WEBVTT

00:00:15.348 --> 00:00:19.227 align:center
PROKURATURA GENERALNA
DYSTRYKTU FEDERALNEGO

00:00:19.894 --> 00:00:25.984 align:center
W 2020 roku w Meksyku
zamordowano 3748 kobiet.

00:00:27.944 --> 00:00:31.531 align:center
Spośród tych zbrodni
2801 określa się jako celowe zabójstwo,

00:00:31.614 --> 00:00:34.951 align:center
a 947 jako kobietobójstwo.

00:00:40.623 --> 00:00:41.916 align:center
Abyśmy jako kobiety

00:00:42.000 --> 00:00:45.879 align:center
doczekały się sprawiedliwości
wobec przemocy,

00:00:45.962 --> 00:00:47.797 align:center
musimy się zjednoczyć.

00:00:49.382 --> 00:00:53.470 align:center
Musimy mieć świadomość,
że potrzebujemy się nawzajem.

00:00:54.387 --> 00:00:59.934 align:center
Sayuri Herrera została mianowana
szefową jednostki ds. kobietobójstw

00:01:00.018 --> 00:01:02.771 align:center
przy Prokuraturze Generalnej
Miasta Meksyk.

00:01:02.854 --> 00:01:06.858 align:center
Prokuratorka ogłosiła swoją nową funkcję
w mediach społecznościowych.

00:01:06.941 --> 00:01:10.445 align:center
Prawniczka i aktywistka walcząca
z nierównościami społecznymi.

00:01:10.528 --> 00:01:11.863 align:center
Nietypowy profil.

00:01:12.363 --> 00:01:17.202 align:center
Oczywiście, że bałam się
decyzji o zostaniu prokuratorką.

00:01:17.285 --> 00:01:21.664 align:center
Pomyślałam jednak,
że ktoś musi się tego podjąć.

00:01:21.748 --> 00:01:25.835 align:center
Nominacja pani mecenas
Sayuri Herrery Román ma na celu

00:01:25.919 --> 00:01:30.048 align:center
stworzenie nowego modelu
walki ze zbrodniami wobec kobiet

00:01:30.131 --> 00:01:32.300 align:center
i z bezkarnością ich sprawców.

00:01:32.801 --> 00:01:35.386 align:center
Mogła to zrobić każda inna kobieta.

00:01:36.346 --> 00:01:38.848 align:center
Ale poczułam, że to muszę być ja.

00:01:40.809 --> 00:01:42.852 align:center
Warto się zastanowić:

00:01:43.353 --> 00:01:49.317 align:center
skoro znamy opisy czynów zabronionych,
mamy protokoły i prokuratorów,

00:01:49.400 --> 00:01:53.238 align:center
dlaczego nadal panuje bezkarność?

00:01:53.321 --> 00:01:55.615 align:center
PROKURATURA GENERALNA
MIASTO MEKSYK

00:02:30.859 --> 00:02:35.405 align:center
PROKURATORKA

00:02:40.201 --> 00:02:43.079 align:center
MIASTO MEKSYK

00:03:00.263 --> 00:03:03.975 align:center
JEDNOSTKA PROKURATURY DS. KOBIETOBÓJSTW

00:03:05.143 --> 00:03:08.605 align:center
Kobietobójstwa popełniają mężczyźni.

00:03:08.688 --> 00:03:11.941 align:center
Zwykle znają ofiarę

00:03:12.025 --> 00:03:14.569 align:center
i łączą ich z nią jakieś więzi.

00:03:15.278 --> 00:03:20.825 align:center
Dlatego są to zbrodnie,
którym można zapobiegać

00:03:20.909 --> 00:03:23.661 align:center
i które należy wyeliminować,

00:03:23.745 --> 00:03:26.664 align:center
bo wiemy, skąd się biorą.

00:03:26.915 --> 00:03:29.834 align:center
KIEROWNICZKA JEDNOSTKI DS. KOBIETOBÓJSTW

00:03:32.712 --> 00:03:37.091 align:center
Każdy wydział prokuratury
ma przypisaną jednostkę policji śledczej,

00:03:37.175 --> 00:03:42.680 align:center
która zajmuje się
brutalnymi morderstwami w mieście.

00:03:50.855 --> 00:03:53.358 align:center
Dzień dobry, jednostka ds. kobietobójstw.

00:03:53.441 --> 00:03:55.944 align:center
Czym jest brutalne morderstwo?

00:03:56.027 --> 00:03:59.489 align:center
Gdy mamy do czynienia z ranami,

00:03:59.572 --> 00:04:04.077 align:center
musimy przyporządkować je
do jednej z czterech kategorii:

00:04:04.160 --> 00:04:06.663 align:center
przyczyny naturalne,

00:04:07.789 --> 00:04:09.457 align:center
wypadek,

00:04:10.416 --> 00:04:12.043 align:center
samobójstwo

00:04:12.126 --> 00:04:16.923 align:center
albo to, czym się zajmujemy,
czyli zbrodnia.

00:04:19.008 --> 00:04:20.969 align:center
Przez całą dobę

00:04:21.052 --> 00:04:25.181 align:center
przyjmujemy zgłoszenia
dotyczące tego typu spraw.

00:04:29.310 --> 00:04:33.898 align:center
Na służbie trudno o rutynę czy monotonię.

00:04:33.982 --> 00:04:35.608 align:center
W naszej pracy

00:04:35.692 --> 00:04:40.738 align:center
nigdy nie wiadomo, czego się spodziewać.

00:04:42.365 --> 00:04:44.534 align:center
Skrzyżowanie Avenida Principal

00:04:45.576 --> 00:04:47.578 align:center
i ulicy Gloria Marín,

00:04:48.079 --> 00:04:53.251 align:center
osiedle Ampliación Emiliano Zapata,
dzielnica Iztapalapa, Meksyk.

00:05:00.008 --> 00:05:03.386 align:center
Jest wszystko: usiłowanie zabójstwa,
przemoc, obrażenia.

00:05:03.469 --> 00:05:05.138 align:center
- Strzelaniny.
- Samobójstwa.

00:05:05.221 --> 00:05:06.597 align:center
Gnijące zwłoki.

00:05:06.681 --> 00:05:11.394 align:center
Nasza służba to prawdziwe
życie na krawędzi.

00:05:12.270 --> 00:05:14.647 align:center
Znaleziono ją zawiniętą w koc.

00:05:15.690 --> 00:05:16.941 align:center
Biało-niebieski,

00:05:17.025 --> 00:05:23.031 align:center
w czarne linie poziome i pionowe.

00:05:31.539 --> 00:05:34.500 align:center
Gdy dostajemy powiadomienie o zbrodni,

00:05:34.584 --> 00:05:36.502 align:center
policja potwierdza sytuację,

00:05:36.586 --> 00:05:39.630 align:center
a wtedy wysyłamy
techników z dochodzeniówki,

00:05:39.714 --> 00:05:41.424 align:center
żeby zebrali dowody.

00:05:51.893 --> 00:05:53.394 align:center
Mamy dużo pracy.

00:05:53.478 --> 00:05:55.980 align:center
Narażamy się na różne rzeczy.

00:05:56.481 --> 00:06:00.401 align:center
Czasem bywamy wzywani
do pracy w środku nocy.

00:06:00.485 --> 00:06:02.278 align:center
W trudno dostępne miejsca.

00:06:02.361 --> 00:06:05.865 align:center
Często są to ponure miejsca,
nie ma w nich zasięgu.

00:06:05.948 --> 00:06:08.785 align:center
Okropne okolice.

00:06:08.868 --> 00:06:14.540 align:center
Wszędzie pełno śmieci,
karaluchy, pluskwy, wszelka ohyda.

00:06:18.961 --> 00:06:22.423 align:center
Wczoraj, gdy tylko otworzyłam sklep,
zobaczyłam…

00:06:24.592 --> 00:06:26.344 align:center
Zawsze jest tu pełno śmieci,

00:06:26.427 --> 00:06:29.639 align:center
więc nie podejrzewałam,
że to może być człowiek.

00:06:42.527 --> 00:06:48.157 align:center
Zgłosiłam się do jednostek
ds. zabójstw, kobietobójstw i porwań.

00:06:48.241 --> 00:06:51.702 align:center
To były moje cele.
Przypisano mnie do kobietobójstw.

