WEBVTT 00:15.348 --> 00:19.227 OPENBAAR MINISTERIE VAN HET FEDERAAL DISTRICT 00:19.894 --> 00:25.984 In 2020 zijn er 3.748 vrouwen vermoord in Mexico. 00:27.944 --> 00:31.531 Daarvan waren 2801 doodslag… 00:31.614 --> 00:34.951 …en 947 femicides. 00:40.623 --> 00:41.916 Als vrouw… 00:42.000 --> 00:45.879 …betekent gerechtigheid zoeken ten aanzien van geweld… 00:45.962 --> 00:47.797 …ons verenigen als zusterschap. 00:49.382 --> 00:53.386 Het betekent ons ervan bewust zijn dat we elkaar nodig hebben. 00:54.387 --> 00:56.139 Sayuri Herrera is aangesteld… 00:56.222 --> 00:59.809 …als hoofd van het Parket Onderzoek Femicide… 00:59.893 --> 01:02.771 …binnen het Openbaar Ministerie van Mexico-Stad. 01:02.854 --> 01:06.775 De aanklager heeft haar aanstelling op social media aangekondigd. 01:06.858 --> 01:10.403 Een advocaat met een achtergrond in sociale strijd en activisme… 01:10.487 --> 01:11.863 …een atypisch profiel. 01:12.363 --> 01:17.202 Natuurlijk is het eng de stap te nemen om aanklager te worden. 01:17.285 --> 01:21.664 Maar ik dacht ook: iemand moet het doen. 01:21.748 --> 01:24.667 De benoeming van Sayuri Herrera Román, meester in de rechten… 01:24.751 --> 01:27.170 …doelt erop een nieuw model op te zetten… 01:27.253 --> 01:30.048 …voor het aanpakken van misdaden tegen vrouwen… 01:30.131 --> 01:32.217 …en straffeloosheid uit te roeien. 01:32.801 --> 01:35.386 Ik hoefde het niet te zijn. Iedereen kon het zijn. 01:36.346 --> 01:38.848 Maar ik voel de behoefte om het te doen. 01:40.809 --> 01:42.852 En dus vragen we ons af… 01:43.353 --> 01:49.317 …als we misdaadcategorieën hebben, protocollen en openbare aanklagers… 01:49.400 --> 01:53.238 …waarom is straffeloosheid dan de norm? 01:53.321 --> 01:55.615 MINISTERIE VAN JUSTITIE MEXICO-STAD 02:40.201 --> 02:41.202 MEXICO-STAD 02:41.286 --> 02:45.665 De eersten aan deze kant. Vooruit, deze kant op. 02:45.748 --> 02:47.458 Gaat u naar binnen. 03:00.263 --> 03:03.975 PARKET ONDERZOEK FEMICIDE 03:05.143 --> 03:08.605 Degenen die femicides plegen zijn mannen. 03:08.688 --> 03:11.941 Ze zijn meestal bekenden van het slachtoffer… 03:12.025 --> 03:14.611 …met wie ze banden hadden. 03:15.278 --> 03:20.783 Daarom is het een misdaad die te stoppen is… 03:20.867 --> 03:23.661 …die kan worden aangepakt en uitgeroeid… 03:23.745 --> 03:26.664 …omdat we weten waar het vandaan komt. 03:26.915 --> 03:29.834 SAYURI HERRERA HOOFDOFFICIER VAN JUSTITIE FEMICIDE 03:32.712 --> 03:37.091 Elke eenheid heeft haar eigen recherche-eenheid… 03:37.175 --> 03:42.680 …die alle gewelddadige doden in de stad aanpakt. 03:50.688 --> 03:52.941 Goedemorgen, Parket Femicide. 03:53.441 --> 03:55.944 Wat bedoelen we met gewelddadige dood? 03:56.027 --> 03:59.489 Als er letsel is… 03:59.572 --> 04:04.077 …moeten we vier soorten oorzaken uitsluiten. 04:04.160 --> 04:06.663 Natuurlijke oorzaken… 04:07.789 --> 04:09.457 …ongelukken… 04:10.416 --> 04:12.043 …zelfmoord… 04:12.126 --> 04:16.881 …of het type dat ons aangaat, criminele oorzaken. 04:19.008 --> 04:20.969 We zijn dus constant oproepbaar… 04:21.052 --> 04:25.765 …voor alles wat te maken heeft met dit soort problemen. 04:29.310 --> 04:33.898 Dienst hebben is niet iets routinematigs of eentonigs. 04:33.982 --> 04:35.608 Ik bedoel, dit werk is… 04:35.692 --> 04:40.738 Als je dienst hebt, weet je nooit wat je kunt verwachten. 04:42.365 --> 04:44.534 Aan Avenida Principal… 04:45.576 --> 04:47.578 …kruisend met Gloria Marín. 04:48.079 --> 04:53.251 De wijk Ampliación Emiliano Zapata, Iztapalapa, Mexico-Stad. 05:00.008 --> 05:03.386 We hebben alles, poging tot moord, geweld, verwondingen. 05:03.469 --> 05:05.138 Geweerschoten, zelfmoord. 05:05.221 --> 05:06.597 Rottende lichamen. 05:06.681 --> 05:11.394 Dienst hebben betekent leven op het randje. Echt waar. 05:12.270 --> 05:14.230 Ze is gevonden in een deken. 05:15.690 --> 05:16.941 Een wit met blauwe deken… 05:17.025 --> 05:23.197 …met zwarte verticale en horizontale strepen. 05:31.539 --> 05:34.500 Als we op de hoogte worden gesteld van de misdaad… 05:34.584 --> 05:36.502 …bevestigt de politie de feiten… 05:36.586 --> 05:39.630 …zodat we deskundigen kunnen sturen van de recherche… 05:39.714 --> 05:41.507 …om bewijsmateriaal te zoeken. 05:51.893 --> 05:53.394 Ja, het is veel werk. 05:53.478 --> 05:55.980 Ja, je stelt jezelf bloot aan zoveel… 05:56.481 --> 06:00.359 …want je kunt om drie uur 's nachts worden opgeroepen. 06:00.443 --> 06:02.278 En de plek vinden is vaak moeilijk. 06:02.361 --> 06:05.865 Dat zijn ruige plekken. Soms is er geen telefoonsignaal. 06:05.948 --> 06:08.785 Smerige plekken, snap je? 06:08.868 --> 06:14.624 Opgestapeld vuilnis, kakkerlakken, bedwantsen, van alles. 06:18.961 --> 06:22.423 Gisteren, toen ik de winkel opende, zag ik de… 06:24.592 --> 06:26.344 Het is er altijd vol afval… 06:26.427 --> 06:29.639 …dus ik had nooit gedacht dat er iemand zou zijn. 06:42.527 --> 06:48.032 De parketten waar ik voor ging, waren Moordzaken, Femicide of Ontvoeringen. 06:48.116 --> 06:51.786 Dat waren mijn drie doelen, en ik werd toegewezen aan Femicide. 