PROKURATURA GENERALNA DYSTRYKTU FEDERALNEGO
W 2020 roku w Meksyku zamordowano 3748 kobiet.
Spośród tych zbrodni 2801 określa się jako celowe zabójstwo,
a 947 jako kobietobójstwo.
Abyśmy jako kobiety
doczekały się sprawiedliwości wobec przemocy,
musimy się zjednoczyć.
Musimy mieć świadomość, że potrzebujemy się nawzajem.
Sayuri Herrera została mianowana szefową jednostki ds. kobietobójstw
przy Prokuraturze Generalnej Miasta Meksyk.
Prokuratorka ogłosiła swoją nową funkcję w mediach społecznościowych.
Prawniczka i aktywistka walcząca z nierównościami społecznymi.
Nietypowy profil.
Oczywiście, że bałam się decyzji o zostaniu prokuratorką.
Pomyślałam jednak, że ktoś musi się tego podjąć.
Nominacja pani mecenas Sayuri Herrery Román ma na celu
stworzenie nowego modelu walki ze zbrodniami wobec kobiet
i z bezkarnością ich sprawców.
Mogła to zrobić każda inna kobieta.
Ale poczułam, że to muszę być ja.
Warto się zastanowić:
skoro znamy opisy czynów zabronionych, mamy protokoły i prokuratorów,
dlaczego nadal panuje bezkarność?
PROKURATURA GENERALNA MIASTO MEKSYK
PROKURATORKA
MIASTO MEKSYK
JEDNOSTKA PROKURATURY DS. KOBIETOBÓJSTW
Kobietobójstwa popełniają mężczyźni.
Zwykle znają ofiarę
i łączą ich z nią jakieś więzi.
Dlatego są to zbrodnie, którym można zapobiegać
i które należy wyeliminować,
bo wiemy, skąd się biorą.
KIEROWNICZKA JEDNOSTKI DS. KOBIETOBÓJSTW
Każdy wydział prokuratury ma przypisaną jednostkę policji śledczej,
która zajmuje się brutalnymi morderstwami w mieście.
Dzień dobry, jednostka ds. kobietobójstw.
Czym jest brutalne morderstwo?
Gdy mamy do czynienia z ranami,
musimy przyporządkować je do jednej z czterech kategorii:
przyczyny naturalne,
wypadek,
samobójstwo
albo to, czym się zajmujemy, czyli zbrodnia.
Przez całą dobę
przyjmujemy zgłoszenia dotyczące tego typu spraw.
Na służbie trudno o rutynę czy monotonię.
W naszej pracy
nigdy nie wiadomo, czego się spodziewać.
Skrzyżowanie Avenida Principal
i ulicy Gloria Marín,
osiedle Ampliación Emiliano Zapata, dzielnica Iztapalapa, Meksyk.
Jest wszystko: usiłowanie zabójstwa, przemoc, obrażenia.
- Strzelaniny. - Samobójstwa.
Gnijące zwłoki.
Nasza służba to prawdziwe życie na krawędzi.
Znaleziono ją zawiniętą w koc.
Biało-niebieski,
w czarne linie poziome i pionowe.
Gdy dostajemy powiadomienie o zbrodni,
policja potwierdza sytuację,
a wtedy wysyłamy techników z dochodzeniówki,
żeby zebrali dowody.
Mamy dużo pracy.
Narażamy się na różne rzeczy.
Czasem bywamy wzywani do pracy w środku nocy.
W trudno dostępne miejsca.
Często są to ponure miejsca, nie ma w nich zasięgu.
Okropne okolice.
Wszędzie pełno śmieci, karaluchy, pluskwy, wszelka ohyda.
Wczoraj, gdy tylko otworzyłam sklep, zobaczyłam…
Zawsze jest tu pełno śmieci,
więc nie podejrzewałam, że to może być człowiek.
Zgłosiłam się do jednostek ds. zabójstw, kobietobójstw i porwań.
To były moje cele. Przypisano mnie do kobietobójstw.
