ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ
Το 2020, 3.748 γυναίκες δολοφονήθηκαν στο Μεξικό.
Από αυτές, 2.801 ήταν ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως
και 947 ήταν γυναικοκτονίες.
Το να είσαι γυναίκα,
όταν ζητάμε δικαιοσύνη μπροστά στη βία,
σημαίνει να ενωθούμε ως αδελφές.
Σημαίνει να έχουμε επίγνωση ότι χρειαζόμαστε η μία την άλλη.
Η Σαγιούρι Ερέρα διορίστηκε
επικεφαλής της Εισαγγελίας για την Έρευνα Γυναικοκτονιών
που ανήκει στη Γενική Εισαγγελία της Πόλης του Μεξικού.
Η εισαγγελέας ανακοίνωσε τον διορισμό της στα σόσιαλ μίντια.
Μια δικηγόρος με παρελθόν κοινωνικών αγώνων, ακτιβισμού
και με άτυπο προφίλ.
Φυσικά, είναι τρομακτικό να γίνεις εισαγγελέας.
Αλλά, επίσης, σκέφτηκα "Κάποιος πρέπει να το κάνει".
Ο διορισμός της νομικού Σαγιούρι Ερέρα Ρομάν,
στοχεύει στη δημιουργία νέου μοντέλου
για την αντιμετώπιση εγκλημάτων κατά γυναικών
και την εξάλειψη της ατιμωρησίας.
Εκτός από μένα, θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε.
Αλλά νιώθω την ανάγκη να το κάνω.
Κι έτσι αναρωτιόμαστε,
αφού έχουμε κατηγοριοποίηση εγκλημάτων, πρωτόκολλα και εισαγγελίες,
γιατί η ατιμωρησία είναι ο κανόνας;
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΟΥ
Η ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΟΥ
Ο πρώτος που ήρθε, από εδώ. Προχωρήστε, από εδώ.
Περάστε μέσα, παρακαλώ.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΩΝ
Αυτοί που διαπράττουν γυναικοκτονίες είναι άντρες.
Είναι συνήθως γνωστοί του θύματος,
με το οποίο είχαν σχέσεις.
Γι' αυτό είναι έγκλημα που μπορεί να αναστραφεί,
μπορεί να αντιμετωπιστεί και να εξαλειφθεί
γιατί ξέρουμε από πού προέρχεται.
ΣΑΓΙΟΥΡΙ ΕΡΕΡΑ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΩΝ
Κάθε μονάδα έχει τη δική της ομάδα ερευνών στην αστυνομία,
που χειρίζεται όλους τους βίαιους θανάτους στην πόλη.
Καλημέρα, Εισαγγελία Γυναικοκτονιών.
Τι εννοούμε βίαιος θάνατος;
Όταν υπάρχει τραυματισμός,
πρέπει να αποκλείσουμε τέσσερις αιτίες.
Φυσικά αίτια,
ατυχήματα,
αυτοκτονία
ή, το είδος που μας αφορά, εγκληματικές πράξεις.
Είμαστε σε ετοιμότητα…
ΕΚΤΟΡ ΟΡΤΙΖ ΑΝΤΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
…24 ώρες το 24ωρο για τέτοια θέματα.
Το καθήκον δεν γνωρίζει ρουτίνα ή μονοτονία.
Αυτή η δουλειά είναι…
Όποτε είσαι σε υπηρεσία…
ΜΕΛΟΝΤΙ ΖΑΜΠΡΑΝΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
…δεν ξέρεις τι να περιμένεις.
Κεντρική Λεωφόρος
και Γκλόρια Μαρίν.
Στη συνοικία Εμιλιάνο Ζαπάτα, Ισταπαλάπα, Πόλη του Μεξικού.
Έχουμε τα πάντα, απόπειρες φόνου, βία, τραυματισμούς.
Πυροβολισμούς, αυτοκτονίες.
Πτώματα σε σήψη.
Όταν είσαι σε υπηρεσία, ζεις στα όρια, πραγματικά.
Τη βρήκαν τυλιγμένη σε κουβέρτα.
Λευκή και μπλε κουβέρτα με μαύρες κατακόρυφες κι οριζόντιες ρίγες.
Όταν ειδοποιηθούμε για το έγκλημα,
η αστυνομία επιβεβαιώνει τα γεγονότα
για να στείλουμε ειδικούς της Ερευνητικής Αστυνομίας
να μαζέψουν στοιχεία.
Ναι, είναι πολλή δουλειά.
Ναι, εκτίθεσαι σε πολλά
γιατί ανταποκρίνεσαι σε μια κλήση στις τρεις τη νύχτα.
Συχνά είναι δύσκολο να το βρεις.
Είναι ζόρικα μέρη. Μερικές φορές δεν έχεις σήμα.
Άσχημα μέρη.
Συσσωρευμένα σκουπίδια, κατσαρίδες, κοριοί, κάθε είδους πράγμα.
Χθες, όταν άνοιξα το μαγαζί, είδα το…
Είναι πάντα γεμάτο σκουπίδια,
οπότε δεν σκέφτηκα πως θα ήταν κάποιος εκεί.
Διάλεξα τις εισαγγελίες Ανθρωποκτονιών, Γυναικοκτονιών ή Απαγωγών.
Ήταν οι τρεις στόχοι μου και με διόρισαν στις Γυναικοκτονίες.
Τότε, θυμάμαι ότι οι γυναικοκτονίες αυξάνονταν,
αν και δεν ήταν τόσο πολλές ακόμα.
Όταν ξεκίνησα, θα ήταν μία ή δύο ανά βάρδια.
Δεν ήταν τόσο πολλές.