06:52.537 --> 06:56.165 Ik herinner me dat het aantal femicides toen toenam… 06:56.249 --> 06:58.543 …al waren het er nog niet zo veel. 06:58.626 --> 07:01.546 Toen ik net begon, waren er één à twee per dienst. 07:02.046 --> 07:03.631 Het waren er niet zo veel. 07:12.390 --> 07:16.978 De aanklager is de persoon verantwoordelijk voor het onderzoek… 07:17.061 --> 07:21.649 …en het ophelderen van geweldsincidenten tegen individuen… 07:21.732 --> 07:24.902 …om ze toegang te geven tot justitie. 07:26.362 --> 07:28.656 Er zijn 591? In welke dossiers? 07:30.116 --> 07:32.910 Dat deel van de dossiers… -En wat… 07:32.994 --> 07:35.288 De hoofdofficier van justitie heeft de leiding… 07:35.371 --> 07:40.501 …over een team specialisten… 07:40.585 --> 07:45.006 …bestaande uit openbare aanklagers, deskundigen… 07:45.089 --> 07:49.802 …en recherche om dit werk uit te voeren. 07:56.309 --> 07:59.479 Ik heb hier geen ervaring mee. Ik ben nooit aanklager geweest. 08:00.521 --> 08:03.065 Ik heb een achtergrond in activisme. 08:03.149 --> 08:09.363 Dus het is een uitdaging vanwege het stigma dat je niet te vertrouwen bent. 08:09.447 --> 08:12.533 Ze zeiden: 'Sayuri is niet-institutioneel.' 08:13.743 --> 08:18.956 De dag dat ik aantrad als hoofd-OvJ, nam elke openbaar aanklager ontslag. 08:19.040 --> 08:21.459 Allemaal. Ze wilden hier niet zijn. 08:22.084 --> 08:24.378 En ze wilden niet met me samenwerken. 08:26.005 --> 08:28.382 Ze hadden vooroordelen over wie ik was. 08:28.466 --> 08:30.676 Daarom staken we. 08:30.760 --> 08:34.055 Daarom zijn we al 83 dagen in staking. 08:34.138 --> 08:36.265 Daarom blijven we ons verzetten… 08:36.349 --> 08:40.478 …en eisen dat de UNAM een democratische, gratis volksuniversiteit blijft. 08:40.561 --> 08:45.024 Daarom eisen we deze ruimte op. Autoriteiten, kom tot een akkoord. 08:45.107 --> 08:48.110 Ik heb mensen ontmoet bij het parket die me zeiden: 08:48.778 --> 08:51.322 'Jij studeerde af in '99.' 08:51.864 --> 08:53.449 Alsof ze willen zeggen: 08:53.533 --> 08:56.035 'Jij bent zo'n herrieschopper die staakte.' 08:56.118 --> 08:58.871 STUDENTENSTAKING OP DE UNAM 09:01.582 --> 09:05.086 Ik heb moeilijke tijden van repressie beleefd… 09:06.462 --> 09:11.801 …omdat we gecriminaliseerd zijn sinds we UNAM-studenten waren… 09:12.301 --> 09:14.845 …vanwege het protesteren en het eisen… 09:14.929 --> 09:19.475 …van toegang tot gratis en openbaar onderwijs. 09:20.518 --> 09:23.145 Ze handelden tegen ons studenten… 09:23.854 --> 09:26.524 …die de stakingsbeweging van 1999 steunden. 09:26.607 --> 09:30.820 Hoeveel faculteiten staakten vandaag? 09:31.320 --> 09:32.905 Staking. 09:32.989 --> 09:34.615 Heel vaak. 09:34.699 --> 09:38.911 Staking. 09:38.995 --> 09:42.331 Staking. 09:49.630 --> 09:51.841 Ik kom voort uit die beweging. 10:06.188 --> 10:09.275 Ik vroeg mijn familie niet of ik aan de staking mee mocht doen. 10:12.320 --> 10:14.405 Het leek mij het juiste om te doen. 10:15.239 --> 10:20.828 De openbare universiteit verdedigen tegen het opleggen van collegegeld… 10:20.911 --> 10:25.708 …omdat m'n vader boer was en mijn moeder ook. 10:25.791 --> 10:30.296 En we konden het ons niet veroorloven voor de universiteit te betalen. 10:30.379 --> 10:33.924 Betaal ze. -Verhoog de kosten niet. 10:37.011 --> 10:40.681 Ik had alle vereiste stappen genomen om rechten te studeren. 10:40.765 --> 10:44.518 Ik had besloten advocaat te worden voor de staking uitbrak. 10:44.602 --> 10:48.814 Ik wilde bij een advocatenkantoor werken om voor mensen op te komen. 10:51.776 --> 10:54.945 Het was 't verloop van de staking en hoe hij eindigde… 10:57.281 --> 10:59.367 …vooral hoe hij eindigde. 10:59.450 --> 11:03.913 Het feit dat de politie binnendrong op de campus. 11:05.665 --> 11:08.626 Ik was over het algemeen erg teleurgesteld… 11:08.709 --> 11:11.420 …in de instellingen, in de overheid. 11:19.136 --> 11:21.430 Ik kreeg een arrestatiebevel. 11:22.348 --> 11:24.058 Ik werd vervolgd. 11:24.141 --> 11:27.687 Jullie zijn allemaal smerige honden. Sterf. 11:27.770 --> 11:30.439 Je bent een eikel. Idioot. -Genoeg. 11:31.023 --> 11:32.274 Verdomme. 11:33.651 --> 11:36.612 Na negen maanden en 17 dagen staking… 11:36.695 --> 11:39.740 …werden de faciliteiten vreedzaam hersteld. 11:40.449 --> 11:44.453 De belangrijkste zichtbare leiders van de Algemene Stakingsraad vielen. 11:44.537 --> 11:47.998 Dit is Alejandro Echavarría, 'El Mosh'. 11:48.916 --> 11:50.835 En Mario Flavio Benítez Chávez… 11:50.918 --> 11:55.506 …die nauwe banden heeft met het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger. 11:57.216 --> 12:00.719 Als we spraken over de transformatie van de universiteit… 12:00.803 --> 12:05.349 …dachten we aan wat we hadden gelezen… 12:05.433 --> 12:08.686 …van de Zapatistische mannen en vrouwen. 12:09.228 --> 12:11.605 De Zapatista-beweging veranderde alles. 12:11.689 --> 12:13.941 Hij heeft mij ook veranderd. 12:19.822 --> 12:26.162 Ik was op de campus toen Subcomandante Marcos op bezoek kwam. 12:41.427 --> 12:45.014 Goedemiddag, Nationale Autonome Universiteit van Mexico. 