
Om ze goed te maken.

15:25.133 --> 15:26.468
Achis van Gat leidt ze.

15:29.471 --> 15:30.764
Hij lijkt boos.

15:32.474 --> 15:35.185
Na wat je op het slagveld
zijn vader hebt aangedaan…

15:35.435 --> 15:36.853
…zou ik dat ook zijn.

15:37.937 --> 15:41.358
Jij zou met strategie leiden,
niet met emotie.

15:45.111 --> 15:46.571
Askelon voegt zich erbij.

15:52.994 --> 15:54.537
Asdod en Yurza.

15:59.709 --> 16:01.586
Niet eens hun vlaggen geplant.

16:02.170 --> 16:03.338
Lafaards.

16:07.467 --> 16:08.593
En Ekron?

16:08.760 --> 16:11.054
Hij heeft ze niet alle vijf.

16:11.888 --> 16:13.223
Dat is een goed teken.

16:36.830 --> 16:37.956
Hoeveel zijn het er?

16:38.039 --> 16:39.916
Meer dan 200.000.

16:39.999 --> 16:42.585
Met ontelbare paarden en strijdwagens.

16:42.669 --> 16:44.254
Dat houdt ons niet tegen.

16:50.802 --> 16:53.388
We moeten aanvallen
zolang we met meer zijn.

16:53.471 --> 16:56.766
Wanneer heeft dat ooit iets uitgemaakt
tegen Hebreeërs?

16:56.850 --> 16:58.893
We moeten eerst hun moed weghalen.

17:49.068 --> 17:50.528
God van de hemel.

17:51.571 --> 17:53.198
Goden van de aarde.

18:05.627 --> 18:07.796
Waar is jullie koning?

18:08.588 --> 18:12.425
Stuur hem naar mij,
dan hak ik hem aan stukken…

18:12.509 --> 18:15.512
…en voer hem en jullie god aan de kraaien.

18:16.763 --> 18:18.306
Hij is maar een man.

18:18.389 --> 18:21.226
Ik herover dit land met zijn bloed.

18:24.687 --> 18:25.522
Is dat zo?

18:25.605 --> 18:27.273
Stuur me jullie koning…

18:28.024 --> 18:31.736
…of een machtigere man
als die nog in Israël te vinden is.

18:32.695 --> 18:34.405
Ik zal mijn goden oproepen.

18:34.489 --> 18:36.449
Laat jullie kampioen de zijne oproepen…

18:36.533 --> 18:40.703
…zodat ons bloed
het lot van ons volk beslist.

18:40.787 --> 18:42.956
Dan zien we wel welke de beste is.

18:43.665 --> 18:47.252
De winnaar zal de anderen
als slaven krijgen.

18:48.169 --> 18:54.884
Vandaag daag ik Israël uit.

18:56.469 --> 18:58.346
Ik daag jullie God uit.

18:59.013 --> 19:00.890
Stuur me jullie kampioen.

19:39.429 --> 19:40.763
Vader, verman je.

19:54.861 --> 19:57.155
Nee. Haal het van me af.

20:17.133 --> 20:18.009
Nee.

20:18.092 --> 20:19.177
Vader.

20:20.803 --> 20:22.138
Ik vervloek je, demon.

20:23.014 --> 20:24.098
Ga weg.

20:24.182 --> 20:26.017
Sta op. Kijk naar je mannen.

20:27.810 --> 20:29.103
Breng hem naar de tent.

20:29.187 --> 20:31.439
We zullen in duisternis en angst sterven.

20:31.522 --> 20:32.565
Nu.

20:32.649 --> 20:33.775
Ga weg.

20:34.567 --> 20:35.735
Ga weg.

20:35.818 --> 20:38.488
Zoek iemand die tegen hem wil vechten.

20:38.571 --> 20:44.410
Hij krijgt mijn dochter als echtgenote.
Zijn schulden kwijtgescholden. Vooruit.

20:48.623 --> 20:50.500
Vooruit.

20:53.795 --> 20:57.632
Moge mijn onderricht neerdalen als regen

20:57.715 --> 21:01.344
Mogen mijn woorden zijn als dauw

21:02.845 --> 21:07.225
Als regen die de grond doordrenkt

21:07.308 --> 21:11.396
Als regen op het gras

21:12.355 --> 21:17.568
En moge de aarde

21:17.652 --> 21:24.075
De woorden van mijn mond horen
Onze God

21:33.626 --> 21:36.295
Samuel, waarom wachten we?