Η εισαγγελέας είναι το άτομο υπεύθυνο για την έρευνα
και τη διαλεύκανση περιστατικών βίας εναντίον ανθρώπων
για να αποκτήσουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη.
Υπάρχουν 591; Σε ποια αρχεία;
-Αυτό το μέρος των αρχείων… -Δηλαδή;
Η εισαγγελέας είναι επικεφαλής
μιας ομάδας ειδικών
που αποτελείται από ερευνητές, άντρες και γυναίκες,
και την ερευνητική αστυνομία, για να εκτελέσει αυτό το έργο.
Δεν έχω εμπειρία. Δεν έχω εργαστεί σε εισαγγελία.
Εγώ προέρχομαι από το κοινωνικό κίνημα,
οπότε είναι δύσκολο λόγω του στίγματος ότι δεν είσαι αξιόπιστος.
Έλεγαν "Η Σαγιούρι δεν είναι θεσμική".
Την πρώτη μέρα που ανέλαβα καθήκοντα, όλοι οι υφιστάμενοι παραιτήθηκαν.
Όλοι τους.
Δεν ήθελαν να είναι εδώ.
Και δεν ήθελαν να δουλέψουν μαζί μου.
Ήταν προκατειλημμένοι εναντίον μου.
Γι' αυτό απεργούμε.
Γι' αυτό είμαστε σε απεργία για 83 μέρες.
Γι' αυτό συνεχίζουμε να αντιστεκόμαστε
και απαιτούμε ένα δημοκρατικό, ελεύθερο και δημόσιο πανεπιστήμιο.
Γι' αυτό απαιτήσαμε αυτόν τον χώρο. Παρακαλώ, οι αρχές, ελάτε σε συμφωνία…
Γνώρισα κόσμο στην Εισαγγελία που μου είπε
"Είσαι από την τάξη του '99!"
Σαν να έλεγαν
"Είσαι από τους ταραξίες που έκαναν απεργία".
ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
Έχω ζήσει πολύ δύσκολες εποχές καταστολής
γιατί μας ποινικοποίησαν από τότε που ήμασταν φοιτητές,
επειδή διαμαρτυρόμασταν και απαιτούσαμε
πρόσβαση σε δωρεάν και δημόσια εκπαίδευση.
Ενεργούσαν εναντίον όλων των φοιτητών
που στήριζαν το απεργιακό κίνημα του 1999.
Πόσες σχολές έκαναν απεργία σήμερα;
Απεργία!
Πολλές φορές!
Απεργία!
Προέρχομαι από αυτό το κίνημα.
Δεν ρώτησα την οικογένειά μου για να κάνω απεργία.
Θεώρησα ότι ήταν το σωστό.
Να υπερασπιστώ το δημόσιο πανεπιστήμιο ενάντια στην επιβολή διδάκτρων,
γιατί ο πατέρας μου και η μητέρα μου ήταν αγρότες.
Δεν είχαμε λεφτά για δίδακτρα στο πανεπιστήμιο.
-Πληρώστε! -Όχι στα δίδακτρα!
Είχα κάνει όλα τα απαραίτητα βήματα για να γραφτώ στη Νομική.
Είχα αποφασίσει να γίνω δικηγόρος πριν ξεσπάσει η απεργία.
Σκέφτηκα "Θέλω να γίνω δικηγόρος για να υπερασπιστώ τον κόσμο".
Ήταν η πορεία της απεργίας και το πώς τελείωσε…
Ειδικά το πώς τελείωσε.
Το γεγονός ότι η αστυνομία μπήκε στην πανεπιστημιούπολη…
Απογοητεύτηκα πολύ, γενικά,
με τους θεσμούς, με την κυβέρνηση.
Υπήρχε ένταλμα για τη σύλληψή μου.
Έγινα στόχος διωγμού.
Είστε όλοι απαίσια σκυλιά! Ψοφήστε!
-Είσαι βλάκας! Ηλίθιε! -Αρκετά!
Το κέρατό σου!
Μετά από εννέα μήνες και 17 μέρες κατάληψης,
οι εγκαταστάσεις ανακτήθηκαν ειρηνικά.
Οι ηγέτες της Γενικής Απεργιακής Επιτροπής συνελήφθησαν.
Αυτός είναι ο Αλεχάντρο Ετσαβαρία, γνωστός ως "Ελ Μος".
Ο Μάριο Φλάβιο Μπενίτες Τσάβες,
που έχει στενούς δεσμούς με τους Ζαπατίστας.
Όταν μιλήσαμε για τη μεταμόρφωση του πανεπιστημίου,
σκεφτόμασταν αυτά που είχαμε διαβάσει
για τους Ζαπατίστας, άντρες και γυναίκες.
Το κίνημα των Ζαπατίστας άλλαξε τα πάντα.
Άλλαξε κι εμένα.
Ήμουν στην πανεπιστημιούπολη όταν ήρθε ο υπαρχηγός Μάρκος.
Καλησπέρα, Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού.
EZLN!
Εκείνη η στιγμή μάς γέμισε ελπίδα.
Ήταν συναρπαστικό που τους άκουγα.
Προς όλους τους φοιτητές και τις φοιτήτριες,
σας ζητάμε να μη σταματήσετε ποτέ να κοιτάτε κάτω,
να μην πάψετε να ψάχνετε ένα μέλλον
που θα είναι ή συλλογικό ή τίποτα.
ΜΗ ΣΤΑΜΑΤΑΣ ΝΑ ΚΟΙΤΑΣ ΚΑΤΩ
Το έχω κορνιζάρει
για να μην ξεχάσω πού ανήκω, από πού κατάγομαι.
Ο πατέρας μου από αγρότης έγινε εργάτης.
Σκεφτόταν "Θα μπορέσω να δώσω στην οικογένειά μου ένα σπίτι".