Już wtedy ich liczba wzrastała,
ale nie było ich aż tyle co teraz.
Gdy zaczynałam, były może dwa na zmianę.
Nie było ich aż tyle.
Prokurator to osoba odpowiedzialna za wykrywanie
i badanie przypadków przemocy wobec jednostek
i zapewnianie im dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Jest 591? W jakich aktach?
- Nie ma już ich w aktach. - A gdzie?
Kierownik jednostki ma pod sobą
zespół specjalistów
składający się z prokuratorów śledczych, biegłych sądowych
i policjantów dochodzeniowych, którzy wspierają go w jego pracy.
Ja nigdy nie byłam prokuratorką śledczą.
Wcześniej zajmowałam się aktywizmem,
więc było mi trudno, bo panowało przekonanie,
że nie jestem godna zaufania.
Ludzie mówili: „Sayuri nie jest z instytucji”.
Gdy zostałam kierowniczką jednostki, wszyscy prokuratorzy śledczy odeszli.
Wszyscy.
Nie chcieli tu być.
Nie chcieli ze mną pracować.
Byli wobec mnie uprzedzeni.
Dlatego strajkujemy.
Z tego powodu strajk trwa już 83 dni.
Dlatego nadal się sprzeciwiamy
i domagamy się demokratycznego, darmowego i ludowego uniwersytetu.
Chcemy dyskusji z władzami, aby dojść do porozumienia…
W prokuraturze nowo poznani ludzie mówili mi:
„Jesteś z pokolenia ’99!”.
Jakby chcieli powiedzieć:
„Byłaś wśród tych strajkujących awanturników”.
STRAJK STUDENCKI NA UNIWERSYTECIE MEKSYKU
Przeżyłam ciężki okres represji.
Uznano za niezgodne z prawem, że studenci Uniwersytetu Meksyku
protestowali i domagali się
darmowego dostępu do publicznej edukacji.
Pociągnięto do odpowiedzialności studentów,
którzy popierali strajk z 1999 r.
Ile wydziałów dzisiaj strajkowało?
Strajk!
Powtarzamy!
Strajk!
Wywodzę się z tego ruchu.
Nie rozmawiałam o tym z moją rodziną.
Uznałam, że należy się przyłączyć,
aby bronić uniwersytetu
przed nałożeniem wysokich opłat za studia.
Oboje moich rodziców było rolnikami.
Nie stać nas było na opłaty za studia.
- To wy płaćcie! - Nie podnosić opłat!
Zrobiłam, co trzeba, żeby dostać się na studia prawnicze.
Zanim wybuchł strajk, postanowiłam zostać prawniczką.
Chciałam pracować w kancelarii i bronić ludzi.
Jednak przebieg strajku i jego zakończenie…
szczególnie jego zakończenie,
wtargnięcie policji na uniwersytecki kampus,
wzbudziło we mnie duży zawód
wobec instytucji i państwa.
Wydano nakaz aresztowania mnie.
Byłam ścigana.
Jesteście bandą obrzydliwych psów! Gińcie!
- Przebrzydłe gnoje! - Dość!
Niech was szlag!
Po dziewięciu miesiącach i 17 dniach strajku
odzyskano tereny uniwersytetu w sposób pokojowy.
Poddali się główni przywódcy Generalnej Rady Strajkowej.
Oto Alejandro Echavarría, „El Mosh”.
To Mario Flavio Benítez Chávez,
blisko powiązany z Zapatystowską Armią Wyzwolenia Narodowego.
Gdy rozmawialiśmy o zmianach na uniwersytecie,
opieraliśmy się na tym,
co przeczytaliśmy u zapatystów.
Ruch zapatystów zmienił wszystko.
Zmienił też mnie.
Byłam na kampusie podczas wizyty Subcomandante Marcosa.
Dzień dobry, Narodowy Autonomiczny Uniwersytecie Meksyku.
Zapatystowska Armia Wyzwolenia Narodowego!
Ten dzień obudził w nas nadzieję.