12:45.097 --> 12:51.979 EZLN 12:52.605 --> 12:56.358 Dat moment gaf ons hoop. 12:56.442 --> 12:59.904 Het was heel opwindend om ze te horen. 13:01.822 --> 13:05.493 Aan alle universiteitsstudenten… 13:06.035 --> 13:09.830 …willen we vragen nooit te stoppen naar beneden te kijken… 13:09.914 --> 13:12.625 …nooit te stoppen met zoeken naar een toekomst… 13:12.708 --> 13:16.587 …die collectief zal zijn of helemaal niet. 13:16.670 --> 13:19.548 Ik heb het aan de muur hangen… 13:20.090 --> 13:25.012 …zodat ik niet vergeet waar ik thuishoor, waar ik vandaan kom. 13:27.890 --> 13:31.227 Mijn vader veranderde van boer in arbeider. 13:31.310 --> 13:35.064 Hij dacht: ik kan mijn gezin een thuis geven. 13:36.106 --> 13:39.652 Maar helaas werd m'n vader opgelicht. 13:39.735 --> 13:44.198 Dus hij belandde in de gevangenis. 13:44.281 --> 13:48.494 En als hij dit met je deelt, doet hij dat met grote verontwaardiging. 13:50.412 --> 13:54.208 Hij had een vrouwelijke advocaat die hem uit de gevangenis kreeg. 13:54.708 --> 14:01.173 En toen hij vrijkwam, vertelde hij me hoe trots hij was op z'n advocaat. 14:03.175 --> 14:06.887 En ik dacht: ik wil ook advocaat worden. 14:16.689 --> 14:20.442 Ik had zaken behandeld van mensen die onwettig gevangen zaten. 14:20.526 --> 14:22.653 President Enrique Peña Nieto… 14:23.195 --> 14:24.738 …we vragen u: 14:24.822 --> 14:28.993 wanneer wordt Julio Cesars lichaam teruggegeven aan zijn familie? 14:29.076 --> 14:30.911 Jullie vermoordden hem. Breng hem terug. 14:30.995 --> 14:35.040 Tweeënveertig, drieënveertig, gerechtigheid. 14:36.792 --> 14:39.920 Ik had zaken gedaan van buitengerechtelijke executies. 14:40.004 --> 14:42.172 Ik had zaken van marteling gedaan. 14:42.256 --> 14:47.177 Ze openen een onderzoek voor andere misdaden dan marteling. 14:47.261 --> 14:48.887 Ik had zaken gedaan… 14:49.763 --> 14:53.267 …van mensen die valselijk waren beschuldigd van ontvoering. 14:53.851 --> 14:56.979 We verzoeken gezinshereniging. 14:57.062 --> 14:59.773 Ik had slachtoffers van seksueel geweld vertegenwoordigd. 14:59.857 --> 15:03.694 Ik werk bij het Fray Francisco de Vitoria Mensenrechtencentrum. 15:03.777 --> 15:06.780 En toen vond Lesvy's femicide plaats op de campus van de UNAM. 15:09.366 --> 15:12.453 De vrouw die gisteren opgehangen aan een telefoonsnoer werd gevonden… 15:12.536 --> 15:15.789 …op de hoofdcampus van UNAM was Lesvy. Ze was 22 jaar. 15:15.873 --> 15:21.378 Het staat niet vast of ze is vermoord of zelfmoord pleegde… 15:21.462 --> 15:23.380 …omdat haar lichaam geen letsel vertoonde. 15:23.464 --> 15:28.844 Het vreemde is dat ze werd gevonden met een telefoonsnoer… 15:28.928 --> 15:34.433 Dit was de eerste femicidezaak die ik deed. 15:34.516 --> 15:40.648 Lesvy Berlín Rivera Osorio, 22 jaar, is de jonge vrouw die we vertegenwoordigen. 15:41.190 --> 15:45.569 Het OM zei dat het zelfmoord was… 15:46.070 --> 15:48.697 …en publiceerde verschillende tweets… 15:48.781 --> 15:52.117 …die Lesvy opnieuw tot slachtoffer maakten. 15:54.870 --> 16:00.501 En ik moest de universiteitsautoriteiten opnieuw onder ogen zien. 16:03.420 --> 16:05.547 En er was nog een studentenbeweging… 16:05.631 --> 16:08.676 …maar die was anders dan wat we eerder hadden gezien… 16:08.759 --> 16:13.430 …want deze eiste ons recht op leven op. 16:22.648 --> 16:26.235 We hebben het onderzoek perfect uitgevoerd. 16:30.781 --> 16:36.036 We presenteerden ons forensisch-architectuurrapport. 16:36.120 --> 16:41.291 We presenteerden een rapport over de reconstructie van de feiten. 16:42.126 --> 16:46.964 En ze bepaalden dat het inderdaad om femicide ging. 16:47.047 --> 16:50.175 Wij waren de enigen… 16:50.259 --> 16:55.222 …die vanaf het begin tegen die autoriteit… 16:55.305 --> 17:01.478 …en de ambtenaren zeiden dat het geen zelfmoord was, maar femicide. 17:01.562 --> 17:04.356 En vandaag is dat bewezen. 17:04.440 --> 17:08.110 Vandaag is de waarheid aan het licht gekomen. Vandaag… 17:08.193 --> 17:13.741 En toen we de hoorzitting verlieten, waren er moeders van andere slachtoffers. 17:15.492 --> 17:18.328 De moeders waren erg opgewonden en zeiden: 17:18.412 --> 17:23.459 'En wanneer krijgt mijn dochter gerechtigheid? 17:23.542 --> 17:26.128 Wanneer krijgen wij gerechtigheid?' 17:26.211 --> 17:31.383 Maar ze waren ook hoopvol dat er gerechtigheid kon komen, en vroegen: 17:31.467 --> 17:33.802 'Wanneer krijg ik gerechtigheid?' 17:40.476 --> 17:41.852 Natuurlijk was ik blij. 17:41.935 --> 17:47.399 Maar toen ik die moeders zag met zoveel hoop, gerechtigheid eisend… 17:49.193 --> 17:52.988 …dacht ik: we zijn nog niet klaar. 17:58.869 --> 18:03.874 Gerechtigheid voor een van hen voelt als gerechtigheid voor hen allemaal. 18:03.957 --> 18:07.795 En onrecht voor één voelt hetzelfde. 18:09.505 --> 18:14.051 En het waren vrouwen, moeders, studenten… 18:14.134 --> 18:18.889 …die de staat onder druk zetten om toe te geven dat er een crisis was… 18:18.972 --> 18:21.433 …en een parket voor femicide te creëren. 