Αλλά, δυστυχώς, ο πατέρας μου εξαπατήθηκε.
Κατέληξε στη φυλακή, έγκλειστος.
Κι όταν σου το διηγείται αυτό, δείχνει μεγάλη αγανάκτηση.
Είχε μια δικηγόρο που τον έβγαλε από τη φυλακή.
Και όταν βγήκε, μου είπε πόσο περήφανος ήταν για τη δικηγόρο του.
Και σκέφτηκα "Θέλω να γίνω κι εγώ δικηγόρος".
Είχα χειριστεί υποθέσεις ανθρώπων που είχαν φυλακιστεί παράνομα.
Πρόεδρε Ενρίκε Πένια Νιέτο,
σας ρωτάμε
πότε θα επιστραφεί το σώμα του Χούλιο Σέσαρ στην οικογένειά του;
Τον σκοτώσατε. Φέρτε τον πίσω.
Σαράντα δύο, σαράντα τρία, δικαιοσύνη!
Είχα χειριστεί υποθέσεις έκνομων εκτελέσεων.
Και υποθέσεις βασανιστηρίων.
Ανοίγουν έρευνα για εγκλήματα πέρα από βασανιστήρια.
Είχα χειριστεί υποθέσεις
ατόμων που είχαν κατηγορηθεί άδικα για απαγωγή.
Υποβάλλουμε αίτημα για επανένωση της οικογένειας.
Είχα εκπροσωπήσει θύματα σεξουαλικής βίας.
Δουλεύω στο Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Φράι Φρανσίσκο ντε Βιτόρια.
Κι ακολουθεί η γυναικοκτονία της Λέσβι στην πανεπιστημιούπολη.
Η γυναίκα που βρέθηκε χθες κρεμασμένη με καλώδιο τηλεφώνου
στην πανεπιστημιούπολη του UNAM ήταν η Λέσβι, 22 ετών.
Δεν έχει εξακριβωθεί αν δολοφονήθηκε ή αν αυτοκτόνησε…
ΕΔΩ ΒΡΕΘΗΚΕ Η ΛΕΣBΙ ΔΟΛΟΦΟΝΗΜΕΝΗ 22 ΕΤΩΝ
…αφού δεν έφερε τραύματα.
Το περίεργο είναι ότι βρέθηκε με καλώδιο τηλεφώνου…
Ήταν η πρώτη υπόθεση γυναικοκτονίας που χειρίστηκα.
Η Λέσβι Μπερλίν Ριβέρα Οσόριο, 22 ετών, είναι η νεαρή γυναίκα που εκπροσωπούμε.
Η εισαγγελία είπε ότι ήταν αυτοκτονία
και δημοσίευσε διάφορα tweets
που θυματοποίησαν ξανά τη Λέσβι.
Και πάλι, έπρεπε να αντιμετωπίσω τις αρχές του πανεπιστημίου.
Έγιναν πάλι φοιτητικές διαμαρτυρίες, αλλά ήταν διαφορετικές από πριν.
Ήταν για να απαιτήσουμε το δικαίωμά μας να ζήσουμε.
Κάναμε άψογη δουλειά από πλευράς έρευνας.
Παρουσιάσαμε την αρχιτεκτονική της έρευνάς μας.
Παρουσιάσαμε μια αναφορά για την ανασύνθεση των γεγονότων.
Και βγαίνει η απόφαση ότι είναι πράγματι υπόθεση γυναικοκτονίας.
Ήμασταν οι μόνες
που, από την αρχή, είπαμε στις αρχές
και στο δημόσιο ότι δεν ήταν αυτοκτονία, αλλά γυναικοκτονία.
Και σήμερα, αυτό αποδείχτηκε.
Σήμερα, η αλήθεια βγήκε στο φως. Σήμερα…
Και όταν φύγαμε από την ακρόαση,
ήταν εκεί οι μητέρες άλλων θυμάτων.
Οι μητέρες ήταν ενθουσιασμένες, έλεγαν
"Πότε θα δικαιωθεί κι η δική μου κόρη;"
"Πότε θα αποδοθεί δικαιοσύνη;"
Αλλά είχαν ελπίδες για την απόδοση δικαιοσύνης, όταν ρωτούσαν
"Πότε θα δικαιωθώ;"
Φυσικά, χάρηκα.
Αλλά όταν είδα τις μητέρες με τόση ελπίδα, να απαιτούν δικαιοσύνη…
σκέφτηκα "Δεν τελειώσαμε ακόμα".
Η απόδοση δικαιοσύνης για μία από αυτές είναι απόδοση δικαιοσύνης για όλες.
Και η αδικία για μία είναι για όλες.
Και ήταν οι γυναίκες, οι μητέρες, οι φοιτήτριες
που πίεσαν το κράτος
για να παραδεχτεί πως υπήρχε κρίση
και να ιδρύσει την Εισαγγελία Γυναικοκτονιών.
Δίνουμε τώρα τον λόγο
στην Ερνεστίνα Γκοντόι Ράμος,
Γενική Εισαγγελέα της Πόλης του Μεξικού.
Εμείς οι αρχές αργήσαμε να καταλάβουμε
πως η βία που βιώνουν τα γυναικεία σώματα
μπορεί να μας επηρεάσει τελικά όλους.
Τώρα θέλουμε να ιδρύσουμε
μια ειδική εισαγγελία αφιερωμένη αποκλειστικά…
στη διερεύνηση αδικημάτων γυναικοκτονίας.
ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ
Αυτή η Εισαγγελία πρέπει να έχει ως αποστολή…
Ένιωσα ότι δεν έπρεπε να κάνουμε γραφειοκρατικούς διορισμούς.
