OPENBAAR MINISTERIE VAN HET FEDERAAL DISTRICT
In 2020 zijn er 3.748 vrouwen vermoord in Mexico.
Daarvan waren 2801 doodslag…
…en 947 femicides.
Als vrouw…
…betekent gerechtigheid zoeken ten aanzien van geweld…
…ons verenigen als zusterschap.
Het betekent ons ervan bewust zijn dat we elkaar nodig hebben.
Sayuri Herrera is aangesteld…
…als hoofd van het Parket Onderzoek Femicide…
…binnen het Openbaar Ministerie van Mexico-Stad.
De aanklager heeft haar aanstelling op social media aangekondigd.
Een advocaat met een achtergrond in sociale strijd en activisme…
…een atypisch profiel.
Natuurlijk is het eng de stap te nemen om aanklager te worden.
Maar ik dacht ook: iemand moet het doen.
De benoeming van Sayuri Herrera Román, meester in de rechten…
…doelt erop een nieuw model op te zetten…
…voor het aanpakken van misdaden tegen vrouwen…
…en straffeloosheid uit te roeien.
Ik hoefde het niet te zijn. Iedereen kon het zijn.
Maar ik voel de behoefte om het te doen.
En dus vragen we ons af…
…als we misdaadcategorieën hebben, protocollen en openbare aanklagers…
…waarom is straffeloosheid dan de norm?
MINISTERIE VAN JUSTITIE MEXICO-STAD
De eersten aan deze kant. Vooruit, deze kant op.
Gaat u naar binnen.
PARKET ONDERZOEK FEMICIDE
Degenen die femicides plegen zijn mannen.
Ze zijn meestal bekenden van het slachtoffer…
…met wie ze banden hadden.
Daarom is het een misdaad die te stoppen is…
…die kan worden aangepakt en uitgeroeid…
…omdat we weten waar het vandaan komt.
SAYURI HERRERA HOOFDOFFICIER VAN JUSTITIE FEMICIDE
Elke eenheid heeft haar eigen recherche-eenheid…
…die alle gewelddadige doden in de stad aanpakt.
Goedemorgen, Parket Femicide.
Wat bedoelen we met gewelddadige dood?
Als er letsel is…
…moeten we vier soorten oorzaken uitsluiten.
Natuurlijke oorzaken…
…ongelukken…
…zelfmoord…
…of het type dat ons aangaat, criminele oorzaken.
We zijn dus constant oproepbaar…
…voor alles wat te maken heeft met dit soort problemen.
Dienst hebben is niet iets routinematigs of eentonigs.
Ik bedoel, dit werk is…
Als je dienst hebt, weet je nooit wat je kunt verwachten.
Aan Avenida Principal…
…kruisend met Gloria Marín.
De wijk Ampliación Emiliano Zapata, Iztapalapa, Mexico-Stad.
We hebben alles, poging tot moord, geweld, verwondingen.
Geweerschoten, zelfmoord.
Rottende lichamen.
Dienst hebben betekent leven op het randje. Echt waar.
Ze is gevonden in een deken.
Een wit met blauwe deken…
…met zwarte verticale en horizontale strepen.
Als we op de hoogte worden gesteld van de misdaad…
…bevestigt de politie de feiten…
…zodat we deskundigen kunnen sturen van de recherche…
…om bewijsmateriaal te zoeken.
Ja, het is veel werk.
Ja, je stelt jezelf bloot aan zoveel…
…want je kunt om drie uur 's nachts worden opgeroepen.
En de plek vinden is vaak moeilijk.
Dat zijn ruige plekken. Soms is er geen telefoonsignaal.
Smerige plekken, snap je?
Opgestapeld vuilnis, kakkerlakken, bedwantsen, van alles.
Gisteren, toen ik de winkel opende, zag ik de…
Het is er altijd vol afval…
…dus ik had nooit gedacht dat er iemand zou zijn.
De parketten waar ik voor ging, waren Moordzaken, Femicide of Ontvoeringen.
Dat waren mijn drie doelen, en ik werd toegewezen aan Femicide.
