FEDERAL BÖLGE BAŞSAVCILIĞI
Meksika'da 2020 yılında 3.748 kadın öldürüldü.
Vakalardan 2.801'i cinayet,
947'si ise cinsiyet odaklı cinayetti.
Şiddet karşısında adalet arayan kadınlar olarak
kardeşlerimizle güç birliği yapmamız gerek.
Birbirimize ihtiyacımız olduğunun bilincinde olmamız gerek.
Sayuri Herrera,
Meksiko Başsavcılığı Kadın Cinayetleri Bürosu'nun
başına getirildi.
Savcı, atamayı sosyal medyadan duyurdu.
Toplumsal mücadele ve aktivizm geçmişi olan bir avukat.
Alışıldık bir memur değil.
Savcılık görevini üstlenmek elbette ürkütücü.
Ama birinin yapması lazım diye düşündüm.
Yüksek tahsilli Sayuri Herrera Román'ın atamasıyla
kadınlara karşı işlenen suçların yeni bir yaklaşımla ele alınması
ve mevcut cezasızlığın ortadan kaldırılması amaçlanıyor.
Ben olmasam da başkası yapardı.
Ama kendimi buna mecbur hissediyorum.
Kendi kendimize soruyoruz.
Suçları sınıflandırmışız, protokollerimiz ve savcılıklarımız var.
O zaman suçların cezasız kalması neden norm kabul ediliyor?
ADALET BAKANLIĞI MEKSİKO
SAVCI
MEKSİKO
İlk gelenler şu taraftan. Böyle devam edin lütfen.
Geçin lütfen.
SAVCILIK KADIN CİNAYETLERİ BÜROSU
Kadın cinayetlerinin failleri erkek.
Genellikle kurbanla bir bağı olan, kurbanın tanıdığı kişiler.
Tam da bu yüzden önlenebilir,
çözülebilir, kökü kurutulabilir.
Kaynağını biliyoruz çünkü.
SAYURI HERRERA MEKSİKO KADIN CİNAYETLERİ SAVCISI
Her büroya bağlı birer polis birimi var.
Şehirdeki şiddete bağlı tüm ölümleri bu birimler soruşturuyor.
Günaydın, Kadın Cinayetleri Bürosu.
Şiddete bağlı ölümden kastımız ne?
Bir yaralanma olduğunda
irdelememiz gereken dört kategorimiz var.
Doğal sebepler,
kazalar, intiharlar
ve bizi ilgilendiren kategori, suç.
Bu dört kategoriye bağlı tüm vakalar için…
SAVCI YARDIMCISI
…7/24 görev başındayız.
Hiçbir nöbetimiz rutin ya da monoton değil.
Öyle bir iş ki…
Görevdeyken ne olacağı hiç belli olmuyor.
MELODY ZAMBRANO SORUŞTURMA POLİSİ
Avenida Principal ve Gloria Marín kavşağı.
Ampliacion Emiliano Zapata Mahallesi, Iztapalapa, Meksiko.
Her şey geliyor. Cinayete teşebbüs, şiddet, yaralama.
-Silah sesi, intihar. -İntihar.
Çürümüş cesetler.
Her nöbette diken üstündeyiz. Gerçekten öyleyiz.
Battaniyeye sarılı hâlde bulunmuş.
Mavi beyaz,
enine ve boyuna siyah çizgili.
Bir vaka ihbar edildiğinde emniyet memurları bilgileri teyit ediyor,
Soruşturma Polisi'nden uzmanlarımız da olay mahallinden kanıt toplamaya gidiyor.
Evet, ağır bir iş.
Evet, çok şeye maruz kalıyorsun.
Sabahın üçünde vakaya gidiyorsun.
Yerini bulmak da zor oluyor.
Kötü muhitler. Bazen telefon da çekmiyor.
Pis yerler yani işte.
Çöpler dağ olmuş. Hamamböceği, tahtakurusu, ne ararsan var.
Dün dükkânı açtığımda gördüm işte.
Orada hep çer çöp olur,
o yüzden içinde ceset olacağı hiç aklıma gelmedi.
Bürolar arasından tercihlerim
Cinayet, Kadın Cinayetleri ve Alıkoyma bürolarıydı.