Ε. ΓΚΟΝΤΟΪ 2020-2024 ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
Δεν θέλαμε τους γνωστούς ή όποιον ήταν διαθέσιμος,
αλλά έπρεπε να είναι ανοιχτή.
Γι' αυτό αποφασίσαμε δημόσια προκήρυξη.
Καλημέρα, σύμβουλε.
Αυτό είναι το δεύτερο μέρος της διαδικασίας για τον διορισμό
του επικεφαλής για την Εισαγγελία Γυναικοκτονιών.
Για μένα η διαδικασία πρέπει να εστιάζεται
στο γεγονός ότι το πιο σημαντικό άτομο
είναι αυτό που παραβιάζονται τα δικαιώματά του…
Μου φάνηκε από την αρχή ότι η καλύτερη συνέντευξη
και μετέπειτα η ανασκόπηση των εγγράφων, ήταν της Σαγιούρι.
Εγώ δεν την ήξερα προσωπικά.
Ήξερα ότι έκανε κοινωνική εργασία ως πολίτης.
Κι έτσι της μιλήσαμε.
Ποτέ δεν είχα φανταστεί ότι θα γινόμουν εισαγγελέας.
Όταν η Γενική Εισαγγελέας με διόρισε ως εισαγγελέα γυναικοκτονιών,
μου τηλεφώνησε. Ήμουν στην πανεπιστημιούπολη.
Θυμάμαι ότι πήρα βαθιά ανάσα
γιατί ξαφνικά ένιωσα πως η ζωή μου θ' αλλάξει.
Αν κοιτάξουμε ψηλά,
προς την εξουσία,
δεν μας μένει άλλη επιλογή από το να αντισταθούμε μόνοι
ή να πέσουμε στην παγίδα
της άποψης ότι τα πράγματα μπορούν ν' αλλάξουν εκ των έσω.
Πόσοι αριστεροί έπεσαν σ' αυτήν την παγίδα;
Νομίζουν ότι αν γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι,
μπορούν να κάνουν κάτι για να αλλάξουν τα πράγματα.
Συμβαίνει το αντίθετο.
Η εξουσία τούς μεταμορφώνει
μετατρέποντας τους άλλοτε κοινωνικούς ακτιβιστές
σε απλούς γραφειοκράτες της εξουσίας.
Σίγουρα, το έργο που σκοπεύω να αναλάβω
δεν μπορεί να επιτευχθεί από ένα άτομο.
Αλλά απαιτεί κάποιον που έχει την αυτοπεποίθηση
και όλες τις απαραίτητες δεξιότητες.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά και την ελπίδα και την πεποίθηση
πως μπορούμε να αντιστρέψουμε την κατάσταση στην οποία φτάσαμε.
Δουλεύω στην Εισαγγελία γιατί πιστεύω ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.
Ωστόσο, άσχετα με το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να πάρει σάρκα και οστά,
πιστεύω ότι υπάρχουν υποθέσεις και θύματα
που μπορούμε να βοηθήσουμε εδώ και τώρα.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε τον στόχο μας,
τον λόγο που είμαστε σε ένα μέρος και τι ψάχνουμε.
Ήρθα εδώ για να ερευνήσω γυναικοκτονίες.
Δεν ήρθα για να βολευτώ ή να γίνω εισαγγελέας.
Καλημέρα, Εισαγγελία Γυναικοκτονιών.
ΓΙΟΑΝΑ ΕΣΜΕΡΑΛΔΑ
Στην υπόθεση της Γιοάνα Εσμεράλδα,
ο σύζυγός της
παραδόθηκε, εμφανίστηκε σε αστυνομικό τμήμα στη συνοικία ΓΚΑΜ,
και είπε "Μόλις σκότωσα τη γυναίκα μου".
Περιέγραψε τι έκανε βήμα προς βήμα.
Μας δόθηκε…
ΧΟΒΑΝΙ ΛΙΝΑΡΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
…η εντολή να βρούμε το πτώμα.
Εδώ είναι η χαράδρα. Αυτό θα ήταν το μέρος.
Εδώ υποτίθεται ότι πήγε να την πετάξει.
ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Ο ύποπτος είπε ότι διαμέλισε το θύμα, πήγε στο κανάλι λυμάτων
και πέταξε τα άκρα της εκεί.
ΕΝΩ ΚΡΑΥΓΑΖΕ ΟΤΙ ΠΕΤΑΞΕ ΤΟ ΠΤΩΜΑ ΤΗΣ
Μπέτσι, πότε τελειώνει η περίοδος κράτησης για τον κρατούμενο;
Από 3:45…
μέχρι 6:45;
Θα τον μεταφέρουμε στις 11:00;
Εξουσιοδότησαν την Εισαγγελία Γυναικοκτονιών
να επέμβει στο σημείο, κοντά στη λεωφόρο Ρίο ντε λος Ρεμέδιος.
ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΙΚΟΜΑΝ
Εδώ γεννηθήκαμε.
Η αδερφή μου εδώ μεγάλωσε, πήγε σχολείο, πέρασε τα παιδικά της χρόνια.
Όλα έγιναν σ' αυτήν τη γειτονιά.
Είναι πολύ επικίνδυνη περιοχή. Νομίζω γειτονιά με κόκκινα φανάρια.
Η εγκληματικότητα είναι αχαλίνωτη.
Είναι πολύ επικίνδυνα τώρα.
Αυτή κρατούσε την οικογένειά μας.
Αφού ήταν η μεγαλύτερη, ήταν μια δεύτερη μητέρα για όλους μας.
ΛΙΖΜΠΕΤ ΚΑΜΠΟΣ ΑΔΕΛΦΗ ΤΗΣ ΓΙΟΑΝΑ ΕΣΜΕΡΑΛΔΑ
Όταν ήταν τα γενέθλιά μας,
ντυνόταν κλόουν και μας έλεγε αστεία.