21:38.006 --> 21:39.465
Er is een strijd.

21:40.633 --> 21:43.469
Ik moet gaan. Ik ben er klaar voor.

21:46.806 --> 21:49.684
Je moeder heeft je leren spelen, nietwaar?

21:51.394 --> 21:52.520
Mis je haar?

21:54.105 --> 21:57.150
Een vrouw met een doel, denk ik.

21:58.067 --> 22:02.238
Er zijn weinig dingen
die krachtiger zijn dan dat.

22:04.365 --> 22:05.408
Mijn eigen moeder…

22:06.034 --> 22:10.204
…bad zo vurig in de tempel…

22:10.288 --> 22:12.415
…dat de priesters haar dronken waanden.

22:13.166 --> 22:16.919
Maar nee, het was een diep doel.
Het was geloof.

22:17.462 --> 22:20.256
En dat is de reden dat ik hier nu ben.

22:21.382 --> 22:27.055
De invloed van een moeder
is groter dan een koning.

22:27.138 --> 22:28.931
Dan duizend koningen.

22:30.391 --> 22:32.894
Zo mooi.

22:35.980 --> 22:40.068
Ze naaide dit voor me
toen ik werd geboren…

22:40.151 --> 22:47.116
…en wikkelde me erin
toen ik bij de priesters ging wonen.

22:47.200 --> 22:48.576
Ik was twee jaar.

22:50.661 --> 22:52.830
Ik draag dit ter ere van haar.

22:53.706 --> 22:55.124
Het leek me al oud.

23:05.760 --> 23:07.053
Mag ik iets zeggen?

23:08.596 --> 23:09.680
Wat je maar wilt.

23:10.473 --> 23:11.974
Ik zie dingen.

23:14.435 --> 23:19.607
Eerder dromen, visioenen,
maar ze voelen zo echt.

23:22.068 --> 23:24.487
Het is alsof…

23:24.570 --> 23:27.573
Alsof je ergens anders bent?

23:35.248 --> 23:36.999
Ik ben er nooit geweest…

23:39.127 --> 23:40.628
…maar het voelt als thuis.

23:42.380 --> 23:45.591
Een onvoorstelbare rust.

23:45.675 --> 23:46.592
Vertel me erover.

23:47.635 --> 23:51.222
Ik zie een rivier onder bergen.

23:52.807 --> 23:58.396
Bergen zo mooi…
Ik heb zoiets nog nooit gezien.

24:00.148 --> 24:04.485
En een krijger. Met getrokken zwaard.

24:05.653 --> 24:07.071
Waar ben ik?

24:07.780 --> 24:09.574
Hij beschermt de rivier.

24:10.283 --> 24:11.576
Ik weet ervan.

24:11.659 --> 24:12.660
Het is geschreven.

24:14.704 --> 24:16.080
Het is Jozua.

24:19.292 --> 24:23.004
De avond voor de grote slag bij Jericho…

24:23.504 --> 24:28.759
…stuitte Jozua op een figuur,
een krijger met een getrokken zwaard.

24:29.844 --> 24:30.678
Wie was hij?

24:34.557 --> 24:37.101
Jozua vroeg de krijger:

24:38.561 --> 24:40.646
'Bent u voor ons…

24:41.814 --> 24:44.275
…of voor onze vijanden?'

24:44.400 --> 24:49.697
En de krijger antwoordde:
'Geen van beiden.

24:50.990 --> 24:55.995
Als kapitein van de legers
van de Heer der heerscharen kom ik nu.'

24:56.746 --> 25:02.126
Mensen vergeten het en vragen:
'Is God voor ons?

25:02.210 --> 25:03.461
Is God met ons?'

25:03.544 --> 25:06.839
Maar de vraag die ze moeten stellen, is:

25:08.257 --> 25:10.760
'Zijn wij met God?'

25:12.303 --> 25:14.096
Toen vroeg Jozua hem:

25:14.889 --> 25:18.392
'Wat vraagt u uw dienaren te doen?'

25:18.476 --> 25:20.728
Dat is de juiste vraag.

