RADIOACTIVE EMERGENCY
DAY 6
Evenildo?
-Ano'ng nangyayari? -Walang pulso. Flatline siya.
-Nagde-desaturate siya. -Penge ng 7.5 scope. Bilis!
-Ikaw na muna. -Kaya mo 'yan, Evenildo.
Ventilation.
Isa.
Dalawa.
Di siya nagre-respond.
Kaya mo 'yan. Laban lang.
Márcio!
Hihintayin kita sa labas para magbilang ng drum.
Relax.
Hindi kita sasaktan.
Kalma.
Márcio!
Tumayo ka.
Ayos lang 'yan.
Patingin nga.
Okay ka na.
Salamat.
Tara na?
Deretso lang.
Darlei, tingnan mo 'to.
Dr. William.
Di ba delikadong iwan 'tong kontaminadong 'to dito?
Basta hindi kayo magyayakapan, ayos lang.
-Dito? -Dito.
Ikinulong kami nito sa stadium at iniwan kami.
-Raimundo, pakiusap naman. -Tigilan mo na 'yan.
Tama na. Ano'ng mapapala mo sa pag-uumpisa ng gulo?
Gumising ka, Darlei.
Nagpapabida lang 'yan. Di siya nakikipagkaibigan sa 'yo.
AMBULANCE
NAVAL HOSPITAL
Dr. Eduardo?
-Nádia? Pleasure. -Likewise.
'Yon si Josias. Temperature 39ºC, di medicated.
-Stable si Antônia. -Eduardo!
-Sige. -Ikaw na dito.
-Tara. Ingat. -Comrade Ovenchkin.
Masaya akong makita ka.
Eduardo, ito ang team ko mula sa Russia.
Wala bang isolated area para sa mga kontaminadong pasyente?
Wala, ito lang ang meron.
-Pasok kayo. -Salamat.
NAVAL HOSPITAL
Doktor.
Ba't di pwedeng silipin si Evenildo?
Patay na ang asawa ko at nililihim n'yo, 'no?
Tigil muna.
-Bakit? -Gusto niyang makita ang asawa niya.
Ipinapakita ko siya para di ka mag-isip ng kung anu-ano.
Okay.
Paghihiwalayin muna kayo dahil mahina ang immune system n'yo.
Inaalagaan namin siya.
Stable ang resulta ng tests niya.
-Pero na-coma siya. -Diyos ko po.
Eduardo.
Tara na, o magagalit 'tong isa.
-Sige. Salamat. -Tara?
Si Tininha ba 'yon?
-Si Antônia. Inilipat siya dito. -Tininha?
Dinala ka rin dito?
Ba't naka-stretcher siya gaya ni Celeste?
Excuse me. Di ko maintindihan.
Kumusta ka?
Kumusta si Celeste, João?
-Kumusta si Celeste? -Ayos lang.
João, bumalik ka na sa kuwarto mo.
Eduardo, kailangan kitang makausap.
Ito si Esther, ang physicist namin.
Siya ang tumitingin sa lab tests ng mga pasyente.
-Lab tests? -Oo.
Ba't niya ine-expose ang sarili niya dito?
Nakakatulong sa akin ang makakita ng tao para maintindihan ang numero.
Nababaliw ka na ba?
Ano'ng nangyayari dito?
DI MANANATILI SA GOIÁS ANG RADIOACTIVE WASTE AYON SA GOBYERNO
MAPA NG MGA REHIYON SA GOIÂNIA
Sanay ka na sa bagong HQ?
César.
-Masaya akong makita ka. -O, kaibigan ko.
Kumusta ang flight mo?
Di maganda.
Nabasa ko 'to sa eroplano.
Oo, nakita ko nga din.
Hindi na siya makikinig ngayon.
Nandito ako para siguruhing gagawin niya.
At kailangan ko ng tulong, Beny.
Ayan na siya.
-Welcome sa Goiânia, César. -Salamat.
Magandang umaga.
-Kumusta, César? -Roberto.
Magandang umaga, Gov.
Ikinalulungkot ko 'yong soybean deal.
Mas nalulungkot ako.