Ήμασταν σαν τα πρώτα της παιδιά. Και αργότερα, έκανε δική της οικογένεια.
Εγώ τις έβγαλα. Οι τελευταίες φωτογραφίες της με τη γιαγιά.
Η μαμά μου ήταν πολύ στοργική.
Για μένα, η μαμά μου ήταν ο κόσμος μου, η καλύτερή μου φίλη,
σ' αυτήν τα έλεγα όλα.
Μπορώ να πω ότι ήταν η καλύτερη μαμά.
ΚΟΡΗ ΤΗΣ ΓΙΟΑΝΑ ΕΣΜΕΡΑΛΔΑ
Γιατί ήταν πάντα δίπλα μας.
Οι κόρες της ήταν η ζωή της.
Εκείνο το πρωί παρατήρησα πως δεν πήγε την κόρη της στο σχολείο.
Και μου φάνηκε παράξενο γιατί ήταν πολύ υπεύθυνη.
Πήγα στη μαμά μου και μου είπε ότι δεν είχε φανεί η αδερφή μου.
Είχαμε ήδη παρατηρήσει σημάδια βίας.
Δεν μπορούσε να τον αφήσει από φόβο ότι θα της πάρει τις κόρες της.
Πήγαμε να το καταγγείλουμε
γιατί υποψιαστήκαμε ότι της είχε κάνει κακό.
Μια φορά, μια αδερφή μας τη βρήκε κλειδωμένη.
Δεν απαντούσε και δεν έδινε σημεία ζωής.
Κάτι δεν πήγαινε καλά.
Έτσι αποφασίσαμε να πάμε να κάνουμε καταγγελία.
Μέχρι που μια αδερφή μου, που είχε μείνει στο σπίτι, με πήρε
και είπε ότι είχαν έρθει κάποιοι αστυνομικοί.
Ότι εκείνος παραδόθηκε και ομολόγησε ότι σκότωσε τη γυναίκα του.
Από τη θέση σας, θα δώσετε την κατάθεσή σας.
Τι έχετε να πείτε για αυτά τα γεγονότα;
Ήταν στο σπίτι του συγγενή μου.
Αποφάσισα να τη σκοτώσω.
Πώς τη σκοτώσατε;
Μ' ένα αιχμηρό όπλο, κύριε.
Τι κάνατε μετά;
Καθάρισα το σπίτι. Ξεφορτώθηκα όλα τα στοιχεία.
Καθάρισα το αίμα, καθάρισα τις αποδείξεις.
Εντάξει.
Αυτό το άτομο ήρθε στην ακρόαση
για να πει πώς δολοφόνησε τη Γιοάνα
και ότι το έκανε επειδή,
σύμφωνα με την κατάθεσή του, τον είχε απατήσει.
Ήλπιζε πως αυτό που είπε, ο δικαστής θα το θεωρούσε βάσιμη αιτία,
πως θα τον απάλλασσε ή θα δικαιολογούσε το έγκλημα.
Λόγω της απιστίας,
αποφάσισα να αφαιρέσω τη ζωή αυτού του ατόμου.
Δεν άκουγε. Ήθελα να διορθώσω τα πράγματα.
Αρνήθηκε κατηγορηματικά. Γι' αυτό το έκανα, κ. πρόεδρε.
Αυτό είναι όλο.
Η μαμά τού είπε ότι δεν ήθελε να είναι μαζί του. Αυτήν τη φορά ήταν σίγουρη.
Αυτός είπε ότι δεν μπορούν να χωρίσουν. Μου είπε
"Δεν γίνεται, ο Θεός μάς έπλασε για να είμαστε μαζί
και είμαστε παντρεμένοι, άρα μου ανήκει. Είναι η γυναίκα μου".
Πιστεύω ότι αυτό πυροδότησε τα πάντα.
Κάναμε την παρέμβαση στο σπίτι της Γιοάνα.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ
ΕΝΤΑΛΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ
ΣΑΝ ΧΟΥΑΝ
Πρώτα, η Ερευνητική Αστυνομία χτυπά την πόρτα.
Ο αντεισαγγελέας λέει δυνατά
"Είμαστε εδώ για να ερευνήσουμε εκ μέρους της Εισαγγελίας.
Δώστε μας πρόσβαση στο σπίτι".
Ανοίγουν την πόρτα.
Υπήρχαν πολλά έγγραφα,
χαρτιά, αφίσες κολλημένες στους τοίχους.
Θυμάμαι ότι υπήρχε μια αφίσα που έγραφε
"Θα σ' αγαπώ. Πάντα θα σε φροντίζω", και τέτοια.
Βασικά, ήταν σοκαριστικό,
όταν ξέρεις γιατί είσαι εκεί και βλέπεις όλα αυτά.
Βρήκαμε κείμενα της ίδιας της Γιοάνα.
Υπήρχε ένα γράμμα όπου το θύμα τού είπε να χωρίσουν,
ότι δεν θέλει παρτίδες μαζί του, και να πουλήσει τα έπιπλα
και να δώσει τα λεφτά στις κόρες τους, αν θέλει.
Έπρεπε να ερευνήσουμε κάθε δωμάτιο
για να βρούμε πού ακριβώς αφαίρεσε τη ζωή της Γιοάνα.
Ψάχνουμε για κηλίδες αίματος με λουμινόλη. Βάζουμε λουμινόλη.
Από εκεί και πέρα, έχουμε τον τόπο του εγκλήματος
για να στοιχειοθετήσουμε πού συνέβη ή αν υπάρχει δικό του αίμα ή όχι.