Üç hedef koymuştum, içlerinden Kadın Cinayetleri'ne atandım.
Hatırlıyorum, o günlerde kadın cinayetleri artıştaydı
ama henüz bu kadar yaygın değildi.
İşe başladığımda her vardiyada bir iki tane olurdu.
Böyle çok değildi.
Savcı, şahıslara karşı şiddet vakalarını soruşturup çözmekle,
kurbanların adalete erişmesini sağlamakla yükümlü kişidir.
591 tane mi? Hangi dosyalarda?
-Dosyaların o kısmı… -Ve ne…
Savcı, görevini ifa edebilmek için
bir uzman ekibiyle çalışır.
Savcı yardımcılarından, çeşitli uzmanlardan
ve Soruşturma Polisi'nden oluşan bir ekip.
Hiç deneyimim yok. Savcılığa yeni başlıyorum.
Aktivistlik geçmişim var.
Bizler güvenilmez addedildiğimiz için işimiz zorlaşıyor.
Bana diyorlar ki "Sayuri kurumda yetişmedi."
Savcı olduğum gün bütün yardımcılarım istifa etti.
Bir tanesi bile kalmak istemedi.
Benimle çalışmak istemediler.
Bana karşı önyargılıydılar.
İşte bu yüzden grevdeyiz. İşte bu yüzden 83 gündür grev yapıyoruz.
Bu yüzden direnmeye devam ediyor,
demokratik, ücretsiz ve halkçı bir Ulusal Özerk Üniversite istiyoruz.
Bu yüzden bu alanı talep ettik. Yetkililer artık lütfen masaya oturup…
Savcılıkta bana "Meşhur 99 dönemindensin!" diyenler oldu.
Şey der gibi,
"Sen şu grev yapan karın ağrısı tiplerdensin."
ULUSAL ÖZERK ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİ GREVİ
Ağır baskı altında kaldığımız dönemler oldu.
Özerk Üniversite öğrencileri olarak protesto yaptığımız,
ücretsiz ve umumi eğitim talep ettiğimiz için
suçlu muamelesi görüyorduk.
1999 grevine destek çıkan her öğrenciye karşı harekete geçmişlerdi.
Bugün kaç okul greve gitti?
Grev!
Defalarca!
Grev, grev!
Ben bu hareketin parçasıydım.
Greve katılayım mı diye aileme sormamıştım.
Doğru olan bu diye düşünmüştüm.
Halka açık üniversitemizi harç dayatmasına karşı korumak.
Çünkü anne babam çiftçiydi.
Üniversiteye harç ödeyecek durumumuz yoktu.
-Devlet karşılasın! -Harçlar yükselmesin.
Hukuk okumak için gereken tüm adımları atmıştım.
Avukat olmaya grevden önce zaten karar vermiştim.
"Bir hukuk bürosunda çalışıp insanların sesi olmak istiyorum" demiştim.
Grev sürecinde ve grevin bitiminde…
Özellikle de bitiminde polisin kampüse zorla girmesi…
Kurumlara ve devlete olan güvenim temelinden sarsılmıştı.
Hakkımda tutuklama kararı çıktı.
Zulüm gördüm.
Köpeksiniz ulan hepiniz, köpek! Umarım geberirsiniz!
-Pis herif! Geri zekâlı! -Yeter!
Kahrolasıcalar!
9 ay 17 gün süren grevin ardından
üniversite tesisleri olaysız kurtarıldı.
Genel Grev Konseyi'nin bilindik liderleri ele geçirildi.
Bu gördüğünüz isim Alejandro Echavarría, namıdiğer "El Mosh".
Mario Flavio Benítez Chávez.
Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'yla sıkı bağları mevcut.
Üniversitenin dönüşümünden söz ederken
Zapatistalar hakkında okuduklarımızdan
her daim feyzalırdık.
Zapatista hareketi her şeyi değiştirmişti. Beni de değiştirmişti.
Subcomandante Marcos'un ziyaretinde ana kampüsteydim.
Selam olsun sizlere, Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi.
Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu!
EZLN, EZLN!
Gelişiyle içimiz umutla dolmuştu.