To było wielkie wydarzenie, móc ich posłuchać.
Drodzy studenci i studentki.
Apelujemy, abyście zawsze pamiętali o potrzebujących
i nigdy nie przestali dążyć do przyszłości,
która będzie oparta na wspólnocie albo nie będzie jej wcale.
Mam jego słowa oprawione na ścianie,
żebym nigdy nie zapomniała, skąd pochodzę.
Mój ojciec z rolnika stał się robotnikiem.
Postanowił zapewnić swojej rodzinie dom.
Niestety został oszukany.
Wylądował w więzieniu.
Zawsze opowiada o tym z oburzeniem.
Z więzienia wyciągnęła go prawniczka.
Gdy wyszedł, powiedział mi, że jest z niej bardzo dumny.
Wtedy pomyślałam,
że też chcę zostać prawniczką.
Zajmowałam się sprawami ludzi bezprawnie uwięzionych.
Panie prezydencie Enrique Peña Nieto,
pytamy pana,
kiedy ciało Julio Cesara zostanie zwrócone rodzinie?
Zabiliście go. Oddajcie go.
Czterdzieści dwa, czterdzieści trzy, sprawiedliwość!
Zajmowałam się pozasądowymi egzekucjami,
zajmowałam się torturami.
Prowadzą dochodzenie w sprawie przestępstw innych niż tortury.
Zajmowałam się sprawami
osób fałszywie oskarżonych o porwania.
Chcemy, by rodzina wróciła do siebie.
Reprezentowałam ofiary przemocy seksualnej.
Pracuję w Centrum Praw Człowieka im. Francisca de Vitorii.
A potem na kampusie doszło do kobietobójstwa Lesvy.
Kobieta, którą powieszono na kablu od telefonu na kampusie UNAM,
nazywała się Lesvy. Miała 22 lata.
Na razie nie wiemy, czy było to zabójstwo,
czy samobójstwo,
bo na ciele nie ma obrażeń.
Dziwne, że zginęła wskutek uduszenia kablem telefonu w budce telefonicznej.
To był pierwszy przypadek kobietobójstwa, jakim się zajmowałam.
Reprezentujemy Lesvy Berlín Riverę Osorio, lat 22.
Prokuratura orzekła, że doszło do samobójstwa.
Opublikowała kilka tweetów,
w których wtórnie wiktymizowała Lesvy.
Po raz kolejny musiałam stawić czoła władzom uniwersyteckim.
Budził się kolejny ruch studencki,
ale zupełnie inny od poprzednich.
Ten domagał się obrony prawa do życia.
Przeprowadziliśmy nienaganne śledztwo.
Przedstawiliśmy ekspertyzę z zakresu architektury śledczej.
Przedstawiliśmy raport z rekonstrukcji zdarzeń.
Wtedy przyznano nam rację, że doszło do kobietobójstwa.
Tylko my, kobiety,
od samego początku próbowałyśmy przekonać władze
i urzędników państwowych,
że to nie było samobójstwo, tylko kobietobójstwo.
Dzisiaj to udowodniono.
Dziś prawda wyszła na jaw.
Po wyjściu z rozprawy
natknęłyśmy się na matki innych ofiar.
Były bardzo rozemocjonowane i pytały:
„Kiedy zabójca mojej córki poniesie karę?
Kiedy my wyrównamy rachunki?”.
Poczuły nadzieję, że można wymierzyć sprawiedliwość.
Zapragnęły jej dla siebie.
Byłam zadowolona,
ale gdy zobaczyłam u tych matek nadzieję na sprawiedliwość,
której nie zaznały,
poczułam, że to jeszcze nie koniec.
Sprawiedliwość dla jednej kobiety to sprawiedliwość dla wszystkich.
Niestety tak samo jest z niesprawiedliwością.
To kobiety, matki i studentki,
wywarły presję na państwo,
żeby przyznało, że mamy do czynienia z kryzysem,
i stworzyło jednostkę ds. kobietobójstw.
