WEBVTT

00:00:15.348 --> 00:00:19.227 align:center
OPENBAAR MINISTERIE
VAN HET FEDERAAL DISTRICT

00:00:19.894 --> 00:00:25.984 align:center
In 2020 zijn er
3.748 vrouwen vermoord in Mexico.

00:00:27.944 --> 00:00:31.531 align:center
Daarvan waren 2801 doodslag…

00:00:31.614 --> 00:00:34.951 align:center
…en 947 femicides.

00:00:40.623 --> 00:00:41.916 align:center
Als vrouw…

00:00:42.000 --> 00:00:45.879 align:center
…betekent gerechtigheid zoeken
ten aanzien van geweld…

00:00:45.962 --> 00:00:47.797 align:center
…ons verenigen als zusterschap.

00:00:49.382 --> 00:00:53.386 align:center
Het betekent ons ervan bewust zijn
dat we elkaar nodig hebben.

00:00:54.387 --> 00:00:56.139 align:center
Sayuri Herrera is aangesteld…

00:00:56.222 --> 00:00:59.809 align:center
…als hoofd
van het Parket Onderzoek Femicide…

00:00:59.893 --> 00:01:02.771 align:center
…binnen het Openbaar Ministerie
van Mexico-Stad.

00:01:02.854 --> 00:01:06.775 align:center
De aanklager heeft haar aanstelling
op social media aangekondigd.

00:01:06.858 --> 00:01:10.403 align:center
Een advocaat met een achtergrond
in sociale strijd en activisme…

00:01:10.487 --> 00:01:11.863 align:center
…een atypisch profiel.

00:01:12.363 --> 00:01:17.202 align:center
Natuurlijk is het eng de stap te nemen
om aanklager te worden.

00:01:17.285 --> 00:01:21.664 align:center
Maar ik dacht ook: iemand moet het doen.

00:01:21.748 --> 00:01:24.667 align:center
De benoeming van Sayuri Herrera Román,
meester in de rechten…

00:01:24.751 --> 00:01:27.170 align:center
…doelt erop een nieuw model op te zetten…

00:01:27.253 --> 00:01:30.048 align:center
…voor het aanpakken
van misdaden tegen vrouwen…

00:01:30.131 --> 00:01:32.217 align:center
…en straffeloosheid uit te roeien.

00:01:32.801 --> 00:01:35.386 align:center
Ik hoefde het niet te zijn.
Iedereen kon het zijn.

00:01:36.346 --> 00:01:38.848 align:center
Maar ik voel de behoefte om het te doen.

00:01:40.809 --> 00:01:42.852 align:center
En dus vragen we ons af…

00:01:43.353 --> 00:01:49.317 align:center
…als we misdaadcategorieën hebben,
protocollen en openbare aanklagers…

00:01:49.400 --> 00:01:53.238 align:center
…waarom is straffeloosheid dan de norm?

00:01:53.321 --> 00:01:55.615 align:center
MINISTERIE VAN JUSTITIE
MEXICO-STAD

00:02:40.201 --> 00:02:41.202 align:center
MEXICO-STAD

00:02:41.286 --> 00:02:45.665 align:center
De eersten aan deze kant.
Vooruit, deze kant op.

00:02:45.748 --> 00:02:47.458 align:center
Gaat u naar binnen.

00:03:00.263 --> 00:03:03.975 align:center
PARKET ONDERZOEK FEMICIDE

00:03:05.143 --> 00:03:08.605 align:center
Degenen die femicides plegen zijn mannen.

00:03:08.688 --> 00:03:11.941 align:center
Ze zijn meestal
bekenden van het slachtoffer…

00:03:12.025 --> 00:03:14.611 align:center
…met wie ze banden hadden.

00:03:15.278 --> 00:03:20.783 align:center
Daarom is het een misdaad
die te stoppen is…

00:03:20.867 --> 00:03:23.661 align:center
…die kan worden aangepakt en uitgeroeid…

00:03:23.745 --> 00:03:26.664 align:center
…omdat we weten waar het vandaan komt.

00:03:26.915 --> 00:03:29.834 align:center
SAYURI HERRERA
HOOFDOFFICIER VAN JUSTITIE FEMICIDE

00:03:32.712 --> 00:03:37.091 align:center
Elke eenheid heeft
haar eigen recherche-eenheid…

00:03:37.175 --> 00:03:42.680 align:center
…die alle gewelddadige doden
in de stad aanpakt.

00:03:50.688 --> 00:03:52.941 align:center
Goedemorgen, Parket Femicide.

00:03:53.441 --> 00:03:55.944 align:center
Wat bedoelen we met gewelddadige dood?

00:03:56.027 --> 00:03:59.489 align:center
Als er letsel is…

00:03:59.572 --> 00:04:04.077 align:center
…moeten we vier soorten
oorzaken uitsluiten.

00:04:04.160 --> 00:04:06.663 align:center
Natuurlijke oorzaken…

00:04:07.789 --> 00:04:09.457 align:center
…ongelukken…

00:04:10.416 --> 00:04:12.043 align:center
…zelfmoord…

00:04:12.126 --> 00:04:16.881 align:center
…of het type dat ons aangaat,
criminele oorzaken.

00:04:19.008 --> 00:04:20.969 align:center
We zijn dus constant oproepbaar…

00:04:21.052 --> 00:04:25.765 align:center
…voor alles wat te maken heeft
met dit soort problemen.

00:04:29.310 --> 00:04:33.898 align:center
Dienst hebben
is niet iets routinematigs of eentonigs.

00:04:33.982 --> 00:04:35.608 align:center
Ik bedoel, dit werk is…

00:04:35.692 --> 00:04:40.738 align:center
Als je dienst hebt,
weet je nooit wat je kunt verwachten.

00:04:42.365 --> 00:04:44.534 align:center
Aan Avenida Principal…

00:04:45.576 --> 00:04:47.578 align:center
…kruisend met Gloria Marín.

00:04:48.079 --> 00:04:53.251 align:center
De wijk Ampliación Emiliano Zapata,
Iztapalapa, Mexico-Stad.

00:05:00.008 --> 00:05:03.386 align:center
We hebben alles,
poging tot moord, geweld, verwondingen.

00:05:03.469 --> 00:05:05.138 align:center
Geweerschoten, zelfmoord.

00:05:05.221 --> 00:05:06.597 align:center
Rottende lichamen.

00:05:06.681 --> 00:05:11.394 align:center
Dienst hebben betekent
leven op het randje. Echt waar.

00:05:12.270 --> 00:05:14.230 align:center
Ze is gevonden in een deken.

00:05:15.690 --> 00:05:16.941 align:center
Een wit met blauwe deken…

00:05:17.025 --> 00:05:23.197 align:center
…met zwarte verticale
en horizontale strepen.

00:05:31.539 --> 00:05:34.500 align:center
Als we op de hoogte worden gesteld
van de misdaad…

00:05:34.584 --> 00:05:36.502 align:center
…bevestigt de politie de feiten…

00:05:36.586 --> 00:05:39.630 align:center
…zodat we deskundigen kunnen sturen
van de recherche…

00:05:39.714 --> 00:05:41.507 align:center
…om bewijsmateriaal te zoeken.

00:05:51.893 --> 00:05:53.394 align:center
Ja, het is veel werk.

00:05:53.478 --> 00:05:55.980 align:center
Ja, je stelt jezelf bloot aan zoveel…

00:05:56.481 --> 00:06:00.359 align:center
…want je kunt om drie uur 's nachts
worden opgeroepen.

00:06:00.443 --> 00:06:02.278 align:center
En de plek vinden is vaak moeilijk.

00:06:02.361 --> 00:06:05.865 align:center
Dat zijn ruige plekken.
Soms is er geen telefoonsignaal.

00:06:05.948 --> 00:06:08.785 align:center
Smerige plekken, snap je?

00:06:08.868 --> 00:06:14.624 align:center
Opgestapeld vuilnis,
kakkerlakken, bedwantsen, van alles.

00:06:18.961 --> 00:06:22.423 align:center
Gisteren, toen ik de winkel opende,
zag ik de…

00:06:24.592 --> 00:06:26.344 align:center
Het is er altijd vol afval…

00:06:26.427 --> 00:06:29.639 align:center
…dus ik had nooit gedacht
dat er iemand zou zijn.