00:06:52.537 --> 00:06:56.165 align:center
Już wtedy ich liczba wzrastała,

00:06:56.249 --> 00:06:58.584 align:center
ale nie było ich aż tyle co teraz.

00:06:58.668 --> 00:07:01.504 align:center
Gdy zaczynałam, były może dwa na zmianę.

00:07:02.046 --> 00:07:03.631 align:center
Nie było ich aż tyle.

00:07:12.390 --> 00:07:16.978 align:center
Prokurator to osoba
odpowiedzialna za wykrywanie

00:07:17.061 --> 00:07:21.649 align:center
i badanie przypadków
przemocy wobec jednostek

00:07:21.732 --> 00:07:24.902 align:center
i zapewnianie im dostępu
do wymiaru sprawiedliwości.

00:07:26.362 --> 00:07:28.656 align:center
Jest 591? W jakich aktach?

00:07:30.116 --> 00:07:32.910 align:center
- Nie ma już ich w aktach.
- A gdzie?

00:07:32.994 --> 00:07:35.288 align:center
Kierownik jednostki ma pod sobą

00:07:35.371 --> 00:07:40.501 align:center
zespół specjalistów

00:07:40.585 --> 00:07:45.006 align:center
składający się z prokuratorów śledczych,
biegłych sądowych

00:07:45.089 --> 00:07:49.802 align:center
i policjantów dochodzeniowych,
którzy wspierają go w jego pracy.

00:07:56.309 --> 00:07:59.353 align:center
Ja nigdy nie byłam prokuratorką śledczą.

00:08:00.521 --> 00:08:03.065 align:center
Wcześniej zajmowałam się aktywizmem,

00:08:03.149 --> 00:08:07.236 align:center
więc było mi trudno,
bo panowało przekonanie,

00:08:07.320 --> 00:08:09.363 align:center
że nie jestem godna zaufania.

00:08:09.447 --> 00:08:12.533 align:center
Ludzie mówili:
„Sayuri nie jest z instytucji”.

00:08:13.743 --> 00:08:18.956 align:center
Gdy zostałam kierowniczką jednostki,
wszyscy prokuratorzy śledczy odeszli.

00:08:19.040 --> 00:08:19.957 align:center
Wszyscy.

00:08:20.041 --> 00:08:21.459 align:center
Nie chcieli tu być.

00:08:22.084 --> 00:08:24.378 align:center
Nie chcieli ze mną pracować.

00:08:26.005 --> 00:08:28.382 align:center
Byli wobec mnie uprzedzeni.

00:08:28.466 --> 00:08:30.676 align:center
Dlatego strajkujemy.

00:08:30.760 --> 00:08:34.055 align:center
Z tego powodu strajk trwa już 83 dni.

00:08:34.138 --> 00:08:36.265 align:center
Dlatego nadal się sprzeciwiamy

00:08:36.349 --> 00:08:40.478 align:center
i domagamy się demokratycznego,
darmowego i ludowego uniwersytetu.

00:08:40.561 --> 00:08:45.024 align:center
Chcemy dyskusji z władzami,
aby dojść do porozumienia…

00:08:45.107 --> 00:08:48.110 align:center
W prokuraturze
nowo poznani ludzie mówili mi:

00:08:48.778 --> 00:08:51.322 align:center
„Jesteś z pokolenia ’99!”.

00:08:51.864 --> 00:08:53.449 align:center
Jakby chcieli powiedzieć:

00:08:53.533 --> 00:08:56.202 align:center
„Byłaś wśród
tych strajkujących awanturników”.

00:08:56.285 --> 00:08:58.871 align:center
STRAJK STUDENCKI NA UNIWERSYTECIE MEKSYKU

00:09:01.582 --> 00:09:05.086 align:center
Przeżyłam ciężki okres represji.

00:09:06.462 --> 00:09:11.801 align:center
Uznano za niezgodne z prawem,
że studenci Uniwersytetu Meksyku

00:09:12.301 --> 00:09:14.845 align:center
protestowali i domagali się

00:09:14.929 --> 00:09:19.475 align:center
darmowego dostępu do publicznej edukacji.

00:09:20.518 --> 00:09:23.271 align:center
Pociągnięto do odpowiedzialności
studentów,

00:09:23.854 --> 00:09:26.524 align:center
którzy popierali strajk z 1999 r.

00:09:26.607 --> 00:09:30.820 align:center
Ile wydziałów dzisiaj strajkowało?

00:09:31.320 --> 00:09:32.905 align:center
Strajk!

00:09:32.989 --> 00:09:34.615 align:center
Powtarzamy!

00:09:34.699 --> 00:09:38.911 align:center
Strajk!

00:09:38.995 --> 00:09:42.331 align:center
Strajk!

00:09:49.630 --> 00:09:51.841 align:center
Wywodzę się z tego ruchu.

00:10:06.188 --> 00:10:09.275 align:center
Nie rozmawiałam o tym z moją rodziną.

00:10:12.320 --> 00:10:14.405 align:center
Uznałam, że należy się przyłączyć,

00:10:15.239 --> 00:10:16.824 align:center
aby bronić uniwersytetu

00:10:16.907 --> 00:10:20.828 align:center
przed nałożeniem wysokich opłat za studia.

00:10:20.911 --> 00:10:25.708 align:center
Oboje moich rodziców było rolnikami.

00:10:25.791 --> 00:10:30.296 align:center
Nie stać nas było na opłaty za studia.

00:10:30.379 --> 00:10:33.924 align:center
- To wy płaćcie!
- Nie podnosić opłat!

00:10:37.011 --> 00:10:40.681 align:center
Zrobiłam, co trzeba,
żeby dostać się na studia prawnicze.

00:10:40.765 --> 00:10:44.518 align:center
Zanim wybuchł strajk,
postanowiłam zostać prawniczką.

00:10:44.602 --> 00:10:48.814 align:center
Chciałam pracować w kancelarii
i bronić ludzi.

00:10:51.776 --> 00:10:54.945 align:center
Jednak przebieg strajku
i jego zakończenie…

00:10:57.281 --> 00:10:59.367 align:center
szczególnie jego zakończenie,

00:10:59.450 --> 00:11:03.913 align:center
wtargnięcie policji
na uniwersytecki kampus,

00:11:05.665 --> 00:11:07.875 align:center
wzbudziło we mnie duży zawód

00:11:07.958 --> 00:11:11.504 align:center
wobec instytucji i państwa.

00:11:19.136 --> 00:11:21.430 align:center
Wydano nakaz aresztowania mnie.

00:11:22.348 --> 00:11:24.058 align:center
Byłam ścigana.

00:11:24.141 --> 00:11:27.687 align:center
Jesteście bandą obrzydliwych psów! Gińcie!

00:11:27.770 --> 00:11:30.439 align:center
- Przebrzydłe gnoje!
- Dość!

00:11:31.023 --> 00:11:32.274 align:center
Niech was szlag!

00:11:33.651 --> 00:11:36.612 align:center
Po dziewięciu miesiącach
i 17 dniach strajku

00:11:36.695 --> 00:11:39.740 align:center
odzyskano tereny uniwersytetu
w sposób pokojowy.

00:11:40.449 --> 00:11:44.453 align:center
Poddali się główni przywódcy
Generalnej Rady Strajkowej.

00:11:44.537 --> 00:11:47.998 align:center
Oto Alejandro Echavarría, „El Mosh”.

00:11:48.916 --> 00:11:50.835 align:center
To Mario Flavio Benítez Chávez,

00:11:50.918 --> 00:11:55.589 align:center
blisko powiązany z Zapatystowską Armią
Wyzwolenia Narodowego.

00:11:57.216 --> 00:12:00.719 align:center
Gdy rozmawialiśmy
o zmianach na uniwersytecie,

00:12:00.803 --> 00:12:04.181 align:center
opieraliśmy się na tym,

00:12:04.265 --> 00:12:08.686 align:center
co przeczytaliśmy u zapatystów.

00:12:09.228 --> 00:12:11.605 align:center
Ruch zapatystów zmienił wszystko.

00:12:11.689 --> 00:12:13.941 align:center
Zmienił też mnie.

00:12:19.822 --> 00:12:26.162 align:center
Byłam na kampusie
podczas wizyty Subcomandante Marcosa.

00:12:41.427 --> 00:12:45.014 align:center
Dzień dobry, Narodowy Autonomiczny
Uniwersytecie Meksyku.