Tungkol sa soybean deal,
para sa bigas na ayaw bilhin ng mamamayan namin.
Dahil lang 'yon sa shipment ng kontaminadong papel
na ipinadala ng Goiás sa São Paulo.
Sana malinaw na sa 'yo bakit gusto kong maging maingat.
-So, nabasa n'yo na 'yong balita? -Oo.
Roberto, pag-isipan nating mabuti ito.
May radiation ang mga drum na 'yon.
Di magandang ipadala 'yon sa ibang parte ng bansa.
Isa pang kilometro o hindi… Ano'ng pinagkaiba?
Paano kung mabasag ang isa sa mga drum at kumalat ang cesium sa ibang state?
Di ko na responsibilidad 'yon.
At paano mo kukumbinsihin ang ibang state na kunin ang waste na 'to?
Di ba federal agency ang CNEN?
-Oo. -Mabuti kung gano'n.
Maglalatag ng mga pagpipilian si Orenstein sa labas ng Goiás.
At ikaw, César,
gagamitin mo ang impluwensiya mo bilang CNEN president
para tulungan akong kumbinsihin sinuman 'yon.
Magtutulungan tayo.
At ipapaalala ko sa inyo
na nasa inyo ang pangunahing responsibilidad
para sa makina ng cesium na inabandona sa bayan ng Goiânia.
Hihintayin ko ang suggestions n'yo. Magandang araw.
Di ba nalulungkot ka kasi nalalagas ang buhok mo?
Hello.
Pag pinutol natin, tutubo ulit 'yon.
Ayoko po.
Hi, prinsesa.
Ikaw ba si Celeste?
Ako si Esther. Nice to meet you.
Doktora ka po?
Hindi.
-Mukha ba akong doktor? -Opo.
Pero di ako doktor.
Alam mo 'yong maliliit na lalagyan ng ihi na lagi mong pinupuno?
-Opo. -Ako ang kumukuha no'n.
Ew! Kadiri.
Oo, nakakadiri.
Ang ganda ng buhok mo.
Ang ganda.
Pero alam mo, uso ngayon ang maikling buhok.
Kilala mo 'yong Princess ng Wales?
Maikli ang buhok niya. Napakaikli.
Si Glória Maria, anak.
Gusto mo siya, di ba?
Ang ganda niya.
At napakatalino niya rin, di ba?
Parang ako po.
-Oo naman! -Oo.
Gupitan natin konti 'yong bangs mo dito?
Tapos tumingin ka sa salamin at pag nagustuhan mo,
saka natin gupitin lahat.
Konti lang sa harap para makita natin.
Sige po.
Dok, tatlong ganito lagi ang iniinom ko.
Isa lang. Sapat na 'yong isa.
-Ano 'yan? -Ayos na 'yon.
Magandang hapon.
Kunin mo dito. Inumin mo.
-Ayos lang ba ang lahat? -Tatlo kasi ang iniinom ko.
Tama ka.
-Niloloko mo ba ako? -Hindi.
Parang di pa sapat ang i-expose ang tatay sa radiation ng anak niya,
sobra-sobrang dose ng Prussian blue ang binibigay n'yo sa mga pasyente.
Ngayon lang ako nakakita ng ganito.
Wala kahit sa medical literature.
Walang epekto ang recommended doses para sa matagal na exposure nila.
Sino'ng nakabantay sa potential side effects?
Ako.
Araw-araw.
At lumalabas sa lab tests na nag-i-improve ang mga pasyente.
Do'n lang ako sa IRD, ha?
Eduardo, gusto mo ba talagang sumugal dito?
Pasyente ko sila.
-Hello? -Eduardo?
Joana?
Oo.
-Kilala mo ba si José Carreras? -Sa The Three Tenors?
Experimental drug ang gamit niya para sa leukemia niya
na ginagawa ko sa hematology patients ko.
Nagpapalakas 'yon ng immunity ng pasyente
sa pagsi-stimulate ng white blood cell production.
Di ko 'yan nabalitaan.
May side effects ba?
Sa ngayon, wala pa sa leukemia.
-Kailan pa nagsimula? -Noong nakaraang taon, sa US.
Aprubado na ba ng FDA?