25:21.938 --> 25:27.318
De krijger antwoordde:
'Haal de schoenen van je voeten…

25:29.320 --> 25:31.989
…want je staat op heilige grond.'

25:32.990 --> 25:39.205
Dat deed Jozua
en hij viel op zijn gezicht en bad.

25:42.959 --> 25:47.546
Misschien is dit de reden
dat de muren van Jericho omvielen.

25:55.513 --> 25:58.933
Maar waarom laat Hij me
deze visioenen zien?

25:59.642 --> 26:05.898
Omdat jij een rol speelt
in dit grote ontwerp.

26:06.899 --> 26:08.526
Hoe kan ik dat hier doen?

26:08.609 --> 26:11.612
Je praat alsof vandaag gisteren is.

26:12.238 --> 26:15.032
Alsof ze hetzelfde zijn.

26:15.616 --> 26:16.659
Luister.

26:16.867 --> 26:22.164
Voor alles is er een seizoen
en een tijd voor elk…

26:23.708 --> 26:25.501
…doel onder de hemel.

26:26.168 --> 26:28.170
Wanneer komt mijn tijd dan?

26:28.254 --> 26:29.839
Te veel vragen.

26:29.922 --> 26:33.551
Speel nog een liedje voor me.

26:53.446 --> 26:56.574
Ik doe je dit aanbod vandaag weer.

26:59.994 --> 27:01.203
Kies een man.

27:01.287 --> 27:02.663
Stuur hem naar mij toe.

27:03.122 --> 27:07.668
Als hij me neermaait,
worden wij je slaven.

27:08.502 --> 27:14.842
Maar als hij sterft,
worden jullie onze slaven.

27:18.054 --> 27:19.347
Nou?

27:24.685 --> 27:26.479
Tot morgen.

27:33.444 --> 27:36.364
Hoeveel dagen moeten we dit doen?

27:36.739 --> 27:39.742
Is er geen kampioen in Israël?

27:39.825 --> 27:45.664
Dag na dag daag ik Israël uit.

27:49.335 --> 27:50.503
Waarom doen ze dat?

27:51.420 --> 27:52.880
Mijn hoofd doet pijn.

27:53.381 --> 27:54.507
Daarom juist.

27:55.007 --> 28:00.554
Negen dagen en nog steeds
wil niemand me trotseren.

28:01.097 --> 28:03.933
Zijn jullie geen dienaren van jullie God?

28:04.016 --> 28:05.518
Kom en vecht tegen me.

28:12.525 --> 28:14.610
Ik zal me kunnen wreken.

28:17.029 --> 28:18.114
Mijn koningin.

28:18.697 --> 28:20.116
Nieuws van de strijd.

28:21.659 --> 28:22.701
Wat is er?

28:23.411 --> 28:24.578
Nieuws van Abner.

28:27.665 --> 28:30.376
De Filistijnen hebben hun legers
tegen ons verenigd.

28:30.709 --> 28:32.336
Zo'n 250.000 man.

28:32.420 --> 28:33.254
Wat?

28:34.630 --> 28:35.881
Ze hebben een reus.

28:36.006 --> 28:37.216
Een reus?

28:37.550 --> 28:38.509
Hoe?

28:38.592 --> 28:39.635
Moeder?

28:56.235 --> 28:57.778
Wat staat er?

29:12.418 --> 29:15.379
Vader zit weer gevangen in de duisternis.

29:17.214 --> 29:18.799
Erger dan eerst.

29:19.800 --> 29:20.968
Wat moeten we doen?

29:30.436 --> 29:32.188
Er valt niets meer te doen.

29:34.773 --> 29:37.193
Er kan altijd iets worden gedaan.

29:37.443 --> 29:39.195
We kunnen op z'n minst bidden.

29:40.279 --> 29:41.489
Tot wie?

29:43.032 --> 29:44.617
Dat weet je wel.

29:45.201 --> 29:46.994
Ik spaar mijn adem.

29:49.538 --> 29:53.542
Hashem heeft onze roep eerder beantwoord.

29:53.626 --> 29:55.961
Hij zal weer antwoorden.

29:56.045 --> 30:01.133
Ik wil die naam nooit meer horen
in mijn aanwezigheid.

30:03.761 --> 30:05.137
Ik ben hem moe.