00:12:45.097 --> 00:12:51.979 align:center
Zapatystowska Armia Wyzwolenia Narodowego!

00:12:52.605 --> 00:12:56.358 align:center
Ten dzień obudził w nas nadzieję.

00:12:56.442 --> 00:12:59.904 align:center
To było wielkie wydarzenie,
móc ich posłuchać.

00:13:01.822 --> 00:13:05.493 align:center
Drodzy studenci i studentki.

00:13:06.076 --> 00:13:09.830 align:center
Apelujemy, abyście zawsze
pamiętali o potrzebujących

00:13:09.914 --> 00:13:12.625 align:center
i nigdy nie przestali
dążyć do przyszłości,

00:13:12.708 --> 00:13:16.587 align:center
która będzie oparta na wspólnocie
albo nie będzie jej wcale.

00:13:16.670 --> 00:13:19.548 align:center
Mam jego słowa oprawione na ścianie,

00:13:20.090 --> 00:13:24.970 align:center
żebym nigdy nie zapomniała, skąd pochodzę.

00:13:27.890 --> 00:13:31.227 align:center
Mój ojciec z rolnika stał się robotnikiem.

00:13:31.310 --> 00:13:35.064 align:center
Postanowił zapewnić swojej rodzinie dom.

00:13:36.106 --> 00:13:39.652 align:center
Niestety został oszukany.

00:13:39.735 --> 00:13:44.198 align:center
Wylądował w więzieniu.

00:13:44.281 --> 00:13:48.410 align:center
Zawsze opowiada o tym z oburzeniem.

00:13:50.454 --> 00:13:54.166 align:center
Z więzienia wyciągnęła go prawniczka.

00:13:54.708 --> 00:14:01.131 align:center
Gdy wyszedł, powiedział mi,
że jest z niej bardzo dumny.

00:14:03.175 --> 00:14:04.635 align:center
Wtedy pomyślałam,

00:14:04.718 --> 00:14:06.929 align:center
że też chcę zostać prawniczką.

00:14:16.689 --> 00:14:20.442 align:center
Zajmowałam się sprawami
ludzi bezprawnie uwięzionych.

00:14:20.526 --> 00:14:23.112 align:center
Panie prezydencie Enrique Peña Nieto,

00:14:23.195 --> 00:14:24.738 align:center
pytamy pana,

00:14:24.822 --> 00:14:28.993 align:center
kiedy ciało Julio Cesara
zostanie zwrócone rodzinie?

00:14:29.076 --> 00:14:30.911 align:center
Zabiliście go. Oddajcie go.

00:14:30.995 --> 00:14:35.040 align:center
Czterdzieści dwa,
czterdzieści trzy, sprawiedliwość!

00:14:36.792 --> 00:14:39.920 align:center
Zajmowałam się pozasądowymi egzekucjami,

00:14:40.004 --> 00:14:42.172 align:center
zajmowałam się torturami.

00:14:42.256 --> 00:14:47.177 align:center
Prowadzą dochodzenie
w sprawie przestępstw innych niż tortury.

00:14:47.261 --> 00:14:48.887 align:center
Zajmowałam się sprawami

00:14:49.763 --> 00:14:53.267 align:center
osób fałszywie oskarżonych o porwania.

00:14:53.851 --> 00:14:56.979 align:center
Chcemy, by rodzina wróciła do siebie.

00:14:57.062 --> 00:14:59.773 align:center
Reprezentowałam
ofiary przemocy seksualnej.

00:14:59.857 --> 00:15:03.694 align:center
Pracuję w Centrum Praw Człowieka
im. Francisca de Vitorii.

00:15:03.777 --> 00:15:06.780 align:center
A potem na kampusie
doszło do kobietobójstwa Lesvy.

00:15:09.408 --> 00:15:13.704 align:center
Kobieta, którą powieszono
na kablu od telefonu na kampusie UNAM,

00:15:13.787 --> 00:15:15.789 align:center
nazywała się Lesvy. Miała 22 lata.

00:15:15.873 --> 00:15:19.710 align:center
Na razie nie wiemy, czy było to zabójstwo,

00:15:19.793 --> 00:15:21.378 align:center
czy samobójstwo,

00:15:21.462 --> 00:15:23.380 align:center
bo na ciele nie ma obrażeń.

00:15:23.464 --> 00:15:28.844 align:center
Dziwne, że zginęła wskutek uduszenia
kablem telefonu w budce telefonicznej.

00:15:28.928 --> 00:15:34.433 align:center
To był pierwszy przypadek kobietobójstwa,
jakim się zajmowałam.

00:15:34.516 --> 00:15:40.648 align:center
Reprezentujemy Lesvy Berlín
Riverę Osorio, lat 22.

00:15:41.190 --> 00:15:45.569 align:center
Prokuratura orzekła,
że doszło do samobójstwa.

00:15:46.070 --> 00:15:48.697 align:center
Opublikowała kilka tweetów,

00:15:48.781 --> 00:15:52.117 align:center
w których wtórnie wiktymizowała Lesvy.

00:15:54.870 --> 00:16:00.501 align:center
Po raz kolejny musiałam stawić czoła
władzom uniwersyteckim.

00:16:03.462 --> 00:16:05.547 align:center
Budził się kolejny ruch studencki,

00:16:05.631 --> 00:16:08.676 align:center
ale zupełnie inny od poprzednich.

00:16:08.759 --> 00:16:13.430 align:center
Ten domagał się obrony prawa do życia.

00:16:22.648 --> 00:16:26.318 align:center
Przeprowadziliśmy nienaganne śledztwo.

00:16:30.781 --> 00:16:36.036 align:center
Przedstawiliśmy ekspertyzę
z zakresu architektury śledczej.

00:16:36.120 --> 00:16:41.250 align:center
Przedstawiliśmy raport
z rekonstrukcji zdarzeń.

00:16:42.126 --> 00:16:46.964 align:center
Wtedy przyznano nam rację,
że doszło do kobietobójstwa.

00:16:47.047 --> 00:16:50.175 align:center
Tylko my, kobiety,

00:16:50.259 --> 00:16:55.222 align:center
od samego początku
próbowałyśmy przekonać władze

00:16:55.305 --> 00:16:58.016 align:center
i urzędników państwowych,

00:16:58.100 --> 00:17:01.478 align:center
że to nie było samobójstwo,
tylko kobietobójstwo.

00:17:01.562 --> 00:17:04.523 align:center
Dzisiaj to udowodniono.

00:17:04.606 --> 00:17:07.276 align:center
Dziś prawda wyszła na jaw.

00:17:08.193 --> 00:17:10.237 align:center
Po wyjściu z rozprawy

00:17:10.320 --> 00:17:13.741 align:center
natknęłyśmy się na matki innych ofiar.

00:17:15.492 --> 00:17:18.328 align:center
Były bardzo rozemocjonowane i pytały:

00:17:18.412 --> 00:17:23.459 align:center
„Kiedy zabójca mojej córki poniesie karę?

00:17:23.542 --> 00:17:26.128 align:center
Kiedy my wyrównamy rachunki?”.

00:17:26.211 --> 00:17:31.383 align:center
Poczuły nadzieję,
że można wymierzyć sprawiedliwość.

00:17:31.467 --> 00:17:33.802 align:center
Zapragnęły jej dla siebie.

00:17:40.476 --> 00:17:41.852 align:center
Byłam zadowolona,

00:17:41.935 --> 00:17:45.564 align:center
ale gdy zobaczyłam u tych matek
nadzieję na sprawiedliwość,

00:17:45.647 --> 00:17:47.399 align:center
której nie zaznały,

00:17:49.193 --> 00:17:52.988 align:center
poczułam, że to jeszcze nie koniec.

00:17:58.869 --> 00:18:03.874 align:center
Sprawiedliwość dla jednej kobiety
to sprawiedliwość dla wszystkich.

00:18:03.957 --> 00:18:07.878 align:center
Niestety tak samo jest
z niesprawiedliwością.

00:18:09.505 --> 00:18:14.051 align:center
To kobiety, matki i studentki,

00:18:14.134 --> 00:18:16.053 align:center
wywarły presję na państwo,

00:18:16.136 --> 00:18:18.889 align:center
żeby przyznało,
że mamy do czynienia z kryzysem,

00:18:18.972 --> 00:18:21.558 align:center
i stworzyło jednostkę ds. kobietobójstw.