Ipa-fax ko 'yong study na nabasa ko.
-Gawa ni Richard London. -Tingin ko delikado—
Babasahin namin, Joana. Salamat.
Pag-isipan mo, Eduardo.
Baka makatulong sa mga nasa Naval Hospital, lalo kay Celeste.
Sige.
Salamat, Joana.
Richard London ba ang sabi niya?
Oo. Siya ang author ng treatment para sa leukemia.
-Kilala mo siya? -Oo, kilala ko.
Dr. Kwak-kwak 'yon.
Pero di ko sasabihin ang tingin ko kasi mukhang di ka makikinig.
O nakikinig ka ba?
Di 'yon ang punto, di ba?
Di ako nagpadala ng Chernobyl specialist para balewalain ang opinyon niya.
Si Eduardo din. Di siya kasali kasi Brazilian siya?
Sa Chernobyl, ilang minuto lang ang contamination.
Dito, na-expose sila sa cesium ng ilang araw.
Binabago no'n ang lahat, di ba?
Sige.
Sige, pwede n'yong ituloy ang mas mataas na dose ng Prussian blue.
Pero, Esther, pakiusap,
ikaw, si Eduardo, at si Loureiro
kumonsulta kayo palagi sa kanya, nang maingat.
Nagdala siya ng team ng mga doktor para tumulong.
Di sila pwedeng mawala. Naiintindihan mo ba?
Sige.
Sang-ayon ako.
Salamat.
GGH - GOIÂNIA'S GENERAL HOSPITAL
Excuse me.
Aray, masakit.
Hi.
Sir, alam mo po ang lagay ng kapatid ko?
Hindi, pasensiya na. Wala akong alam.
-Pwede mo akong dalhin sa Rio? -Claudinei, napag-usapan na natin 'yan.
Márcio, alam mo ba kung saan ipinadala si Catarina?
Mama nina Claudinei at Celeste.
Sa decontamination ako. Wala akong alam sa mga biktima.
TEMPORARY HOUSING CENTER
ROOM ENTRY: 7 P.M. MANDATORY ROOM EXIT: 9 A.M.
Dito ka.
Kapapalit ko lang ng kubre-kama.
Dito ba kami muna hanggang sa makauwi kami?
Ikaw ang nanay no'ng batang babae, di ba?
Pagaling na ba siya?
Hindi ko alam.
Sa TV lang ako nakakabalita.
Di man lang siya pwedeng dalawin ng ina niya?
Kung may pamasahe lang ako pa-Rio de Janeiro.
Ayaw nila akong payagang bisitahin ang anak ko sa Goiânia,
lalo na ang ihatid ako do'n.
May malinis na tuwalya dito, ha?
Matutulungan kitang maghanap ng trabaho.
Kung gusto mo.
-Gayunpaman, dok, ito ang mga area. -Hindi, teka.
Dalawang area lang ang safe?
"Lang"?
Ilang drums ang pinag-uusapan natin?
Mga 2,500.
At mga 1,200 na kahon.
Ang dami no'n.
Palagay ko naghanap ka na sa labas ng Goiás para sa deposits.
Sa ngayon, interesado lang ako sa areas sa Goiás na ni-request ko.
Naguguluhan ako, sir.
Ang gobernador mismo ang nagsabi sa press na di mananatili dito ang waste.
Alam niya na ba ang assessment mo?
Ang hinihingi ko lang ay study para sa research, kaibigan.
Case study 'to. Iyon lang.
E di, ayos lang sa 'yo kung tatawag muna ako sa opisina ng gobernador?
Excuse me.
Fernandes.
Sige. Ang report na 'to
ay isang pag-aaral para malaman kung saan natin itatabi ang cesium.
Tama 'yon.
Dahil sa kapabayaan ng may-ari ng clinic, marami ang pwedeng mamatay.
At marami rin ang pwedeng mamatay dahil sa pagkabigo namin.
Sa aming mga responsable sa pangangasiwa ng mga desisyong 'to.
Di ako pwedeng magkamali sa report na ito, Fernandes.
At kailangan ko ang tulong mo.
Pakiusap.
Sige.