Ik herinner me dat het aantal femicides toen toenam…
…al waren het er nog niet zo veel.
Toen ik net begon, waren er één à twee per dienst.
Het waren er niet zo veel.
De aanklager is de persoon verantwoordelijk voor het onderzoek…
…en het ophelderen van geweldsincidenten tegen individuen…
…om ze toegang te geven tot justitie.
Er zijn 591? In welke dossiers?
Dat deel van de dossiers… -En wat…
De hoofdofficier van justitie heeft de leiding…
…over een team specialisten…
…bestaande uit openbare aanklagers, deskundigen…
…en recherche om dit werk uit te voeren.
Ik heb hier geen ervaring mee. Ik ben nooit aanklager geweest.
Ik heb een achtergrond in activisme.
Dus het is een uitdaging vanwege het stigma dat je niet te vertrouwen bent.
Ze zeiden: 'Sayuri is niet-institutioneel.'
De dag dat ik aantrad als hoofd-OvJ, nam elke openbaar aanklager ontslag.
Allemaal. Ze wilden hier niet zijn.
En ze wilden niet met me samenwerken.
Ze hadden vooroordelen over wie ik was.
Daarom staken we.
Daarom zijn we al 83 dagen in staking.
Daarom blijven we ons verzetten…
…en eisen dat de UNAM een democratische, gratis volksuniversiteit blijft.
Daarom eisen we deze ruimte op. Autoriteiten, kom tot een akkoord.
Ik heb mensen ontmoet bij het parket die me zeiden:
'Jij studeerde af in '99.'
Alsof ze willen zeggen:
'Jij bent zo'n herrieschopper die staakte.'
STUDENTENSTAKING OP DE UNAM
Ik heb moeilijke tijden van repressie beleefd…
…omdat we gecriminaliseerd zijn sinds we UNAM-studenten waren…
…vanwege het protesteren en het eisen…
…van toegang tot gratis en openbaar onderwijs.
Ze handelden tegen ons studenten…
…die de stakingsbeweging van 1999 steunden.
Hoeveel faculteiten staakten vandaag?
Staking.
Heel vaak.
Staking.
Ik kom voort uit die beweging.
Ik vroeg mijn familie niet of ik aan de staking mee mocht doen.
Het leek mij het juiste om te doen.
De openbare universiteit verdedigen tegen het opleggen van collegegeld…
…omdat m'n vader boer was en mijn moeder ook.
En we konden het ons niet veroorloven voor de universiteit te betalen.
Betaal ze. -Verhoog de kosten niet.
Ik had alle vereiste stappen genomen om rechten te studeren.
Ik had besloten advocaat te worden voor de staking uitbrak.
Ik wilde bij een advocatenkantoor werken om voor mensen op te komen.
Het was 't verloop van de staking en hoe hij eindigde…
…vooral hoe hij eindigde.
Het feit dat de politie binnendrong op de campus.
Ik was over het algemeen erg teleurgesteld…
…in de instellingen, in de overheid.
Ik kreeg een arrestatiebevel.
Ik werd vervolgd.
Jullie zijn allemaal smerige honden. Sterf.
Je bent een eikel. Idioot. -Genoeg.
Verdomme.
Na negen maanden en 17 dagen staking…
…werden de faciliteiten vreedzaam hersteld.
De belangrijkste zichtbare leiders van de Algemene Stakingsraad vielen.
Dit is Alejandro Echavarría, 'El Mosh'.
En Mario Flavio Benítez Chávez…
…die nauwe banden heeft met het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger.
Als we spraken over de transformatie van de universiteit…
…dachten we aan wat we hadden gelezen…
…van de Zapatistische mannen en vrouwen.
De Zapatista-beweging veranderde alles.
Hij heeft mij ook veranderd.
Ik was op de campus toen Subcomandante Marcos op bezoek kwam.
Goedemiddag, Nationale Autonome Universiteit van Mexico.
EZLN
Dat moment gaf ons hoop.
Het was heel opwindend om ze te horen.
