Balik sa capital ng Mexico, ayon sa head of government,
sa kabila ng umiiral na violence against women alert,
bumubuo na ang administrasyon ng panibagong protocol.
Mahirap ang mga kondisyon sa trabaho.
Patuloy ang pagtaas ng femicide sa Lungsod ng Mexico
at sa iba't ibang estado sa buong bansa.
Umaabot na ng 809 ang mga kaso sa taong ito.
Gamit ang kutsilyo, 173 kaso ng femicide…
Matututo kang wag matulog o maging mabilis magising.
Matututo kang matulog nang paputol-putol.
Ayon sa system data,
sa buwan ng Hulyo naitala ang pinakamaraming kaso na umaabot sa 94.
Sinundan ng Setyembre na may 93.
Agosto na may 91.
Marso at Hunyo na may 87 at 82, ayon sa pagkakasunod.
Trabaho kong aksiyonan ang bawat kaso ng femicide, anuman ang oras.
Tumaas ito ng 183 porsiyento.
At bilang mga babae, hindi 'yon madali.
Sa gano'ng lugar, kadalasan, mga lalaki ang nag-iimbestiga.
Karamihan sa mga imbestigador, mga lalaki.
Kaya para sa 'kin,
sobrang hirap akuin ang lahat ng trabaho at mga desisyon do'n.
Nando'n 'yong mga public prosecutor at 'yong commander,
tapos bigla ko na lang nasabing,
"Mapupunta ako sa impiyerno."
Sabi ko, "Mapupunta ako sa impiyerno."
Tapos sabi ng isa sa mga public prosecutor sa 'kin,
"Alam mo, boss?
"Nasa impiyerno ka na."
PROSECUTOR'S OFFICE FOR THE INVESTIGATION OF FEMICIDES
THE PROSECUTOR
Nagbubukas kami ng 500 kaso kada linggo.
Nagbubunga ng karahasan ang lipunang 'to
kasi marahas ang pakikitungo ng mga tao sa isa’t isa.
May matatapos na homicide, tapos may darating na tatlo.
Matatapos ang tatlo, may apat agad. Matatapos ang lima, may isa pa.
Minsan naririnig namin na akala nila,
'yon na daw ang pinakamasakit at pinakamalalang kaso,
tapos may darating na mas malala.
Walang hanggan ang kasamaan ng tao,
at hindi natin maiisip kung gaano kalala 'yon.
PANAYAM SA TESTIGO NA SI NADYA TALINA BARRALES
INA NI KAREN ITZEL
No'ng araw na 'yon, inimbita niya akong mananghalian sa kanila.
Nagte-text ako sa kanya.
Pero nakapatay na 'yong phone niya, at di na niya natatanggap ang texts.
Naging desperado na ako at kinausap si José Luis, ang manugang ko,
na samahan ako sa police station.
Sabi niya sa 'kin, siya na ang pupunta
at sasabihan niya ako kung ano'ng sasabihin nila.
Sabi ko, "Hindi, pupunta tayong dalawa sa Tláhuac.
"Magfa-file tayo ng report kasi nawawala ang anak ko."
DISTRITO NG TLÁHUAC
Dito sa Lungsod ng Mexico,
hinarangan ng mga kaanak ni Karen Itzel Rodríguez Barrales
ang Tláhuac Avenue sa magkabilang direksyon
para manawagan sa mga awtoridad na hanapin ang 26-anyos na babae
na nawala matapos umalis para magpasa ng kanyang bachelor's thesis.
Masaya ang kabataan ni Karen.
Sabi niya, gusto niyang maging dentista paglaki.
Grabe ang dedikasyon niya sa bahay nila,
sa anak niya,
kahit sa asawa niya.
Itong lalaking 'to ang asawa ni Karen.
-Kay Karen. -Ano'ng sinabi nila?
Tumawag na kami at papunta na 'yong prosecutor.
Namilit kami kasi 'yon lang ang paraan.
Tinanong ako ng public prosecutor
kung sino 'yong huling taong nakakita sa kanya.
At ang sabi ko, 'yong asawa niya.
Tapos ang sabi ng prosecutor,
'yong asawa niya ang dapat mag-file ng missing person report.
Nag-file ka na ba ng report?
Oo. Na-file na 'yon no'ng Huwebes ng 7:35.
Nagbukas ng imbestigasyon ang Prosecutor's Office sa Missing Persons
para sa pagkawala ni Karen.
Nakatira siya sa distrito ng Tláhuac kasama ang partner niya.
May anak sila, isang batang lalaki.
'Yong nanay ni Karen, si Mrs. Nadya,
malakas ang hinala sa kinakasama ni Karen.
Tapos, tinawagan ako ni Palomares, ni José Luis, ang sabi niya,
"Mama, asan ka?"
Nagsinungaling ako.
Wala akong obligasyong sabihin sa kanya kung asan ako.
Nasa prosecutor's office ako no'n.
Pinapaalam nila sa 'kin na na-check na nila ang footage.
Nakita nilang may inilalabas siyang sako sa truck.