00:06:42.527 --> 00:06:48.032 align:center
De parketten waar ik voor ging, waren
Moordzaken, Femicide of Ontvoeringen.

00:06:48.116 --> 00:06:51.786 align:center
Dat waren mijn drie doelen,
en ik werd toegewezen aan Femicide.

00:06:52.537 --> 00:06:56.165 align:center
Ik herinner me
dat het aantal femicides toen toenam…

00:06:56.249 --> 00:06:58.543 align:center
…al waren het er nog niet zo veel.

00:06:58.626 --> 00:07:01.546 align:center
Toen ik net begon,
waren er één à twee per dienst.

00:07:02.046 --> 00:07:03.631 align:center
Het waren er niet zo veel.

00:07:12.390 --> 00:07:16.978 align:center
De aanklager is de persoon
verantwoordelijk voor het onderzoek…

00:07:17.061 --> 00:07:21.649 align:center
…en het ophelderen van geweldsincidenten
tegen individuen…

00:07:21.732 --> 00:07:24.902 align:center
…om ze toegang te geven tot justitie.

00:07:26.362 --> 00:07:28.656 align:center
Er zijn 591? In welke dossiers?

00:07:30.116 --> 00:07:32.910 align:center
Dat deel van de dossiers…
-En wat…

00:07:32.994 --> 00:07:35.288 align:center
De hoofdofficier van justitie
heeft de leiding…

00:07:35.371 --> 00:07:40.501 align:center
…over een team specialisten…

00:07:40.585 --> 00:07:45.006 align:center
…bestaande uit openbare aanklagers,
deskundigen…

00:07:45.089 --> 00:07:49.802 align:center
…en recherche om dit werk uit te voeren.

00:07:56.309 --> 00:07:59.479 align:center
Ik heb hier geen ervaring mee.
Ik ben nooit aanklager geweest.

00:08:00.521 --> 00:08:03.065 align:center
Ik heb een achtergrond in activisme.

00:08:03.149 --> 00:08:09.363 align:center
Dus het is een uitdaging vanwege
het stigma dat je niet te vertrouwen bent.

00:08:09.447 --> 00:08:12.533 align:center
Ze zeiden:
'Sayuri is niet-institutioneel.'

00:08:13.743 --> 00:08:18.956 align:center
De dag dat ik aantrad als hoofd-OvJ,
nam elke openbaar aanklager ontslag.

00:08:19.040 --> 00:08:21.459 align:center
Allemaal. Ze wilden hier niet zijn.

00:08:22.084 --> 00:08:24.378 align:center
En ze wilden niet met me samenwerken.

00:08:26.005 --> 00:08:28.382 align:center
Ze hadden vooroordelen over wie ik was.

00:08:28.466 --> 00:08:30.676 align:center
Daarom staken we.

00:08:30.760 --> 00:08:34.055 align:center
Daarom zijn we al 83 dagen in staking.

00:08:34.138 --> 00:08:36.265 align:center
Daarom blijven we ons verzetten…

00:08:36.349 --> 00:08:40.478 align:center
…en eisen dat de UNAM een democratische,
gratis volksuniversiteit blijft.

00:08:40.561 --> 00:08:45.024 align:center
Daarom eisen we deze ruimte op.
Autoriteiten, kom tot een akkoord.

00:08:45.107 --> 00:08:48.110 align:center
Ik heb mensen ontmoet
bij het parket die me zeiden:

00:08:48.778 --> 00:08:51.322 align:center
'Jij studeerde af in '99.'

00:08:51.864 --> 00:08:53.449 align:center
Alsof ze willen zeggen:

00:08:53.533 --> 00:08:56.035 align:center
'Jij bent zo'n herrieschopper
die staakte.'

00:08:56.118 --> 00:08:58.871 align:center
STUDENTENSTAKING OP DE UNAM

00:09:01.582 --> 00:09:05.086 align:center
Ik heb moeilijke tijden
van repressie beleefd…

00:09:06.462 --> 00:09:11.801 align:center
…omdat we gecriminaliseerd zijn
sinds we UNAM-studenten waren…

00:09:12.301 --> 00:09:14.845 align:center
…vanwege het protesteren en het eisen…

00:09:14.929 --> 00:09:19.475 align:center
…van toegang tot gratis
en openbaar onderwijs.

00:09:20.518 --> 00:09:23.145 align:center
Ze handelden tegen ons studenten…

00:09:23.854 --> 00:09:26.524 align:center
…die de stakingsbeweging
van 1999 steunden.

00:09:26.607 --> 00:09:30.820 align:center
Hoeveel faculteiten staakten vandaag?

00:09:31.320 --> 00:09:32.905 align:center
Staking.

00:09:32.989 --> 00:09:34.615 align:center
Heel vaak.

00:09:34.699 --> 00:09:38.911 align:center
Staking.

00:09:38.995 --> 00:09:42.331 align:center
Staking.

00:09:49.630 --> 00:09:51.841 align:center
Ik kom voort uit die beweging.

00:10:06.188 --> 00:10:09.275 align:center
Ik vroeg mijn familie niet
of ik aan de staking mee mocht doen.

00:10:12.320 --> 00:10:14.405 align:center
Het leek mij het juiste om te doen.

00:10:15.239 --> 00:10:20.828 align:center
De openbare universiteit verdedigen
tegen het opleggen van collegegeld…

00:10:20.911 --> 00:10:25.708 align:center
…omdat m'n vader boer was
en mijn moeder ook.

00:10:25.791 --> 00:10:30.296 align:center
En we konden het ons niet veroorloven
voor de universiteit te betalen.

00:10:30.379 --> 00:10:33.924 align:center
Betaal ze.
-Verhoog de kosten niet.

00:10:37.011 --> 00:10:40.681 align:center
Ik had alle vereiste stappen genomen
om rechten te studeren.

00:10:40.765 --> 00:10:44.518 align:center
Ik had besloten advocaat te worden
voor de staking uitbrak.

00:10:44.602 --> 00:10:48.814 align:center
Ik wilde bij een advocatenkantoor werken
om voor mensen op te komen.

00:10:51.776 --> 00:10:54.945 align:center
Het was 't verloop van de staking
en hoe hij eindigde…

00:10:57.281 --> 00:10:59.367 align:center
…vooral hoe hij eindigde.

00:10:59.450 --> 00:11:03.913 align:center
Het feit dat de politie
binnendrong op de campus.

00:11:05.665 --> 00:11:08.626 align:center
Ik was over het algemeen
erg teleurgesteld…

00:11:08.709 --> 00:11:11.420 align:center
…in de instellingen, in de overheid.

00:11:19.136 --> 00:11:21.430 align:center
Ik kreeg een arrestatiebevel.

00:11:22.348 --> 00:11:24.058 align:center
Ik werd vervolgd.

00:11:24.141 --> 00:11:27.687 align:center
Jullie zijn allemaal smerige honden.
Sterf.

00:11:27.770 --> 00:11:30.439 align:center
Je bent een eikel. Idioot.
-Genoeg.

00:11:31.023 --> 00:11:32.274 align:center
Verdomme.

00:11:33.651 --> 00:11:36.612 align:center
Na negen maanden en 17 dagen staking…

00:11:36.695 --> 00:11:39.740 align:center
…werden de faciliteiten
vreedzaam hersteld.

00:11:40.449 --> 00:11:44.453 align:center
De belangrijkste zichtbare leiders
van de Algemene Stakingsraad vielen.

00:11:44.537 --> 00:11:47.998 align:center
Dit is Alejandro Echavarría, 'El Mosh'.

00:11:48.916 --> 00:11:50.835 align:center
En Mario Flavio Benítez Chávez…

00:11:50.918 --> 00:11:55.506 align:center
…die nauwe banden heeft met het
Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger.

00:11:57.216 --> 00:12:00.719 align:center
Als we spraken over
de transformatie van de universiteit…

00:12:00.803 --> 00:12:05.349 align:center
…dachten we aan wat we hadden gelezen…

00:12:05.433 --> 00:12:08.686 align:center
…van de Zapatistische mannen en vrouwen.

00:12:09.228 --> 00:12:11.605 align:center
De Zapatista-beweging veranderde alles.

00:12:11.689 --> 00:12:13.941 align:center
Hij heeft mij ook veranderd.

00:12:19.822 --> 00:12:26.162 align:center
Ik was op de campus
toen Subcomandante Marcos op bezoek kwam.