Hindi ba siya pwedeng magpahinga?
Tama na muna 'yan ngayon, Márcio.
Pinagpawisan ka na.
Tiningnan ko ang mga test mo. Medyo anemic ka.
At mababa ang lymphocyte count mo.
Bahagya lang, pero sa level of exposure mo,
tatratuhin ka pa rin naming possible contamination.
Gaano pa ako katagal dito, dok?
Di namin masabi.
Bago rin ito sa amin.
Pero imo-monitor ka namin, okay?
Hayaan ko muna kayo.
Salamat, dok.
Wala pa akong lakas ng loob na sabihin kay Bianca na…
na baka kontaminado ako.
Sasabog na ang ulo ko.
-Di ako makapag-isip nang maayos. -May masakit ba sa 'yo?
Sakit…
Takot…
na sabihin sa kanya at mag-aaway kami.
Na kailangan kong bumalik.
Na hindi na ako babalik.
Na mawawala siya. Na…
Nakakalulong, di ba?
Sa kabila ng masasamang pangyayari…
bihira ko lang maramdaman sa career ko na kailangan ako ng gaya ngayon.
At kakatwa…
Bihira ko ring maramdaman na wala din akong magagawa.
Naiintindihan kita.
Pero lagi tayong may pagpipilian, Márcio.
Palagi.
Buweno…
Ipagdadasal kita.
Pero sabihin mo kay Bianca.
Hello?
Hi, mahal.
Kumusta ka?
Pagod na pagod.
Pagod na mag-isa.
At pagge-grade ng maraming exams matapos sabihin ng doktor na anemic ako.
Anemic ka?
Ano'ng sinabi nilang gawin mo?
Uminom ng supplements at iwasan ang stress at pagkabalisa.
Ayos ka lang?
Tinawagan ko ang papa mo kanina. Di ka pa daw umuuwi.
Nasa'n ka?
Pumunta ako sa hotel.
Bakit?
Kontaminado ka ba?
Hindi. Hindi, baby.
Precautions lang 'to.
Sigurado ka, Márcio? Ayoko nito.
Nagsasabi ka ba ng totoo,
o para lang mapanatag ako?
Mahal.
Sa totoo lang, hindi ako okay.
Imposibleng maging okay ako kung nami-miss kita.
Magpahinga ka, okay? Hindi naman tatakbo 'yang exams.
Sa kasamaang-palad. Hindi nga.
Sa kasamaang-palad.
Mahal kita.
Mas mahal kita.
Pati ng anak mo.
DAY 15
Mr. José Miguel…
Guerra.
Kinuha mo ang mga pinto, roof tiles,
metal grates, at woodwork sa clinic ng dati mong partner,
pero iniwan mo ang cesium equipment.
Inalis ko ang mga pinto, pero ayaw nilang kunin ko 'yon.
Nakita mo gaano kaliit ang binigay nilang share ko sa clinic.
Naglabas ako ng pera sa pagpapatayo no'n. Karapatan ko 'yon.
Naisip mo bang walang papasok sa lugar na may pinto,
bintana, at bubong?
Di ko alam na ando'n pa ang equipment.
Gustong idispatsa ng ex-partners ko 'yon.
Sigurado akong sinadya nila 'yon.
Para mawala ang problema nang hindi gumagastos.
Kailan ko makukuha ang natitirang study na hiningi ko?
Governor, kumpleto na 'yong report na binigay ko.
E, 'yong suggested areas para sa deposit sa ibang state?
Iniisip naming baguhin ang study na 'to.
César, sa report ko, may makikita kang data sa lupa at sa drums.
Lahat ng kailangan para kumilos nang maayos.
Pag pinilit ni Gov na alisin ang waste sa Goiás,
-gumawa siya ng sariling study. -Beny.
Tingin ko, di mabuting kontrahin n'yo ako.
Ako na ang bahala.
Kalma lang.
Catarina?
Ano 'yon?
HOT ZONE
CAUTION CONTAMINATED AREA
Catarina, umatras ka, please.
Sandali lang.
Hi, Mama.
-Hi, Ma. -Hi, anak!
Anak.
-Miss na kita. -Kumusta ka, anak?