18:23.477 --> 18:26.647 We geven nu het woord… 18:26.730 --> 18:31.819 …aan Ernestina Godoy Ramos, de procureur-generaal van Mexico-Stad. 18:32.319 --> 18:37.616 Als autoriteiten zagen we traag in dat het geweld dat vrouwenlichamen ervaren… 18:37.699 --> 18:40.452 …ons uiteindelijk allemaal zou raken. 18:41.703 --> 18:44.581 We willen nu… 18:44.665 --> 18:49.545 …een gespecialiseerd parket oprichten, exclusief gewijd… 18:49.628 --> 18:52.673 …aan het onderzoeken van femicide-delicten. 18:53.257 --> 18:57.511 Dit parket moet als missie hebben… 18:57.594 --> 19:03.725 Ik vond dat het niet een bureaucratische afspraak mocht zijn. 19:03.809 --> 19:08.939 Het ging niet om wie we kenden, wie beschikbaar was, enzovoort… 19:09.022 --> 19:10.774 …maar het moest open zijn. 19:10.858 --> 19:13.986 Daarom werd het een openbare sollicitatieprocedure. 19:16.071 --> 19:18.115 Goedemorgen, raadsman. 19:18.198 --> 19:22.828 Dit is het tweede deel van het wervingsproces… 19:22.911 --> 19:26.290 …voor het hoofd van het Parket Femicide. 19:27.082 --> 19:29.793 In mijn ogen moet begeleiding gericht zijn… 19:29.877 --> 19:36.133 …op het feit dat de belangrijkste persoon degene is wiens rechten zijn geschonden… 19:37.301 --> 19:42.556 Ik vond vanaf het begin dat het beste sollicitatiegesprek… 19:42.639 --> 19:46.143 …ook na het bekijken van de documentatie, dat van Sayuri was. 19:47.227 --> 19:50.647 Ik kende haar zelf niet. 19:50.731 --> 19:55.527 Ik wist dat ze maatschappelijk werk deed als burger. 19:55.611 --> 19:57.571 Dus we spraken haar. 19:59.865 --> 20:01.992 Ik had nooit gedacht OvJ te worden. 20:03.577 --> 20:08.123 Toen de procureur-generaal me aanwees als hoofdofficier van justitie femicide… 20:08.206 --> 20:11.084 …belde ze me. Ik was op de hoofdcampus van de UNAM. 20:11.168 --> 20:14.421 En ik weet nog dat ik diep ademhaalde… 20:14.504 --> 20:19.426 …omdat ik plotseling voelde dat mijn leven op het punt stond te veranderen. 20:19.927 --> 20:22.137 Als we onze blik naar boven richten… 20:23.263 --> 20:24.514 …naar macht… 20:25.015 --> 20:28.852 …kunnen we alleen kiezen tussen weerstand bieden… 20:28.936 --> 20:30.854 …of in de val lopen… 20:31.355 --> 20:34.983 …die beweert dat dingen van binnenuit veranderd kunnen worden. 20:35.651 --> 20:40.155 Hoeveel linksen zijn in deze val gelopen? 20:40.239 --> 20:43.116 Ze denken dat als ze ambtenaren worden… 20:43.200 --> 20:46.328 …ze iets kunnen doen om dingen te veranderen. 20:46.411 --> 20:48.413 Het tegenovergestelde gebeurt. 20:48.497 --> 20:50.666 Macht transformeert ze… 20:50.749 --> 20:54.628 …waardoor degenen die ooit sociale activisten waren… 20:54.711 --> 20:58.632 …simpele machtsbureaucraten worden. 21:01.301 --> 21:06.890 De taak die ik wil aanpakken… 21:06.974 --> 21:09.851 …kan niet door één persoon worden volbracht. 21:09.935 --> 21:13.021 Maar het vereist wel iemand die het vertrouwen heeft… 21:13.105 --> 21:15.649 …en alle benodigde vaardigheden. 21:15.732 --> 21:19.027 En dat niet alleen, maar ook de hoop en overtuiging… 21:19.111 --> 21:23.490 …dat we de situatie waarin we zijn beland kunnen omkeren. 21:51.601 --> 21:58.608 Ik werk bij het Openbaar Ministerie omdat ik geloof dat dingen kunnen veranderen. 21:58.692 --> 22:05.323 Maar ongeacht of die verandering kan gedijen… 22:05.407 --> 22:11.121 …geloof ik dat er zaken en slachtoffers zijn… 22:11.204 --> 22:15.584 …die we hier en nu kunnen helpen. 22:16.626 --> 22:19.087 En we mogen niet uit het oog verliezen… 22:19.588 --> 22:24.968 …waarom we ergens zijn en wat we zoeken. 22:26.136 --> 22:29.556 Ik kwam hier om femicides te onderzoeken. 22:31.683 --> 22:34.853 Ik kwam niet voor een baan of om aanklager te worden. 22:36.813 --> 22:39.191 Goedemorgen, Parket Femicide. 22:47.783 --> 22:51.036 In de zaak van Joana Esmeralda… 22:51.119 --> 22:53.705 …gaf haar man… 22:55.832 --> 23:00.837 …zichzelf aan, hij kwam opdagen bij een politiebureau in de GAM-gemeente… 23:00.921 --> 23:04.132 …en zei: 'Ik heb net m'n vrouw vermoord.' 23:11.807 --> 23:15.894 Hij vertelde stap voor stap wat hij had gedaan. 23:15.977 --> 23:18.230 Dus we kregen… 23:19.481 --> 23:21.733 …het bevel om het lijk te zoeken. 23:21.817 --> 23:25.529 Dit is het ravijn. Dit moet de plek zijn. 23:26.696 --> 23:29.616 Hier is waar hij haar erin probeerde te gooien. 23:31.159 --> 23:35.831 GA NAAR DE PLAATS DELICT 23:36.415 --> 23:43.171 De verdachte zei dat hij het slachtoffer in stukken gehakt had, naar 't riool ging… 23:43.255 --> 23:45.924 …en daar haar ledematen heeft weggegooid. 23:48.218 --> 23:52.514 Betsy, wanneer eindigt de detentieperiode voor de gedetineerde? 23:53.098 --> 23:54.641 15.45… 23:56.226 --> 23:57.185 …tot 18.45 uur? 23:57.269 --> 23:59.604 Verplaatsen we hem om elf uur? -Bedankt. 24:00.605 --> 24:04.151 Ze gaven het Parket Femicide toestemming… 24:05.819 --> 24:11.074 …om ter plaatse in te grijpen, in de buurt van Río de los Remedios. 24:23.086 --> 24:26.173 WIJK TICOMÁN 24:43.940 --> 24:46.735 We zijn hier geboren. 24:48.653 --> 24:52.240 Hier groeide m'n zus op, ging ze naar school, bracht ze haar jeugd door. 24:52.324 --> 24:55.660 Het gebeurde allemaal in deze buurt. 