Aan alle universiteitsstudenten…
…willen we vragen nooit te stoppen naar beneden te kijken…
…nooit te stoppen met zoeken naar een toekomst…
…die collectief zal zijn of helemaal niet.
Ik heb het aan de muur hangen…
…zodat ik niet vergeet waar ik thuishoor, waar ik vandaan kom.
Mijn vader veranderde van boer in arbeider.
Hij dacht: ik kan mijn gezin een thuis geven.
Maar helaas werd m'n vader opgelicht.
Dus hij belandde in de gevangenis.
En als hij dit met je deelt, doet hij dat met grote verontwaardiging.
Hij had een vrouwelijke advocaat die hem uit de gevangenis kreeg.
En toen hij vrijkwam, vertelde hij me hoe trots hij was op z'n advocaat.
En ik dacht: ik wil ook advocaat worden.
Ik had zaken behandeld van mensen die onwettig gevangen zaten.
President Enrique Peña Nieto…
…we vragen u:
wanneer wordt Julio Cesars lichaam teruggegeven aan zijn familie?
Jullie vermoordden hem. Breng hem terug.
Tweeënveertig, drieënveertig, gerechtigheid.
Ik had zaken gedaan van buitengerechtelijke executies.
Ik had zaken van marteling gedaan.
Ze openen een onderzoek voor andere misdaden dan marteling.
Ik had zaken gedaan…
…van mensen die valselijk waren beschuldigd van ontvoering.
We verzoeken gezinshereniging.
Ik had slachtoffers van seksueel geweld vertegenwoordigd.
Ik werk bij het Fray Francisco de Vitoria Mensenrechtencentrum.
En toen vond Lesvy's femicide plaats op de campus van de UNAM.
De vrouw die gisteren opgehangen aan een telefoonsnoer werd gevonden…
…op de hoofdcampus van UNAM was Lesvy. Ze was 22 jaar.
Het staat niet vast of ze is vermoord of zelfmoord pleegde…
…omdat haar lichaam geen letsel vertoonde.
Het vreemde is dat ze werd gevonden met een telefoonsnoer…
Dit was de eerste femicidezaak die ik deed.
Lesvy Berlín Rivera Osorio, 22 jaar, is de jonge vrouw die we vertegenwoordigen.
Het OM zei dat het zelfmoord was…
…en publiceerde verschillende tweets…
…die Lesvy opnieuw tot slachtoffer maakten.
En ik moest de universiteitsautoriteiten opnieuw onder ogen zien.
En er was nog een studentenbeweging…
…maar die was anders dan wat we eerder hadden gezien…
…want deze eiste ons recht op leven op.
We hebben het onderzoek perfect uitgevoerd.
We presenteerden ons forensisch-architectuurrapport.
We presenteerden een rapport over de reconstructie van de feiten.
En ze bepaalden dat het inderdaad om femicide ging.
Wij waren de enigen…
…die vanaf het begin tegen die autoriteit…
…en de ambtenaren zeiden dat het geen zelfmoord was, maar femicide.
En vandaag is dat bewezen.
Vandaag is de waarheid aan het licht gekomen. Vandaag…
En toen we de hoorzitting verlieten, waren er moeders van andere slachtoffers.
De moeders waren erg opgewonden en zeiden:
'En wanneer krijgt mijn dochter gerechtigheid?
Wanneer krijgen wij gerechtigheid?'
Maar ze waren ook hoopvol dat er gerechtigheid kon komen, en vroegen:
'Wanneer krijg ik gerechtigheid?'
Natuurlijk was ik blij.
Maar toen ik die moeders zag met zoveel hoop, gerechtigheid eisend…
…dacht ik: we zijn nog niet klaar.
Gerechtigheid voor een van hen voelt als gerechtigheid voor hen allemaal.
En onrecht voor één voelt hetzelfde.
En het waren vrouwen, moeders, studenten…
…die de staat onder druk zetten om toe te geven dat er een crisis was…
…en een parket voor femicide te creëren.
We geven nu het woord…
…aan Ernestina Godoy Ramos, de procureur-generaal van Mexico-Stad.