-Ayos lang po ako, Ma. -Talaga?
Claudinei, tumingin ka sa mga mata ng mama mo.
Inaalagaan ka ba nila?
Opo, Ma.
-Umaayos na ang pakiramdam mo? -Opo.
Talaga?
Talaga po.
Sina Darlei at Raimundo?
-Ayos lang po sila. -Talaga?
Mabuti naman.
Kinuha nila ang kapatid ko. Ayaw nila akong isama. Si Papa lang.
Salamat sa Diyos, anak.
Kung nagpunta ka sa Rio,
di ko kakayaning malayo kayong tatlo.
Nandito ka dahil gumagaling ka na, Claudinei.
Wag kang mag-alala, anak.
May ticket na ako pa-Rio de Janeiro para bisitahin si Celeste.
Hay, salamat.
Talaga?
Pupuntahan ko siya.
Ma, pwede mo siyang dalhan ng cookies na gusto niya?
Siyempre naman, anak.
Dadalhan rin kita. Kakainin mo ba?
-Opo. -Talaga?
Talaga po.
Hay, anak.
Claudinei, kailangan na nating umalis, ha?
Bye, Ma.
Mahal na mahal ka ni Mama, anak.
Wag mong kalimutan 'yan.
Mahal din po kita.
Makinig ka kay doktora.
Opo.
-Okay? -Tara na.
Mahal kita, Claudinei.
Ako rin po.
Bye, anak.
Magiging reyna ako,
doktora…
Tingnan mo nga naman.
…at sasakay ako sa eroplano.
Parang maganda 'yan.
Pero para magawa lahat 'yon, kailangan mong magpalakas, ha?
Kain ka na ng sopas?
-Ayaw po. -Konti lang.
-Subukan natin para lumakas ka.
-Sige. -Ayos ba?
Heto na.
Hipan mo kung masyadong mainit.
Ayan.
Karne naman.
Gising ka na.
Magandang umaga.
Magandang tanghali.
Bakit parang natatakot ka, dok? Nakakita ka ba ng multo?
Delikado ako, ano?
Hindi, hindi ka delikado.
Pero mahigit isang linggo kang na-coma.
-Grabe naman. -Oo.
Kumusta ang pakiramdam mo?
Tuyo ang bibig ko at masakit ang lalamunan.
May balita ba sa asawa ko?
-Nandito siya. -Si Antônia?
Malapit na siya sa 'yo.
Kung nandito siya, ibig sabihin masama 'yon, tama?
Sabihin mo ang totoo. Kumusta siya?
Matutuwa siyang malaman na gising ka na.
Gusto ko siyang makita.
Urgent po.
Si Antônia, tama?
Siya ba? Si Antônia ba?
-Kalma. -Si Tininha ba?
-Ano'ng nangyari kay Antônia ko? -Kalma lang. Kalma.
-Ngayon lang nagsimula? -Opo.
Sige.
Kuha ka ng unit. Kailangan ulit ng transfusion.
-Sige. -Aling Antônia, naririnig mo ako?
Tingnan mo ako.
Tingin sa magkabilang gilid. Sa taas.
'Yong fluids.
Heto, dok.
Dito ka muna para sa transfusion. Kakausapin ko lang si Ovenchkin.
Babalik ako.
Dapat nating i-suggest 'yong experimental treatment.
-Hindi, may protocols at analysis tayo. -Oo, pero—
-Di 'to Moscow. Dapat tayong mag-adapt. -Tayo?
Risk mo 'yan.
At mga pasyente mo sila.
Di sapat ang Prussian blue para maalis ang cesium sa kanila.
Dapat palakasin ang immune system nila, na sobrang naapektuhan ng radiation.
Ia-attempt na gawin 'yon ng study na minungkahi ni Dr. Joana.
Naiintindihan ko.
Pero napakalinaw ni Ovenchkin.
Masyadong delikado. Di pwede.
Lumipad ka mula Goiânia papuntang Rio de Janeiro para lang tanggihan kami?
Naniniwala ka sa kabaliwang ito?
Di sapat ang resources natin.
Di yata siya sigurado.
Kausapin natin 'yong author ng study.