00:18:23.477 --> 00:18:26.647 align:center
Oddajemy głos

00:18:26.730 --> 00:18:28.899 align:center
pani Ernestinie Godoy Ramos,

00:18:28.982 --> 00:18:31.819 align:center
prokuratorce generalnej miasta Meksyk.

00:18:32.319 --> 00:18:34.321 align:center
Władze długo nie chciały przyznać,

00:18:34.404 --> 00:18:37.616 align:center
że przemoc, której doświadczają kobiety,

00:18:37.699 --> 00:18:40.494 align:center
w końcu dotknie nas wszystkich.

00:18:41.703 --> 00:18:44.581 align:center
Rozpoczynamy nowe przedsięwzięcie,

00:18:44.665 --> 00:18:49.545 align:center
jakim jest utworzenie
nowej jednostki prokuratury

00:18:49.628 --> 00:18:52.673 align:center
zajmującej się zabójstwami kobiet.

00:18:53.257 --> 00:18:57.511 align:center
Misją tej jednostki prokuratury będzie…

00:18:57.594 --> 00:19:03.725 align:center
Czułam, że wybór kierownika tej jednostki
nie może przebiec wewnętrznie.

00:19:03.809 --> 00:19:08.939 align:center
Nie miało znaczenia,
kogo znamy, kto jest dostępny itp.

00:19:09.022 --> 00:19:10.774 align:center
Trzeba to było otworzyć.

00:19:10.858 --> 00:19:13.986 align:center
Postanowiliśmy przeprowadzić
otwarty nabór.

00:19:16.071 --> 00:19:18.115 align:center
Dzień dobry, pani mecenas.

00:19:18.198 --> 00:19:22.828 align:center
To druga część procesu rekrutacyjnego

00:19:22.911 --> 00:19:26.290 align:center
na stanowisko kierownika
jednostki ds. zabójstw kobiet.

00:19:27.082 --> 00:19:29.793 align:center
Istotą towarzyszenia w procesie

00:19:29.877 --> 00:19:33.213 align:center
jest dla mnie postawienie
w jego centrum osoby,

00:19:33.297 --> 00:19:36.133 align:center
której prawa zostały pogwałcone.

00:19:37.301 --> 00:19:39.678 align:center
Od początku uważałam,

00:19:39.761 --> 00:19:44.516 align:center
że zarówno w rozmowie,
jak i pod kątem dokumentacji,

00:19:44.600 --> 00:19:46.143 align:center
najlepiej wypadła Sayuri.

00:19:47.227 --> 00:19:50.647 align:center
Nie znałam jej osobiście.

00:19:50.731 --> 00:19:55.527 align:center
Wiedziałam, że pracowała
w organizacjach pozarządowych.

00:19:55.611 --> 00:19:57.571 align:center
Porozmawiałyśmy z nią.

00:19:59.865 --> 00:20:02.117 align:center
Nie sądziłam, że zostanę prokuratorką.

00:20:03.577 --> 00:20:08.123 align:center
Gdy prokuratorka generalna zadzwoniła,
żeby powiedzieć, że mnie wybrano,

00:20:08.206 --> 00:20:11.001 align:center
byłam na głównym kampusie uniwersyteckim.

00:20:11.084 --> 00:20:14.421 align:center
Pamiętam, że wzięłam głęboki oddech,

00:20:14.504 --> 00:20:19.426 align:center
bo poczułam, że wkrótce
moje życie znacząco się zmieni.

00:20:19.927 --> 00:20:22.137 align:center
Jeśli będziemy patrzeć w górę,

00:20:23.263 --> 00:20:24.514 align:center
w stronę władzy,

00:20:25.015 --> 00:20:28.852 align:center
będziemy musieli wybierać
między samodzielnym oporem

00:20:28.936 --> 00:20:31.271 align:center
a wpadnięciem w pułapkę myślenia,

00:20:31.355 --> 00:20:34.983 align:center
że można zmieniać system od wewnątrz.

00:20:35.651 --> 00:20:40.155 align:center
Ilu lewicowców wpadło w tę pułapkę?

00:20:40.239 --> 00:20:43.116 align:center
Myślą, że zostając
urzędnikami państwowymi,

00:20:43.200 --> 00:20:46.328 align:center
będą mogli coś zmienić.

00:20:46.411 --> 00:20:48.413 align:center
Jest odwrotnie.

00:20:48.497 --> 00:20:50.666 align:center
Władza zmienia ich.

00:20:50.749 --> 00:20:54.628 align:center
Zmienia aktywistów społecznych

00:20:54.711 --> 00:20:58.507 align:center
w zwykłych biurokratów.

00:21:01.301 --> 00:21:06.890 align:center
Bez wątpienia problemu,
którym chcę się zajmować,

00:21:06.974 --> 00:21:09.851 align:center
nie rozwiąże jedna osoba.

00:21:09.935 --> 00:21:12.980 align:center
Potrzeba jednak osoby pewnej siebie

00:21:13.063 --> 00:21:15.732 align:center
i posiadającej odpowiednie zdolności,

00:21:15.816 --> 00:21:19.027 align:center
a ponadto nadzieję i głębokie przekonanie,

00:21:19.111 --> 00:21:23.490 align:center
że sytuację, do której doprowadziliśmy,
można naprawić.

00:21:51.601 --> 00:21:58.608 align:center
Pracuję w prokuraturze, bo wierzę,
że wszystko może się zmienić.

00:21:58.692 --> 00:22:05.323 align:center
A poza tym niezależnie od tego,
czy dojdzie do zmiany,

00:22:05.407 --> 00:22:11.121 align:center
wierzę, że są wśród ofiar takie przypadki,

00:22:11.204 --> 00:22:15.584 align:center
którym możemy pomóc tu i teraz.

00:22:16.626 --> 00:22:19.087 align:center
Nie możemy zapominać,

00:22:19.588 --> 00:22:24.968 align:center
po co zajmujemy dane stanowisko
i jaki jest nasz cel.

00:22:26.136 --> 00:22:29.556 align:center
Moim jest prowadzić śledztwa
w sprawach kobietobójstw.

00:22:31.683 --> 00:22:34.853 align:center
Nie przyszłam tu
dla samej pozycji w prokuraturze.

00:22:36.813 --> 00:22:39.191 align:center
Dzień dobry, wydział ds. kobietobójstw.

00:22:47.783 --> 00:22:51.036 align:center
W sprawie Joany Esmeraldy

00:22:51.119 --> 00:22:53.705 align:center
jej mąż…

00:22:55.832 --> 00:23:00.837 align:center
zgłosił się na policję
w dzielnicy Gustavo A. Madero

00:23:00.921 --> 00:23:04.132 align:center
i przyznał się,
że właśnie zabił swoją żonę.

00:23:11.807 --> 00:23:15.894 align:center
Opowiedział, co zrobił krok po kroku.

00:23:15.977 --> 00:23:18.230 align:center
Więc dostaliśmy…

00:23:18.271 --> 00:23:19.398 align:center
ŚLEDCZY

00:23:19.481 --> 00:23:21.733 align:center
…rozkaz odnalezienia jej zwłok.

00:23:21.817 --> 00:23:25.529 align:center
To jest ten rów. To miejsce.

00:23:26.696 --> 00:23:29.616 align:center
Tutaj rzekomo próbował ją wrzucić.

00:23:31.159 --> 00:23:35.831 align:center
UDAĆ SIĘ NA MIEJSCE ZDARZENIA

00:23:36.415 --> 00:23:43.171 align:center
Podejrzany zeznał, że poćwiartował ofiarę,
udał się nad kanał ściekowy

00:23:43.255 --> 00:23:46.133 align:center
i wyrzucił do niego jej szczątki.

00:23:48.218 --> 00:23:52.514 align:center
Betsy, o której zatrzymany kończy areszt?

00:23:53.098 --> 00:23:54.641 align:center
Między 3.45…

00:23:56.226 --> 00:23:57.185 align:center
a 6.45?

00:23:57.269 --> 00:23:59.604 align:center
I przenosimy go o 11?

00:24:00.605 --> 00:24:04.151 align:center
Jednostce prokuratury
ds. kobietobójstw zezwolono

00:24:05.819 --> 00:24:11.074 align:center
przyjechać na miejsce zbrodni
przy alei Río de los Remedios.

00:24:23.086 --> 00:24:26.173 align:center
OSIEDLE TICOMÁN

00:24:43.940 --> 00:24:46.651 align:center
Urodziliśmy się tutaj.