Onları duymak çok büyük bir keyifti.
Erkeğiyle kadınıyla, tüm üniversite öğrencilerinden
mazlumlara kol kanat germeyi hiçbir zaman bırakmamanızı,
kolektif olmayacaksa hiç var olmayacak geleceğimizin
hep peşinde koşmanızı rica ediyoruz.
Çerçeveletip duvarıma asmıştım.
Ait olduğum yeri, geçmişimi unutmayayım diye.
Babam çiftçiliği bırakıp işçiliğe başlamıştı.
"Aileme bir yuva sağlarım" demişti.
Ancak ne yazık ki dolandırıldı.
Hapse atıldı, içeride yattı.
Ne zaman anlatsa öfkesi gözlerinden okunuyor.
Onu hapisten kurtaran, kadın bir avukattı.
Çıkar çıkmaz avukatıyla gurur duyduğunu söylemişti.
"Ben de avukat olmak istiyorum" diye düşünmüştüm.
Hukuksuzca hapse atılanların savunmalarında rol aldım.
Başkan Enrique Peña Nieto, soruyoruz size.
Julio Cesar'ın naaşı ailesine ne zaman teslim edilecek?
Siz öldürdünüz, siz getirin.
42, 43, adalet!
Yasa dışı infaz davalarında, işkence davalarında bulundum.
Anca işkence olmayan diğer suçlar hakkında soruşturma açıyorlar.
Haksız yere adam kaçırmakla suçlanıp mahkemeye çıkan kişileri savundum.
Aile birleşimi talebinde bulunacağız.
Cinsel şiddet mağduru kadınları temsil ettim.
Fray Francisco de Vitoria İnsan Hakları Merkezi'nde çalışıyorum.
Ardından ana kampüste Lesvy cinayete kurban gitti.
Dün Özerk Üniversite'nin ana kampüsünde
telefon kablosuyla asılmış bulunan Lesvy 22 yaşındaydı.
Vücudunda travma izi bulunmadığı için
vakanın cinayet mi, intihar mı olduğu henüz kesinleşmedi.
Vakanın tuhaf kılansa ankesörlü telefon kablosuyla asılıp…
Baktığım ilk kadın cinayeti vakasıydı.
Lesvy Berlín Rivera Osorio isimli 22 yaşındaki genç kadını temsil ediyoruz.
Savcılık vakanın intihar olduğunu belirtmiş,
Lesvy'yi ölümünde de mağdur eden çeşitli tweet'ler atmıştı.
Bir kez daha üniversite idaresini karşıma almıştım.
Başka bir öğrenci hareketi daha vardı.
O güne dek gördüklerimizden ayrışıyorlardı.
Çünkü bu hareketin amacı kadınlar için yaşama hakkı talep etmekti.
Soruşturma açısından kusursuz bir iş çıkardık.
Adli mimari raporumuzu sunduk.
Vaka unsurlarının canlandırıldığı bir rapor sunduk.
Ve mahkeme vakanın kadın cinayeti olduğuna hükmetti.
Yetkili kurum ve memurlara
bunun intihar değil, kadın cinayeti olduğunu
en başından bu yana söyleyen biz kadınlar olduk.
İşte bugün bu durum kanıtlandı.
İşte bu gün gerçekler açığa çıktı. İşte bugün…
Duruşmadan çıktığımızda başka kurbanların anneleriyle karşılaştık.
Çok heyecanlılardı, aynı şeyi sorup duruyorlardı.
"Peki benim kızım ne zaman adalete kavuşacak?"
"Biz ne zaman adalete kavuşacağız?"
Ama adaletin tecelli edebildiğini görünce umutlanmışlardı da.
"Ben ne zaman kavuşacağım?" diye soruyorlardı yani.
Tabii ki çok mutluydum.
Ama adalet isteyen o annelerin gözlerindeki umudu görünce
içimden "Daha işimiz bitmedi" dedim.
Bir kadın için adaleti sağlamak hepsi için sağlamak gibi.
Bir tanesi haksızlığa uğrayınca da hepsi birden uğruyor sanki.
Devleti ortada bir kriz olduğunu itiraf etmeye,
Kadın Cinayetleri Bürosu'nu kurmaya zorlayan da
kadınlar, anneler, öğrenciler oldu.