30:13.771 --> 30:14.939
Nee, we…

30:16.482 --> 30:19.235
We moeten iets doen.

31:13.914 --> 31:14.748
Michal.

31:18.043 --> 31:19.587
Ik ga naar vader toe.

31:19.670 --> 31:21.839
Naar de strijd? Ben je gek?

31:21.922 --> 31:22.965
Hij heeft me nodig.

31:23.090 --> 31:23.924
Ik jou ook.

31:24.717 --> 31:28.262
Onze broers zijn weg,
onze moeder geeft het op.

31:28.345 --> 31:29.346
Wij zijn over.

31:30.055 --> 31:31.599
Ga dan met me mee.

31:32.266 --> 31:33.434
Doe niet zo dwaas.

31:33.517 --> 31:34.852
Wat kunnen wij doen?

31:35.019 --> 31:39.565
Als vader bij zijn volle verstand is,
leidt hij ze.

31:40.524 --> 31:43.068
Hij zal onze vijanden verslaan
zoals tevoren.

31:44.028 --> 31:46.030
Denk je hem terug te brengen?

31:51.660 --> 31:53.704
Weet je welke kant Elah op is?

31:53.871 --> 31:55.789
Naar het noorden.

31:56.624 --> 31:57.583
Het noorden?

31:57.666 --> 31:59.793
Ik rij noordwaarts en vind het wel.

32:00.919 --> 32:02.087
Ik moet wel.

32:03.047 --> 32:04.006
Tot ziens.

32:06.175 --> 32:07.509
Goed. Kom op.

32:08.594 --> 32:10.804
Wat doe je?
-Help me, alsjeblieft.

32:16.810 --> 32:19.104
Als je sterft, vermaak ik me niet.

32:22.650 --> 32:24.318
Dat kunnen we niet hebben.

32:27.488 --> 32:29.615
Bedankt.

32:30.949 --> 32:32.201
Hij is mijn vader ook.

32:33.619 --> 32:35.204
En moeder heeft ongelijk.

32:35.913 --> 32:37.331
Er is altijd hoop.

32:40.876 --> 32:41.710
Juist.

32:42.336 --> 32:43.379
Kom op.

32:58.352 --> 33:01.105
Een hele stam van lafaards en verraders.

33:01.188 --> 33:02.398
Pas op je woorden.

33:02.481 --> 33:05.943
Wil je je verstoppen in grotten
en je broeders laten vechten?

33:06.026 --> 33:07.986
Ze staan voor een zekere dood.

33:08.070 --> 33:09.905
Eliab, wat is dit?

33:10.906 --> 33:15.828
De stam van Zebulon heeft besloten
onze strijd en onze koning op te geven.

33:16.787 --> 33:17.788
Hoeveel?

33:18.205 --> 33:19.164
Allemaal.

33:19.373 --> 33:21.625
Ze hebben een reus. Wij hebben niets.

33:22.376 --> 33:26.255
Zebulon vecht voor God
en God is niet met onze koning.

33:26.338 --> 33:31.468
Laat heel Israël weten dat Zebulon
zich heeft overgegeven aan angst…

33:31.552 --> 33:34.096
…en dat als we deze strijd winnen…

33:34.179 --> 33:38.767
…onze zonen en hun zonen het verhaal
over jullie vlucht zullen vertellen.

33:40.352 --> 33:42.646
Als je zo in de overwinning gelooft…

33:42.730 --> 33:45.566
…waarom trotseer jij de reus dan niet,
zoon van Jesse?

33:52.114 --> 33:53.490
Ze hebben gelijk.

33:54.366 --> 33:58.704
We zitten hier dag na dag te niksen.

33:59.288 --> 34:03.167
We verhongeren voor we zelfs maar
voet op het slagveld zetten.

34:03.834 --> 34:05.586
Dit is geen strategie.

34:05.669 --> 34:06.628
Dit is lafheid.

34:06.712 --> 34:10.758
Adriël, je hebt het tegen je prins.

34:10.841 --> 34:14.887
De zoon van een gestoorde koning,
erfgenaam van een stervende nalatenschap.

34:14.970 --> 34:15.804
Genoeg.

34:16.180 --> 34:19.475
Als je vader niet leidt, doe ik het.

34:21.393 --> 34:23.395
Ik zeg dat we vechten.