Als autoriteiten zagen we traag in dat het geweld dat vrouwenlichamen ervaren…
…ons uiteindelijk allemaal zou raken.
We willen nu…
…een gespecialiseerd parket oprichten, exclusief gewijd…
…aan het onderzoeken van femicide-delicten.
Dit parket moet als missie hebben…
Ik vond dat het niet een bureaucratische afspraak mocht zijn.
Het ging niet om wie we kenden, wie beschikbaar was, enzovoort…
…maar het moest open zijn.
Daarom werd het een openbare sollicitatieprocedure.
Goedemorgen, raadsman.
Dit is het tweede deel van het wervingsproces…
…voor het hoofd van het Parket Femicide.
In mijn ogen moet begeleiding gericht zijn…
…op het feit dat de belangrijkste persoon degene is wiens rechten zijn geschonden…
Ik vond vanaf het begin dat het beste sollicitatiegesprek…
…ook na het bekijken van de documentatie, dat van Sayuri was.
Ik kende haar zelf niet.
Ik wist dat ze maatschappelijk werk deed als burger.
Dus we spraken haar.
Ik had nooit gedacht OvJ te worden.
Toen de procureur-generaal me aanwees als hoofdofficier van justitie femicide…
…belde ze me. Ik was op de hoofdcampus van de UNAM.
En ik weet nog dat ik diep ademhaalde…
…omdat ik plotseling voelde dat mijn leven op het punt stond te veranderen.
Als we onze blik naar boven richten…
…naar macht…
…kunnen we alleen kiezen tussen weerstand bieden…
…of in de val lopen…
…die beweert dat dingen van binnenuit veranderd kunnen worden.
Hoeveel linksen zijn in deze val gelopen?
Ze denken dat als ze ambtenaren worden…
…ze iets kunnen doen om dingen te veranderen.
Het tegenovergestelde gebeurt.
Macht transformeert ze…
…waardoor degenen die ooit sociale activisten waren…
…simpele machtsbureaucraten worden.
De taak die ik wil aanpakken…
…kan niet door één persoon worden volbracht.
Maar het vereist wel iemand die het vertrouwen heeft…
…en alle benodigde vaardigheden.
En dat niet alleen, maar ook de hoop en overtuiging…
…dat we de situatie waarin we zijn beland kunnen omkeren.
Ik werk bij het Openbaar Ministerie omdat ik geloof dat dingen kunnen veranderen.
Maar ongeacht of die verandering kan gedijen…
…geloof ik dat er zaken en slachtoffers zijn…
…die we hier en nu kunnen helpen.
En we mogen niet uit het oog verliezen…
…waarom we ergens zijn en wat we zoeken.
Ik kwam hier om femicides te onderzoeken.
Ik kwam niet voor een baan of om aanklager te worden.
Goedemorgen, Parket Femicide.
In de zaak van Joana Esmeralda…
…gaf haar man…
…zichzelf aan, hij kwam opdagen bij een politiebureau in de GAM-gemeente…
…en zei: 'Ik heb net m'n vrouw vermoord.'
Hij vertelde stap voor stap wat hij had gedaan.
Dus we kregen…
…het bevel om het lijk te zoeken.
Dit is het ravijn. Dit moet de plek zijn.
Hier is waar hij haar erin probeerde te gooien.
GA NAAR DE PLAATS DELICT
De verdachte zei dat hij het slachtoffer in stukken gehakt had, naar 't riool ging…
…en daar haar ledematen heeft weggegooid.
Betsy, wanneer eindigt de detentieperiode voor de gedetineerde?
15.45…
…tot 18.45 uur?
Verplaatsen we hem om elf uur? -Bedankt.
Ze gaven het Parket Femicide toestemming…
…om ter plaatse in te grijpen, in de buurt van Río de los Remedios.
WIJK TICOMÁN
We zijn hier geboren.
Hier groeide m'n zus op, ging ze naar school, bracht ze haar jeugd door.
Het gebeurde allemaal in deze buurt.
Het is een gevaarlijk gebied. Ik denk dat het een rosse buurt is.
Er is veel criminaliteit.