Δεν αρκεί που παραδόθηκε και λέει "Τη σκότωσα".
Χρειαζόμαστε στοιχεία, επιστημονικά δεδομένα, τεχνικά δεδομένα.
ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
Οι ειδικοί τότε είχαν πολύ λίγη λουμινόλη και μας είπαν
"Πρέπει να μας πείτε πού να βάλουμε τη λουμινόλη",
σαν να έλεγαν ότι αν αποτύχουν, θα φταίμε εμείς,
γιατί εμείς τούς είπαμε πού.
Λέει "Ένα κρεβάτι και μερικά ρούχα. Ας βάλουμε εδώ. Ό,τι μπορώ να πάρω".
Αυτό το τεστ είναι ιδιαίτερο
γιατί το αίμα δεν είναι ορατό στο ανθρώπινο μάτι.
Καθαρίζουν σκόπιμα τον τόπο του εγκλήματος.
Και δεν φαίνεται τίποτα.
ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
Αλλά αν βάλουμε λουμινόλη,
θα δούμε αν υπήρχε αίμα εκεί κάποια στιγμή.
Η λουμινόλη αντιδρά με τον σίδηρο στο αίμα
και δημιουργεί χημειοφωταύγεια.
Το μπλε φως που παράγει
είναι θετική ένδειξη για ανίχνευση αίματος.
Το θέαμα ήταν εντυπωσιακό.
Σαν να σου λέει η φωταύγεια "Έτσι συνέβη το γεγονός".
Υπήρχαν ίχνη συρσίματος.
Όλο το δωμάτιο ήταν…
-Φωτισμένο. -Φωτίστηκε, κυριολεκτικά.
Με βάση τα στοιχεία, διαπιστώσαμε τον τόπο του εγκλήματος.
Αλλά αυτό που είχε μεγαλύτερη σημασία από την ακρόαση
και περαιτέρω επαφή με τον ύποπτο
ήταν ότι θα μας παρείχε πληροφορίες για να βρούμε
τα λείψανα της Γιοάνα.
Πού πετάξατε τα λείψανα;
Στο Ρίο ντε λος Ρεμέδιος, κύριε.
Τι κάνατε το πριόνι και το μαχαίρι;
Το ίδιο, τα πέταξα στο ποτάμι, κύριε.
Ήταν την ίδια νύχτα. Όλα έγιναν τη νύχτα.
-Ποιος σας βοήθησε; -Ήμουν μόνος, δεν με βοήθησε κανείς.
Πήγα εκεί τρεις φορές για να ξεφορτωθώ κάθε είδους στοιχείο.
Δήλωσε επίσης ότι απέρριψε τα λείψανα κοντά στο σπίτι του,
άρα σημαίνει ότι προχώρησε στον δρόμο, έστριψε σε μια γωνία,
ανηφόρισε στο ποτάμι και τα πέταξε.
Η ομάδα έρευνας έψαξε για λείψανα
στις όχθες του ποταμού, αλλά ήταν ανεπιτυχής.
Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΕΛΗΞΕ ΜΕ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
Λέω στον αρχηγό "Πρέπει να ξαναπάμε". Μου λέει "Το ποτάμι φουσκώνει.
Μάλλον δεν θα βρούμε τίποτα τώρα".
Είπα "Πρέπει να εξαντλήσουμε κάθε μέσο".
Συγκροτήσαμε ομάδα για την έρευνα.
Το ποτάμι είναι γεμάτο σκουπίδια. Θα ήταν σαν να ψάχνεις…
-Βελόνα στα άχυρα. -Ακριβώς.
Ανάλογα με την περιοχή, υπάρχουν διάφορα είδη έρευνας.
Σε ανοιχτό πεδίο, χρησιμοποιούμε τη μέθοδο του τεταρτημορίου.
Ψάξαμε σε ένα τεταρτημόριο, τελείωσε αυτή η αναζήτηση,
προχωρήσαμε σε άλλο τεταρτημόριο, για να καλύψουμε όλη την περιοχή.
Υπάρχει μια περιοχή σε μια πλαγιά που πρέπει να κατέβεις προσεκτικά.
Εκεί βρήκε η Μπρέντα ένα από τα χέρια της Εσμεράλδα.
Είδα κάτι που έμοιαζε με λευκό ύφασμα.
ΜΠΡΕΝΤΑ ΜΠΑΖΑΝ ΑΝΤΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
Είχε πολλές μικροσκοπικές μύγες.
Αυτό δείχνει ότι υπάρχει κάτι ενεργό εκεί.
Ήταν το χέρι της.
ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΑΝΩ ΑΚΡΟ (ΒΡΑΧΙΟΝΑΣ, ΧΕΡΙ)
Βρέθηκε στην όχθη του ποταμού.
Αυτό ήταν το πρώτο…
σημάδι ή σημείο αναφοράς για να συνεχίσουμε την έρευνα.
Χαρήκαμε.
Είχαμε ομαδική συζήτηση στο WhatsApp
και πηγαίναμε και αναφέραμε "Βρήκαμε ένα χέρι".
Κάποια στιγμή, κάποιοι είπαν "Βρήκαμε αρκετά. Φτάνει".
Αλλά είχαμε πεισμώσει για τη συνέχιση της έρευνας.
Ζητήσαμε βοήθεια από την Πυροσβεστική και τους Σόρος.
Σκεφτήκαμε να ζητήσουμε βάρκα
για να μπούμε στο ποτάμι.
Είμαι εκεί, από πίσω.
Χρησιμοποίησαν τις ζώνες τους και ένα σκοινί για να κατεβούν.
Το νερό ήταν σχεδόν μέχρι το στήθος τους.
Και η μυρωδιά ήταν πολύ έντονη.