00:12:41.427 --> 00:12:45.014 align:center
Goedemiddag, Nationale
Autonome Universiteit van Mexico.

00:12:45.097 --> 00:12:51.979 align:center
EZLN

00:12:52.605 --> 00:12:56.358 align:center
Dat moment gaf ons hoop.

00:12:56.442 --> 00:12:59.904 align:center
Het was heel opwindend om ze te horen.

00:13:01.822 --> 00:13:05.493 align:center
Aan alle universiteitsstudenten…

00:13:06.035 --> 00:13:09.830 align:center
…willen we vragen
nooit te stoppen naar beneden te kijken…

00:13:09.914 --> 00:13:12.625 align:center
…nooit te stoppen met zoeken
naar een toekomst…

00:13:12.708 --> 00:13:16.587 align:center
…die collectief zal zijn of helemaal niet.

00:13:16.670 --> 00:13:19.548 align:center
Ik heb het aan de muur hangen…

00:13:20.090 --> 00:13:25.012 align:center
…zodat ik niet vergeet waar ik thuishoor,
waar ik vandaan kom.

00:13:27.890 --> 00:13:31.227 align:center
Mijn vader veranderde
van boer in arbeider.

00:13:31.310 --> 00:13:35.064 align:center
Hij dacht: ik kan mijn gezin
een thuis geven.

00:13:36.106 --> 00:13:39.652 align:center
Maar helaas werd m'n vader opgelicht.

00:13:39.735 --> 00:13:44.198 align:center
Dus hij belandde in de gevangenis.

00:13:44.281 --> 00:13:48.494 align:center
En als hij dit met je deelt,
doet hij dat met grote verontwaardiging.

00:13:50.412 --> 00:13:54.208 align:center
Hij had een vrouwelijke advocaat
die hem uit de gevangenis kreeg.

00:13:54.708 --> 00:14:01.173 align:center
En toen hij vrijkwam, vertelde hij me
hoe trots hij was op z'n advocaat.

00:14:03.175 --> 00:14:06.887 align:center
En ik dacht: ik wil ook advocaat worden.

00:14:16.689 --> 00:14:20.442 align:center
Ik had zaken behandeld
van mensen die onwettig gevangen zaten.

00:14:20.526 --> 00:14:22.653 align:center
President Enrique Peña Nieto…

00:14:23.195 --> 00:14:24.738 align:center
…we vragen u:

00:14:24.822 --> 00:14:28.993 align:center
wanneer wordt Julio Cesars lichaam
teruggegeven aan zijn familie?

00:14:29.076 --> 00:14:30.911 align:center
Jullie vermoordden hem. Breng hem terug.

00:14:30.995 --> 00:14:35.040 align:center
Tweeënveertig,
drieënveertig, gerechtigheid.

00:14:36.792 --> 00:14:39.920 align:center
Ik had zaken gedaan
van buitengerechtelijke executies.

00:14:40.004 --> 00:14:42.172 align:center
Ik had zaken van marteling gedaan.

00:14:42.256 --> 00:14:47.177 align:center
Ze openen een onderzoek
voor andere misdaden dan marteling.

00:14:47.261 --> 00:14:48.887 align:center
Ik had zaken gedaan…

00:14:49.763 --> 00:14:53.267 align:center
…van mensen die valselijk waren
beschuldigd van ontvoering.

00:14:53.851 --> 00:14:56.979 align:center
We verzoeken gezinshereniging.

00:14:57.062 --> 00:14:59.773 align:center
Ik had slachtoffers
van seksueel geweld vertegenwoordigd.

00:14:59.857 --> 00:15:03.694 align:center
Ik werk bij het Fray Francisco de Vitoria
Mensenrechtencentrum.

00:15:03.777 --> 00:15:06.780 align:center
En toen vond Lesvy's femicide plaats
op de campus van de UNAM.

00:15:09.366 --> 00:15:12.453 align:center
De vrouw die gisteren opgehangen
aan een telefoonsnoer werd gevonden…

00:15:12.536 --> 00:15:15.789 align:center
…op de hoofdcampus van UNAM was Lesvy.
Ze was 22 jaar.

00:15:15.873 --> 00:15:21.378 align:center
Het staat niet vast of ze is vermoord
of zelfmoord pleegde…

00:15:21.462 --> 00:15:23.380 align:center
…omdat haar lichaam geen letsel vertoonde.

00:15:23.464 --> 00:15:28.844 align:center
Het vreemde is dat ze werd gevonden
met een telefoonsnoer…

00:15:28.928 --> 00:15:34.433 align:center
Dit was de eerste femicidezaak
die ik deed.

00:15:34.516 --> 00:15:40.648 align:center
Lesvy Berlín Rivera Osorio, 22 jaar, is
de jonge vrouw die we vertegenwoordigen.

00:15:41.190 --> 00:15:45.569 align:center
Het OM zei dat het zelfmoord was…

00:15:46.070 --> 00:15:48.697 align:center
…en publiceerde verschillende tweets…

00:15:48.781 --> 00:15:52.117 align:center
…die Lesvy opnieuw
tot slachtoffer maakten.

00:15:54.870 --> 00:16:00.501 align:center
En ik moest de universiteitsautoriteiten
opnieuw onder ogen zien.

00:16:03.420 --> 00:16:05.547 align:center
En er was nog een studentenbeweging…

00:16:05.631 --> 00:16:08.676 align:center
…maar die was anders
dan wat we eerder hadden gezien…

00:16:08.759 --> 00:16:13.430 align:center
…want deze eiste ons recht op leven op.

00:16:22.648 --> 00:16:26.235 align:center
We hebben het onderzoek
perfect uitgevoerd.

00:16:30.781 --> 00:16:36.036 align:center
We presenteerden
ons forensisch-architectuurrapport.

00:16:36.120 --> 00:16:41.291 align:center
We presenteerden een rapport
over de reconstructie van de feiten.

00:16:42.126 --> 00:16:46.964 align:center
En ze bepaalden
dat het inderdaad om femicide ging.

00:16:47.047 --> 00:16:50.175 align:center
Wij waren de enigen…

00:16:50.259 --> 00:16:55.222 align:center
…die vanaf het begin tegen die autoriteit…

00:16:55.305 --> 00:17:01.478 align:center
…en de ambtenaren zeiden dat het
geen zelfmoord was, maar femicide.

00:17:01.562 --> 00:17:04.356 align:center
En vandaag is dat bewezen.

00:17:04.440 --> 00:17:08.110 align:center
Vandaag is de waarheid
aan het licht gekomen. Vandaag…

00:17:08.193 --> 00:17:13.741 align:center
En toen we de hoorzitting verlieten,
waren er moeders van andere slachtoffers.

00:17:15.492 --> 00:17:18.328 align:center
De moeders waren erg opgewonden
en zeiden:

00:17:18.412 --> 00:17:23.459 align:center
'En wanneer krijgt
mijn dochter gerechtigheid?

00:17:23.542 --> 00:17:26.128 align:center
Wanneer krijgen wij gerechtigheid?'

00:17:26.211 --> 00:17:31.383 align:center
Maar ze waren ook hoopvol dat er
gerechtigheid kon komen, en vroegen:

00:17:31.467 --> 00:17:33.802 align:center
'Wanneer krijg ik gerechtigheid?'

00:17:40.476 --> 00:17:41.852 align:center
Natuurlijk was ik blij.

00:17:41.935 --> 00:17:47.399 align:center
Maar toen ik die moeders zag
met zoveel hoop, gerechtigheid eisend…

00:17:49.193 --> 00:17:52.988 align:center
…dacht ik: we zijn nog niet klaar.

00:17:58.869 --> 00:18:03.874 align:center
Gerechtigheid voor een van hen
voelt als gerechtigheid voor hen allemaal.

00:18:03.957 --> 00:18:07.795 align:center
En onrecht voor één voelt hetzelfde.

00:18:09.505 --> 00:18:14.051 align:center
En het waren vrouwen, moeders, studenten…

00:18:14.134 --> 00:18:18.889 align:center
…die de staat onder druk zetten
om toe te geven dat er een crisis was…

00:18:18.972 --> 00:18:21.433 align:center
…en een parket voor femicide te creëren.

00:18:23.477 --> 00:18:26.647 align:center
We geven nu het woord…

00:18:26.730 --> 00:18:31.819 align:center
…aan Ernestina Godoy Ramos,
de procureur-generaal van Mexico-Stad.