34:23.520 --> 34:25.189
Ja. We vechten.

34:25.272 --> 34:30.819
Zelfs als we niet winnen,
hebben we het tenminste geprobeerd.

34:32.112 --> 34:33.822
Voor God en Israël.

34:34.615 --> 34:36.825
Voor God en Israël.

34:40.078 --> 34:41.538
Ja, hoor. Ga maar weg.

34:41.622 --> 34:44.041
Verstop je in je tent bij je vader.

34:44.458 --> 34:46.710
Nog één woord en het is je laatste.

34:47.544 --> 34:50.088
Nog iemand met woorden van verraad?

34:56.011 --> 34:58.013
Wat doe je?
-Ik trotseer de reus.

34:58.096 --> 34:59.890
Nee.
-Adriël heeft gelijk.

35:00.766 --> 35:01.975
Iemand moet het doen.

35:02.476 --> 35:03.519
Laat mij het zijn.

35:03.852 --> 35:05.729
Wat denk je dat er zal gebeuren?

35:07.606 --> 35:08.565
Dat beslist God.

35:09.358 --> 35:11.652
Dat ding zal je verscheuren.

35:11.735 --> 35:14.279
Hij zal je afmaken voor je broeders.

35:14.363 --> 35:15.656
Het kan niet anders.

35:17.658 --> 35:18.742
Jawel.

35:20.953 --> 35:21.954
Toch wel.

35:45.269 --> 35:47.354
Moeder zal nu weten dat we weg zijn.

35:48.772 --> 35:50.899
Als er nog ruiters in het paleis waren…

35:50.983 --> 35:52.943
…zou ze die sturen, maar…

35:53.902 --> 35:55.195
Of niet.

35:56.238 --> 35:58.323
Haar geduld met mij is op.

35:58.407 --> 36:01.451
Jij had tenminste iets
wat ze met mij nooit had.

36:05.455 --> 36:06.707
Ben je bang?

36:07.875 --> 36:09.376
Daar is nu geen tijd voor.

36:15.048 --> 36:16.133
Michali.

36:16.842 --> 36:18.010
Moeilijk te vergeten?

36:19.094 --> 36:21.054
Het liedje?
-Nee.

36:24.683 --> 36:25.767
Hij verliet vader.

36:25.851 --> 36:28.061
Ik wil niet aan hem denken.

36:50.042 --> 36:52.586
Gezegend ben jij, Jesse, zoon van Obed.

36:53.253 --> 36:56.924
De zonden van je huis
zijn verzoend door bloed.

36:57.007 --> 36:58.842
Een waardig offer.

36:58.926 --> 37:00.427
Hoe heb je het gekozen?

37:01.470 --> 37:03.013
In navolging van onze wetten.

37:03.180 --> 37:04.056
Vertel het me.

37:04.765 --> 37:06.099
De beste van de kudde.

37:07.309 --> 37:09.102
Zonder vlek of smet.

37:10.020 --> 37:12.147
Is dat niet de wet van Mozes?
-Ja.

37:12.230 --> 37:13.148
Ja, inderdaad.

37:14.608 --> 37:15.984
Ga nu weg.

37:17.194 --> 37:18.987
Ik moet je vader spreken.

37:19.863 --> 37:21.573
Ik ben in de oostelijke velden.

37:22.824 --> 37:24.868
Kom bij me als je klaar bent.

37:24.952 --> 37:27.245
Ik zal je het werk van een herder leren.

37:32.084 --> 37:35.837
Het moet een offer zijn uit dankbaarheid.

37:36.630 --> 37:39.299
Je huis heeft
de zegen van de Allerhoogste…

37:42.260 --> 37:44.846
…maar je geest is belast.

37:46.181 --> 37:50.185
Niets is zo zwaar als een leugen.

37:50.268 --> 37:51.728
Nietwaar, Jesse?

37:55.190 --> 38:00.570
Toen Saul je zonen ten strijde riep…

38:00.946 --> 38:03.323
…gaf je ze op.

38:04.408 --> 38:05.909
Toen ik je zonen eiste…

38:05.993 --> 38:08.161
…aarzelde je niet om ze allemaal…

38:08.245 --> 38:10.122
…op te offeren.

38:10.998 --> 38:13.458
Allemaal, op één na.