Νομίζω ότι και τα πιο δύσπιστα μέλη της ομάδας
άρχισαν να παίρνουν φόρα,
να γίνονται πιο αφοσιωμένοι και ενθουσιώδεις
εφόσον θα ήταν δυνατόν να βρουν όλα τα λείψανα.
Οι άλλοι καταλαβαίνουν πότε κάνεις πράγματα γιατί σ' ενδιαφέρει.
Κολλάνε τον ενθουσιασμό και τη σιγουριά σου.
Πως δεν το κάνεις αυτό για να συμπληρώσεις ένα έντυπο.
Κάναμε άλλες τρεις έρευνες στο ποτάμι.
ΡΙΟ ΝΤΕ ΛΟΣ ΡΕΜΕΔΙΟΣ
Ένα μέλος της ομάδας κατέβηκε στο ποτάμι και είπε "Υπάρχει ένα πόδι".
Κλήθηκαν όλα τα μέλη της ομάδας.
Ειδικοί και πυροσβέστες κατέβηκαν
και επιβεβαίωσαν ότι ήταν όντως όλος ο μηρός και το πόδι.
ΔΕΞΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΤΜΗΜΑ (ΜΗΡΟΣ, ΚΝΗΜΗ ΚΑΙ ΠΟΔΙ)
Και ήταν εκείνη.
Επιτέλους, τη βρήκαμε ολόκληρη.
ΑΚΡΑ ΠΟΥ ΛΕΙΠΟΥΝ
Και ήμασταν πολύ ικανοποιημένοι
γιατί είχαμε τελειώσει αυτό το έργο.
Μετά χειροκροτήσαμε και βγάλαμε ομαδική φωτογραφία.
Μετά πήγαμε να βρούμε την οικογένεια
και τους είπαμε ότι βρήκαμε ολόκληρο το πτώμα της.
Τότε είπα "Αυτός ο άντρας δεν νίκησε".
Δεν νίκησε απόλυτα.
Σωστά; Επειδή ήθελε
να νικήσει την Εσμεράλδα ακόμα και στον θάνατο.
Για να μην έχει αξιοπρέπεια στον θάνατό της,
ούτε για την οικογένειά της και τα παιδιά της.
Δεν κατέκτησε αυτήν τη νίκη.
Είναι η Γιοάνα Εσμεράλδα. Και σήμερα βρήκαμε το πτώμα της.
Και ήταν πολύ όμορφο.
41 ΕΤΩΝ.
ΓΙΟΑΝΑ ΕΣΜΕΡΑΛΔΑ ΤΡΕΧΟ ΟΡΝΤΟΥΝΙΑ
Έπαθα σοκ.
Δεν πένθησα όπως έπρεπε.
Ήμουν μουδιασμένη τότε
γιατί ανησυχούσα περισσότερο
για το αν θα αποδοθεί δικαιοσύνη ή όχι.
Πιο πολύ γι' αυτό ανησυχούσα.
Λιζ, καλημέρα.
Πρώτα απ' όλα…
λυπούμαστε πολύ για ό,τι συνέβη στη Γιοάνα.
Και, όπως σας είπαμε νωρίτερα,
έχουμε επικεντρωθεί στην έρευνα.
Ευτυχώς, βρήκαμε όλα τα λείψανά της. Οπότε…
-Συγγνώμη, θα βγάλω τη μάσκα για λίγο. -Ναι.
Λοιπόν…
Θέλαμε να βρούμε και να αποκαταστήσουμε την αξιοπρέπεια στα λείψανα
της Γιοάνα Εσμεράλδα
και να τα επιστρέψουμε στην οικογένειά της ώστε να αναπαυθεί ολόκληρο το σώμα της.
Πιστεύω πως ο ορισμός του τι σημαίνει γυναικοκτονία στη χώρα μας
συνοψίζεται σ' αυτήν την υπόθεση.
Τα έχει όλα. Ιστορικό οικογενειακής κακοποίησης,
ορφανά παιδιά,
ένας άντρας που μεταχειρίζεται το σώμα της σαν σκουπίδι
και δικαιολογεί τη συμπεριφορά του.
Πιστεύει ότι του ανήκει η Εσμεράλδα, τη θεωρεί κτήμα του.
Εμείς ακολουθήσαμε την αρχή της σχολαστικότητας
και το καθήκον μας να την αναζητήσουμε.
Δεν θεωρήσαμε κάποια πράγματα δεδομένα.
"Δεν θα είναι εκεί. Δεν θα τη βρούμε, είναι πολύ αργά".
Θα τη βάλουμε στο φέρετρο, θα το κλείσουμε και θα σας δώσουμε χρόνο να πείτε αντίο.
Μετά μας λέτε πότε να γυρίσουμε για να καλύψουμε τον τάφο.
Εντάξει; Ωραία.
Αφήστε με να περάσω, παρακαλώ.
Φαίνεται εντάξει, φίλε.
Λίγη διακριτικότητα για την οικογένεια, παρακαλώ.
Θα μας ενημερώσουν πότε.
Όταν πέθανε η μαμά μου, δεν είχα όρεξη να συνεχίσω πια.
Χωρίς τη μαμά μου, ειλικρινά δεν έβρισκα λόγο να συνεχίσω να ζω.
Δεν ήθελα να μείνω
σ' αυτόν τον κόσμο.
Ήθελα απλώς να πεθάνω.
Αλλά τότε, η μικρή μου αδερφή με κατσάδιασε και είπε
"Αν φύγεις, τι θα κάνω εγώ;
Δεν έχω ούτε μπαμπά ούτε μαμά.
Τι θα κάνω χωρίς εσένα;"
Τότε αντέδρασα και είπα "Αυτό είναι αλήθεια.