00:18:32.319 --> 00:18:37.616 align:center
Als autoriteiten zagen we traag in dat
het geweld dat vrouwenlichamen ervaren…

00:18:37.699 --> 00:18:40.452 align:center
…ons uiteindelijk allemaal zou raken.

00:18:41.703 --> 00:18:44.581 align:center
We willen nu…

00:18:44.665 --> 00:18:49.545 align:center
…een gespecialiseerd parket oprichten,
exclusief gewijd…

00:18:49.628 --> 00:18:52.673 align:center
…aan het onderzoeken
van femicide-delicten.

00:18:53.257 --> 00:18:57.511 align:center
Dit parket moet als missie hebben…

00:18:57.594 --> 00:19:03.725 align:center
Ik vond dat het niet
een bureaucratische afspraak mocht zijn.

00:19:03.809 --> 00:19:08.939 align:center
Het ging niet om wie we kenden,
wie beschikbaar was, enzovoort…

00:19:09.022 --> 00:19:10.774 align:center
…maar het moest open zijn.

00:19:10.858 --> 00:19:13.986 align:center
Daarom werd het
een openbare sollicitatieprocedure.

00:19:16.071 --> 00:19:18.115 align:center
Goedemorgen, raadsman.

00:19:18.198 --> 00:19:22.828 align:center
Dit is het tweede deel
van het wervingsproces…

00:19:22.911 --> 00:19:26.290 align:center
…voor het hoofd van het Parket Femicide.

00:19:27.082 --> 00:19:29.793 align:center
In mijn ogen
moet begeleiding gericht zijn…

00:19:29.877 --> 00:19:36.133 align:center
…op het feit dat de belangrijkste persoon
degene is wiens rechten zijn geschonden…

00:19:37.301 --> 00:19:42.556 align:center
Ik vond vanaf het begin
dat het beste sollicitatiegesprek…

00:19:42.639 --> 00:19:46.143 align:center
…ook na het bekijken
van de documentatie, dat van Sayuri was.

00:19:47.227 --> 00:19:50.647 align:center
Ik kende haar zelf niet.

00:19:50.731 --> 00:19:55.527 align:center
Ik wist dat ze
maatschappelijk werk deed als burger.

00:19:55.611 --> 00:19:57.571 align:center
Dus we spraken haar.

00:19:59.865 --> 00:20:01.992 align:center
Ik had nooit gedacht OvJ te worden.

00:20:03.577 --> 00:20:08.123 align:center
Toen de procureur-generaal me aanwees
als hoofdofficier van justitie femicide…

00:20:08.206 --> 00:20:11.084 align:center
…belde ze me.
Ik was op de hoofdcampus van de UNAM.

00:20:11.168 --> 00:20:14.421 align:center
En ik weet nog dat ik diep ademhaalde…

00:20:14.504 --> 00:20:19.426 align:center
…omdat ik plotseling voelde dat mijn leven
op het punt stond te veranderen.

00:20:19.927 --> 00:20:22.137 align:center
Als we onze blik naar boven richten…

00:20:23.263 --> 00:20:24.514 align:center
…naar macht…

00:20:25.015 --> 00:20:28.852 align:center
…kunnen we alleen kiezen
tussen weerstand bieden…

00:20:28.936 --> 00:20:30.854 align:center
…of in de val lopen…

00:20:31.355 --> 00:20:34.983 align:center
…die beweert dat dingen
van binnenuit veranderd kunnen worden.

00:20:35.651 --> 00:20:40.155 align:center
Hoeveel linksen zijn in deze val gelopen?

00:20:40.239 --> 00:20:43.116 align:center
Ze denken dat als ze ambtenaren worden…

00:20:43.200 --> 00:20:46.328 align:center
…ze iets kunnen doen
om dingen te veranderen.

00:20:46.411 --> 00:20:48.413 align:center
Het tegenovergestelde gebeurt.

00:20:48.497 --> 00:20:50.666 align:center
Macht transformeert ze…

00:20:50.749 --> 00:20:54.628 align:center
…waardoor degenen die ooit
sociale activisten waren…

00:20:54.711 --> 00:20:58.632 align:center
…simpele machtsbureaucraten worden.

00:21:01.301 --> 00:21:06.890 align:center
De taak die ik wil aanpakken…

00:21:06.974 --> 00:21:09.851 align:center
…kan niet door één persoon
worden volbracht.

00:21:09.935 --> 00:21:13.021 align:center
Maar het vereist wel iemand
die het vertrouwen heeft…

00:21:13.105 --> 00:21:15.649 align:center
…en alle benodigde vaardigheden.

00:21:15.732 --> 00:21:19.027 align:center
En dat niet alleen,
maar ook de hoop en overtuiging…

00:21:19.111 --> 00:21:23.490 align:center
…dat we de situatie
waarin we zijn beland kunnen omkeren.

00:21:51.601 --> 00:21:58.608 align:center
Ik werk bij het Openbaar Ministerie omdat
ik geloof dat dingen kunnen veranderen.

00:21:58.692 --> 00:22:05.323 align:center
Maar ongeacht
of die verandering kan gedijen…

00:22:05.407 --> 00:22:11.121 align:center
…geloof ik dat er zaken
en slachtoffers zijn…

00:22:11.204 --> 00:22:15.584 align:center
…die we hier en nu kunnen helpen.

00:22:16.626 --> 00:22:19.087 align:center
En we mogen niet uit het oog verliezen…

00:22:19.588 --> 00:22:24.968 align:center
…waarom we ergens zijn
en wat we zoeken.

00:22:26.136 --> 00:22:29.556 align:center
Ik kwam hier om femicides te onderzoeken.

00:22:31.683 --> 00:22:34.853 align:center
Ik kwam niet voor een baan
of om aanklager te worden.

00:22:36.813 --> 00:22:39.191 align:center
Goedemorgen, Parket Femicide.

00:22:47.783 --> 00:22:51.036 align:center
In de zaak van Joana Esmeralda…

00:22:51.119 --> 00:22:53.705 align:center
…gaf haar man…

00:22:55.832 --> 00:23:00.837 align:center
…zichzelf aan, hij kwam opdagen
bij een politiebureau in de GAM-gemeente…

00:23:00.921 --> 00:23:04.132 align:center
…en zei: 'Ik heb net m'n vrouw vermoord.'

00:23:11.807 --> 00:23:15.894 align:center
Hij vertelde stap voor stap
wat hij had gedaan.

00:23:15.977 --> 00:23:18.230 align:center
Dus we kregen…

00:23:19.481 --> 00:23:21.733 align:center
…het bevel om het lijk te zoeken.

00:23:21.817 --> 00:23:25.529 align:center
Dit is het ravijn. Dit moet de plek zijn.

00:23:26.696 --> 00:23:29.616 align:center
Hier is waar hij haar
erin probeerde te gooien.

00:23:31.159 --> 00:23:35.831 align:center
GA NAAR DE PLAATS DELICT

00:23:36.415 --> 00:23:43.171 align:center
De verdachte zei dat hij het slachtoffer
in stukken gehakt had, naar 't riool ging…

00:23:43.255 --> 00:23:45.924 align:center
…en daar haar ledematen heeft weggegooid.

00:23:48.218 --> 00:23:52.514 align:center
Betsy, wanneer eindigt de detentieperiode
voor de gedetineerde?

00:23:53.098 --> 00:23:54.641 align:center
15.45…

00:23:56.226 --> 00:23:57.185 align:center
…tot 18.45 uur?

00:23:57.269 --> 00:23:59.604 align:center
Verplaatsen we hem om elf uur?
-Bedankt.

00:24:00.605 --> 00:24:04.151 align:center
Ze gaven het Parket Femicide toestemming…

00:24:05.819 --> 00:24:11.074 align:center
…om ter plaatse in te grijpen,
in de buurt van Río de los Remedios.

00:24:23.086 --> 00:24:26.173 align:center
WIJK TICOMÁN

00:24:43.940 --> 00:24:46.735 align:center
We zijn hier geboren.

00:24:48.653 --> 00:24:52.240 align:center
Hier groeide m'n zus op, ging ze
naar school, bracht ze haar jeugd door.

00:24:52.324 --> 00:24:55.660 align:center
Het gebeurde allemaal in deze buurt.