Het is er nu echt gevaarlijk.
Zij was degene die onze familie bijeen hield.
Omdat ze de oudste was, was ze als een tweede moeder voor ons allemaal.
JOANA ESMERALDA'S ZUS
Als we jarig waren, bijvoorbeeld…
…verkleedde ze zich als clown en vertelde grappen.
We waren net haar eerste kinderen.
Later had ze haar eigen gezin.
Ik heb deze gemaakt. De laatste foto's van haar met m'n oma.
M'n moeder was erg lief.
Voor mij was m'n moeder m'n hele wereld, m'n beste vriendin…
…degene aan wie ik alles vertelde.
Ik zou kunnen zeggen dat ik haar de beste moeder vind.
Ze was er altijd voor ons.
Voor mijn zus waren haar dochters alles.
Die ochtend had ze haar dochter niet naar school gebracht.
En ik vond het vreemd, omdat ze erg verantwoordelijk was.
M'n moeder vertelde me dat m'n zus niet was komen opdagen.
We hadden al tekenen van geweld gezien.
Ze verliet hem niet uit angst dat haar dochters haar werden afgenomen.
We gingen aangifte doen…
…omdat we vermoedden dat hij haar kwaad had gedaan.
Een van m'n zussen had haar al eens opgesloten gevonden.
Ze gaf geen antwoord en er was geen teken dat ze in orde was.
Er was dus iets mis.
Zo hebben we besloten om aangifte te doen.
Tot een van m'n zussen die thuis was gebleven, me belde…
…en zei dat er politieagenten waren gekomen.
Dat hij zichzelf had aangegeven en zei dat hij z'n vrouw vermoord had.
Geef uw verklaring vanuit uw stoel.
Wat hebt u te zeggen over deze feiten, Juan?
Het was bij m'n familielid thuis.
Ik besloot haar te doden.
Hoe deed u dat? -Met een scherp wapen.
Wat deed u daarna?
Ik heb de boel schoongemaakt. Ik heb al het bewijs verwijderd.
Ik heb het bloed schoongemaakt, het bewijs opgeruimd.
Juist.
Deze persoon kwam naar de zitting…
…om te vertellen hoe hij Joana had vermoord…
…en dat hij dat had gedaan omdat…
…volgens zijn verklaring, ze hem ontrouw was geweest.
Hij hoopte dat de rechter dit als rechtvaardiging zou beschouwen…
…in de hoop dat het reden was om een misdaad uit te sluiten.
Het kwam door ontrouw…
…dat ik besloot deze persoon van het leven te beroven.
Ze luisterde niet. Ik wilde het goedmaken.
Maar ze weigerde botweg. Daarom deed ik het, edelachtbare.
Dat was het.
Mam zei dat ze niet verder wilde met hem. Deze keer wist ze het zeker.
Hij zei dat ze niet konden scheiden. Hij zei:
'Je moeder kan me niet verlaten, God heeft ons voor elkaar gemaakt.
En we zijn getrouwd, dus ze is van mij. Ze is mijn vrouw.'
Dat heeft alles getriggerd.
Dus we deden de interventie bij Joana's huis.
RAPPORT HUISZOEKINGSBEVEL
Eerst klopte de politie op de deur.
De openbaar aanklager zei hardop:
'We komen hier onderzoek doen namens het Openbaar Ministerie.
Geef ons toegang tot het terrein.'
Ze deden de deur open.
Er waren verschillende documenten…
…papieren, posters op de muren.
Ik weet nog dat er een poster was met de tekst:
'Ik zal van je houden. Ik zal altijd voor je zorgen', enzovoort.
Het was schokkend…
…als je weet waarom je daar bent en je al die dingen ziet.
We vonden teksten van Joana zelf.
Er was een brief waarin het slachtoffer zei dat ze uit elkaar moesten gaan…
…dat ze niks met hem te maken wilde hebben en hij de meubels kon verkopen…
…en hun dochters het geld kon geven als hij wilde.
We moesten elke kamer doorzoeken…
…om te vinden waar deze man Joana precies om het leven had gebracht.