Şimdi sözü,
Meksiko Başsavcısı Ernestina Godoy Ramos'a bırakıyoruz.
Resmî kurumlar olarak
kadın bedenlerinin uğradığı şiddetin
nihayetinde hepimizi etkileyeceğini görmekte geciktik.
Artık tek vazifesi kadın cinayetlerini soruşturmak olacak
özel bir savcılık bürosu kurmak istiyoruz.
Bu büronun misyonu öncelikli olarak…
Bürokratik bir atama yapmayı uygun bulmadım.
Mevzu kimleri tanıdığımız, kimin müsait olduğu falan değildi.
Açık bir süreç olmalıydı.
Herkesin katılabildiği bir başvuru süreci başlattık.
Günaydın Avukat Hanım.
Kadın Cinayetleri Bürosu'ndan sorumlu savcı ataması sürecinin
ikinci kısmındayız.
Bana göre refakat ve destek süreci,
en önemli kişinin
hakkı çiğnenen kişi olduğu gerçeğine odaklanmalıdır…
En başından beri en iyi mülakatın Sayuri'ninki olduğunu düşünmüştüm.
Belgeleri gözden geçirince de kanaatim aynı kaldı.
Şahsen tanıdığım biri değildi.
Sivil bir şekilde sosyal hizmetlerde bulunduğunu biliyordum.
Oturup konuştuk.
Savcı olacağım hiç aklıma gelmezdi.
Başsavcı Hanım kadın cinayeti savcısı atamak üzere
beni aradığında Özerk Üniversite kampüsündeydim.
Derin bir nefes aldığımı hatırlıyorum.
Hayatım değişmek, başka bir yola girmek üzereydi çünkü.
Gözümüzü yukarılara, güce dikersek
tek başımıza direnmekle
değişimin içeriden sağlanabileceğini sanma tuzağına düşmek arasında
seçim yapmak zorunda kalırız.
Bugüne dek kaç solcu bu tuzağa düştü?
Kamu görevlisi olurlarsa değişim getirebileceklerine inanıyorlar.
Sonunda tam tersi oluyor.
Güç onları değiştiriyor.
Bir zamanlar toplum adına aktivistlik yapanları
güç sahibi bürokratlara indirgiyor.
Başarmayı hedeflediğim vazife
kesinlikle tek kişinin çözüme ulaştıracağı bir vazife değil.
Ancak bu vazifenin gerekli özgüvene ve beceriye sahip,
içinde bulunduğumuz durumdan çıkabileceğimize dair
umudu ve inancı olan birini gerektirdiği de aşikâr.
Niye mi savcılıkta çalışıyorum?
Çünkü bence değişim mümkün.
Ancak değişimin başarı ihtimalinden bağımsız olarak
hemen şimdi yardımımızın dokunabileceği
vakalar ve kurbanlar olduğuna inanıyorum.
Neden burada olduğumuzu
ve neyi amaçladığımızı
asla unutmamalıyız.
Şahsen buraya kadın cinayetlerini soruşturmaya geldim.
Koltuk peşinde, savcı olma peşinde değildim.
Günaydın, Kadın Cinayetleri Bürosu.
Joana Esmeralda vakasında
kocası teslim olmuştu.
GAM Mahallesi'ndeki karakola gelip
"Demin karımı öldürdüm" demişti.
Yaptıklarını adım adım anlatmış.
Biz de naaşı bulmak üzere emir aldık.
İşte, kanal burada. Burası olması lazım.
Söylediğine göre karısını buraya atmaya çalışmış.
1. OLAY YERİNE GİDİN.
Şüpheli, kurbanın cesedini parçalayıp atık su kanalına gittiğini,
uzuvlarını oraya attığını söylüyor.
Betsy, zanlının gözaltı süresi ne zaman doluyor?
Saat 3.45'ten 6.45'e mi?
-11'de mi götürüyoruz? -Sağ ol şefim.
Kadın Cinayetleri Bürosu'na
Río de los Remedios Caddesi civarındaki olay mahalline müdahale yetkisi verildi.