00:25:01.374 --> 00:25:05.295 align:center
Het is een gevaarlijk gebied.
Ik denk dat het een rosse buurt is.

00:25:05.378 --> 00:25:08.048 align:center
Er is veel criminaliteit.

00:25:08.131 --> 00:25:09.925 align:center
Het is er nu echt gevaarlijk.

00:25:19.226 --> 00:25:22.395 align:center
Zij was degene
die onze familie bijeen hield.

00:25:22.896 --> 00:25:27.025 align:center
Omdat ze de oudste was, was ze als
een tweede moeder voor ons allemaal.

00:25:27.108 --> 00:25:29.277 align:center
JOANA ESMERALDA'S ZUS

00:25:29.361 --> 00:25:31.655 align:center
Als we jarig waren, bijvoorbeeld…

00:25:31.738 --> 00:25:36.785 align:center
…verkleedde ze zich als clown
en vertelde grappen.

00:25:36.868 --> 00:25:40.080 align:center
We waren net haar eerste kinderen.

00:25:40.163 --> 00:25:42.040 align:center
Later had ze haar eigen gezin.

00:25:43.458 --> 00:25:46.962 align:center
Ik heb deze gemaakt.
De laatste foto's van haar met m'n oma.

00:25:49.923 --> 00:25:51.591 align:center
M'n moeder was erg lief.

00:25:51.675 --> 00:25:55.178 align:center
Voor mij was m'n moeder
m'n hele wereld, m'n beste vriendin…

00:25:55.720 --> 00:25:57.722 align:center
…degene aan wie ik alles vertelde.

00:25:59.099 --> 00:26:02.018 align:center
Ik zou kunnen zeggen
dat ik haar de beste moeder vind.

00:26:02.727 --> 00:26:04.604 align:center
Ze was er altijd voor ons.

00:26:06.064 --> 00:26:08.191 align:center
Voor mijn zus waren haar dochters alles.

00:26:11.027 --> 00:26:14.406 align:center
Die ochtend had ze haar dochter
niet naar school gebracht.

00:26:14.906 --> 00:26:19.327 align:center
En ik vond het vreemd,
omdat ze erg verantwoordelijk was.

00:26:20.704 --> 00:26:24.082 align:center
M'n moeder vertelde me
dat m'n zus niet was komen opdagen.

00:26:27.502 --> 00:26:30.463 align:center
We hadden al tekenen van geweld gezien.

00:26:31.798 --> 00:26:35.510 align:center
Ze verliet hem niet uit angst
dat haar dochters haar werden afgenomen.

00:27:19.846 --> 00:27:22.057 align:center
We gingen aangifte doen…

00:27:22.140 --> 00:27:25.268 align:center
…omdat we vermoedden
dat hij haar kwaad had gedaan.

00:27:25.352 --> 00:27:29.272 align:center
Een van m'n zussen
had haar al eens opgesloten gevonden.

00:27:29.356 --> 00:27:33.818 align:center
Ze gaf geen antwoord
en er was geen teken dat ze in orde was.

00:27:33.902 --> 00:27:35.362 align:center
Er was dus iets mis.

00:27:35.862 --> 00:27:38.615 align:center
Zo hebben we besloten om aangifte te doen.

00:27:49.501 --> 00:27:53.338 align:center
Tot een van m'n zussen
die thuis was gebleven, me belde…

00:27:53.421 --> 00:27:56.007 align:center
…en zei dat er
politieagenten waren gekomen.

00:27:56.716 --> 00:28:01.179 align:center
Dat hij zichzelf had aangegeven
en zei dat hij z'n vrouw vermoord had.

00:28:03.765 --> 00:28:06.726 align:center
Geef uw verklaring vanuit uw stoel.

00:28:06.810 --> 00:28:09.270 align:center
Wat hebt u te zeggen
over deze feiten, Juan?

00:28:09.854 --> 00:28:12.691 align:center
Het was bij m'n familielid thuis.

00:28:12.774 --> 00:28:14.567 align:center
Ik besloot haar te doden.

00:28:14.651 --> 00:28:18.363 align:center
Hoe deed u dat?
-Met een scherp wapen.

00:28:19.364 --> 00:28:21.366 align:center
Wat deed u daarna?

00:28:21.866 --> 00:28:27.163 align:center
Ik heb de boel schoongemaakt.
Ik heb al het bewijs verwijderd.

00:28:27.247 --> 00:28:30.333 align:center
Ik heb het bloed schoongemaakt,
het bewijs opgeruimd.

00:28:30.834 --> 00:28:31.709 align:center
Juist.

00:28:32.794 --> 00:28:35.630 align:center
Deze persoon kwam naar de zitting…

00:28:35.714 --> 00:28:39.259 align:center
…om te vertellen
hoe hij Joana had vermoord…

00:28:39.342 --> 00:28:43.555 align:center
…en dat hij dat had gedaan omdat…

00:28:43.638 --> 00:28:48.393 align:center
…volgens zijn verklaring,
ze hem ontrouw was geweest.

00:28:48.476 --> 00:28:55.400 align:center
Hij hoopte dat de rechter
dit als rechtvaardiging zou beschouwen…

00:28:55.483 --> 00:28:58.987 align:center
…in de hoop dat het reden
was om een misdaad uit te sluiten.

00:28:59.487 --> 00:29:01.197 align:center
Het kwam door ontrouw…

00:29:01.281 --> 00:29:04.159 align:center
…dat ik besloot deze persoon
van het leven te beroven.

00:29:04.242 --> 00:29:06.828 align:center
Ze luisterde niet. Ik wilde het goedmaken.

00:29:06.911 --> 00:29:10.290 align:center
Maar ze weigerde botweg.
Daarom deed ik het, edelachtbare.

00:29:10.373 --> 00:29:11.458 align:center
Dat was het.

00:29:13.418 --> 00:29:17.755 align:center
Mam zei dat ze niet verder wilde met hem.
Deze keer wist ze het zeker.

00:29:18.923 --> 00:29:22.927 align:center
Hij zei dat ze
niet konden scheiden. Hij zei:

00:29:23.011 --> 00:29:26.014 align:center
'Je moeder kan me niet verlaten,
God heeft ons voor elkaar gemaakt.

00:29:26.097 --> 00:29:30.185 align:center
En we zijn getrouwd, dus ze is van mij.
Ze is mijn vrouw.'

00:29:30.852 --> 00:29:33.146 align:center
Dat heeft alles getriggerd.

00:29:38.109 --> 00:29:43.198 align:center
Dus we deden de interventie
bij Joana's huis.

00:29:47.076 --> 00:29:48.703 align:center
RAPPORT
HUISZOEKINGSBEVEL

00:29:49.245 --> 00:29:51.206 align:center
HUISZOEKINGSBEVEL

00:29:52.373 --> 00:29:55.877 align:center
Eerst klopte de politie op de deur.

00:29:55.960 --> 00:29:58.421 align:center
De openbaar aanklager zei hardop:

00:29:58.505 --> 00:30:02.050 align:center
'We komen hier onderzoek doen
namens het Openbaar Ministerie.

00:30:02.133 --> 00:30:06.095 align:center
Geef ons toegang tot het terrein.'

00:30:06.179 --> 00:30:07.639 align:center
Ze deden de deur open.

00:30:13.269 --> 00:30:16.397 align:center
Er waren verschillende documenten…

00:30:17.273 --> 00:30:21.277 align:center
…papieren, posters op de muren.

00:30:21.361 --> 00:30:27.450 align:center
Ik weet nog dat er
een poster was met de tekst:

00:30:27.534 --> 00:30:31.204 align:center
'Ik zal van je houden.
Ik zal altijd voor je zorgen', enzovoort.

00:30:31.788 --> 00:30:33.414 align:center
Het was schokkend…

00:30:33.498 --> 00:30:37.710 align:center
…als je weet waarom je daar bent
en je al die dingen ziet.

00:30:39.671 --> 00:30:43.341 align:center
We vonden teksten van Joana zelf.

00:30:43.424 --> 00:30:47.846 align:center
Er was een brief waarin het slachtoffer
zei dat ze uit elkaar moesten gaan…

00:30:47.929 --> 00:30:51.766 align:center
…dat ze niks met hem te maken wilde hebben
en hij de meubels kon verkopen…

00:30:51.850 --> 00:30:54.561 align:center
…en hun dochters het geld kon geven
als hij wilde.