Mukhang hindi maganda ang reputasyon niya.
-Ayon kay Ovenchkin, tama? -Ano ba.
E kung mag-propose tayo ng committee sa Ministry of Health?
Kumuha tayo ng ibang mga doktor para sa ibang opinyon at pag-usapan 'yon.
Uulitin ko ang sinabi ng external consultant.
Walang magbabago sa katotohanang delikadong gumamit ng treatment
na may limitadong research.
Pumayag kang baguhin ang Prussian blue parameter
kahit tutol ang consultant. Ba't ayaw mo ngayon?
Ginamit natin ang parameters n'yo, pero ito pa rin ang sitwasyon.
Ito mismo eksakto.
Pasensiya na.
Sorry, alam…
Alam kong buhay pa sila dahil sa mga pagbabagong ginawa n'yo, pero…
tungkol sa alternative treatment na 'to, sang-ayon ako kay Ovenchkin.
Masyadong delikado.
Pagod na akong patunayan ang sarili ko sa bawat bagong idea.
Mas makatwirang magtiwala ka sa opinyon ng nirerespeto mo.
Magbibitiw na ako sa posisyon ko.
Esther.
DAY 20
Bakit inalis lahat ng gamit sa clinic maliban sa cesium equipment?
Di pumayag ang Santa Casa na alisin 'yon.
Nang paalisin nila kami, di na kami pinapasok ulit.
Dahil nilabag n'yo ng partners mo ang agreement.
'Yan ang kwento nila
para mapalayas nila kami at maibenta ang lupa nang mas mahal.
Di kami tumigil sa pagbibigay ng libreng radiotherapy treatment
sa mga pasyente ng Santa Casa. Nunca.
Ni-report n'yo ba ang abandoned equipment sa National Nuclear Energy Commission?
Ma'am, mula nang magbukas ang clinic, hindi pumunta ang CNEN do'n.
Wala silang ininspect.
Mr. Inácio, oo o hindi?
Sinabi n'yo ba sa CNEN?
Oo naman.
Mapapatunayan mo 'yon?
-Catarina? -Po.
-Kinuha mo ba 'yong diyaryo? -Opo, sir. Dalhin ko ba?
Hindi, ayos lang. Mamaya na.
Nararamdaman na ng mga negosyo…
Misis Val, kung may kaibigan kayo na naghahanap ng tagalinis,
pwede pa ako. Gusto ko ng referral.
Sige.
-…mananatili sa General Hospital… -'Yong batang babae.
…at sa Naval Hospital.
At ano'ng paki ko? Bawas 'yan sa nagpapakalat ng gulong 'to.
Ayon sa mga source sa Naval Hospital,
sa kabila ng kaunting improvement ng apat na pasyente,
anim pa rin ang nasa kritikal na kondisyon.
Kasama doon ang batang si Celeste, anim na taong gulang pa lang,
na may napakataas na levels ng kontaminasyon
mula sa pag-ingest ng cesium-137 powder.
Naniniwala ang mga doktor na gagaling siya at ang iba pang mga pasyente.
Two, three, four. Go!
-Hello? -Hello, Esther?
Si César 'to. Kumusta?
Hi, César.
Ano…
Esther, nakakuha na kami ng committee sa Ministry of Health.
Bumalik ka na sa IRD, Esther.
Kailangan ka namin do'n.
Alam ko.
Ibig sabihin niyan payag ka na.
Gaganapin ang committee sa Naval Hospital.
Papunta si Joana sa Rio para tumulong sa kaso.
Ngayon, sasali na rin si Ovenchkin.
At tiyak na tututol siya sa treatment sa harap ng panel.
Hanggang do'n lang ang kaya ko.
César, tama ang desisyon mo. Makikita mo.
Salamat, Esther.
Salamat. Paalam.
Kakausapin na kayo ni Gov.
Wala nang sagabal na waste drums kay Dr. Paula
at papunta na sa Serra do Cachimbo. Malayo sa populasyon, gaya ng gusto mo.
"Malayo sa populasyon"?
Gov, nagrereklamo ka tungkol sa maling iisipin sa Goiás,
pero tinatrato mo ang Pará na parang walang kwenta.