TICOMÁN MAHALLESİ
Hepimiz burada doğduk.
Ablam burada büyüdü, burada okudu. Çocukluğu burada geçti.
Ne yaptıysa bu mahallede yaptı.
Muhit çok tehlikeli. Fuhuş mahallesine döndü.
Çok suç işleniyor.
Bugünlerde çok tehlikeli.
Ailemizi ayakta tutan oydu.
En büyüğümüzdü, ikinci annemiz gibiydi.
LIZBET CAMPOS JOANA ESMERALDA'NIN KARDEŞİ
Mesela doğum günlerimizde
palyaço kostümü giyer, bize fıkralar anlatırdı.
Onun ilk çocukları gibiydik.
Sonra kendi ailesini de kurdu.
Bunları ben çekmiştim. Anneannemle son fotoğraflarından.
Annem çok sevecen biriydi.
En yakın dostum, her şeyimi anlattığım sırdaşımdı.
Benim tüm dünyamdı o.
Ondan iyi anne yoktu bence.
Her zaman arkamızdaydı.
Kızları, ablamın her şeyiydi.
O gün yeğenimi okula götürmediğini fark ettim.
Sorumluluk sahibi bir kadındı, o yüzden garibime gitti.
Anneme uğradım, ablamın oraya gelmediğini söyledi.
Şiddet emarelerini zaten fark etmiştik.
Kızları elinden alınır diye korktuğundan onu terk edemiyordu.
Ona zarar verdiğinden şüphelendiğimiz için ihbar etmeye gittik.
Bir defa kız kardeşlerimden biri onu bir yere hapis hâlde bulmuştu.
Dönüş yapmıyordu, iyi olduğuna dair bir işaret yoktu.
Bir terslik vardı.
Biz de gidip ihbar etmeye karar verdik.
Sonra evde bekleyen kardeşim aradı, birkaç polis memuru gelmiş.
Karısını öldürdüğünü itiraf edip teslim olduğunu söylemişler.
İfadeni bulunduğun yerden vereceksin.
Kanıtlara ne diyorsun Juan?
Bir akrabamın evindeydim.
Onu öldürmeye karar verdim.
Nasıl öldürdün?
Keskin bir silahla efendim.
Sonrasında ne yaptın?
Etrafı temizledim, tüm kanıtları yok ettim.
Kanı temizledim, kanıtları temizledim.
Peki.
Şahıs duruşmaya gelip Joana'yı nasıl öldürdüğünü anlattı.
Sebebi olarak da,
kendi ifadesine göre, onu aldattığını söyledi.
Hâkimin bunu meşru gerekçe görmesini umuyordu.
Beraat etmeyi, haklı bulunmayı umuyordu.
Beni aldattığı için onu öldürmeye karar verdim.
Bana kulak asmadı. Barışmak istedim ama açıkça reddetti.
O yüzden yaptım Sayın Hâkim.
Bu kadar.
Annem ona ayrılmak istediğini söylemişti. Bu sefer kararı kesindi.
O ise ayrılamayacaklarını söylüyordu.
"Annen beni bırakamaz çünkü bizi Tanrı bir araya getirdi.
Biz evliyiz, o benim. O benim karım" demişti bana.
Fitili ateşleyen buydu sanırım.
Böylelikle Joana'nın evine intikal ettik.
TESPİT TUTANAĞI ARAMA KARARI
İlk olarak Soruşturma Polisi kapıyı çalar.
Savcı der ki
"Başsavcılık adına soruşturma yapmaya geldik.
Mülke erişmemize müsaade edin."
Kapıyı açarlar.
Çeşitli belgeler, kâğıtlar vardı.
Duvarlarda posterler.
Posterlerden birini hatırlıyorum.
"Seni hep seveceğim, sana hep sahip çıkacağım" falan yazıyordu.
Oraya malum sebepten gitmişken bunları görmek oldukça sarsıcıydı.
Joana'nın yazdığı şeyler bulduk.
Kurbanın kocasına yazdığı bir mektup vardı.
Ayrılmaları gerektiğini, onunla irtibatı kesmek istediğini,
isterse mobilyaları satıp parasını kızlara verebileceğini söylemiş.