38:16.003 --> 38:17.838
Waarom hou je hem vast?

38:21.341 --> 38:26.096
Ik behoed hem voor hemzelf
en voor schande voor deze familie.

38:26.179 --> 38:30.892
Jesse, spreek de waarheid.

38:34.187 --> 38:35.397
Mijn David.

38:37.733 --> 38:41.153
David is jong, wild, rusteloos.

38:43.238 --> 38:45.282
Zijn hart is als een diep vuur.

38:46.074 --> 38:48.869
Hij is koppig, vastberaden.

38:48.952 --> 38:50.996
Dat is hij zeker.

38:51.079 --> 38:52.789
Jij bent de mond van God.

38:54.291 --> 38:57.502
Je moet weten
dat David geen koning kan zijn.

38:58.253 --> 39:00.213
Dat moet je zien.

39:01.381 --> 39:03.258
Zal ik je vertellen wat ik zie?

39:05.469 --> 39:07.095
Je hebt gelijk.

39:07.179 --> 39:10.682
Je bent terecht bang
voor het vuur in je zoons hart…

39:10.766 --> 39:13.310
…want het brandt heel hevig…

39:14.102 --> 39:15.812
…net als dat van de Heer.

39:16.313 --> 39:19.399
Daarom is hij geliefd door God…

39:19.483 --> 39:22.986
…en misschien is hij daardoor uitverkoren.

39:24.321 --> 39:30.243
Dus jij, een man, staat God in de weg.

39:32.287 --> 39:35.540
Is het omdat je je zoon
in zonde hebt verwekt?

39:35.624 --> 39:40.337
De zoon van Jesse, de zonde van Jesse,
gezalfd voor iedereens ogen?

39:40.420 --> 39:42.547
Dwingt schaamte je hiertoe?

39:42.631 --> 39:43.840
Nee. Dat is het niet.

39:43.924 --> 39:44.800
Iets anders.

39:44.883 --> 39:47.010
Het is iets diepers…

39:47.094 --> 39:50.305
…en toch zijn dit woorden
die je nooit hebt uitgesproken.

39:53.183 --> 39:55.477
Laat God alles van me vragen…

39:56.311 --> 39:57.896
…wat dan ook…

39:58.313 --> 40:00.107
…en ik zal alles geven.

40:00.774 --> 40:02.484
Je hebt God veel gegeven…

40:02.567 --> 40:05.112
…maar niet alles.

40:05.195 --> 40:08.907
Je hebt niet het kostbaarste gegeven.

40:10.325 --> 40:15.455
Je hebt niet
de beste van de kudde opgeofferd.

40:19.126 --> 40:22.003
Deze offers zijn het grootste.

40:22.087 --> 40:26.842
Dat verlangt God van ons.

40:27.759 --> 40:30.637
Om te geven waar we het meest van houden.

40:33.181 --> 40:34.975
Als je je aan hem vastklampt…

40:38.728 --> 40:40.438
…zullen je vingers breken.

40:48.363 --> 40:53.368
Stuur me jullie kampioen
of jullie worden allemaal gedood.

40:54.619 --> 40:57.539
Lafaards. Jullie allemaal.

40:57.622 --> 41:00.292
Weet je nog, alle Filistijnen bij Michmas?

41:01.501 --> 41:03.211
Niemand had moed.

41:03.295 --> 41:04.713
Ze verscholen in grotten.

41:06.089 --> 41:10.760
Jij viel 's nachts alleen aan
met je wapendrager.

41:11.887 --> 41:13.889
Je verwarde en desoriënteerde ze.

41:13.972 --> 41:17.142
Hashem gaf ons die zege.
-Ja, maar jij begon ermee.

41:17.225 --> 41:18.268
Je gaf ons hoop.

41:26.026 --> 41:27.527
Dit zijn geen Israëlieten.

41:28.695 --> 41:29.988
Jagers van Aser.

41:31.031 --> 41:33.700
De beste huurlingen.
Moordenaars uit Egypte.

41:34.993 --> 41:36.494
Je valt 's nachts aan…

41:37.204 --> 41:40.123
…en als God met je is,
dood je die reus in zijn slaap.

41:41.750 --> 41:43.585
Blijf jij bij mijn vader?