-Naipaalam mo ba 'to sa presidente? -Sino sa tingin mo ang gumawa nito?
Pagbiyahe ng radioactive waste ng mahigit 1,000 kilometro
para itapon 'yon lahat sa isang estadong mayaman sa underground water reserves.
Wag kang mag-alala.
Pag may nangyari, sisisihin niya lang ang CNEN.
Kaya nga araw-gabi tayong nagtatrabaho.
-Para panakip-butas ng mga pulitiko. -Paula.
Ang kawalang-ingat ay hayaang maipon ang waste sa lungsod.
Bilisan mo ang trabaho mo, doktora.
May paparating pang mga drum bukas.
Ipinaalam ko na sa press
na trabaho n'yo na ang decontamination work.
Maraming salamat.
-Tara na. -César?
Tara na, Beny.
Pear jam, pear ice cream… Alam mo ba kung gaano kaseryoso 'to?
Di panahon ng peras. Walang peras sa kahit saang supermarket.
Pangako, bibilhan kita ng peras pagbalik ko.
-Sige. -Okay, honey?
Maghihintay ako, ha? Di ko kakalimutan.
Napanood kong ipapadala ng gobernador ang waste sa Serra do Cachimbo.
-So, patapos na 'yon? -Ano'ng ginawa niya?
Di ba niya sinabi sa inyo?
Bianca, may sasabihin ako sa 'yo, pero ayaw kong mag-alala ka, okay?
Márcio, Diyos ko, wag mo akong takutin.
Nasa ospital ako. Na-contaminate ako, pero ayos lang ako.
Pangako.
Kumusta ka?
Ano'ng sabi ng doktor? Kailan ka gagaling?
Ewan ko. Kailangan ko pa raw manatili dito
para sa exams na kailangan kong gawin, pero…
Pangako, Bi. Hindi ko na ie-expose ang sarili ko.
Tama ka.
Di ko masukat ang mga risk na kinakaharap ko,
pero kailangan kong…
Hindi…
Gusto kong tapusin ang sinimulan ko.
Isa ako sa pinakamagaling sa field ko, Bi.
Nakakatulong ako gamit ang pinag-aralan ko.
Tinutulungan ko ang mga taong nawalan ng lahat, nakukuha mo?
Márcio.
Kakampi mo ako.
Suportado kita.
Pero ayokong nagsisinungaling ka sa akin.
Pag nagsinungaling ka ulit, lagot ka sa akin.
Naririnig mo ako?
Oo, honey. Mahal kita. Mahal na mahal kita.
Patawad sa lahat ng 'to, at…
Mahal na mahal kita.
Mas mahal kita.
Magfa-flying kiss ako, ha? Sa inyong dalawa.
Hindi ka bayani, hambog.
-Kalma. -Walang kalma-kalma dito.
Naaalala ko paano mo kami trinato.
Ipapahamak ako nito at ang pamilya ko.
Tingnan mo 'to.
Ikaw at ang mga tao mo ang may gawa nito.
Tanggalin mo 'yang ngiti mo.
Hindi ka bayani.
Isang ticket po papuntang Rio de Janeiro.
DAY 22
DEPARTURES
Tininha.
Hoy! Uy!
Diyan ka lang!
Masama 'yan!
-Kwarto. -Evenildo, wag!
Hindi pwede. Wag kang pumasok, pakiusap.
Kakausapin ko lang. Ano'ng problema?
-Alam ko, pero di pwede. -Pwede siyang makausap?
Pag pumasok ka, ipapahamak mo ang asawa mo at sarili mo.
-Pumunta na tayo sa kwarto mo. -Pakiusap!
Evenildo! Pakiusap.
Halika. Kailangan mong magpahinga. Tara sa kwarto.
Nando'n siya. Kakausapin ko lang siya.
-Nádia! -Mamaya.
-Po? -Di ako sinasagot ni Celeste.
-Naku. -Ano'ng nangyayari?
-Ano 'yan? -Ano'ng nangyayari?
'Yong anak ko.
-Ano'ng nangyari? -Kuwarenta, dok.
Dipyrone at Vanco.