Joana'yı tam olarak nerede öldürdüğünü saptayabilmek için
mecburen tüm odalarda arama yaptık.
Luminolle kan lekesi aradık. Luminol kullandık.
Olay mahalli böylelikle tasdikleniyor.
Sonrasında suç nerede işlenmiş, adamın kanı var mı, o saptanıyor.
Adamın teslim olup itiraf etmesi yetmiyor.
Bunu destekleyen verilere ihtiyacımız var. Bilimsel, teknik verilere.
ADLİ KİMYA ALANINDA GENETİK UZMANI
Adli bilimcilerin elinde çok az luminol vardı.
"Nerede kullanacağımızı sizin söylemeniz lazım" dediler.
Kanıt yetmezse yeri biz gösterdiğimizden suçun bize kalacağını ima eder gibilerdi.
"Burada yatak var, kıyafetler var. Buraya bakayım, artık ne çıkarsa" dedi.
Bu özel bir test.
Çünkü kan insan gözüyle görülemiyor,
olay mahallini özellikle temizlemiş oluyorlar.
Görünürde hiçbir şey yok.
Ama luminol kullandığımızda
geçmişte o noktada kan olup olmadığını görebiliyoruz.
Luminol, kandaki demirle tepkimeye girerek
kemilüminesans yaratıyor.
Yaydığı mavi ışık
o noktada kan tespit edildiğini gösteriyor.
Etkileyici bir manzaraydı.
Işık resmen sana diyor ki "Olay böyle yaşandı."
Sürükleme izleri vardı.
Bütün oda…
-Aydınlanmıştı. -Aynen öyle.
Bu kanıtlara dayanarak olay mahallini tasdikledik.
Ama bu duruşmadan ve şüpheliyle devamındaki iletişimimizden
en büyük beklentimiz,
Joana'nın naaşının yerine dair bize bilgi vermesiydi.
Parçalarını nereye attınız?
Río de los Remedios'a efendim.
Testereyle bıçağı ne yaptınız?
Aynı yere, nehre attım efendim.
Aynı geceydi. Hepsini aynı gece yaptım.
-Size kim yardım etti? -Yalnızdım, kimse etmedi.
Tüm kanıtları yok etmek için üç kere gidip geldim.
Parçaları evinin yakınlarında bir yere attığını söyledi.
Caddeden aşağı inmiş, bir sokaktan dönmüş,
nehir boyu yukarı yürüyüp oraya atmış.
Soruşturma ekibi nehir kıyısı boyunca arama yapsa da
bir sonuca varamadı.
SONA EREN ARAMALARDAN SONUÇ ALINAMADI
Başkomisere dedim ki "Tekrar bakmamız lazım."
"Nehir yükseliyor, şu anda bir şey bulamayız" dedi.
"Her seçeneği değerlendirmeliyiz" dedim. Arama çalışmaları için bir ekip topladık.
Nehir çöple dolup taşıyor. Şey gibi bir şey…
-Samanlıkta iğne aramak. -Aynen öyle.
Bölgeye bağlı olarak farklı arama yöntemleri var.
Burası açık arazi olduğu için en makulü bölgelere ayırarak aramak.
Bir çeyreğini baştan uca arayıp sonrakine geçe geçe
tüm bölgeyi taramış olduk.
Şuradaki yamaçta bir yer var, dikkatli inmek gerekiyor.
Brenda, Esmeralda'nın bir kolunu işte orada buluyor.
Beyaz bir kumaş parçası gördüm.
Üstüne bir sürü minik sinek üşüşmüştü.
Bu da orada bir şey olduğuna işaret.
Kadının eliymiş.
SOL ÜST UZUV (KOL, EL)
Nehir kıyısında bulundu.
Arama çalışmalarını sürdürmek için
ilk sinyalimiz, ilk referans noktamız bu olmuştu.
Çok sevinmiştik.
Bir WhatsApp grubumuz vardı.
"Bakın, kol bulduk" falan diye birbirimize haber veriyorduk.
Bir gün biri demişti ki "Yeterince parça bulduk, yeter."
Brenda'yla ikimiz aramayı sürdürmek için çok inat ettik.
İtfaiyeden, özel kurtarma ekiplerinden yardım istedik.