00:24:48.653 --> 00:24:52.240 align:center
Moja siostra spędziła tu całe dzieciństwo.

00:24:52.324 --> 00:24:55.660 align:center
Wszystko działo się w tej okolicy.

00:25:01.374 --> 00:25:05.295 align:center
To niebezpieczny rejon,
dzielnica czerwonych latarni.

00:25:05.378 --> 00:25:08.048 align:center
Przestępczość jest wysoka.

00:25:08.131 --> 00:25:09.925 align:center
Nie jest wesoło.

00:25:19.226 --> 00:25:22.395 align:center
To ona trzymała razem całą rodzinę.

00:25:22.896 --> 00:25:26.983 align:center
Była najstarsza,
więc była dla nas jak druga matka.

00:25:27.067 --> 00:25:29.277 align:center
SIOSTRA JOANY ESMERALDY

00:25:29.361 --> 00:25:31.655 align:center
Gdy któreś z nas miało urodziny,

00:25:31.738 --> 00:25:36.785 align:center
przebierała się w strój klauna
i opowiadała nam żarty.

00:25:36.868 --> 00:25:40.080 align:center
Byliśmy jej pierwszymi dziećmi.

00:25:40.163 --> 00:25:42.040 align:center
Potem miała własną rodzinę.

00:25:43.500 --> 00:25:44.793 align:center
Te zrobiłam ja.

00:25:44.876 --> 00:25:46.962 align:center
To jej ostatnie zdjęcia z babcią.

00:25:49.923 --> 00:25:51.591 align:center
Mama była bardzo kochająca.

00:25:51.675 --> 00:25:55.095 align:center
Była dla mnie wszystkim,
moją najlepszą przyjaciółką.

00:25:55.720 --> 00:25:57.681 align:center
Mówiłam jej o wszystkim.

00:25:59.099 --> 00:26:02.018 align:center
Była idealną matką.

00:26:02.727 --> 00:26:04.604 align:center
Zawsze była przy nas.

00:26:06.064 --> 00:26:08.191 align:center
Córki były całym jej życiem.

00:26:10.527 --> 00:26:14.739 align:center
Tamtego ranka zauważyłam,
że nie odprowadziła ich do szkoły.

00:26:14.823 --> 00:26:19.494 align:center
Zdziwiło mnie to,
bo była bardzo odpowiedzialna.

00:26:20.704 --> 00:26:24.165 align:center
Poszłam do mamy, a ona powiedziała,
że jej nie widziała.

00:26:27.502 --> 00:26:30.547 align:center
Widywałyśmy już u niej ślady przemocy.

00:26:31.798 --> 00:26:35.552 align:center
Nie zostawiła go ze strachu,
że odbiorą jej córki.

00:27:19.846 --> 00:27:22.057 align:center
Poszłyśmy to zgłosić,

00:27:22.140 --> 00:27:25.268 align:center
bo podejrzewałyśmy, że ją skrzywdził.

00:27:25.352 --> 00:27:29.272 align:center
Kiedyś jedna z sióstr
znalazła ją zamkniętą w domu.

00:27:29.356 --> 00:27:33.818 align:center
Nie odbierała, nie wiedziałyśmy,
czy wszystko dobrze.

00:27:33.902 --> 00:27:35.362 align:center
Coś się wydarzyło.

00:27:35.862 --> 00:27:38.615 align:center
Dlatego poszłyśmy na policję.

00:27:49.501 --> 00:27:53.338 align:center
Zadzwoniła do mnie jedna z sióstr,
która została w domu,

00:27:53.421 --> 00:27:56.091 align:center
i powiedziała, że przyszła policja.

00:27:56.716 --> 00:28:01.262 align:center
Ponoć sam się przyznał do zabicia żony.

00:28:03.765 --> 00:28:06.726 align:center
Będzie pan zeznawać ze swojego miejsca.

00:28:06.810 --> 00:28:09.270 align:center
Proszę opisać to zdarzenie.

00:28:09.854 --> 00:28:12.691 align:center
Byłem w domu mojego krewnego.

00:28:12.774 --> 00:28:14.567 align:center
Postanowiłem ją zabić.

00:28:14.651 --> 00:28:16.152 align:center
W jaki sposób?

00:28:16.236 --> 00:28:18.363 align:center
Ostrą bronią.

00:28:19.364 --> 00:28:21.366 align:center
Co zrobił pan później?

00:28:21.866 --> 00:28:27.163 align:center
Posprzątałem wszystko
i pozbyłem się dowodów.

00:28:27.247 --> 00:28:30.333 align:center
Wyczyściłem krew i zniszczyłem dowody.

00:28:30.834 --> 00:28:31.709 align:center
Dobrze.

00:28:32.794 --> 00:28:35.630 align:center
Ten człowiek przyszedł na przesłuchanie

00:28:35.714 --> 00:28:39.259 align:center
i opowiedział, w jaki sposób zabił Joanę.

00:28:39.342 --> 00:28:43.555 align:center
Zeznał, że zrobił to dlatego,

00:28:43.638 --> 00:28:48.393 align:center
że uważał, że była mu niewierna.

00:28:48.476 --> 00:28:55.400 align:center
Miał nadzieję, że sędzia uzna to
za okoliczności łagodzące.

00:28:55.483 --> 00:28:59.404 align:center
Że to usprawiedliwi jego zbrodnię.

00:28:59.487 --> 00:29:04.159 align:center
Postanowiłem odebrać jej życie,
bo mnie zdradzała.

00:29:04.242 --> 00:29:06.870 align:center
Nie słuchała,
gdy chciałem wszystko naprawić.

00:29:06.953 --> 00:29:10.248 align:center
Wypierała się wszystkiego,
dlatego ją zabiłem.

00:29:10.331 --> 00:29:11.458 align:center
To wszystko.

00:29:13.418 --> 00:29:15.086 align:center
Mama z nim zerwała.

00:29:15.170 --> 00:29:17.755 align:center
Tym razem była co do tego przekonana.

00:29:18.923 --> 00:29:22.135 align:center
On powiedział, że nie mogą się rozstać.

00:29:22.218 --> 00:29:25.972 align:center
Mówił, że Bóg stworzył ich do bycia razem.

00:29:26.055 --> 00:29:30.185 align:center
Skoro wzięli ślub,
to znaczy, że należy do niego.

00:29:30.852 --> 00:29:33.146 align:center
Od tego wszystko się zaczęło.

00:29:38.109 --> 00:29:43.198 align:center
Jedziemy do domu Joany.

00:29:47.076 --> 00:29:48.703 align:center
RAPORT

00:29:49.245 --> 00:29:51.206 align:center
NAKAZ REWIZJI

00:29:52.373 --> 00:29:55.877 align:center
Najpierw przyszła policja śledcza.

00:29:55.960 --> 00:29:58.421 align:center
Prokurator się przedstawia i mówi:

00:29:58.505 --> 00:30:02.050 align:center
„Przyszliśmy zbadać sprawę
z ramienia prokuratury.

00:30:02.133 --> 00:30:06.095 align:center
Prosimy nas wpuścić”.

00:30:06.179 --> 00:30:07.639 align:center
Otwierają drzwi.

00:30:13.269 --> 00:30:16.397 align:center
Były tam różne dokumenty,

00:30:17.273 --> 00:30:21.277 align:center
papiery, plakaty na ścianach.

00:30:21.361 --> 00:30:27.450 align:center
Pamiętam, że był tam plakat z napisem:

00:30:27.534 --> 00:30:31.204 align:center
„Kocham cię i zawsze będę o ciebie dbać”.

00:30:31.788 --> 00:30:33.414 align:center
To było szokujący widok,

00:30:33.498 --> 00:30:37.710 align:center
zważywszy na kontekst,
w jakim się tam pojawiliśmy.

00:30:39.671 --> 00:30:43.341 align:center
Znaleźliśmy zapiski samej Joany.

00:30:43.424 --> 00:30:46.344 align:center
W tym list, w którym ofiara pisała mężowi,

00:30:46.427 --> 00:30:47.846 align:center
że muszą się rozstać,

00:30:47.929 --> 00:30:51.766 align:center
że nie chce mieć z nim nic wspólnego,
żeby sprzedał meble

00:30:51.850 --> 00:30:54.477 align:center
i dał pieniądze córkom.