00:31:00.775 --> 00:31:04.070 align:center
We moesten elke kamer doorzoeken…

00:31:04.946 --> 00:31:11.411 align:center
…om te vinden waar deze man
Joana precies om het leven had gebracht.

00:31:11.494 --> 00:31:15.790 align:center
Zoeken naar bloedvlekken met luminol.
Luminol aanbrengen.

00:31:16.875 --> 00:31:20.003 align:center
En dan heb je een plaats delict…

00:31:20.086 --> 00:31:24.132 align:center
…en kun je vaststellen waar 't is gebeurd,
of zijn bloed er is of niet.

00:31:24.215 --> 00:31:27.093 align:center
Het is niet genoeg
dat hij zichzelf aangeeft.

00:31:27.176 --> 00:31:32.265 align:center
We hebben bewijsmateriaal nodig,
wetenschappelijke en technische gegevens.

00:31:34.183 --> 00:31:37.604 align:center
De forensisch deskundigen
hadden toen weinig luminol en zeiden:

00:31:37.687 --> 00:31:41.899 align:center
'Jullie moeten ons vertellen
waar we de luminol aanbrengen.'

00:31:41.983 --> 00:31:45.069 align:center
Dus als er niets uit kwam,
zou het onze schuld zijn…

00:31:45.153 --> 00:31:46.988 align:center
…omdat wij ze de plek aanwezen.

00:31:49.574 --> 00:31:54.370 align:center
Hij zei: 'Hier is een bed en wat kleren.
Laten we het hier aanbrengen.'

00:31:59.584 --> 00:32:01.586 align:center
Deze test is speciaal…

00:32:01.669 --> 00:32:05.048 align:center
…omdat dit bloed
niet zichtbaar is voor het menselijk oog.

00:32:05.131 --> 00:32:08.301 align:center
Ze maken de plaats delict
opzettelijk schoon.

00:32:08.384 --> 00:32:10.386 align:center
Dus lijkt er niets te zijn.

00:32:10.470 --> 00:32:13.640 align:center
Maar als we luminol gebruiken…

00:32:13.723 --> 00:32:17.518 align:center
…kunnen we zien of er
op enig moment bloed was.

00:32:24.984 --> 00:32:28.237 align:center
Luminol reageert
met het ijzer in het bloed…

00:32:28.321 --> 00:32:30.907 align:center
…en vormt een chemoluminescentie.

00:32:30.990 --> 00:32:33.785 align:center
Het blauwe licht dat die produceert…

00:32:33.868 --> 00:32:38.915 align:center
…is een positieve waarde
voor bloeddetectie.

00:32:44.963 --> 00:32:46.798 align:center
Wat we zagen was indrukwekkend.

00:32:46.881 --> 00:32:53.054 align:center
Alsof de luminescentie je vertelt:
'Zo is het gebeurd.'

00:32:53.137 --> 00:32:55.598 align:center
Er waren sleepsporen.

00:32:55.682 --> 00:32:57.308 align:center
De hele kamer…

00:32:57.850 --> 00:33:00.478 align:center
Lichtte op.
-…lichtte op, letterlijk.

00:33:00.978 --> 00:33:05.191 align:center
Op basis van dat bewijs,
bepaalden we de plaats delict.

00:33:05.274 --> 00:33:08.486 align:center
Maar het belangrijkst voor ons
van die hoorzitting…

00:33:08.569 --> 00:33:11.114 align:center
…en verder contact met de verdachte…

00:33:11.197 --> 00:33:14.575 align:center
…was dat hij ons informatie zou geven
over waar…

00:33:15.410 --> 00:33:17.120 align:center
…Joana's stoffelijk overschot was.

00:33:17.203 --> 00:33:19.706 align:center
Waar gooide u
het stoffelijk overschot weg?

00:33:19.789 --> 00:33:21.499 align:center
In Río de los Remedios.

00:33:23.751 --> 00:33:26.379 align:center
Wat deed u met de zaag en het mes?

00:33:26.462 --> 00:33:29.257 align:center
Hetzelfde, Ik heb ze in de rivier gegooid.

00:33:29.841 --> 00:33:33.886 align:center
Diezelfde avond.
Het gebeurde allemaal 's nachts.

00:33:35.555 --> 00:33:38.391 align:center
Wie hielp u?
-Ik was alleen, niemand hielp me.

00:33:38.474 --> 00:33:43.604 align:center
Ik ben er drie keer geweest
om me van al het bewijs te ontdoen.

00:33:48.067 --> 00:33:51.612 align:center
Hij verklaarde ook de stoffelijke resten
bij zijn huis te hebben gedumpt…

00:33:51.696 --> 00:33:56.492 align:center
…wat betekent dat hij de straat op ging
en op een gegeven moment een hoek omsloeg…

00:33:56.576 --> 00:34:00.163 align:center
…stroomopwaarts ging
en ze er daar in gooide.

00:34:06.335 --> 00:34:09.255 align:center
Het onderzoeksteam
zocht ook stoffelijk overschot…

00:34:09.338 --> 00:34:14.218 align:center
…langs de rivieroevers,
maar zonder succes.

00:34:14.302 --> 00:34:17.388 align:center
DE ZOEKTOCHT EINDIGT
IN EEN NEGATIEF RESULTAAT

00:34:17.472 --> 00:34:20.975 align:center
Ik zei tegen de commissaris:
'We moeten terug.'

00:34:21.058 --> 00:34:25.188 align:center
Die zei: 'Het wordt hoogwater.
We zullen nu vast niets vinden.'

00:34:29.984 --> 00:34:32.320 align:center
Ik zei: 'We moeten alle opties uitputten.'

00:34:33.362 --> 00:34:36.991 align:center
We verzamelden een team om te gaan zoeken.

00:34:37.658 --> 00:34:42.330 align:center
In de rivier is enorm veel afval.
Het was als…

00:34:42.413 --> 00:34:45.458 align:center
Een speld in een hooiberg zoeken.
-Precies.

00:34:45.541 --> 00:34:49.337 align:center
Afhankelijk van het gebied
zijn er verschillende zoekmanieren.

00:34:49.420 --> 00:34:55.843 align:center
In dit geval, omdat het een open veld is,
gebruikten we de kwadrantenmethode.

00:34:55.927 --> 00:35:02.100 align:center
Dus we zochten in een kwadrant,
en als we klaar met zoeken waren…

00:35:02.183 --> 00:35:06.437 align:center
…gingen we naar een ander kwadrant
om zo het hele gebied te bestrijken.

00:35:09.065 --> 00:35:13.736 align:center
Er is een gebied op een helling
waar je voorzichtig omlaag moet.

00:35:13.820 --> 00:35:17.031 align:center
Daar vond Brenda
een van Esmeralda's armen.

00:35:22.286 --> 00:35:25.123 align:center
Ik zag iets wat op een witte doek leek.

00:35:25.623 --> 00:35:29.836 align:center
Er zaten veel vliegjes in.

00:35:29.919 --> 00:35:35.716 align:center
En dat geeft aan dat er iets actiefs is.

00:35:36.509 --> 00:35:37.760 align:center
Het was haar hand.

00:35:37.844 --> 00:35:42.807 align:center
LINKER BOVENLEDEN (ARM, HAND)

00:35:43.224 --> 00:35:45.434 align:center
Die werd gevonden op de rivieroever.

00:35:45.518 --> 00:35:48.020 align:center
Dus dat was het eerste…

00:35:50.189 --> 00:35:56.279 align:center
…teken of referentiepunt
om verder te zoeken.

00:35:56.779 --> 00:35:58.156 align:center
We waren blij.

00:35:58.239 --> 00:36:00.783 align:center
We hadden een WhatsApp-groep…

00:36:00.867 --> 00:36:04.829 align:center
…waarin we meldden:
'We hebben een arm gevonden.'

00:36:04.912 --> 00:36:11.210 align:center
Op een gegeven moment zeiden sommigen:
'We hebben genoeg stoffelijk overschot.'

00:36:11.294 --> 00:36:15.506 align:center
We waren erg koppig
over het voortzetten van de zoektocht.

00:36:16.090 --> 00:36:19.510 align:center
We vroegen de brandweer
en de Zorros om hulp.

00:36:19.594 --> 00:36:23.181 align:center
We wilden om een boot vragen…

00:36:23.264 --> 00:36:26.142 align:center
…om de rivier op te gaan.