Hatta dedik ki "Nehre girmek lazım, bot talep edelim."
Şu arkadaki benim.
Kemerlerine bağlı iplerle aşağı indiler.
Su neredeyse göğüs hizalarındaydı.
O berbat koku da cabası.
Ekipteki en kuşkucu arkadaşlarımız bile zaman içinde yavaş yavaş
tüm parçalarını bulma fikriyle hırslanmaya ve heveslenmeye başlamıştı.
Yaptığın şeyle gerçekten ilgileniyorsan insanlar anlıyor.
Aynı heves ve kanaat onlara da bulaşıyor.
Bu işi sırf form doldurmak için yapmadığı kanaati.
Nehirde üç arama çalışması daha yaptık.
Ekipten nehre inen birisi, "Bacağı buldum" dedi.
Tüm ekip çağrıldı.
Uzmanlar ve itfaiyeciler indi,
kalça ve bacak olduğunu doğruladı.
SAĞ UZUV (KALÇA, BACAK VE AYAK)
Artık tamamdı.
Sonunda tüm parçalarını bulmuştuk.
KAYIP UZUVLAR
Görevi tamamladığımız için
çok sevinmiştik.
Kendimizi alkışladık, topluca fotoğraf çektirdik.
Sonra ailesine gittik,
naaşının tamamını bulduğunu söyledik.
İşte o zaman dedim ki
"Adam kazanamadı. Mutlak bir zafer alamadı."
Çünkü ölümünde dahi Esmeralda'yı alt etme peşindeydi.
Haysiyetiyle ölemesin istemişti.
Ailesi, evlatları onu anamasın.
Bu zaferi elde edemedi.
"Onun adı Joana Esmeralda ve bugün naaşına ulaştık."
Çok ama çok güzel bir andı.
41 YAŞINDA
JOANA ESMERALDA TREJO ORDUÑA
Şoke olmuştum.
Hakkıyla yas tutamadım.
O sırada duygusuz bir hâldeydim.
Adalet yerini bulacak mıydı? Benim aklımdaki asıl mesele oydu.
Asıl endişem oydu.
Liz, günaydın.
Şimdi öncelikle…
…Joana'nın başına gelenlere çok üzüldüğümüzü söylemek istiyoruz.
Sizlere önceden de söylediğimiz gibi
arama çalışmalarına odaklanmıştık.
Neyse ki tüm parçalarını bulmayı başardık. Yani böylelikle…
-Pardon, maskemi biraz çıkaracağım. -Tabii, buyurun.
Şimdi şöyle.
Joana Esmeralda'nın haysiyetiyle hak ettiği üzere
naaşını bulup ailesine teslim etmek istedik ki
tüm vücuduna kavuşmuş hâlde huzur içinde yatabilsin.
Bu ülkede kadın cinayeti nedir,
onun özeti niteliğinde bir vaka bence.
Hepsi var. Aile içi şiddet geçmişi, öksüz kalan çocuklar,
bir kadının vücuduna çöp muamelesi yapan ve bunu kendine hak gören bir adam.
Esmeralda'nın sahibi olduğuna inanıyor, onu kendi mülkü gibi görüyor.
Titizlik düsturuyla onu arama vazifemizden vazgeçmedik.
Tek yaptığımız buydu.
Boş vermedik, "Bulamayız" ya da "Artık geçti" demedik.
Naaşı tabuta koyup kapağını kapatacağız, veda etmeniz için çekileceğiz.
Sonra siz bize söyleyince gömmeye geleceğiz.
Tamam mı? Peki.
Müsaadenizle lütfen.
Tamam bence.
Aileyi biraz yalnız bırakalım lütfen.
Onlar bize seslenecek.
Annem öldüğünde yaşama hevesimi yitirmiştim.
Annemsiz hayata devam etmek için bir sebep göremiyordum.
Bu dünyada kalmak istemiyordum.
Ölmek istiyordum işte.
Ama kız kardeşim beni azarladı.
"Sen gidersen ben ne yaparım? Ne babam var ne annem.
Sensiz ne yaparım?"
Anca öyle tepki verdim, "Doğru söylüyor" dedim.