-Ano'ng nangyari? -Sa labas ka lang, okay?
Kami ang bahala sa anak mo, pero sa labas ka muna.
-Kami bahala sa kanya. -Anak ko siya.
Walang nagsabi sa amin.
Kailangan ng non-contamination certificate para sa cesium.
Excuse me po. Ano'ng kailangan mo?
Certificate na di ka kontaminado. Walang papasok sa Minas nang wala no'n.
-Walang nagsabing kailangan 'yon. -Wala akong magagawa. Excuse me.
-Tatlong beses akong na-test. -Excuse me.
-Walang binigay sa akin. -Non-contamination certificate.
Sir, hindi ako kontaminado!
Tama na, Edu.
Pinapakaba mo ako.
Ilalaban natin ang treatment na may unknown side effect.
Di ngayon ang oras para diyan. Wala kang naging duda sa career mo?
Araw-araw wala tayong katiyakan.
Simple lang.
Pag di ginamit ang treatment at may namatay,
isisisi nila sa radiation, tama?
Pag ginamit natin ang treatment at may namatay,
di mahalaga ang rason. Isisisi nila sa treatment.
Nag-aalala ka sa reputasyon mo?
Alinman do'n, sisisihin nila tayo, Eduardo.
Alinman do'n.
Excuse me.
Handa na kayo?
Nasa'n ang doktor na nanawagan sa TV sa mga kasama niyang maging matapang?
Para sa kasingliit ni Celeste,
anumang dose higit sa dalawang gray ay mapanganib na sa buhay niya.
Six grays ang nakuha ni Celeste.
Sa kabila ng Prussian blue na nag-aalis ng cesium sa kanya,
sa kabila ng dose na binibigay namin,
hindi sapat 'yon.
Di natin siya binibigyan ng tsansa na mabuhay.
Nagkaro'n na siya ng stomatitis,
pagtatae, enterorrhagia, adynamia, lethargy at matinding pancytopenia.
Pag di na-restore ang immune system niya, di siya aabot ng isang buwan.
Ang experimental treatment ng CSF
ay kasingbago ng AIDS medications na ginagawa namin.
May positibong epekto ang CSF.
Protein 'yon na siyang pinipigilan ng radiation sa mga pasyente.
Pino-produce 'yon ng katawan para palakasin ang immune system.
Dr. Eduardo, sang-ayon ka sa mga kasama?
Mabuti. Si Dr. Eduardo, gaya ko,
nagkaroon kami ng direktang contact sa radiation
higit sa lahat ng theory na naiisip n'yo.
Nakakita kami ng mga pasyenteng na-expose
sa hindi kapani-paniwalang dose ng cesium na pinag-uusapan natin ngayon.
Mga kasama, science ang kinakaharap natin,
at may limitasyon ang science, sa kasamaang-palad.
Pero di tayo pupunta sa exposure
ng unknown side effects ng gamot na 'to sa mga pasyente natin.
Iresponsable 'yon. Kalupitan 'yon.
Ang malupit ay panoorin ang mga pasyenteng unti-unting namamatay
nang di ginagawa lahat ng posibleng paraan.
Nabanggit ng kasama ang Chernobyl.
Nakita ko nang ginawa 'to ng media.
Pero hindi ito Chernobyl.
Di tayo humaharap sa nuclear plant failure.
Walang medical precedents na may taong naglagay ng cesium source ng sampung araw
sa sala niya.
'Yon ang ine-establish namin.
Oo.
Marami tayong ginamot sa Chernobyl.
Marami rin tayong nakitang namatay.
Kung ang tanging pagkakataon para mabuhay, gaano man kaliit,
ay ibinigay natin sa mga biktima ng alinman sa trahedya,
di ba nila pipiliin 'yon kaysa sa mabagal, masakit na kamatayan?
DAY 25
-Ayan. -Sige.
NAVAL HOSPITAL
Ang CSF, doktor.
Dapat gumana 'to.
ITO AY KATHANG-ISIP LAMANG AT DI AYON SA TUNAY NA NANGYARI.
Nagsalin ng Subtitle: Sol Santos AYON SA TUNAY NA NANGYARI.