25:01.374 --> 25:05.295 Het is een gevaarlijk gebied. Ik denk dat het een rosse buurt is. 25:05.378 --> 25:08.048 Er is veel criminaliteit. 25:08.131 --> 25:09.925 Het is er nu echt gevaarlijk. 25:19.226 --> 25:22.395 Zij was degene die onze familie bijeen hield. 25:22.896 --> 25:27.025 Omdat ze de oudste was, was ze als een tweede moeder voor ons allemaal. 25:27.108 --> 25:29.277 JOANA ESMERALDA'S ZUS 25:29.361 --> 25:31.655 Als we jarig waren, bijvoorbeeld… 25:31.738 --> 25:36.785 …verkleedde ze zich als clown en vertelde grappen. 25:36.868 --> 25:40.080 We waren net haar eerste kinderen. 25:40.163 --> 25:42.040 Later had ze haar eigen gezin. 25:43.458 --> 25:46.962 Ik heb deze gemaakt. De laatste foto's van haar met m'n oma. 25:49.923 --> 25:51.591 M'n moeder was erg lief. 25:51.675 --> 25:55.178 Voor mij was m'n moeder m'n hele wereld, m'n beste vriendin… 25:55.720 --> 25:57.722 …degene aan wie ik alles vertelde. 25:59.099 --> 26:02.018 Ik zou kunnen zeggen dat ik haar de beste moeder vind. 26:02.727 --> 26:04.604 Ze was er altijd voor ons. 26:06.064 --> 26:08.191 Voor mijn zus waren haar dochters alles. 26:11.027 --> 26:14.406 Die ochtend had ze haar dochter niet naar school gebracht. 26:14.906 --> 26:19.327 En ik vond het vreemd, omdat ze erg verantwoordelijk was. 26:20.704 --> 26:24.082 M'n moeder vertelde me dat m'n zus niet was komen opdagen. 26:27.502 --> 26:30.463 We hadden al tekenen van geweld gezien. 26:31.798 --> 26:35.510 Ze verliet hem niet uit angst dat haar dochters haar werden afgenomen. 27:19.846 --> 27:22.057 We gingen aangifte doen… 27:22.140 --> 27:25.268 …omdat we vermoedden dat hij haar kwaad had gedaan. 27:25.352 --> 27:29.272 Een van m'n zussen had haar al eens opgesloten gevonden. 27:29.356 --> 27:33.818 Ze gaf geen antwoord en er was geen teken dat ze in orde was. 27:33.902 --> 27:35.362 Er was dus iets mis. 27:35.862 --> 27:38.615 Zo hebben we besloten om aangifte te doen. 27:49.501 --> 27:53.338 Tot een van m'n zussen die thuis was gebleven, me belde… 27:53.421 --> 27:56.007 …en zei dat er politieagenten waren gekomen. 27:56.716 --> 28:01.179 Dat hij zichzelf had aangegeven en zei dat hij z'n vrouw vermoord had. 28:03.765 --> 28:06.726 Geef uw verklaring vanuit uw stoel. 28:06.810 --> 28:09.270 Wat hebt u te zeggen over deze feiten, Juan? 28:09.854 --> 28:12.691 Het was bij m'n familielid thuis. 28:12.774 --> 28:14.567 Ik besloot haar te doden. 28:14.651 --> 28:18.363 Hoe deed u dat? -Met een scherp wapen. 28:19.364 --> 28:21.366 Wat deed u daarna? 28:21.866 --> 28:27.163 Ik heb de boel schoongemaakt. Ik heb al het bewijs verwijderd. 28:27.247 --> 28:30.333 Ik heb het bloed schoongemaakt, het bewijs opgeruimd. 28:30.834 --> 28:31.709 Juist. 28:32.794 --> 28:35.630 Deze persoon kwam naar de zitting… 28:35.714 --> 28:39.259 …om te vertellen hoe hij Joana had vermoord… 28:39.342 --> 28:43.555 …en dat hij dat had gedaan omdat… 28:43.638 --> 28:48.393 …volgens zijn verklaring, ze hem ontrouw was geweest. 28:48.476 --> 28:55.400 Hij hoopte dat de rechter dit als rechtvaardiging zou beschouwen… 28:55.483 --> 28:58.987 …in de hoop dat het reden was om een misdaad uit te sluiten. 28:59.487 --> 29:01.197 Het kwam door ontrouw… 29:01.281 --> 29:04.159 …dat ik besloot deze persoon van het leven te beroven. 29:04.242 --> 29:06.828 Ze luisterde niet. Ik wilde het goedmaken. 29:06.911 --> 29:10.290 Maar ze weigerde botweg. Daarom deed ik het, edelachtbare. 29:10.373 --> 29:11.458 Dat was het. 29:13.418 --> 29:17.755 Mam zei dat ze niet verder wilde met hem. Deze keer wist ze het zeker. 29:18.923 --> 29:22.927 Hij zei dat ze niet konden scheiden. Hij zei: 29:23.011 --> 29:26.014 'Je moeder kan me niet verlaten, God heeft ons voor elkaar gemaakt. 29:26.097 --> 29:30.185 En we zijn getrouwd, dus ze is van mij. Ze is mijn vrouw.' 29:30.852 --> 29:33.146 Dat heeft alles getriggerd. 29:38.109 --> 29:43.198 Dus we deden de interventie bij Joana's huis. 29:47.076 --> 29:48.703 RAPPORT HUISZOEKINGSBEVEL 29:49.245 --> 29:51.206 HUISZOEKINGSBEVEL 29:52.373 --> 29:55.877 Eerst klopte de politie op de deur. 29:55.960 --> 29:58.421 De openbaar aanklager zei hardop: 29:58.505 --> 30:02.050 'We komen hier onderzoek doen namens het Openbaar Ministerie. 30:02.133 --> 30:06.095 Geef ons toegang tot het terrein.' 30:06.179 --> 30:07.639 Ze deden de deur open. 30:13.269 --> 30:16.397 Er waren verschillende documenten… 30:17.273 --> 30:21.277 …papieren, posters op de muren. 30:21.361 --> 30:27.450 Ik weet nog dat er een poster was met de tekst: 30:27.534 --> 30:31.204 'Ik zal van je houden. Ik zal altijd voor je zorgen', enzovoort. 30:31.788 --> 30:33.414 Het was schokkend… 30:33.498 --> 30:37.710 …als je weet waarom je daar bent en je al die dingen ziet. 30:39.671 --> 30:43.341 We vonden teksten van Joana zelf. 30:43.424 --> 30:47.846 Er was een brief waarin het slachtoffer zei dat ze uit elkaar moesten gaan… 30:47.929 --> 30:51.766 …dat ze niks met hem te maken wilde hebben en hij de meubels kon verkopen… 30:51.850 --> 30:54.561 …en hun dochters het geld kon geven als hij wilde. 