00:31:00.775 --> 00:31:04.070 align:center
Musieliśmy przeszukać wszystkie pokoje

00:31:04.946 --> 00:31:11.411 align:center
i dowiedzieć się, gdzie dokładnie
ten człowiek odebrał Joanie życie.

00:31:11.494 --> 00:31:14.956 align:center
Szukaliśmy śladów krwi, używając luminolu.

00:31:16.875 --> 00:31:20.003 align:center
Musieliśmy potwierdzić,
że doszło do zbrodni,

00:31:20.086 --> 00:31:24.048 align:center
gdzie do niej doszło,
ślady czyjej krwi odnaleziono.

00:31:24.132 --> 00:31:27.093 align:center
Nie wystarczy, że człowiek się przyzna.

00:31:27.176 --> 00:31:32.265 align:center
Potrzebujemy na to dowodów
i naukowych, technicznych danych.

00:31:34.183 --> 00:31:37.312 align:center
Technicy mieli wtedy bardzo mało luminolu,

00:31:37.395 --> 00:31:41.899 align:center
więc kazali nam ustalić,
gdzie mają go zastosować.

00:31:41.983 --> 00:31:45.069 align:center
Jakby chcieli powiedzieć,
że jeśli nic nie znajdą,

00:31:45.153 --> 00:31:46.905 align:center
to będzie nasza wina.

00:31:49.574 --> 00:31:54.370 align:center
Mówi: „Spróbujmy na łóżku i ubraniach,
a nuż coś się znajdzie”.

00:31:59.584 --> 00:32:01.586 align:center
Ten środek wyłapuje

00:32:01.669 --> 00:32:05.048 align:center
ślady krwi, które nie są
widoczne gołym okiem.

00:32:05.131 --> 00:32:08.301 align:center
Nawet jeśli miejsce zbrodni
zostało wysprzątane

00:32:08.384 --> 00:32:10.386 align:center
i z pozoru nic nie widać,

00:32:10.470 --> 00:32:13.640 align:center
po zastosowaniu luminolu

00:32:13.723 --> 00:32:17.518 align:center
możemy zobaczyć,
czy wcześniej w tym miejscu była krew.

00:32:24.984 --> 00:32:28.237 align:center
Luminol wchodzi w reakcję
z żelazem we krwi

00:32:28.321 --> 00:32:30.907 align:center
i zachodzi chemiluminescencja.

00:32:30.990 --> 00:32:33.785 align:center
Jeśli pojawi się niebieskie światło,

00:32:33.868 --> 00:32:38.915 align:center
to znaczy, że wykryto ślady krwi.

00:32:44.963 --> 00:32:46.798 align:center
To był imponujący widok.

00:32:46.881 --> 00:32:53.054 align:center
Z tych świetlnych śladów można wyczytać,
co się wydarzyło.

00:32:53.137 --> 00:32:55.598 align:center
Były ślady przeciągania.

00:32:55.682 --> 00:32:57.308 align:center
Cały pokój…

00:32:57.850 --> 00:33:00.478 align:center
- Się podświetlił.
- Dosłownie.

00:33:00.978 --> 00:33:05.191 align:center
Na podstawie tych dowodów
określiliśmy miejsce zbrodni.

00:33:05.274 --> 00:33:08.486 align:center
Najbardziej nam zależało,
podczas tego przesłuchania

00:33:08.569 --> 00:33:11.114 align:center
i dalszych rozmów z podejrzanym,

00:33:11.197 --> 00:33:14.409 align:center
żeby wskazał nam, gdzie możemy znaleźć…

00:33:15.410 --> 00:33:17.120 align:center
zwłoki Joany.

00:33:17.203 --> 00:33:19.622 align:center
Gdzie wyrzucił pan zwłoki?

00:33:19.706 --> 00:33:21.499 align:center
Do Río de los Remedios.

00:33:23.751 --> 00:33:26.379 align:center
Co zrobił pan z piłą i nożem?

00:33:26.462 --> 00:33:29.340 align:center
To samo, wrzuciłem je do rzeki.

00:33:29.841 --> 00:33:33.886 align:center
Wszystko wydarzyło się
w ciągu jednej nocy.

00:33:35.555 --> 00:33:38.391 align:center
- Kto panu pomagał?
- Nikt, byłem sam.

00:33:38.474 --> 00:33:43.604 align:center
Musiałem wykonać trzy kursy,
żeby pozbyć się wszystkiego.

00:33:48.067 --> 00:33:51.612 align:center
Zeznał też,
że wyrzucił zwłoki w pobliżu domu.

00:33:51.696 --> 00:33:56.492 align:center
Opisał, jak wyszedł,
przeszedł ulicą, skręcił,

00:33:56.576 --> 00:34:00.163 align:center
doszedł do rzeki i tam wszystko wyrzucił.

00:34:06.335 --> 00:34:09.255 align:center
Zespół śledczy szukał zwłok

00:34:09.338 --> 00:34:13.426 align:center
wzdłuż brzegów rzeki, ale bezskutecznie.

00:34:13.509 --> 00:34:17.388 align:center
POSZUKIWANIA ZAKOŃCZONE BEZ POWODZENIA

00:34:17.472 --> 00:34:19.348 align:center
Chciałam tam wrócić,

00:34:19.432 --> 00:34:23.060 align:center
ale szef zespołu mówił,
że poziom rzeki wzrasta

00:34:23.144 --> 00:34:25.188 align:center
i pewnie nic już nie znajdziemy.

00:34:29.984 --> 00:34:32.320 align:center
Nalegałam, żeby się upewnić.

00:34:33.362 --> 00:34:36.991 align:center
Zebraliśmy ekipę poszukiwawczą.

00:34:37.658 --> 00:34:42.330 align:center
W rzece jest mnóstwo śmieci.
To byłoby jak…

00:34:42.413 --> 00:34:45.458 align:center
- Szukanie igły w stogu siana.
- Właśnie.

00:34:45.541 --> 00:34:49.337 align:center
W zależności od terenu
stosuje się różne techniki poszukiwań.

00:34:49.420 --> 00:34:55.843 align:center
W tym przypadku, na otwartym terenie,
prowadzimy poszukiwania sekcjami.

00:34:55.927 --> 00:34:59.388 align:center
Przeszukujemy dokładnie jedną sekcję,

00:34:59.889 --> 00:35:03.184 align:center
po zakończeniu przenosimy się do kolejnej,

00:35:03.851 --> 00:35:06.521 align:center
aby dokładnie przeszukać cały obszar.

00:35:09.065 --> 00:35:11.859 align:center
Brzeg kanału jest pochyły,

00:35:11.943 --> 00:35:13.736 align:center
trzeba zachować ostrożność.

00:35:13.820 --> 00:35:17.031 align:center
To tam Brenda znalazła rękę Esmeraldy.

00:35:22.286 --> 00:35:25.123 align:center
Zobaczyłam jakąś białą tkaninę.

00:35:25.623 --> 00:35:29.836 align:center
Latało nad nią bardzo dużo owadów.

00:35:29.919 --> 00:35:35.716 align:center
To mi zasugerowało,
że w tym miejscu może coś być.

00:35:36.509 --> 00:35:37.760 align:center
To była jej ręka.

00:35:37.844 --> 00:35:42.807 align:center
LEWA KOŃCZYNA GÓRNA (RAMIĘ I DŁOŃ)

00:35:43.224 --> 00:35:45.017 align:center
Leżała niemal na samym brzegu.

00:35:45.518 --> 00:35:48.020 align:center
To był pierwszy…

00:35:50.189 --> 00:35:56.279 align:center
znak czy punkt odniesienia,
gdzie kontynuować poszukiwania.

00:35:56.779 --> 00:35:58.156 align:center
Ucieszyliśmy się.

00:35:58.239 --> 00:36:00.783 align:center
Mieliśmy grupę na WhatsAppie,

00:36:00.867 --> 00:36:04.829 align:center
na której dałyśmy znać reszcie ekipy,
że znalazłyśmy rękę.

00:36:04.912 --> 00:36:11.210 align:center
Ktoś napisał, że to już wystarczy,
że mamy dowody.

00:36:11.294 --> 00:36:15.506 align:center
My jednak uparłyśmy się,
żeby szukać dalej.

00:36:16.090 --> 00:36:19.510 align:center
Poprosiłyśmy o pomoc
specjalny oddział straży pożarnej.