Sabi nila sa 'kin, "Hindi na siya ang complainant.
"Ngayon, ikaw na ang complainant at siya na ang suspek."
Magtatanong ako do'n.
Do'n dumating 'yong mga imbestigador
at inaresto siya.
Arrest warrant 'yan, José Luis. Aarestuhin ka namin.
-Bakit? -Nakasulat 'yon dito.
Sa pagkawala ng isang tao.
-Okay? -Kalma lang.
May karapatan kang…
Inaresto at sinampahan namin ng kaso si José N.
para sa posibleng pagkakasangkot niya
sa pagkawala ng babaeng nagngangalang Karen.
Pinapunta nila ako para sa DNA testing para sa genetic recognition.
No'ng oras na 'yon, naisip ko,
"Malamang ipinapagawa sa 'kin ng prosecutor's office 'to
"kasi patay na ang anak ko."
FEMICIDE ATLAS
Matapos ang masusing intelligence at field work,
natagpuan ng multidisciplinary team ang katawan ng babaeng si Karen.
Ang mismong lugar ng pagkakadiskubre, kung saan may mga tabla ng plywood,
matapos gamitan ng makinang pang-araro
ang parteng ito ng tumpok ng lupa, na malapit din sa rural na kalsada.
BUKAS NA LOKASYON
TAGONG LIBINGAN
NATAGPUAN NANG WALA PANG 10 ARAW
FEMICIDE
-Pangalan? -Opo, Your Honor.
Ako po si José Luis Galicia Palomares. Isa akong odontologist.
May degree at professional license.
Walang kinalaman ang mga magulang ko, pamilya ko, o ako sa sitwasyong 'to.
Walang ebidensiyang nagpapatunay
na ginawa ko ang krimen, kahit mga video o picture.
Wala.
Ako ang na-assign sa kaso. Ako ang umasikaso ng mga dapat gawin.
'Yong tungkol sa paghahanap,
napag-alaman na hindi siya umalis para magpasa ng thesis,
gaya ng sinabi ng asawa niya.
Nagkakasalungat na ang sinasabi ng asawa.
Kaya napansin namin na may mga hindi malinaw.
No'ng mga oras na 'yon, sinabi ko sa prosecutor,
"Hindi pa tapos 'to, Madam Prosecutor."
Sabi niya, "Oo, Mrs. Nadya, makukuha natin ang hustisya.
"Magtiwala ka sa mga awtoridad."
Sabi ko sa kanya, "Nagtitiwala ako. Wag n'yo akong bibiguin."
Pag nilalapitan ka ng mga tatay at nanay
tapos tinatanong ka nila, "Ano'ng gagawin mo kung anak mo 'yon?"
Hindi ko alam ang gagawin.
Isa din 'yon sa mga dahilan kung bakit
hindi ako
nagdesisyong maging ina.
Bakit ka magiging ina sa isang batang babae
sa isang bansa
na napakalayo pa
sa gender equality?
Kung saan kaming mga babae,
sa iba't ibang degree, nanganganib maging biktima ng femicide.
Itong kaso ni Yrma Lydya,
parang isa o dalawang araw pa lang no'ng pumunta kami ng Río de los Remedios
at nahanap 'yong mga labi ni Joana Esmeralda
nang mangyari 'tong kay Yrma Lydya.
At tuloy-tuloy lang 'yong ikot no'n, hindi humihinto.
Tapos sobrang brutal din.
Ako ang perfect at passionate na babaeng ibibigay ang buong buhay niya sa stage.
Para akong lumilipad pag kumakanta.
Tingin ko, sigurado si Yrma Lydya na gusto niyang maging singer.
At hindi lang basta singer. Gusto niyang maging star.
'Yong star na kapantay ng pinakamagagaling na artists sa Mexico,
gaya nina Lola Beltrán o Lucha Villa.
Gusto niyang maabot 'yon.
Gusto niya, iba-iba ang damit niya kada performance.
Ang lagi niyang sinasabi, "Ayokong pareho ang itsura ko.
"Gawan mo 'ko ng isa para sa show na 'to."
Kasi pangarap niyang maging big star
ng Mexican popular music.
Itong damit na 'to…
Ito 'yong huli niyang ipinagawa sa 'kin
para makapagsimula siya…
KAIBIGAN NI YRMA LYDYA
…ng sariling career.
Kasi 'yong mga dati niyang damit, galing sa pera ng dati niyang asawa.
Mga sampung araw na silang hiwalay no'n.
May ni-report na femicide sa Suntory Restaurant sa Del Valle.
Tapos, boom.
Ngayong gabi, pinatay ng kanyang asawa ang isang babae
sa loob ng Suntory Restaurant sa Komunidad ng Del Valle,
sa distrito ng Benito Juárez sa Lungsod ng Mexico.
Nangyari ang femicide na 'to sa isang napakamagarang lugar
kung saan pumupunta ang mga mayayaman,
sa Suntory Restaurant.
'Yan ang Del Valle Suntory Restaurant.
Dito nangyari ang lahat.
Pagdating namin sa site, na-secure na
ng Department of Citizen Protection 'yong lugar.