Zoeken naar bloedvlekken met luminol. Luminol aanbrengen.
En dan heb je een plaats delict…
…en kun je vaststellen waar 't is gebeurd, of zijn bloed er is of niet.
Het is niet genoeg dat hij zichzelf aangeeft.
We hebben bewijsmateriaal nodig, wetenschappelijke en technische gegevens.
De forensisch deskundigen hadden toen weinig luminol en zeiden:
'Jullie moeten ons vertellen waar we de luminol aanbrengen.'
Dus als er niets uit kwam, zou het onze schuld zijn…
…omdat wij ze de plek aanwezen.
Hij zei: 'Hier is een bed en wat kleren. Laten we het hier aanbrengen.'
Deze test is speciaal…
…omdat dit bloed niet zichtbaar is voor het menselijk oog.
Ze maken de plaats delict opzettelijk schoon.
Dus lijkt er niets te zijn.
Maar als we luminol gebruiken…
…kunnen we zien of er op enig moment bloed was.
Luminol reageert met het ijzer in het bloed…
…en vormt een chemoluminescentie.
Het blauwe licht dat die produceert…
…is een positieve waarde voor bloeddetectie.
Wat we zagen was indrukwekkend.
Alsof de luminescentie je vertelt: 'Zo is het gebeurd.'
Er waren sleepsporen.
De hele kamer…
Lichtte op. -…lichtte op, letterlijk.
Op basis van dat bewijs, bepaalden we de plaats delict.
Maar het belangrijkst voor ons van die hoorzitting…
…en verder contact met de verdachte…
…was dat hij ons informatie zou geven over waar…
…Joana's stoffelijk overschot was.
Waar gooide u het stoffelijk overschot weg?
In Río de los Remedios.
Wat deed u met de zaag en het mes?
Hetzelfde, Ik heb ze in de rivier gegooid.
Diezelfde avond. Het gebeurde allemaal 's nachts.
Wie hielp u? -Ik was alleen, niemand hielp me.
Ik ben er drie keer geweest om me van al het bewijs te ontdoen.
Hij verklaarde ook de stoffelijke resten bij zijn huis te hebben gedumpt…
…wat betekent dat hij de straat op ging en op een gegeven moment een hoek omsloeg…
…stroomopwaarts ging en ze er daar in gooide.
Het onderzoeksteam zocht ook stoffelijk overschot…
…langs de rivieroevers, maar zonder succes.
DE ZOEKTOCHT EINDIGT IN EEN NEGATIEF RESULTAAT
Ik zei tegen de commissaris: 'We moeten terug.'
Die zei: 'Het wordt hoogwater. We zullen nu vast niets vinden.'
Ik zei: 'We moeten alle opties uitputten.'
We verzamelden een team om te gaan zoeken.
In de rivier is enorm veel afval. Het was als…
Een speld in een hooiberg zoeken. -Precies.
Afhankelijk van het gebied zijn er verschillende zoekmanieren.
In dit geval, omdat het een open veld is, gebruikten we de kwadrantenmethode.
Dus we zochten in een kwadrant, en als we klaar met zoeken waren…
…gingen we naar een ander kwadrant om zo het hele gebied te bestrijken.
Er is een gebied op een helling waar je voorzichtig omlaag moet.
Daar vond Brenda een van Esmeralda's armen.
Ik zag iets wat op een witte doek leek.
Er zaten veel vliegjes in.
En dat geeft aan dat er iets actiefs is.
Het was haar hand.
LINKER BOVENLEDEN (ARM, HAND)
Die werd gevonden op de rivieroever.
Dus dat was het eerste…
…teken of referentiepunt om verder te zoeken.
We waren blij.
We hadden een WhatsApp-groep…
…waarin we meldden: 'We hebben een arm gevonden.'
Op een gegeven moment zeiden sommigen: 'We hebben genoeg stoffelijk overschot.'
We waren erg koppig over het voortzetten van de zoektocht.
We vroegen de brandweer en de Zorros om hulp.
We wilden om een boot vragen…
…om de rivier op te gaan.
Ik sta daar, achterin.