31:00.775 --> 31:04.070 We moesten elke kamer doorzoeken… 31:04.946 --> 31:11.411 …om te vinden waar deze man Joana precies om het leven had gebracht. 31:11.494 --> 31:15.790 Zoeken naar bloedvlekken met luminol. Luminol aanbrengen. 31:16.875 --> 31:20.003 En dan heb je een plaats delict… 31:20.086 --> 31:24.132 …en kun je vaststellen waar 't is gebeurd, of zijn bloed er is of niet. 31:24.215 --> 31:27.093 Het is niet genoeg dat hij zichzelf aangeeft. 31:27.176 --> 31:32.265 We hebben bewijsmateriaal nodig, wetenschappelijke en technische gegevens. 31:34.183 --> 31:37.604 De forensisch deskundigen hadden toen weinig luminol en zeiden: 31:37.687 --> 31:41.899 'Jullie moeten ons vertellen waar we de luminol aanbrengen.' 31:41.983 --> 31:45.069 Dus als er niets uit kwam, zou het onze schuld zijn… 31:45.153 --> 31:46.988 …omdat wij ze de plek aanwezen. 31:49.574 --> 31:54.370 Hij zei: 'Hier is een bed en wat kleren. Laten we het hier aanbrengen.' 31:59.584 --> 32:01.586 Deze test is speciaal… 32:01.669 --> 32:05.048 …omdat dit bloed niet zichtbaar is voor het menselijk oog. 32:05.131 --> 32:08.301 Ze maken de plaats delict opzettelijk schoon. 32:08.384 --> 32:10.386 Dus lijkt er niets te zijn. 32:10.470 --> 32:13.640 Maar als we luminol gebruiken… 32:13.723 --> 32:17.518 …kunnen we zien of er op enig moment bloed was. 32:24.984 --> 32:28.237 Luminol reageert met het ijzer in het bloed… 32:28.321 --> 32:30.907 …en vormt een chemoluminescentie. 32:30.990 --> 32:33.785 Het blauwe licht dat die produceert… 32:33.868 --> 32:38.915 …is een positieve waarde voor bloeddetectie. 32:44.963 --> 32:46.798 Wat we zagen was indrukwekkend. 32:46.881 --> 32:53.054 Alsof de luminescentie je vertelt: 'Zo is het gebeurd.' 32:53.137 --> 32:55.598 Er waren sleepsporen. 32:55.682 --> 32:57.308 De hele kamer… 32:57.850 --> 33:00.478 Lichtte op. -…lichtte op, letterlijk. 33:00.978 --> 33:05.191 Op basis van dat bewijs, bepaalden we de plaats delict. 33:05.274 --> 33:08.486 Maar het belangrijkst voor ons van die hoorzitting… 33:08.569 --> 33:11.114 …en verder contact met de verdachte… 33:11.197 --> 33:14.575 …was dat hij ons informatie zou geven over waar… 33:15.410 --> 33:17.120 …Joana's stoffelijk overschot was. 33:17.203 --> 33:19.706 Waar gooide u het stoffelijk overschot weg? 33:19.789 --> 33:21.499 In Río de los Remedios. 33:23.751 --> 33:26.379 Wat deed u met de zaag en het mes? 33:26.462 --> 33:29.257 Hetzelfde, Ik heb ze in de rivier gegooid. 33:29.841 --> 33:33.886 Diezelfde avond. Het gebeurde allemaal 's nachts. 33:35.555 --> 33:38.391 Wie hielp u? -Ik was alleen, niemand hielp me. 33:38.474 --> 33:43.604 Ik ben er drie keer geweest om me van al het bewijs te ontdoen. 33:48.067 --> 33:51.612 Hij verklaarde ook de stoffelijke resten bij zijn huis te hebben gedumpt… 33:51.696 --> 33:56.492 …wat betekent dat hij de straat op ging en op een gegeven moment een hoek omsloeg… 33:56.576 --> 34:00.163 …stroomopwaarts ging en ze er daar in gooide. 34:06.335 --> 34:09.255 Het onderzoeksteam zocht ook stoffelijk overschot… 34:09.338 --> 34:14.218 …langs de rivieroevers, maar zonder succes. 34:14.302 --> 34:17.388 DE ZOEKTOCHT EINDIGT IN EEN NEGATIEF RESULTAAT 34:17.472 --> 34:20.975 Ik zei tegen de commissaris: 'We moeten terug.' 34:21.058 --> 34:25.188 Die zei: 'Het wordt hoogwater. We zullen nu vast niets vinden.' 34:29.984 --> 34:32.320 Ik zei: 'We moeten alle opties uitputten.' 34:33.362 --> 34:36.991 We verzamelden een team om te gaan zoeken. 34:37.658 --> 34:42.330 In de rivier is enorm veel afval. Het was als… 34:42.413 --> 34:45.458 Een speld in een hooiberg zoeken. -Precies. 34:45.541 --> 34:49.337 Afhankelijk van het gebied zijn er verschillende zoekmanieren. 34:49.420 --> 34:55.843 In dit geval, omdat het een open veld is, gebruikten we de kwadrantenmethode. 34:55.927 --> 35:02.100 Dus we zochten in een kwadrant, en als we klaar met zoeken waren… 35:02.183 --> 35:06.437 …gingen we naar een ander kwadrant om zo het hele gebied te bestrijken. 35:09.065 --> 35:13.736 Er is een gebied op een helling waar je voorzichtig omlaag moet. 35:13.820 --> 35:17.031 Daar vond Brenda een van Esmeralda's armen. 35:22.286 --> 35:25.123 Ik zag iets wat op een witte doek leek. 35:25.623 --> 35:29.836 Er zaten veel vliegjes in. 35:29.919 --> 35:35.716 En dat geeft aan dat er iets actiefs is. 35:36.509 --> 35:37.760 Het was haar hand. 35:37.844 --> 35:42.807 LINKER BOVENLEDEN (ARM, HAND) 35:43.224 --> 35:45.434 Die werd gevonden op de rivieroever. 35:45.518 --> 35:48.020 Dus dat was het eerste… 35:50.189 --> 35:56.279 …teken of referentiepunt om verder te zoeken. 35:56.779 --> 35:58.156 We waren blij. 35:58.239 --> 36:00.783 We hadden een WhatsApp-groep… 36:00.867 --> 36:04.829 …waarin we meldden: 'We hebben een arm gevonden.' 36:04.912 --> 36:11.210 Op een gegeven moment zeiden sommigen: 'We hebben genoeg stoffelijk overschot.' 36:11.294 --> 36:15.506 We waren erg koppig over het voortzetten van de zoektocht. 36:16.090 --> 36:19.510 We vroegen de brandweer en de Zorros om hulp. 36:19.594 --> 36:23.181 We wilden om een boot vragen… 36:23.264 --> 36:26.142 …om de rivier op te gaan. 36:27.393 --> 36:29.228 Ik sta daar, achterin. 