Oddajemy głos
pani Ernestinie Godoy Ramos,
prokuratorce generalnej miasta Meksyk.
Władze długo nie chciały przyznać,
że przemoc, której doświadczają kobiety,
w końcu dotknie nas wszystkich.
Rozpoczynamy nowe przedsięwzięcie,
jakim jest utworzenie nowej jednostki prokuratury
zajmującej się zabójstwami kobiet.
Misją tej jednostki prokuratury będzie…
Czułam, że wybór kierownika tej jednostki nie może przebiec wewnętrznie.
Nie miało znaczenia, kogo znamy, kto jest dostępny itp.
Trzeba to było otworzyć.
Postanowiliśmy przeprowadzić otwarty nabór.
Dzień dobry, pani mecenas.
To druga część procesu rekrutacyjnego
na stanowisko kierownika jednostki ds. zabójstw kobiet.
Istotą towarzyszenia w procesie
jest dla mnie postawienie w jego centrum osoby,
której prawa zostały pogwałcone.
Od początku uważałam,
że zarówno w rozmowie, jak i pod kątem dokumentacji,
najlepiej wypadła Sayuri.
Nie znałam jej osobiście.
Wiedziałam, że pracowała w organizacjach pozarządowych.
Porozmawiałyśmy z nią.
Nie sądziłam, że zostanę prokuratorką.
Gdy prokuratorka generalna zadzwoniła, żeby powiedzieć, że mnie wybrano,
byłam na głównym kampusie uniwersyteckim.
Pamiętam, że wzięłam głęboki oddech,
bo poczułam, że wkrótce moje życie znacząco się zmieni.
Jeśli będziemy patrzeć w górę,
w stronę władzy,
będziemy musieli wybierać między samodzielnym oporem
a wpadnięciem w pułapkę myślenia,
że można zmieniać system od wewnątrz.
Ilu lewicowców wpadło w tę pułapkę?
Myślą, że zostając urzędnikami państwowymi,
będą mogli coś zmienić.
Jest odwrotnie.
Władza zmienia ich.
Zmienia aktywistów społecznych
w zwykłych biurokratów.
Bez wątpienia problemu, którym chcę się zajmować,
nie rozwiąże jedna osoba.
Potrzeba jednak osoby pewnej siebie
i posiadającej odpowiednie zdolności,
a ponadto nadzieję i głębokie przekonanie,
że sytuację, do której doprowadziliśmy, można naprawić.
Pracuję w prokuraturze, bo wierzę, że wszystko może się zmienić.
A poza tym niezależnie od tego, czy dojdzie do zmiany,
wierzę, że są wśród ofiar takie przypadki,
którym możemy pomóc tu i teraz.
Nie możemy zapominać,
po co zajmujemy dane stanowisko i jaki jest nasz cel.
Moim jest prowadzić śledztwa w sprawach kobietobójstw.
Nie przyszłam tu dla samej pozycji w prokuraturze.
Dzień dobry, wydział ds. kobietobójstw.
W sprawie Joany Esmeraldy
jej mąż…
zgłosił się na policję w dzielnicy Gustavo A. Madero
i przyznał się, że właśnie zabił swoją żonę.
Opowiedział, co zrobił krok po kroku.
Więc dostaliśmy…
ŚLEDCZY
…rozkaz odnalezienia jej zwłok.
To jest ten rów. To miejsce.
Tutaj rzekomo próbował ją wrzucić.
UDAĆ SIĘ NA MIEJSCE ZDARZENIA
Podejrzany zeznał, że poćwiartował ofiarę, udał się nad kanał ściekowy
i wyrzucił do niego jej szczątki.
Betsy, o której zatrzymany kończy areszt?
Między 3.45…
a 6.45?
I przenosimy go o 11?
Jednostce prokuratury ds. kobietobójstw zezwolono
przyjechać na miejsce zbrodni przy alei Río de los Remedios.
OSIEDLE TICOMÁN
Urodziliśmy się tutaj.