41:44.294 --> 41:45.128
Ja.

41:45.712 --> 41:46.796
Ik doe mijn best.

41:47.297 --> 41:48.465
Tot het einde toe.

41:49.299 --> 41:50.217
Kom.

42:40.308 --> 42:42.477
Wat wilt U van Uw dienaar?

43:36.531 --> 43:37.574
Waarom?

43:39.200 --> 43:41.411
U kiest mij voor iets wat ik nooit doe.

43:47.667 --> 43:49.169
Begreep ik U maar.

43:50.420 --> 43:51.713
David.

43:53.965 --> 43:56.301
David. Kom.

44:12.776 --> 44:14.819
Vader, waar ga je heen?

44:15.945 --> 44:17.697
Ik ga nergens heen.

44:20.992 --> 44:21.826
Kom, David.

44:41.096 --> 44:43.765
Er zijn dingen
die ik al zo lang wil zeggen…

44:43.848 --> 44:46.226
…en ineens heb ik er geen woorden voor.

44:48.645 --> 44:50.605
David, kom.

44:50.688 --> 44:51.564
Kom hier.

44:56.027 --> 44:57.862
David, alsjeblieft.

45:05.370 --> 45:08.623
Ik koos mijn eerste vrouw zorgvuldig.

45:10.625 --> 45:14.754
Onze verbintenis was goed
voor haar stam en de mijne.

45:14.838 --> 45:17.799
Mijn bloedlijn was bezoedeld.

45:18.508 --> 45:20.427
Vanwege oma Ruth?
-Ja.

45:20.510 --> 45:21.594
Ze was Moabitisch.

45:22.595 --> 45:24.889
Maar mijn vrouw was puur.

45:25.515 --> 45:27.183
Ze gaf me sterke zonen.

45:27.267 --> 45:28.143
Je broers.

45:30.395 --> 45:36.651
Pas na haar dood
leerde ik je moeder kennen.

45:39.737 --> 45:43.116
Ze was zo anders.

45:43.992 --> 45:46.911
Het tegenovergestelde
van wat ik had geleerd te zoeken.

45:47.495 --> 45:49.581
Geboren als vijand van ons volk.

45:50.248 --> 45:53.293
Maar haar geest, haar warmte…

45:54.752 --> 45:56.463
Iets wat ik nooit had gekend.

45:59.007 --> 46:00.467
Ik nam haar snel.

46:01.718 --> 46:02.927
Onwettig getrouwd…

46:05.930 --> 46:07.348
…maar ik hield van haar.

46:08.308 --> 46:11.853
Met een liefde
die ik niet voor mogelijk hield.

46:14.147 --> 46:15.356
En zij hield van mij.

46:22.405 --> 46:24.199
Je moeders laatste woorden…

46:24.949 --> 46:26.034
Ik weet het.

46:26.117 --> 46:27.285
Mij beschermen.

46:27.368 --> 46:28.453
Nee.

46:28.536 --> 46:30.330
Dat zei ze niet.

46:36.753 --> 46:39.464
'Laat hem opstaan.'

46:45.136 --> 46:46.846
Laat hem opstaan.

46:52.894 --> 46:54.354
Dat waren haar woorden.

46:57.899 --> 46:59.776
Je moeder had visioenen.

47:00.276 --> 47:03.696
Ze had dromen over jou,
over wat je zou worden.

47:05.907 --> 47:10.453
Dromen van geweld,
zowel mooi als angstaanjagend.

47:12.914 --> 47:14.415
Haar laatste verzoek…

47:17.919 --> 47:20.672
…was dat ik je voor die dromen losliet.

47:22.215 --> 47:24.467
Vergeef me, zoon.

47:25.134 --> 47:26.219
Vergeef me.

47:27.679 --> 47:29.097
Ik heb je hier gehouden…

47:29.180 --> 47:31.849
…omdat je het enige bent
wat ik van haar heb.

47:33.101 --> 47:37.230
Ik stuur je niet naar de velden
omdat ik me voor je schaam.

47:39.023 --> 47:44.612
Ik hou je hier, omdat ik van je hou.

47:45.905 --> 47:47.198
Zoals ik van haar hield.

47:51.119 --> 47:52.203
Vergeef me, zoon.

47:59.460 --> 48:00.295
Kom op.