36:29.729 --> 36:35.985 Dus ze gebruikten hun riemen en een touw om af te dalen. 36:42.950 --> 36:46.579 Het water kwam bijna tot aan hun borst. 36:47.788 --> 36:50.541 De stank was ook erg sterk. 36:53.502 --> 36:56.380 Ik denk dat zelfs de meest sceptische teamleden… 36:56.964 --> 37:01.552 …meegesleept werden en meer betrokken en enthousiast raakten… 37:01.636 --> 37:04.513 …over de mogelijkheid alle resten te vinden. 37:10.811 --> 37:15.232 Mensen zien het wanneer je iets doet omdat je erin geïnteresseerd bent. 37:15.316 --> 37:18.861 Dat enthousiasme en die overtuiging is aanstekelijk. 37:18.945 --> 37:23.115 Dat je dit niet alleen doet om een formulier in te vullen. 37:25.076 --> 37:29.330 We voerden nog drie zoektochten uit op de rivier. 37:37.004 --> 37:42.093 Een van de teamleden daalde af naar de rivier en zei: 'Daar is het been.' 37:42.802 --> 37:45.554 Alle teamleden werden opgeroepen. 37:45.638 --> 37:47.682 Experts en brandweerlieden gingen erheen… 37:47.765 --> 37:52.853 …en ze bevestigden dat het inderdaad de hele dij en het been was. 37:55.690 --> 37:59.860 RECHTER MENSELIJK SEGMENT (DIJ, BEEN EN VOET) 37:59.944 --> 38:01.237 En daar was ze. 38:02.113 --> 38:05.491 We hadden haar eindelijk helemaal gevonden. 38:06.242 --> 38:09.495 ONTBREKENDE LEDEMATEN 38:09.578 --> 38:13.916 En we waren erg blij… 38:14.583 --> 38:17.545 …omdat we klaar waren. 38:22.925 --> 38:26.679 Toen gaven we onszelf een applaus en namen een groepsfoto. 38:33.269 --> 38:37.857 Toen gingen we de familie zoeken… 38:37.940 --> 38:43.404 …en vertelden ze dat we haar hele lichaam hadden gevonden. 38:44.864 --> 38:48.034 Toen zei ik: 'Deze man heeft niet gewonnen.' 38:48.534 --> 38:49.910 Hij won niet helemaal. 38:49.994 --> 38:51.996 Want hij wilde… 38:52.079 --> 38:54.874 …Esmeralda zelfs in de dood verslaan. 38:54.957 --> 38:58.586 Zodat ze niet waardig kon zijn in haar dood… 38:58.669 --> 39:01.172 …noch voor haar familie of haar kinderen. 39:01.255 --> 39:03.215 Die overwinning kreeg hij niet. 39:03.299 --> 39:07.345 Zij is Joana Esmeralda. En vandaag hebben we haar lichaam gevonden. 39:07.845 --> 39:10.014 En het was heel erg mooi. 39:13.309 --> 39:14.643 41 JAAR OUD. 39:30.117 --> 39:31.786 Ik was in shock. 39:31.869 --> 39:34.997 Ik rouwde niet zoals ik had moeten doen. 39:35.498 --> 39:40.294 Ik was toen verdoofd, omdat ik me meer bezig hield… 39:40.377 --> 39:43.339 …met de vraag of er gerechtigheid kwam of niet. 39:43.422 --> 39:46.342 Daar maakte ik me meer zorgen over. 39:57.520 --> 39:59.188 Liz, goedemorgen. 39:59.730 --> 40:01.482 Allereerst… 40:03.526 --> 40:08.322 …vinden we het heel erg wat er met Joana is gebeurd. 40:08.406 --> 40:11.659 En, zoals we je eerder vertelden… 40:11.742 --> 40:16.580 …hebben we ons geconcentreerd op de zoektocht. 40:16.664 --> 40:23.546 En gelukkig hebben we al haar stoffelijke resten. Dus… 40:23.629 --> 40:26.882 Sorry, ik doe mijn mondkapje even af. -Ja, ga je gang. 40:28.676 --> 40:29.802 Goed. 40:30.636 --> 40:36.976 We wilden Joana Esmeralda's stoffelijk overschot vinden en in waarde herstellen… 40:37.059 --> 40:39.061 …en teruggeven aan haar familie… 40:39.145 --> 40:43.023 …zodat ze met haar gehele lichaam kan rusten in vrede. 40:52.700 --> 40:58.372 Ik geloof dat alles wat kan definiëren wat een femicide is in dit land… 40:58.455 --> 41:00.583 …in deze zaak wordt samengevat. 41:04.253 --> 41:07.590 Alles is er, een geschiedenis van familiemishandeling… 41:07.673 --> 41:09.842 …kinderen die wees worden… 41:09.925 --> 41:12.761 …een man die het lichaam van een vrouw als afval behandelt… 41:12.845 --> 41:15.264 …en vindt dat zijn gedrag gerechtvaardigd is. 41:15.347 --> 41:20.603 Hij denkt dat hij Esmeralda bezit, hij beschouwt haar als zijn eigendom. 41:20.686 --> 41:24.231 Wat we deden was het principe van grondigheid volgen… 41:24.732 --> 41:27.234 …en onze plicht om haar te zoeken. 41:27.318 --> 41:30.488 Dat hebben we gedaan. Meer dan aannames maken of zeggen: 41:30.571 --> 41:33.491 'Ze is er vast niet. We vinden haar niet, het is te laat.' 41:51.884 --> 41:54.720 We plaatsen de resten in de kist, doen hem dicht… 41:54.803 --> 41:56.764 …en geven u tijd om afscheid te nemen. 41:56.847 --> 42:00.726 Zeg ons wanneer we terug moeten komen om het graf te bedekken. 42:00.809 --> 42:02.019 Oké? Goed. 42:02.102 --> 42:04.146 Laat me erdoor, alsjeblieft. 42:04.230 --> 42:06.524 Het lijkt goed zo. 42:06.607 --> 42:11.362 Laten we de familie wat privacy geven, alsjeblieft. 42:11.445 --> 42:13.239 Ze laten ons weten wanneer. 42:28.587 --> 42:31.757 Toen m'n moeder stierf, wilde ik niet meer verder. 42:31.840 --> 42:35.844 Zonder mijn moeder vond ik geen reden om verder te leven. 42:35.928 --> 42:38.055 Ik wilde niet… 42:39.056 --> 42:40.891 …op deze wereld blijven. 