Moja siostra spędziła tu całe dzieciństwo.
Wszystko działo się w tej okolicy.
To niebezpieczny rejon, dzielnica czerwonych latarni.
Przestępczość jest wysoka.
Nie jest wesoło.
To ona trzymała razem całą rodzinę.
Była najstarsza, więc była dla nas jak druga matka.
SIOSTRA JOANY ESMERALDY
Gdy któreś z nas miało urodziny,
przebierała się w strój klauna i opowiadała nam żarty.
Byliśmy jej pierwszymi dziećmi.
Potem miała własną rodzinę.
Te zrobiłam ja.
To jej ostatnie zdjęcia z babcią.
Mama była bardzo kochająca.
Była dla mnie wszystkim, moją najlepszą przyjaciółką.
Mówiłam jej o wszystkim.
Była idealną matką.
Zawsze była przy nas.
Córki były całym jej życiem.
Tamtego ranka zauważyłam, że nie odprowadziła ich do szkoły.
Zdziwiło mnie to, bo była bardzo odpowiedzialna.
Poszłam do mamy, a ona powiedziała, że jej nie widziała.
Widywałyśmy już u niej ślady przemocy.
Nie zostawiła go ze strachu, że odbiorą jej córki.
Poszłyśmy to zgłosić,
bo podejrzewałyśmy, że ją skrzywdził.
Kiedyś jedna z sióstr znalazła ją zamkniętą w domu.
Nie odbierała, nie wiedziałyśmy, czy wszystko dobrze.
Coś się wydarzyło.
Dlatego poszłyśmy na policję.
Zadzwoniła do mnie jedna z sióstr, która została w domu,
i powiedziała, że przyszła policja.
Ponoć sam się przyznał do zabicia żony.
Będzie pan zeznawać ze swojego miejsca.
Proszę opisać to zdarzenie.
Byłem w domu mojego krewnego.
Postanowiłem ją zabić.
W jaki sposób?
Ostrą bronią.
Co zrobił pan później?
Posprzątałem wszystko i pozbyłem się dowodów.
Wyczyściłem krew i zniszczyłem dowody.
Dobrze.
Ten człowiek przyszedł na przesłuchanie
i opowiedział, w jaki sposób zabił Joanę.
Zeznał, że zrobił to dlatego,
że uważał, że była mu niewierna.
Miał nadzieję, że sędzia uzna to za okoliczności łagodzące.
Że to usprawiedliwi jego zbrodnię.
Postanowiłem odebrać jej życie, bo mnie zdradzała.
Nie słuchała, gdy chciałem wszystko naprawić.
Wypierała się wszystkiego, dlatego ją zabiłem.
To wszystko.
Mama z nim zerwała.
Tym razem była co do tego przekonana.
On powiedział, że nie mogą się rozstać.
Mówił, że Bóg stworzył ich do bycia razem.
Skoro wzięli ślub, to znaczy, że należy do niego.
Od tego wszystko się zaczęło.
Jedziemy do domu Joany.
RAPORT
NAKAZ REWIZJI
Najpierw przyszła policja śledcza.
Prokurator się przedstawia i mówi:
„Przyszliśmy zbadać sprawę z ramienia prokuratury.
Prosimy nas wpuścić”.
Otwierają drzwi.
Były tam różne dokumenty,
papiery, plakaty na ścianach.
Pamiętam, że był tam plakat z napisem:
„Kocham cię i zawsze będę o ciebie dbać”.
To było szokujący widok,
zważywszy na kontekst, w jakim się tam pojawiliśmy.
Znaleźliśmy zapiski samej Joany.
W tym list, w którym ofiara pisała mężowi,
że muszą się rozstać,
że nie chce mieć z nim nic wspólnego, żeby sprzedał meble
i dał pieniądze córkom.
Musieliśmy przeszukać wszystkie pokoje
i dowiedzieć się, gdzie dokładnie ten człowiek odebrał Joanie życie.
Szukaliśmy śladów krwi, używając luminolu.