00:36:19.594 --> 00:36:23.181 align:center
Postanowiłyśmy poprosić ich o ponton,

00:36:23.264 --> 00:36:26.142 align:center
żeby móc przeszukać rzekę.

00:36:27.393 --> 00:36:29.228 align:center
To ja, tu z tyłu.

00:36:29.729 --> 00:36:33.232 align:center
Musieli użyć pasów i lin,

00:36:34.233 --> 00:36:36.277 align:center
żeby go spuścić na wodę.

00:36:42.950 --> 00:36:46.579 align:center
Woda sięgała im do piersi.

00:36:47.788 --> 00:36:50.541 align:center
Smród był bardzo intensywny.

00:36:53.502 --> 00:36:56.380 align:center
Nawet sceptyczni członkowie ekipy

00:36:56.964 --> 00:36:58.841 align:center
zaczęli nabierać zapału

00:36:58.925 --> 00:37:01.552 align:center
i coraz bardziej się angażować.

00:37:01.636 --> 00:37:04.513 align:center
Uwierzyli, że możemy znaleźć resztę ciała.

00:37:10.811 --> 00:37:15.232 align:center
Ludzie czują, kiedy praca,
którą wykonujesz, cię interesuje.

00:37:15.316 --> 00:37:18.861 align:center
Entuzjazm i przekonanie się im udziela.

00:37:18.945 --> 00:37:23.115 align:center
Widzą, że nie pracujesz tylko po to,
żeby wypełnić raport.

00:37:25.076 --> 00:37:29.330 align:center
Przeszukiwaliśmy rzekę jeszcze trzy razy.

00:37:37.004 --> 00:37:42.093 align:center
Jeden z kolegów zszedł nad rzekę
i znalazł nogę.

00:37:42.802 --> 00:37:45.554 align:center
Zwołaliśmy całą ekipę.

00:37:45.638 --> 00:37:48.641 align:center
Technicy i strażacy potwierdzili,

00:37:48.724 --> 00:37:52.728 align:center
że była to cała noga, od uda.

00:37:55.690 --> 00:37:59.860 align:center
LUDZKA KOŃCZYNA PRAWA
(NOGA ZE STOPĄ WŁĄCZNIE)

00:37:59.944 --> 00:38:01.320 align:center
To była ostatnia część.

00:38:02.113 --> 00:38:05.408 align:center
Znaleźliśmy całe jej ciało.

00:38:06.242 --> 00:38:09.495 align:center
BRAKUJĄCE KOŃCZYNY

00:38:09.578 --> 00:38:13.708 align:center
Byliśmy bardzo zadowoleni,

00:38:14.583 --> 00:38:17.545 align:center
bo wykonaliśmy zadanie do końca.

00:38:22.925 --> 00:38:26.679 align:center
Ktoś zainicjował oklaski
i zrobiliśmy sobie grupowe zdjęcie.

00:38:33.269 --> 00:38:35.146 align:center
Po zakończeniu poszukiwań

00:38:36.480 --> 00:38:39.525 align:center
spotkaliśmy się z rodziną
i przekazaliśmy jej,

00:38:40.151 --> 00:38:43.362 align:center
że odnaleźliśmy całe ciało.

00:38:44.864 --> 00:38:48.034 align:center
Powiedziałam wtedy, że sprawca nie wygrał.

00:38:48.534 --> 00:38:50.036 align:center
Nie do końca.

00:38:50.119 --> 00:38:54.874 align:center
Chciał mieć kontrolę nad Esmeraldą
nawet po śmierci.

00:38:54.957 --> 00:38:58.586 align:center
Nie pozwolić jej odejść z godnością,

00:38:58.669 --> 00:39:01.172 align:center
a jej rodzinie jej pożegnać.

00:39:01.255 --> 00:39:03.215 align:center
To mu się nie udało.

00:39:03.299 --> 00:39:07.345 align:center
To jest Joana Esmeralda.
Odzyskaliśmy jej ciało.

00:39:07.845 --> 00:39:10.014 align:center
To było bardzo piękne.

00:39:13.309 --> 00:39:14.643 align:center
MIAŁA 41 LAT

00:39:30.117 --> 00:39:31.786 align:center
Byłam w szoku.

00:39:31.869 --> 00:39:34.997 align:center
Nie przeżywałam żałoby.

00:39:35.498 --> 00:39:38.292 align:center
Nie za wiele wtedy czułam,

00:39:38.375 --> 00:39:40.294 align:center
bo myślałam tylko o tym,

00:39:40.377 --> 00:39:43.339 align:center
czy sprawcy zostanie
wymierzona sprawiedliwość.

00:39:43.422 --> 00:39:46.342 align:center
To było dla mnie najważniejsze.

00:39:57.520 --> 00:39:59.188 align:center
Dzień dobry, Liz.

00:39:59.730 --> 00:40:01.482 align:center
Przede wszystkim…

00:40:03.526 --> 00:40:08.322 align:center
bardzo nam przykro z powodu tego,
co spotkało Joanę.

00:40:08.406 --> 00:40:11.659 align:center
Jak mówiliśmy wcześniej,

00:40:11.742 --> 00:40:16.580 align:center
skupiliśmy się na poszukiwaniach.

00:40:16.664 --> 00:40:20.084 align:center
Na szczęście udało nam się

00:40:20.793 --> 00:40:23.546 align:center
znaleźć wszystkie fragmenty ciała.

00:40:23.629 --> 00:40:26.882 align:center
- Przepraszam, zdejmę maseczkę.
- Śmiało.

00:40:28.676 --> 00:40:29.802 align:center
Dobrze.

00:40:30.636 --> 00:40:36.976 align:center
Chcieliśmy zwrócić godność
Joanie Esmeraldzie

00:40:37.059 --> 00:40:39.061 align:center
i oddać jej ciało rodzinie,

00:40:39.145 --> 00:40:43.023 align:center
aby w całości mogła spocząć w pokoju.

00:40:52.700 --> 00:40:58.372 align:center
Wszystko, co cechuje
zabójstwa kobiet w tym kraju,

00:40:58.455 --> 00:41:00.583 align:center
można odnaleźć w tej sprawie.

00:41:04.253 --> 00:41:07.590 align:center
Mamy tu wszystko:
historię przemocy w rodzinie,

00:41:07.673 --> 00:41:09.842 align:center
osierocone dzieci,

00:41:09.925 --> 00:41:12.761 align:center
mężczyznę, który bezcześci ciało kobiety

00:41:12.845 --> 00:41:15.181 align:center
i sądzi, że ma do tego prawo.

00:41:15.264 --> 00:41:20.603 align:center
Uważa, że kobieta jest jego własnością.

00:41:20.686 --> 00:41:24.231 align:center
Zależało nam na tym,
żeby działać skrupulatnie.

00:41:24.732 --> 00:41:27.234 align:center
Naszym obowiązkiem było ją znaleźć.

00:41:27.318 --> 00:41:30.488 align:center
Trzymaliśmy się go, zamiast zakładać,

00:41:30.571 --> 00:41:33.491 align:center
że już jest za późno, żeby ją odnaleźć.

00:41:51.926 --> 00:41:54.720 align:center
Złożymy szczątki w trumnie, zamkniemy ją

00:41:54.803 --> 00:41:56.764 align:center
i damy wam czas na pożegnanie.

00:41:56.847 --> 00:42:00.726 align:center
Kiedy będziecie gotowe,
przyjdziemy zamknąć grób.

00:42:00.809 --> 00:42:02.019 align:center
Dobrze?

00:42:02.102 --> 00:42:04.146 align:center
Proszę mnie przepuścić.

00:42:04.230 --> 00:42:06.524 align:center
Bardzo dobrze.

00:42:06.607 --> 00:42:11.362 align:center
Proszę, dajmy rodzinie chwilę prywatności.

00:42:11.445 --> 00:42:13.239 align:center
Dadzą nam znać.

00:42:28.587 --> 00:42:31.757 align:center
Gdy zginęła moja mama,
ja też chciałam umrzeć.

00:42:31.840 --> 00:42:35.844 align:center
Bez niej nie widziałam żadnego powodu,
żeby dalej żyć.

00:42:35.928 --> 00:42:38.055 align:center
Nic mnie nie trzymało

00:42:39.056 --> 00:42:40.891 align:center
na tym świecie.

00:42:43.894 --> 00:42:46.021 align:center
Chciałam po prostu umrzeć.