Dus ze gebruikten hun riemen en een touw om af te dalen.
Het water kwam bijna tot aan hun borst.
De stank was ook erg sterk.
Ik denk dat zelfs de meest sceptische teamleden…
…meegesleept werden en meer betrokken en enthousiast raakten…
…over de mogelijkheid alle resten te vinden.
Mensen zien het wanneer je iets doet omdat je erin geïnteresseerd bent.
Dat enthousiasme en die overtuiging is aanstekelijk.
Dat je dit niet alleen doet om een formulier in te vullen.
We voerden nog drie zoektochten uit op de rivier.
Een van de teamleden daalde af naar de rivier en zei: 'Daar is het been.'
Alle teamleden werden opgeroepen.
Experts en brandweerlieden gingen erheen…
…en ze bevestigden dat het inderdaad de hele dij en het been was.
RECHTER MENSELIJK SEGMENT (DIJ, BEEN EN VOET)
En daar was ze.
We hadden haar eindelijk helemaal gevonden.
ONTBREKENDE LEDEMATEN
En we waren erg blij…
…omdat we klaar waren.
Toen gaven we onszelf een applaus en namen een groepsfoto.
Toen gingen we de familie zoeken…
…en vertelden ze dat we haar hele lichaam hadden gevonden.
Toen zei ik: 'Deze man heeft niet gewonnen.'
Hij won niet helemaal.
Want hij wilde…
…Esmeralda zelfs in de dood verslaan.
Zodat ze niet waardig kon zijn in haar dood…
…noch voor haar familie of haar kinderen.
Die overwinning kreeg hij niet.
Zij is Joana Esmeralda. En vandaag hebben we haar lichaam gevonden.
En het was heel erg mooi.
41 JAAR OUD.
Ik was in shock.
Ik rouwde niet zoals ik had moeten doen.
Ik was toen verdoofd, omdat ik me meer bezig hield…
…met de vraag of er gerechtigheid kwam of niet.
Daar maakte ik me meer zorgen over.
Liz, goedemorgen.
Allereerst…
…vinden we het heel erg wat er met Joana is gebeurd.
En, zoals we je eerder vertelden…
…hebben we ons geconcentreerd op de zoektocht.
En gelukkig hebben we al haar stoffelijke resten. Dus…
Sorry, ik doe mijn mondkapje even af. -Ja, ga je gang.
Goed.
We wilden Joana Esmeralda's stoffelijk overschot vinden en in waarde herstellen…
…en teruggeven aan haar familie…
…zodat ze met haar gehele lichaam kan rusten in vrede.
Ik geloof dat alles wat kan definiëren wat een femicide is in dit land…
…in deze zaak wordt samengevat.
Alles is er, een geschiedenis van familiemishandeling…
…kinderen die wees worden…
…een man die het lichaam van een vrouw als afval behandelt…
…en vindt dat zijn gedrag gerechtvaardigd is.
Hij denkt dat hij Esmeralda bezit, hij beschouwt haar als zijn eigendom.
Wat we deden was het principe van grondigheid volgen…
…en onze plicht om haar te zoeken.
Dat hebben we gedaan. Meer dan aannames maken of zeggen:
'Ze is er vast niet. We vinden haar niet, het is te laat.'
We plaatsen de resten in de kist, doen hem dicht…
…en geven u tijd om afscheid te nemen.
Zeg ons wanneer we terug moeten komen om het graf te bedekken.
Oké? Goed.
Laat me erdoor, alsjeblieft.
Het lijkt goed zo.
Laten we de familie wat privacy geven, alsjeblieft.
Ze laten ons weten wanneer.
Toen m'n moeder stierf, wilde ik niet meer verder.
Zonder mijn moeder vond ik geen reden om verder te leven.
Ik wilde niet…
…op deze wereld blijven.
Ik wilde gewoon dood.
Maar toen werd m'n zusje boos en zei:
'Als jij er niet bent, wat moet ik dan? Ik heb geen vader of moeder meer.
Wat moet ik zonder jou?'
Toen reageerde ik en zei: 'Dat is zo.