Musieliśmy potwierdzić, że doszło do zbrodni,
gdzie do niej doszło, ślady czyjej krwi odnaleziono.
Nie wystarczy, że człowiek się przyzna.
Potrzebujemy na to dowodów i naukowych, technicznych danych.
Technicy mieli wtedy bardzo mało luminolu,
więc kazali nam ustalić, gdzie mają go zastosować.
Jakby chcieli powiedzieć, że jeśli nic nie znajdą,
to będzie nasza wina.
Mówi: „Spróbujmy na łóżku i ubraniach, a nuż coś się znajdzie”.
Ten środek wyłapuje
ślady krwi, które nie są widoczne gołym okiem.
Nawet jeśli miejsce zbrodni zostało wysprzątane
i z pozoru nic nie widać,
po zastosowaniu luminolu
możemy zobaczyć, czy wcześniej w tym miejscu była krew.
Luminol wchodzi w reakcję z żelazem we krwi
i zachodzi chemiluminescencja.
Jeśli pojawi się niebieskie światło,
to znaczy, że wykryto ślady krwi.
To był imponujący widok.
Z tych świetlnych śladów można wyczytać, co się wydarzyło.
Były ślady przeciągania.
Cały pokój…
- Się podświetlił. - Dosłownie.
Na podstawie tych dowodów określiliśmy miejsce zbrodni.
Najbardziej nam zależało, podczas tego przesłuchania
i dalszych rozmów z podejrzanym,
żeby wskazał nam, gdzie możemy znaleźć…
zwłoki Joany.
Gdzie wyrzucił pan zwłoki?
Do Río de los Remedios.
Co zrobił pan z piłą i nożem?
To samo, wrzuciłem je do rzeki.
Wszystko wydarzyło się w ciągu jednej nocy.
- Kto panu pomagał? - Nikt, byłem sam.
Musiałem wykonać trzy kursy, żeby pozbyć się wszystkiego.
Zeznał też, że wyrzucił zwłoki w pobliżu domu.
Opisał, jak wyszedł, przeszedł ulicą, skręcił,
doszedł do rzeki i tam wszystko wyrzucił.
Zespół śledczy szukał zwłok
wzdłuż brzegów rzeki, ale bezskutecznie.
POSZUKIWANIA ZAKOŃCZONE BEZ POWODZENIA
Chciałam tam wrócić,
ale szef zespołu mówił, że poziom rzeki wzrasta
i pewnie nic już nie znajdziemy.
Nalegałam, żeby się upewnić.
Zebraliśmy ekipę poszukiwawczą.
W rzece jest mnóstwo śmieci. To byłoby jak…
- Szukanie igły w stogu siana. - Właśnie.
W zależności od terenu stosuje się różne techniki poszukiwań.
W tym przypadku, na otwartym terenie, prowadzimy poszukiwania sekcjami.
Przeszukujemy dokładnie jedną sekcję,
po zakończeniu przenosimy się do kolejnej,
aby dokładnie przeszukać cały obszar.
Brzeg kanału jest pochyły,
trzeba zachować ostrożność.
To tam Brenda znalazła rękę Esmeraldy.
Zobaczyłam jakąś białą tkaninę.
Latało nad nią bardzo dużo owadów.
To mi zasugerowało, że w tym miejscu może coś być.
To była jej ręka.
LEWA KOŃCZYNA GÓRNA (RAMIĘ I DŁOŃ)
Leżała niemal na samym brzegu.
To był pierwszy…
znak czy punkt odniesienia, gdzie kontynuować poszukiwania.
Ucieszyliśmy się.
Mieliśmy grupę na WhatsAppie,
na której dałyśmy znać reszcie ekipy, że znalazłyśmy rękę.
Ktoś napisał, że to już wystarczy, że mamy dowody.
My jednak uparłyśmy się, żeby szukać dalej.
Poprosiłyśmy o pomoc specjalny oddział straży pożarnej.
Postanowiłyśmy poprosić ich o ponton,
żeby móc przeszukać rzekę.