"Kendi acımı düşünürken onun acısını unuttum."
Zaten daha çok küçüktü. Annesini kaybettiğinde 10 yaşındaydı.
O çıkışından sonra "Ayağa kalkmam lazım" dedim.
"Canım ne kadar yanarsa yansın
bir kenara bırakıp kardeşimi anlamalıyım ki
ikimiz de hayata devam edebilelim."
Kardeşimin vasisiyim.
Öğleden sonraları kardeşimle vakit geçirebilmem için
vardiyası bana tek uyan iş bir otelde gece odacılığıydı.
Bence adalet demek…
Hakkaniyetle bağlantılı bir şey bence. Herkese hak ettiği verilmeli.
Biraz zaman alsa da annem için adalet yerini buldu.
Ceza alması neredeyse iki yıl sürdü
ama hak ettiği cezayı aldı.
Yakın zamanda şartlı tahliye fırsatı da olmayacak.
Kardeşimle benim üstümüzdeki tüm haklarını da elinden aldılar.
Sıradaki davaya geçelim Savcı Bey.
Tabii efendim. Sanığın yargılanmasını talep ediyoruz.
Kanunda kadın cinayeti olarak tanımlanan eylemin faili olarak
suçu işlediğinin kanıtlanmasını takiben
sanık Juan Gómez Pérez'in suçu sabit görülmüş olup…
GÓMEZ PÉREZ JUAN 70 YIL HAPİS
Herkese ders oldu.
Adalet, haysiyet ve bıraktığı hatıra açısından
içimize su serpildi.
Büyük de bir gurur kaynağı oldu.
Bu vazifeleri üstlenenlerin bu gururu hissetmeye ihtiyacı var.
Ekip sayesinde. Ekip çalışması sayesinde.
Meksika'da kadın olmak ne demektir diye kendime sorduğumda
aklıma tüm bu kadınlar geliyor.
Pes etmeyeceğini bildiğim kadınlar.
Adalet arayışından vazgeçmeyeceğini bildiğim kadınlar.
El ele, farklı farklı alanlarda,
içinde yaşamak istediğimiz dünyayı birlikte inşa ettiğimiz kadınlar.
Zaman geçti.
Annemin çabaları boşa gitsin istemedim. Hayali beni okutmaktı.
Ben de okula devam ettim.
Canım hâlâ çok yanıyor, hep de yanacak. Ama okuluma devam ediyorum.
Hukuk okuyorum. Hem okuyup hem çalışıyorum.
Maaşımla kiramızı, internet faturamızı ödeyebiliyorum.
Kardeşimin okul ihtiyaçlarını karşılayabiliyorum.
Bir kadın için adaleti sağlamak hepsi için sağlamak gibi.
Bir tanesi haksızlığa uğrayınca da hepsi birden uğruyor sanki.
O yüzden işimize devam etmek zorundayız.
Yaşadıklarımdan ötürü savcı olmak istiyorum.
Eskiden başka bölüm istiyordum
ama artık savcılıkta çalışmak,
kadın cinayeti savcısı olmak istiyorum.
Bence çektiğim acılar ailelerle empati kurmamı sağlar.
Aynısını yaşamış biri olarak onların hislerini anlayabilirim.
Chapultepec'teki hayvanat bahçesine giderdik.
Ablam hayvanları çok severdi.
Yeğenlerim daha çok küçüktü. Sık sık orada deniz bisikletine binerdik.
Küçükken annem bana bunlardan almıştı.
Hayvanımız gibi gezdirirdik. Hatırladın mı? Böyle çekiştirirdik.
Adaletten güzel terapi yoktur.
Adalet varsa insanlar iyi hisseder.
Meseleyi takıntı hâline getirmeyi, üstüne kafa yormayı bırakırlar.
Hayatlarını bir kenara bırakıp günlerini savcılıkta geçirmezler.
İhbar geliyor.
Merkez ve arşivin dikkatine,
Benito Juárez dışlarındaki Del Valle Mahallesi'nde,
18-22 numaralı devriye Suntory Restoran'da Kod 33 bildirdi.
Merkezin dikkatine. iye Suntory Restoran'da Kod 33 bildirdi.