Ik denk aan mijn verdriet, maar niet aan 't hare.'
En ze was erg jong. Ze was tien toen haar moeder stierf.
Toen ze dat zei, dacht ik: ik moet in actie komen.
Hoeveel pijn het ook doet…
…ik moet mijn pijn opzij zetten om haar te begrijpen…
…zodat we samen verder kunnen.'
Ik ben de voogd van m'n zus.
Dus de enige baan die ik vond…
…met geschikte werktijden, was als kamermeisje in de nachtploeg…
…zodat ik 's middags bij m'n zusje kan zijn.
Ik denk dat gerechtigheid betekent…
Op de een of andere manier heeft het te maken met eerlijkheid…
….met mensen geven wat ze verdienen.
Hoewel het even duurde, kreeg m'n moeder gerechtigheid.
Het duurde zo'n twee jaar om hem te veroordelen…
…maar hij kreeg een eerlijke straf.
Zonder kans om binnenkort voorwaardelijk vrij te komen.
En ze namen alle rechten die hij over ons had af…
…over zowel mijn zusje als mij.
We gaan naar de volgende zaak.
Ja, edelachtbare. We verzoeken dat de verdachte wordt vervolgd.
Juan Gómez Pérez wordt officieel vervolgd…
…na schuldig bevonden te zijn aan de misdaad…
…als dader van wat door de wet gedefinieerd is als femicide…
…van het slachtoffer…
GÓMEZ PÉREZ JUAN VEROORDEELD TOT 70 JAAR
Het was een les voor iedereen. Het was een opluchting…
…in termen van gerechtigheid, waardigheid en herinnering, en een moment van trots…
…wat ook iets is dat degenen die deze taken uitvoeren moeten voelen.
Dankzij het team. Dit is teamwerk.
Als ik me afvraag wat het betekent om een vrouw te zijn in Mexico…
…denk ik aan hen allemaal…
…aan al die vrouwen waarvan ik weet dat ze niet zullen opgeven…
…die gerechtigheid blijven eisen.
Deze vrouwen bouwen, wij bouwen, op verschillende gebieden…
…aan de wereld waarin we willen leven.
De tijd verstreek…
…maar ik wilde niet dat mijn moeders leven vergeefs was…
…want het was haar droom dat ik afstudeerde.
Dus ik ging door met studeren.
Ik voel nog steeds veel pijn en dat zal blijven, maar ik blijf studeren.
Ik studeer rechten. Ik werk en studeer.
Met m'n salaris kan ik de huur en internet betalen.
Ik zorg ervoor dat m'n zusje alles heeft voor school.
Gerechtigheid voor één vrouw voelt als gerechtigheid voor alle vrouwen.
En onrecht voor één vrouw voelt hetzelfde.
Dus…
…we moeten werken.
Na wat ik heb meegemaakt wil ik OvJ worden.
Vroeger wilde ik een andere studie doen…
…maar nu wil ik bij het Openbaar Ministerie werken…
…als aanklager gericht op femicidezaken.
Zo zal de pijn die ik voel me helpen me in te leven in de families.
Na wat ik heb meegemaakt, kan ik begrijpen wat ze doormaken.
Ik weet nog dat we naar de dierentuin in Chapultepec gingen.
M'n zus hield erg van dieren.
Mijn nichtjes waren erg jong.
Dus we namen ze vaak mee op de boten.
M'n moeder kocht zo een voor me toen ik klein was.
Het waren net huisdieren, weet je nog? Je sleepte ze zo rond.
Gerechtigheid is de beste therapie.
Gerechtigheid doet mensen goed.
Ze zijn niet meer geobsedeerd door de misdaad, malen er niet meer over.
Ze zetten hun leven niet in de wacht om bij het parket te zijn.
O.
Er wordt een misdaad gemeld.
Voor commando- en loginformatie…
…patrouille-eenheid 6822 in de buitenwijken van Benito Juárez…
…wijk del Valle, meldt een code 33 in het restaurant Suntory.
Verwittig de basis van een 5.
Vertaling: Yvonne Conradi 5.