To ja, tu z tyłu.
Musieli użyć pasów i lin,
żeby go spuścić na wodę.
Woda sięgała im do piersi.
Smród był bardzo intensywny.
Nawet sceptyczni członkowie ekipy
zaczęli nabierać zapału
i coraz bardziej się angażować.
Uwierzyli, że możemy znaleźć resztę ciała.
Ludzie czują, kiedy praca, którą wykonujesz, cię interesuje.
Entuzjazm i przekonanie się im udziela.
Widzą, że nie pracujesz tylko po to, żeby wypełnić raport.
Przeszukiwaliśmy rzekę jeszcze trzy razy.
Jeden z kolegów zszedł nad rzekę i znalazł nogę.
Zwołaliśmy całą ekipę.
Technicy i strażacy potwierdzili,
że była to cała noga, od uda.
LUDZKA KOŃCZYNA PRAWA (NOGA ZE STOPĄ WŁĄCZNIE)
To była ostatnia część.
Znaleźliśmy całe jej ciało.
BRAKUJĄCE KOŃCZYNY
Byliśmy bardzo zadowoleni,
bo wykonaliśmy zadanie do końca.
Ktoś zainicjował oklaski i zrobiliśmy sobie grupowe zdjęcie.
Po zakończeniu poszukiwań
spotkaliśmy się z rodziną i przekazaliśmy jej,
że odnaleźliśmy całe ciało.
Powiedziałam wtedy, że sprawca nie wygrał.
Nie do końca.
Chciał mieć kontrolę nad Esmeraldą nawet po śmierci.
Nie pozwolić jej odejść z godnością,
a jej rodzinie jej pożegnać.
To mu się nie udało.
To jest Joana Esmeralda. Odzyskaliśmy jej ciało.
To było bardzo piękne.
MIAŁA 41 LAT
Byłam w szoku.
Nie przeżywałam żałoby.
Nie za wiele wtedy czułam,
bo myślałam tylko o tym,
czy sprawcy zostanie wymierzona sprawiedliwość.
To było dla mnie najważniejsze.
Dzień dobry, Liz.
Przede wszystkim…
bardzo nam przykro z powodu tego, co spotkało Joanę.
Jak mówiliśmy wcześniej,
skupiliśmy się na poszukiwaniach.
Na szczęście udało nam się
znaleźć wszystkie fragmenty ciała.
- Przepraszam, zdejmę maseczkę. - Śmiało.
Dobrze.
Chcieliśmy zwrócić godność Joanie Esmeraldzie
i oddać jej ciało rodzinie,
aby w całości mogła spocząć w pokoju.
Wszystko, co cechuje zabójstwa kobiet w tym kraju,
można odnaleźć w tej sprawie.
Mamy tu wszystko: historię przemocy w rodzinie,
osierocone dzieci,
mężczyznę, który bezcześci ciało kobiety
i sądzi, że ma do tego prawo.
Uważa, że kobieta jest jego własnością.
Zależało nam na tym, żeby działać skrupulatnie.
Naszym obowiązkiem było ją znaleźć.
Trzymaliśmy się go, zamiast zakładać,
że już jest za późno, żeby ją odnaleźć.
Złożymy szczątki w trumnie, zamkniemy ją
i damy wam czas na pożegnanie.
Kiedy będziecie gotowe, przyjdziemy zamknąć grób.
Dobrze?
Proszę mnie przepuścić.
Bardzo dobrze.
Proszę, dajmy rodzinie chwilę prywatności.
Dadzą nam znać.
Gdy zginęła moja mama, ja też chciałam umrzeć.
Bez niej nie widziałam żadnego powodu, żeby dalej żyć.
Nic mnie nie trzymało
na tym świecie.
Chciałam po prostu umrzeć.
Wyrwała mnie z tego moja młodsza siostra, pytając:
„Jeśli odejdziesz, co zrobię ja? Nie mam ani taty, ani mamy.