00:36:27.393 --> 00:36:29.228 align:center
Ik sta daar, achterin.

00:36:29.729 --> 00:36:35.985 align:center
Dus ze gebruikten hun riemen
en een touw om af te dalen.

00:36:42.950 --> 00:36:46.579 align:center
Het water kwam bijna tot aan hun borst.

00:36:47.788 --> 00:36:50.541 align:center
De stank was ook erg sterk.

00:36:53.502 --> 00:36:56.380 align:center
Ik denk dat zelfs
de meest sceptische teamleden…

00:36:56.964 --> 00:37:01.552 align:center
…meegesleept werden
en meer betrokken en enthousiast raakten…

00:37:01.636 --> 00:37:04.513 align:center
…over de mogelijkheid
alle resten te vinden.

00:37:10.811 --> 00:37:15.232 align:center
Mensen zien het wanneer je iets doet
omdat je erin geïnteresseerd bent.

00:37:15.316 --> 00:37:18.861 align:center
Dat enthousiasme
en die overtuiging is aanstekelijk.

00:37:18.945 --> 00:37:23.115 align:center
Dat je dit niet alleen doet
om een formulier in te vullen.

00:37:25.076 --> 00:37:29.330 align:center
We voerden
nog drie zoektochten uit op de rivier.

00:37:37.004 --> 00:37:42.093 align:center
Een van de teamleden daalde af
naar de rivier en zei: 'Daar is het been.'

00:37:42.802 --> 00:37:45.554 align:center
Alle teamleden werden opgeroepen.

00:37:45.638 --> 00:37:47.682 align:center
Experts en brandweerlieden
gingen erheen…

00:37:47.765 --> 00:37:52.853 align:center
…en ze bevestigden dat het inderdaad
de hele dij en het been was.

00:37:55.690 --> 00:37:59.860 align:center
RECHTER MENSELIJK SEGMENT
(DIJ, BEEN EN VOET)

00:37:59.944 --> 00:38:01.237 align:center
En daar was ze.

00:38:02.113 --> 00:38:05.491 align:center
We hadden haar eindelijk
helemaal gevonden.

00:38:06.242 --> 00:38:09.495 align:center
ONTBREKENDE LEDEMATEN

00:38:09.578 --> 00:38:13.916 align:center
En we waren erg blij…

00:38:14.583 --> 00:38:17.545 align:center
…omdat we klaar waren.

00:38:22.925 --> 00:38:26.679 align:center
Toen gaven we onszelf een applaus
en namen een groepsfoto.

00:38:33.269 --> 00:38:37.857 align:center
Toen gingen we de familie zoeken…

00:38:37.940 --> 00:38:43.404 align:center
…en vertelden ze
dat we haar hele lichaam hadden gevonden.

00:38:44.864 --> 00:38:48.034 align:center
Toen zei ik: 'Deze man
heeft niet gewonnen.'

00:38:48.534 --> 00:38:49.910 align:center
Hij won niet helemaal.

00:38:49.994 --> 00:38:51.996 align:center
Want hij wilde…

00:38:52.079 --> 00:38:54.874 align:center
…Esmeralda zelfs in de dood verslaan.

00:38:54.957 --> 00:38:58.586 align:center
Zodat ze niet waardig kon zijn
in haar dood…

00:38:58.669 --> 00:39:01.172 align:center
…noch voor haar familie of haar kinderen.

00:39:01.255 --> 00:39:03.215 align:center
Die overwinning kreeg hij niet.

00:39:03.299 --> 00:39:07.345 align:center
Zij is Joana Esmeralda. En vandaag
hebben we haar lichaam gevonden.

00:39:07.845 --> 00:39:10.014 align:center
En het was heel erg mooi.

00:39:13.309 --> 00:39:14.643 align:center
41 JAAR OUD.

00:39:30.117 --> 00:39:31.786 align:center
Ik was in shock.

00:39:31.869 --> 00:39:34.997 align:center
Ik rouwde niet zoals ik had moeten doen.

00:39:35.498 --> 00:39:40.294 align:center
Ik was toen verdoofd,
omdat ik me meer bezig hield…

00:39:40.377 --> 00:39:43.339 align:center
…met de vraag
of er gerechtigheid kwam of niet.

00:39:43.422 --> 00:39:46.342 align:center
Daar maakte ik me meer zorgen over.

00:39:57.520 --> 00:39:59.188 align:center
Liz, goedemorgen.

00:39:59.730 --> 00:40:01.482 align:center
Allereerst…

00:40:03.526 --> 00:40:08.322 align:center
…vinden we het heel erg
wat er met Joana is gebeurd.

00:40:08.406 --> 00:40:11.659 align:center
En, zoals we je eerder vertelden…

00:40:11.742 --> 00:40:16.580 align:center
…hebben we ons geconcentreerd
op de zoektocht.

00:40:16.664 --> 00:40:23.546 align:center
En gelukkig hebben we
al haar stoffelijke resten. Dus…

00:40:23.629 --> 00:40:26.882 align:center
Sorry, ik doe mijn mondkapje even af.
-Ja, ga je gang.

00:40:28.676 --> 00:40:29.802 align:center
Goed.

00:40:30.636 --> 00:40:36.976 align:center
We wilden Joana Esmeralda's stoffelijk
overschot vinden en in waarde herstellen…

00:40:37.059 --> 00:40:39.061 align:center
…en teruggeven aan haar familie…

00:40:39.145 --> 00:40:43.023 align:center
…zodat ze met haar gehele lichaam
kan rusten in vrede.

00:40:52.700 --> 00:40:58.372 align:center
Ik geloof dat alles wat kan definiëren
wat een femicide is in dit land…

00:40:58.455 --> 00:41:00.583 align:center
…in deze zaak wordt samengevat.

00:41:04.253 --> 00:41:07.590 align:center
Alles is er,
een geschiedenis van familiemishandeling…

00:41:07.673 --> 00:41:09.842 align:center
…kinderen die wees worden…

00:41:09.925 --> 00:41:12.761 align:center
…een man die het lichaam
van een vrouw als afval behandelt…

00:41:12.845 --> 00:41:15.264 align:center
…en vindt dat zijn gedrag
gerechtvaardigd is.

00:41:15.347 --> 00:41:20.603 align:center
Hij denkt dat hij Esmeralda bezit,
hij beschouwt haar als zijn eigendom.

00:41:20.686 --> 00:41:24.231 align:center
Wat we deden was
het principe van grondigheid volgen…

00:41:24.732 --> 00:41:27.234 align:center
…en onze plicht om haar te zoeken.

00:41:27.318 --> 00:41:30.488 align:center
Dat hebben we gedaan.
Meer dan aannames maken of zeggen:

00:41:30.571 --> 00:41:33.491 align:center
'Ze is er vast niet.
We vinden haar niet, het is te laat.'

00:41:51.884 --> 00:41:54.720 align:center
We plaatsen de resten in de kist,
doen hem dicht…

00:41:54.803 --> 00:41:56.764 align:center
…en geven u tijd om afscheid te nemen.

00:41:56.847 --> 00:42:00.726 align:center
Zeg ons wanneer we terug moeten komen
om het graf te bedekken.

00:42:00.809 --> 00:42:02.019 align:center
Oké? Goed.

00:42:02.102 --> 00:42:04.146 align:center
Laat me erdoor, alsjeblieft.

00:42:04.230 --> 00:42:06.524 align:center
Het lijkt goed zo.

00:42:06.607 --> 00:42:11.362 align:center
Laten we de familie
wat privacy geven, alsjeblieft.

00:42:11.445 --> 00:42:13.239 align:center
Ze laten ons weten wanneer.

00:42:28.587 --> 00:42:31.757 align:center
Toen m'n moeder stierf,
wilde ik niet meer verder.

00:42:31.840 --> 00:42:35.844 align:center
Zonder mijn moeder
vond ik geen reden om verder te leven.

00:42:35.928 --> 00:42:38.055 align:center
Ik wilde niet…

00:42:39.056 --> 00:42:40.891 align:center
…op deze wereld blijven.

00:42:43.894 --> 00:42:46.021 align:center
Ik wilde gewoon dood.

00:42:46.564 --> 00:42:49.608 align:center
Maar toen werd m'n zusje boos en zei:

00:42:49.692 --> 00:42:54.113 align:center
'Als jij er niet bent, wat moet ik dan?
Ik heb geen vader of moeder meer.