Σκέφτομαι τη δική μου θλίψη, όχι τη δική της".
Επίσης, ήταν πολύ μικρή. Ήταν δέκα ετών όταν πέθανε η μαμά.
Όταν το είπε αυτό, σκέφτηκα "Πρέπει να σταθώ όρθια.
Όσο κι αν πονάω,
πρέπει να παραμερίσω τον πόνο μου, να την καταλάβω,
για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε μαζί".
Είμαι κηδεμόνας της αδερφής μου. Η μόνη δουλειά που βρήκα
με κατάλληλο ωράριο ήταν καμαριέρα νυχτερινής βάρδιας,
για να είμαι με την αδερφή μου το απόγευμα.
Νιώθω πως δικαιοσύνη σημαίνει…
Έχει κατά κάποιον τρόπο να κάνει με τη δίκαιη κρίση,
να δίνεις στον καθένα αυτό που του αξίζει.
Αν και πήρε λίγο χρόνο, αποδόθηκε δικαιοσύνη για τη μητέρα μου.
Πήρε περίπου δύο χρόνια για να του βάλουν την ποινή,
αλλά ήταν δίκαιη.
Και δεν έχει καμία ελπίδα να πάρει αναστολή σύντομα.
Και του αφαίρεσαν τα δικαιώματα που είχε πάνω μας,
στην αδερφή μου κι εμένα.
Ας προχωρήσουμε στην επόμενη υπόθεση.
Ναι, κύριε πρόεδρε. Ζητάμε να ασκηθεί δίωξη στον κατηγορούμενο.
Ο Χουάν Γκόμεζ Πέρεζ καταδικάζεται,
αφού αποδείχτηκε ένοχος για το έγκλημα,
για την πράξη που ορίζεται από τον νόμο ως γυναικοκτονία
σε βάρος του θύματος…
ΓΚΟΜΕΖ ΠΕΡΕΖ ΧΟΥΑΝ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΗΚΕ ΣΕ 70 ΧΡΟΝΙΑ
Ήταν ένα μάθημα για όλους. Μια ανακούφιση
δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και μνήμης, και μια στιγμή μεγάλης περηφάνιας,
που είναι κάτι που όσοι εκτελούν αυτά τα καθήκοντα πρέπει να νιώθουν.
Χάρη στην ομάδα. Είναι ομαδική δουλειά.
Όταν αναρωτιέμαι τι σημαίνει να είσαι γυναίκα στο Μεξικό,
σκέφτομαι όλες αυτές,
αυτές τις γυναίκες που ξέρω ότι δεν θα το βάλουν κάτω,
που ξέρω ότι θα συνεχίσουν να απαιτούν δικαιοσύνη.
Είναι γυναίκες που χτίζουν,
που χτίζουμε, σε διαφορετικούς χώρους,
τον κόσμο στον οποίο θέλουμε να ζήσουμε.
Πέρασε καιρός, μα δεν ήθελα να είναι μάταιο ό,τι έκανε η μαμά μου,
γιατί το όνειρό της ήταν να πάρω πτυχίο.
Κι έτσι συνέχισα να σπουδάζω.
Ακόμα νιώθω πολύ πόνο, και πάντα θα νιώθω, αλλά συνεχίζω να σπουδάζω.
Σπουδάζω νομικά. Δουλεύω και σπουδάζω.
Με τον μισθό μου, μπορώ να πληρώνω το νοίκι και το ίντερνετ.
Φροντίζω να έχει η αδερφή μου ό,τι χρειάζεται για το σχολείο.
Δικαιοσύνη για μία γυναίκα είναι δικαιοσύνη για όλες τις γυναίκες.
Και η αδικία για μία, είναι αδικία για όλες.
Οπότε,
πρέπει να δουλέψουμε.
Λόγω όσων πέρασα, θέλω να γίνω εισαγγελέας.
Πριν, ήθελα να σπουδάσω κάτι άλλο,
αλλά τώρα θέλω να δουλέψω στην Εισαγγελία,
ως εισαγγελέας, να χειρίζομαι υποθέσεις γυναικοκτονίας.
Σε τέτοια περίπτωση, πιστεύω ότι ο πόνος μου
θα με βοηθήσει να νιώθω συμπόνια.
Αφού το βίωσα αυτό, μπορώ να καταλάβω τι περνάνε.
Πηγαίναμε στον ζωολογικό κήπο, θυμάμαι.
Στην αδερφή μου άρεσαν τα ζώα.
Οι ανιψιές μου ήταν πολύ μικρές.
Τις πηγαίναμε συχνά στις βαρκούλες.
Η μαμά μου μού αγόρασε ένα τέτοιο όταν ήμουν μικρό κορίτσι.
Θυμάσαι που ήταν σαν κατοικίδιο;
Το έσερνες έτσι.
Η δικαιοσύνη είναι η καλύτερη θεραπεία.
Αν υπάρχει δικαιοσύνη, οι άνθρωποι είναι καλά.
Τους φεύγει η εμμονή με το έγκλημα, δεν πολυσκέφτονται αυτό που συνέβη.
Δεν βάζουν τη ζωή τους σε αναμονή για να πάνε στην εισαγγελία.
ΓΙΟΑΝΑ ΕΣΜΕΡΑΛΔΑ ΤΡΕΧΟ ΟΡΝΤΟΥΝΙΑ 1981-2022
Άκου.
Έχουμε καταγγελία εγκλήματος.
Για πληροφορίες και καταγραφή,
μονάδα 6822 στα περίχωρα της Περιφέρειας Μπενίτο Χουάρεζ,
στη συνοικία Ντελ Βάγιε, κωδικός 33
μέσα στο εστιατόριο Σούντορι.