Co ja bez ciebie zrobię?”.
Wtedy zrozumiałam, że ma rację.
Myślę o własnym żalu, ale nie o niej.
Była wtedy malutka. Miała 10 lat, gdy straciła matkę.
Jej słowa uzmysłowiły mi, że muszę się pozbierać.
Nieważne, jak cierpię,
muszę wziąć się w garść i ją zrozumieć,
abyśmy obie mogły pójść dalej.
Opiekuję się moją siostrą.
Znalazłam pracę jako pokojówka w hotelu,
na nocnej zmianie, żebym mogła spędzać popołudnia z siostrą.
Sprawiedliwość oznacza dla mnie…
Ma dla mnie coś wspólnego z równością,
żeby każdy miał, na co zasłużył.
Po jakimś czasie wymierzono sprawiedliwość za moją mamę.
Ojca skazano po jakichś dwóch latach,
ale dostał sprawiedliwy wyrok.
Na razie nie ma szans na zwolnienie warunkowe.
Odebrano mu także wszelkie prawa do opieki nade mną i moją siostrą.
Idźmy dalej, panie prokuratorze.
Wysoki Sądzie, proszę o objęcie oskarżonego postępowaniem karnym.
Obejmuję Juana Gómeza Péreza postępowaniem karnym.
Wykazano prawdopodobieństwo, że był bezpośrednim sprawcą czynu
klasyfikowanego jako kobietobójstwo
wobec ofiary, której tożsamość utajniono…
GÓMEZ PÉREZ JUAN SKAZANY NA 70 LAT POZBAWIENIA WOLNOŚCI
To była lekcja dla wszystkich.
Ulga związana ze sprawiedliwością, godnością i poszanowaniem pamięci.
I duma dla osób, które nad tym pracowały. Potrzebujemy czasem ją poczuć.
To wszystko dzięki pracy zespołowej.
Gdy zastanawiam się, co to znaczy być kobietą w Meksyku,
myślę o nich wszystkich,
o tych kobietach, które się nie poddadzą, wiem to na pewno.
Wiem, że będą dalej domagać się sprawiedliwości.
To te kobiety budują,
to my budujemy w różnych środowiskach,
świat, w którym chcemy żyć.
Nie chcę, żeby starania mojej mamy poszły na marne.
Chciała, żebym skończyła studia.
Nie zostawiłam szkoły.
Nadal czuję ból, ale nie przestaję się uczyć.
Studiuję prawo, a równolegle pracuję.
Za moją pensję mogę opłacić czynsz i Internet
i kupić siostrze wszystko, czego potrzebuje do szkoły.
Sprawiedliwość dla jednej kobiety to sprawiedliwość dla wszystkich.
Tak samo jest z niesprawiedliwością.
Dlatego
musimy pracować.
Po tym, co przeszłam, chcę być prokuratorką.
Wcześniej chciałam studiować co innego,
ale teraz chcę pracować w prokuraturze
i zajmować się sprawami zbrodni wobec kobiet.
Czuję, że moje cierpienie pomogłoby mi empatyzować z rodzinami ofiar.
Sama doświadczyłam straty, więc wiem, jak to jest.
Chadzaliśmy do zoo w Chapultepec.
Moja siostra lubiła zwierzęta.
Gdy siostrzenice były małe,
często pływałyśmy na rowerkach wodnych.
Mama kupiła mi coś takiego, gdy byłam mała.
Te były jak zwierzątka.
Można je było za sobą ciągnąć.
Sprawiedliwość to najlepsza terapia.
Dzięki niej ludzie czują się dobrze.
Mogą przestać obsesyjnie wracać myślami do tego, co się stało.
Nie muszą spędzać całego życia w prokuraturze.
Zgłoszono przestępstwo.
Do wiadomości przełożonych.
Patrol 6822 zgłasza kod 33
w dzielnicy Benito Juárez, na osiedlu Del Valle,
w restauracji Suntory.
Proszę powiadomić bazę.
Napisy: Zofia Sław bazę.