00:42:54.613 --> 00:42:56.198 align:center
Wat moet ik zonder jou?'

00:42:56.949 --> 00:42:59.868 align:center
Toen reageerde ik en zei: 'Dat is zo.

00:42:59.952 --> 00:43:02.621 align:center
Ik denk aan mijn verdriet,
maar niet aan 't hare.'

00:43:02.705 --> 00:43:07.001 align:center
En ze was erg jong.
Ze was tien toen haar moeder stierf.

00:43:07.543 --> 00:43:10.504 align:center
Toen ze dat zei, dacht ik:
ik moet in actie komen.

00:43:10.587 --> 00:43:12.298 align:center
Hoeveel pijn het ook doet…

00:43:12.923 --> 00:43:15.593 align:center
…ik moet mijn pijn opzij zetten
om haar te begrijpen…

00:43:16.176 --> 00:43:18.429 align:center
…zodat we samen verder kunnen.'

00:43:28.731 --> 00:43:30.441 align:center
Ik ben de voogd van m'n zus.

00:43:30.524 --> 00:43:32.484 align:center
Dus de enige baan die ik vond…

00:43:32.568 --> 00:43:35.738 align:center
…met geschikte werktijden,
was als kamermeisje in de nachtploeg…

00:43:35.821 --> 00:43:38.616 align:center
…zodat ik 's middags
bij m'n zusje kan zijn.

00:43:45.831 --> 00:43:48.292 align:center
Ik denk dat gerechtigheid betekent…

00:43:49.627 --> 00:43:53.505 align:center
Op de een of andere manier
heeft het te maken met eerlijkheid…

00:43:53.589 --> 00:43:55.799 align:center
….met mensen geven wat ze verdienen.

00:43:58.302 --> 00:44:01.722 align:center
Hoewel het even duurde,
kreeg m'n moeder gerechtigheid.

00:44:01.805 --> 00:44:04.850 align:center
Het duurde zo'n twee jaar
om hem te veroordelen…

00:44:04.933 --> 00:44:07.478 align:center
…maar hij kreeg een eerlijke straf.

00:44:09.271 --> 00:44:12.483 align:center
Zonder kans om binnenkort
voorwaardelijk vrij te komen.

00:44:12.566 --> 00:44:15.486 align:center
En ze namen
alle rechten die hij over ons had af…

00:44:15.569 --> 00:44:17.404 align:center
…over zowel mijn zusje als mij.

00:44:21.950 --> 00:44:24.328 align:center
We gaan naar de volgende zaak.

00:44:24.411 --> 00:44:28.499 align:center
Ja, edelachtbare. We verzoeken
dat de verdachte wordt vervolgd.

00:44:29.083 --> 00:44:32.211 align:center
Juan Gómez Pérez wordt officieel vervolgd…

00:44:32.294 --> 00:44:35.923 align:center
…na schuldig bevonden te zijn
aan de misdaad…

00:44:36.006 --> 00:44:39.676 align:center
…als dader van wat
door de wet gedefinieerd is als femicide…

00:44:39.760 --> 00:44:42.846 align:center
…van het slachtoffer…

00:44:47.768 --> 00:44:52.564 align:center
GÓMEZ PÉREZ JUAN
VEROORDEELD TOT 70 JAAR

00:44:52.648 --> 00:44:55.901 align:center
Het was een les voor iedereen.
Het was een opluchting…

00:44:55.984 --> 00:45:01.740 align:center
…in termen van gerechtigheid, waardigheid
en herinnering, en een moment van trots…

00:45:01.824 --> 00:45:07.162 align:center
…wat ook iets is dat degenen
die deze taken uitvoeren moeten voelen.

00:45:09.623 --> 00:45:13.001 align:center
Dankzij het team. Dit is teamwerk.

00:45:20.050 --> 00:45:24.972 align:center
Als ik me afvraag wat het betekent
om een vrouw te zijn in Mexico…

00:45:25.055 --> 00:45:27.808 align:center
…denk ik aan hen allemaal…

00:45:27.891 --> 00:45:33.939 align:center
…aan al die vrouwen waarvan ik weet
dat ze niet zullen opgeven…

00:45:34.022 --> 00:45:39.027 align:center
…die gerechtigheid blijven eisen.

00:45:40.112 --> 00:45:46.243 align:center
Deze vrouwen bouwen, wij bouwen,
op verschillende gebieden…

00:45:46.326 --> 00:45:50.497 align:center
…aan de wereld waarin we willen leven.

00:45:53.959 --> 00:45:55.335 align:center
De tijd verstreek…

00:45:55.419 --> 00:45:58.130 align:center
…maar ik wilde niet
dat mijn moeders leven vergeefs was…

00:45:58.213 --> 00:46:00.507 align:center
…want het was haar droom
dat ik afstudeerde.

00:46:01.258 --> 00:46:03.135 align:center
Dus ik ging door met studeren.

00:46:03.218 --> 00:46:07.431 align:center
Ik voel nog steeds veel pijn en
dat zal blijven, maar ik blijf studeren.

00:46:07.931 --> 00:46:11.351 align:center
Ik studeer rechten. Ik werk en studeer.

00:46:13.812 --> 00:46:18.233 align:center
Met m'n salaris
kan ik de huur en internet betalen.

00:46:18.317 --> 00:46:21.403 align:center
Ik zorg ervoor dat m'n zusje
alles heeft voor school.

00:46:26.783 --> 00:46:31.705 align:center
Gerechtigheid voor één vrouw
voelt als gerechtigheid voor alle vrouwen.

00:46:31.788 --> 00:46:35.709 align:center
En onrecht voor één vrouw voelt hetzelfde.

00:46:37.294 --> 00:46:38.504 align:center
Dus…

00:46:39.797 --> 00:46:41.048 align:center
…we moeten werken.

00:46:47.137 --> 00:46:49.640 align:center
Na wat ik heb meegemaakt
wil ik OvJ worden.

00:46:49.723 --> 00:46:52.100 align:center
Vroeger wilde ik een andere studie doen…

00:46:52.184 --> 00:46:55.229 align:center
…maar nu wil ik
bij het Openbaar Ministerie werken…

00:46:55.729 --> 00:47:00.817 align:center
…als aanklager gericht op femicidezaken.

00:47:02.611 --> 00:47:07.366 align:center
Zo zal de pijn die ik voel
me helpen me in te leven in de families.

00:47:07.449 --> 00:47:11.912 align:center
Na wat ik heb meegemaakt,
kan ik begrijpen wat ze doormaken.

00:47:21.421 --> 00:47:24.132 align:center
Ik weet nog dat we naar de dierentuin
in Chapultepec gingen.

00:47:24.216 --> 00:47:26.343 align:center
M'n zus hield erg van dieren.

00:47:26.927 --> 00:47:28.929 align:center
Mijn nichtjes waren erg jong.

00:47:29.012 --> 00:47:32.850 align:center
Dus we namen ze vaak mee op de boten.

00:47:41.984 --> 00:47:45.487 align:center
M'n moeder kocht zo een voor me
toen ik klein was.

00:47:45.571 --> 00:47:49.658 align:center
Het waren net huisdieren, weet je nog?
Je sleepte ze zo rond.

00:47:56.248 --> 00:47:58.333 align:center
Gerechtigheid is de beste therapie.

00:48:00.127 --> 00:48:02.337 align:center
Gerechtigheid doet mensen goed.

00:48:03.255 --> 00:48:07.759 align:center
Ze zijn niet meer geobsedeerd
door de misdaad, malen er niet meer over.

00:48:07.843 --> 00:48:11.888 align:center
Ze zetten hun leven niet in de wacht
om bij het parket te zijn.

00:49:10.906 --> 00:49:11.907 align:center
O.

00:49:12.950 --> 00:49:14.618 align:center
Er wordt een misdaad gemeld.

00:49:17.037 --> 00:49:18.955 align:center
Voor commando- en loginformatie…

00:49:19.039 --> 00:49:22.000 align:center
…patrouille-eenheid 6822
in de buitenwijken van Benito Juárez…

00:49:22.084 --> 00:49:26.338 align:center
…wijk del Valle, meldt een code 33
in het restaurant Suntory.

00:49:27.881 --> 00:49:29.424 align:center
Verwittig de basis van een 5.

00:53:02.721 --> 00:53:07.726 align:center
Vertaling: Yvonne Conradi
5.