48:00.753 --> 48:03.131
Ik heb de ezel bepakt met proviand.

48:03.214 --> 48:04.882
Dat moet je meenemen.

48:05.216 --> 48:06.092
Waarheen?

48:10.013 --> 48:11.222
Naar het slagveld.

48:12.932 --> 48:14.017
Naar je broers.

48:38.791 --> 48:40.168
Opzichter van de herders.

48:44.505 --> 48:48.176
Het is een zware last
om koning te zijn voor je tijd.

48:50.053 --> 48:50.887
Laat ons alleen.

48:57.393 --> 48:58.603
Wat doe jij hier?

48:59.854 --> 49:02.649
Advies geven in tijd van nood.

49:03.274 --> 49:06.152
Jou dienen zoals ik je vader diende.

49:09.405 --> 49:12.241
Je dient niemand behalve jezelf, Doëg.

49:14.410 --> 49:15.995
En je gelooft nergens in.

49:20.708 --> 49:25.129
Ik geloof dat je een groter probleem hebt
dan die reus.

49:29.592 --> 49:34.597
Woorden leggen enorme afstanden af
als je goed genoeg luistert.

49:35.431 --> 49:39.560
Verhalen over de grote ziener
die naar de stam van Juda reist…

49:39.644 --> 49:41.020
…naar de stad Bethlehem.

49:42.605 --> 49:44.982
Ik kan je van grote dienst zijn.

49:45.566 --> 49:46.693
Als je het beveelt…

49:46.776 --> 49:48.778
…zal ik op zoek gaan naar wie…

49:48.861 --> 49:52.490
…gezalfd is om je vader te vervangen.

49:52.573 --> 49:54.325
Noem mijn vader nog een keer…

49:55.034 --> 49:57.620
Ik heb alleen een naam nodig.

49:58.579 --> 50:00.915
Het laatste puzzelstuk.

50:00.998 --> 50:04.210
Ik heb geen tijd voor je spelletjes.

50:04.293 --> 50:05.294
Goed dan.

50:06.337 --> 50:11.217
Ga dan. Lever een strijd
die je niet kunt winnen.

50:18.349 --> 50:21.060
Luister goed, Edomiet.

50:23.271 --> 50:25.022
Al sterf ik op dat veld…

50:26.899 --> 50:29.902
…dat doe ik niet
voor ik het leven uit je weg zie vloeien.

50:31.612 --> 50:33.865
Dat zou interessant zijn om te zien.

50:51.591 --> 50:52.842
Ik ken de waarheid.

50:55.595 --> 50:57.805
Maar ik weet ook dat ik je zoon ben.

50:58.806 --> 51:03.728
Ik hou van je
en ik ben bij je tot het einde.

51:16.324 --> 51:17.533
Ga nu slapen.

51:19.952 --> 51:22.872
En als je wakker wordt, bid dan voor me.

51:50.983 --> 51:51.984
Jonatan.

52:15.842 --> 52:16.843
God zij met je.

52:45.329 --> 52:46.289
Mijn zoon.

52:49.834 --> 52:50.835
Ik hou van je.

52:51.210 --> 52:52.253
Ik ook van jou.

53:08.019 --> 53:09.103
Gaan we samen?

53:10.062 --> 53:12.023
Ik moet mijn eigen reis maken.

53:13.524 --> 53:15.776
Herinner je je mijn eerste woorden?

53:17.069 --> 53:21.240
Ik zei: 'God ziet niet zoals de mens ziet.

53:22.408 --> 53:25.036
Hij ziet in het hart.'

53:25.369 --> 53:29.498
En jij hebt het hart van een leeuw.

53:31.000 --> 53:32.293
Wat doen leeuwen?

53:36.714 --> 53:38.007
Ze brullen.

53:54.440 --> 53:55.858
Sta op, mijn zoon.

53:57.610 --> 53:58.569
Sta op.

54:04.575 --> 54:06.827
Hoeveel dagen moeten we dit doen?

54:07.411 --> 54:10.873
Is er geen kampioen in Israël?

54:12.041 --> 54:15.795
Niemand die tegen me wil vechten?

55:42.673 --> 55:44.675
Vertaling: Brigitta Broeke

55:44.759 --> 55:46.761
Creatief Supervisor
Bianca van der Meulen