00:42:46.564 --> 00:42:49.608 align:center
Wyrwała mnie z tego
moja młodsza siostra, pytając:

00:42:49.692 --> 00:42:54.113 align:center
„Jeśli odejdziesz, co zrobię ja?
Nie mam ani taty, ani mamy.

00:42:54.613 --> 00:42:56.198 align:center
Co ja bez ciebie zrobię?”.

00:42:56.949 --> 00:42:59.868 align:center
Wtedy zrozumiałam, że ma rację.

00:42:59.952 --> 00:43:02.621 align:center
Myślę o własnym żalu, ale nie o niej.

00:43:02.705 --> 00:43:07.001 align:center
Była wtedy malutka.
Miała 10 lat, gdy straciła matkę.

00:43:07.543 --> 00:43:10.504 align:center
Jej słowa uzmysłowiły mi,
że muszę się pozbierać.

00:43:10.587 --> 00:43:12.298 align:center
Nieważne, jak cierpię,

00:43:12.923 --> 00:43:15.593 align:center
muszę wziąć się w garść i ją zrozumieć,

00:43:16.176 --> 00:43:18.429 align:center
abyśmy obie mogły pójść dalej.

00:43:28.731 --> 00:43:30.441 align:center
Opiekuję się moją siostrą.

00:43:30.524 --> 00:43:34.361 align:center
Znalazłam pracę jako pokojówka w hotelu,

00:43:34.445 --> 00:43:38.490 align:center
na nocnej zmianie,
żebym mogła spędzać popołudnia z siostrą.

00:43:45.831 --> 00:43:48.334 align:center
Sprawiedliwość oznacza dla mnie…

00:43:49.627 --> 00:43:53.505 align:center
Ma dla mnie coś wspólnego z równością,

00:43:53.589 --> 00:43:55.799 align:center
żeby każdy miał, na co zasłużył.

00:43:58.344 --> 00:44:01.722 align:center
Po jakimś czasie
wymierzono sprawiedliwość za moją mamę.

00:44:01.805 --> 00:44:04.850 align:center
Ojca skazano po jakichś dwóch latach,

00:44:04.933 --> 00:44:07.478 align:center
ale dostał sprawiedliwy wyrok.

00:44:09.271 --> 00:44:12.483 align:center
Na razie nie ma szans
na zwolnienie warunkowe.

00:44:12.566 --> 00:44:17.404 align:center
Odebrano mu także wszelkie prawa
do opieki nade mną i moją siostrą.

00:44:21.950 --> 00:44:24.328 align:center
Idźmy dalej, panie prokuratorze.

00:44:24.411 --> 00:44:28.499 align:center
Wysoki Sądzie, proszę o objęcie
oskarżonego postępowaniem karnym.

00:44:29.083 --> 00:44:32.211 align:center
Obejmuję Juana Gómeza Péreza
postępowaniem karnym.

00:44:32.294 --> 00:44:37.007 align:center
Wykazano prawdopodobieństwo,
że był bezpośrednim sprawcą czynu

00:44:37.091 --> 00:44:39.676 align:center
klasyfikowanego jako kobietobójstwo

00:44:39.760 --> 00:44:42.846 align:center
wobec ofiary, której tożsamość utajniono…

00:44:47.768 --> 00:44:52.564 align:center
GÓMEZ PÉREZ JUAN
SKAZANY NA 70 LAT POZBAWIENIA WOLNOŚCI

00:44:52.648 --> 00:44:54.650 align:center
To była lekcja dla wszystkich.

00:44:54.733 --> 00:45:00.239 align:center
Ulga związana ze sprawiedliwością,
godnością i poszanowaniem pamięci.

00:45:00.322 --> 00:45:07.162 align:center
I duma dla osób, które nad tym pracowały.
Potrzebujemy czasem ją poczuć.

00:45:09.623 --> 00:45:13.001 align:center
To wszystko dzięki pracy zespołowej.

00:45:20.050 --> 00:45:25.139 align:center
Gdy zastanawiam się,
co to znaczy być kobietą w Meksyku,

00:45:25.222 --> 00:45:27.808 align:center
myślę o nich wszystkich,

00:45:27.891 --> 00:45:33.939 align:center
o tych kobietach, które się nie poddadzą,
wiem to na pewno.

00:45:34.022 --> 00:45:39.027 align:center
Wiem, że będą dalej
domagać się sprawiedliwości.

00:45:40.112 --> 00:45:42.239 align:center
To te kobiety budują,

00:45:42.322 --> 00:45:46.243 align:center
to my budujemy w różnych środowiskach,

00:45:46.326 --> 00:45:50.456 align:center
świat, w którym chcemy żyć.

00:45:53.959 --> 00:45:58.130 align:center
Nie chcę, żeby starania mojej mamy
poszły na marne.

00:45:58.213 --> 00:46:00.507 align:center
Chciała, żebym skończyła studia.

00:46:01.258 --> 00:46:03.218 align:center
Nie zostawiłam szkoły.

00:46:03.302 --> 00:46:07.389 align:center
Nadal czuję ból,
ale nie przestaję się uczyć.

00:46:07.890 --> 00:46:11.351 align:center
Studiuję prawo, a równolegle pracuję.

00:46:13.812 --> 00:46:18.233 align:center
Za moją pensję
mogę opłacić czynsz i Internet

00:46:18.317 --> 00:46:21.445 align:center
i kupić siostrze wszystko,
czego potrzebuje do szkoły.

00:46:26.783 --> 00:46:31.705 align:center
Sprawiedliwość dla jednej kobiety
to sprawiedliwość dla wszystkich.

00:46:31.788 --> 00:46:35.709 align:center
Tak samo jest z niesprawiedliwością.

00:46:37.294 --> 00:46:38.504 align:center
Dlatego

00:46:39.797 --> 00:46:41.048 align:center
musimy pracować.

00:46:47.095 --> 00:46:49.640 align:center
Po tym, co przeszłam,
chcę być prokuratorką.

00:46:49.723 --> 00:46:52.059 align:center
Wcześniej chciałam studiować co innego,

00:46:52.142 --> 00:46:55.270 align:center
ale teraz chcę pracować w prokuraturze

00:46:55.354 --> 00:47:00.817 align:center
i zajmować się sprawami
zbrodni wobec kobiet.

00:47:02.611 --> 00:47:07.366 align:center
Czuję, że moje cierpienie pomogłoby mi
empatyzować z rodzinami ofiar.

00:47:07.449 --> 00:47:11.912 align:center
Sama doświadczyłam straty,
więc wiem, jak to jest.

00:47:21.421 --> 00:47:24.132 align:center
Chadzaliśmy do zoo w Chapultepec.

00:47:24.216 --> 00:47:26.343 align:center
Moja siostra lubiła zwierzęta.

00:47:26.927 --> 00:47:28.929 align:center
Gdy siostrzenice były małe,

00:47:29.012 --> 00:47:32.850 align:center
często pływałyśmy na rowerkach wodnych.

00:47:41.984 --> 00:47:45.487 align:center
Mama kupiła mi coś takiego,
gdy byłam mała.

00:47:45.571 --> 00:47:47.739 align:center
Te były jak zwierzątka.

00:47:47.823 --> 00:47:50.075 align:center
Można je było za sobą ciągnąć.

00:47:56.206 --> 00:47:58.333 align:center
Sprawiedliwość to najlepsza terapia.

00:48:00.127 --> 00:48:02.337 align:center
Dzięki niej ludzie czują się dobrze.

00:48:03.255 --> 00:48:07.759 align:center
Mogą przestać obsesyjnie
wracać myślami do tego, co się stało.

00:48:07.843 --> 00:48:11.930 align:center
Nie muszą spędzać
całego życia w prokuraturze.

00:49:12.950 --> 00:49:14.618 align:center
Zgłoszono przestępstwo.

00:49:17.037 --> 00:49:18.955 align:center
Do wiadomości przełożonych.

00:49:19.039 --> 00:49:21.083 align:center
Patrol 6822 zgłasza kod 33

00:49:21.166 --> 00:49:24.294 align:center
w dzielnicy Benito Juárez,
na osiedlu Del Valle,

00:49:24.378 --> 00:49:26.755 align:center
w restauracji Suntory.

00:49:27.881 --> 00:49:29.549 align:center
Proszę powiadomić bazę.

00:53:02.721 --> 00:53:07.726 align:center
Napisy: Zofia Sław
bazę.