42:43.894 --> 42:46.021 Ik wilde gewoon dood. 42:46.564 --> 42:49.608 Maar toen werd m'n zusje boos en zei: 42:49.692 --> 42:54.113 'Als jij er niet bent, wat moet ik dan? Ik heb geen vader of moeder meer. 42:54.613 --> 42:56.198 Wat moet ik zonder jou?' 42:56.949 --> 42:59.868 Toen reageerde ik en zei: 'Dat is zo. 42:59.952 --> 43:02.621 Ik denk aan mijn verdriet, maar niet aan 't hare.' 43:02.705 --> 43:07.001 En ze was erg jong. Ze was tien toen haar moeder stierf. 43:07.543 --> 43:10.504 Toen ze dat zei, dacht ik: ik moet in actie komen. 43:10.587 --> 43:12.298 Hoeveel pijn het ook doet… 43:12.923 --> 43:15.593 …ik moet mijn pijn opzij zetten om haar te begrijpen… 43:16.176 --> 43:18.429 …zodat we samen verder kunnen.' 43:28.731 --> 43:30.441 Ik ben de voogd van m'n zus. 43:30.524 --> 43:32.484 Dus de enige baan die ik vond… 43:32.568 --> 43:35.738 …met geschikte werktijden, was als kamermeisje in de nachtploeg… 43:35.821 --> 43:38.616 …zodat ik 's middags bij m'n zusje kan zijn. 43:45.831 --> 43:48.292 Ik denk dat gerechtigheid betekent… 43:49.627 --> 43:53.505 Op de een of andere manier heeft het te maken met eerlijkheid… 43:53.589 --> 43:55.799 ….met mensen geven wat ze verdienen. 43:58.302 --> 44:01.722 Hoewel het even duurde, kreeg m'n moeder gerechtigheid. 44:01.805 --> 44:04.850 Het duurde zo'n twee jaar om hem te veroordelen… 44:04.933 --> 44:07.478 …maar hij kreeg een eerlijke straf. 44:09.271 --> 44:12.483 Zonder kans om binnenkort voorwaardelijk vrij te komen. 44:12.566 --> 44:15.486 En ze namen alle rechten die hij over ons had af… 44:15.569 --> 44:17.404 …over zowel mijn zusje als mij. 44:21.950 --> 44:24.328 We gaan naar de volgende zaak. 44:24.411 --> 44:28.499 Ja, edelachtbare. We verzoeken dat de verdachte wordt vervolgd. 44:29.083 --> 44:32.211 Juan Gómez Pérez wordt officieel vervolgd… 44:32.294 --> 44:35.923 …na schuldig bevonden te zijn aan de misdaad… 44:36.006 --> 44:39.676 …als dader van wat door de wet gedefinieerd is als femicide… 44:39.760 --> 44:42.846 …van het slachtoffer… 44:47.768 --> 44:52.564 GÓMEZ PÉREZ JUAN VEROORDEELD TOT 70 JAAR 44:52.648 --> 44:55.901 Het was een les voor iedereen. Het was een opluchting… 44:55.984 --> 45:01.740 …in termen van gerechtigheid, waardigheid en herinnering, en een moment van trots… 45:01.824 --> 45:07.162 …wat ook iets is dat degenen die deze taken uitvoeren moeten voelen. 45:09.623 --> 45:13.001 Dankzij het team. Dit is teamwerk. 45:20.050 --> 45:24.972 Als ik me afvraag wat het betekent om een vrouw te zijn in Mexico… 45:25.055 --> 45:27.808 …denk ik aan hen allemaal… 45:27.891 --> 45:33.939 …aan al die vrouwen waarvan ik weet dat ze niet zullen opgeven… 45:34.022 --> 45:39.027 …die gerechtigheid blijven eisen. 45:40.112 --> 45:46.243 Deze vrouwen bouwen, wij bouwen, op verschillende gebieden… 45:46.326 --> 45:50.497 …aan de wereld waarin we willen leven. 45:53.959 --> 45:55.335 De tijd verstreek… 45:55.419 --> 45:58.130 …maar ik wilde niet dat mijn moeders leven vergeefs was… 45:58.213 --> 46:00.507 …want het was haar droom dat ik afstudeerde. 46:01.258 --> 46:03.135 Dus ik ging door met studeren. 46:03.218 --> 46:07.431 Ik voel nog steeds veel pijn en dat zal blijven, maar ik blijf studeren. 46:07.931 --> 46:11.351 Ik studeer rechten. Ik werk en studeer. 46:13.812 --> 46:18.233 Met m'n salaris kan ik de huur en internet betalen. 46:18.317 --> 46:21.403 Ik zorg ervoor dat m'n zusje alles heeft voor school. 46:26.783 --> 46:31.705 Gerechtigheid voor één vrouw voelt als gerechtigheid voor alle vrouwen. 46:31.788 --> 46:35.709 En onrecht voor één vrouw voelt hetzelfde. 46:37.294 --> 46:38.504 Dus… 46:39.797 --> 46:41.048 …we moeten werken. 46:47.137 --> 46:49.640 Na wat ik heb meegemaakt wil ik OvJ worden. 46:49.723 --> 46:52.100 Vroeger wilde ik een andere studie doen… 46:52.184 --> 46:55.229 …maar nu wil ik bij het Openbaar Ministerie werken… 46:55.729 --> 47:00.817 …als aanklager gericht op femicidezaken. 47:02.611 --> 47:07.366 Zo zal de pijn die ik voel me helpen me in te leven in de families. 47:07.449 --> 47:11.912 Na wat ik heb meegemaakt, kan ik begrijpen wat ze doormaken. 47:21.421 --> 47:24.132 Ik weet nog dat we naar de dierentuin in Chapultepec gingen. 47:24.216 --> 47:26.343 M'n zus hield erg van dieren. 47:26.927 --> 47:28.929 Mijn nichtjes waren erg jong. 47:29.012 --> 47:32.850 Dus we namen ze vaak mee op de boten. 47:41.984 --> 47:45.487 M'n moeder kocht zo een voor me toen ik klein was. 47:45.571 --> 47:49.658 Het waren net huisdieren, weet je nog? Je sleepte ze zo rond. 47:56.248 --> 47:58.333 Gerechtigheid is de beste therapie. 48:00.127 --> 48:02.337 Gerechtigheid doet mensen goed. 48:03.255 --> 48:07.759 Ze zijn niet meer geobsedeerd door de misdaad, malen er niet meer over. 48:07.843 --> 48:11.888 Ze zetten hun leven niet in de wacht om bij het parket te zijn. 49:10.906 --> 49:11.907 O. 49:12.950 --> 49:14.618 Er wordt een misdaad gemeld. 49:17.037 --> 49:18.955 Voor commando- en loginformatie… 49:19.039 --> 49:22.000 …patrouille-eenheid 6822 in de buitenwijken van Benito Juárez… 49:22.084 --> 49:26.338 …wijk del Valle, meldt een code 33 in het restaurant Suntory. 49:27.881 --> 49:29.424 Verwittig de basis van een 5. 53:02.721 --> 53:07.726 Vertaling: Yvonne Conradi 5.