Tapos inaresto na din nila si Jesús Alcocer
saka 'yong isa sa mga bodyguard niya kasi nakatakas ang isa pa.
Lumabas agad 'yon sa balita.
Binaril ng abogado ang kanyang asawa.
Ang babae ay si Yrma Lydya, 21-anyos na mang-aawit,
na sinubukang tulungan ng ibang customer,
ngunit binawian ng buhay matapos barilin ng tatlong beses.
Dumiretso ako sa opisina,
tapos andito na 'yong mga patrol car
sa Prosecutor's Office, bitbit ang lalaki at ang bodyguard niya na si Mr. Benjamin.
Nasa department sila no'ng naka-duty dito sa Femicide Prosecutor's Office.
Matanda na 'yong lalaki,
lampas 70 taong gulang na.
No'ng mga oras na 'yon, mukha siyang masigla.
Matangkad siyang lalaki na puti ang buhok.
Nakasuot siya ng puting shirt, at tingin ko, may kurbata at suspenders.
Mukha talaga siyang mayaman.
Sino itong sinasabing abogado?
Sinasabi nilang arogante daw ito
at may dalang armas, na walang pag-aatubiling ipinakita
para takutin ang kanyang mga kausap.
Nagyabang ito na kaya nitong mapabili ang mga security agency
sa mga supplier na kanyang gusto.
Sinasabi ding may koneksiyon siya kay Genaro García Luna,
ang kontrobersiyal na Secretary of Public Security
no'ng administrasyon ni Felipe Calderon.
Grabe talaga ‘tong taong ‘to, ano?
Sabi sa 'kin ni Atty. General Ernestina,
"Sayuri, maraming tumatawag
"na humihingi ng special treatment para kay Jesús Alcocer."
Sayuri, magandang gabi, kailangan nating maging mahigpit
sa mga detainee na 'to
kasi tinawagan niya ang lahat. Ha?
Kilala ko siya.
Kilala ko siya nang personal bilang abogado.
Totoo, maraming dumating na tawag
galing sa mga taong,
sabihin nating, makapangyarihan,
makapangyarihan sa ekonomiya, makapangyarihan sa politika,
mga kaibigang lalaki at babae.
Tatanungin nila, "Ano'ng nangyayari? Sigurado ka ba?"
"Baka naman sinisiraan lang siya?"
"Tingnan n'yo nang mabuti."
"Siyempre naman, makakaasa kayo na iimbestigahan namin 'to nang mabuti."
Mukhang marami siyang koneksiyon, pero pasensiya, di siya maililigtas no'n.
Buweno, babantayan natin 'to, salamat.
'Yon ang mga kondisyong kailangan ko para magawa ko ang trabaho ko.
Pag may suporta mula sa nakatataas ang mga prosecutor
para ituloy at iusad ang mga kaso,
nagkakaroon sila ng progress.
Pinapunta namin agad ang team sa pinangyarihan.
At inasikaso nila agad 'yon.
Kumuha sila ng mga photographic evidence, mga blood sample,
saka kinuha 'yong mga basyo ng bala.
Iginiit ni Jesús na hindi niya binaril ang babae
at na biktima rin siya, gaya ng mga kaanak ng nasawi.
Ayon sa abogado ni Jesús Hernández,
walang ebidensiya na binaril nito ang kanyang asawa.
May evidence, ballistic evidence,
mga basyo ng bala na kinolekta
sa lugar kung saan malinaw na may mga taong nagkakasiyahan.
May mga baso ng wine.
Saka may mga nakasulat sa mga mantel na hindi mabasa nang maayos.
Nasa napakalaking bodega kami na puno ng ebidensiya.
E, parte 'yon ng trabahong ginagawa sa crime scene.
Bilang public prosecutor, wala akong direct contact sa ebidensiya.
'Yong taong may hawak no'n ang nagpa-process.
Sa mesa, may parang place mat
na may mga nakasulat na,
e, ang hinala namin, si Yrma Lydya ang sumulat.
Isinulat niya ang mga problema nila at mga hindi pagkakaintindihan.
Ipinapaalam nila kay Mr. Alcocer na di na siya masaya,
na ayaw na niyang makasama 'to.
Siguro 'yon ang motibo
para gawin ni Mr. Alcocer ang krimen.
BALLISTICS AND FIREARMS AREA GENERAL ELEMENTS AREA
2022 BALLISTICS
Pinuntahan ng mga imbestigador ang address ni Mr. Alcocer.
At do'n nga natagpuan ang ginamit na baril sa femicide.
Medyo kakaiba ang baril na 'to.
Sa mundo ng mga kriminal, "cop killer" ang tawag dito.
Ang kakaiba dito, malakas ang kalibre nya
na naka-adapt sa maliit na baril.
Dinisenyo 'to para tumagos sa ilang level ng armor
kaya tinawag na "cop killer."
Tanghali. Tatawagan ko na si Celia ngayon, pare, para tingnan kung…
Tatawagan mo siya? Sige…
Habang nagche-check ka ng ebidensiya sa damit.
-Sige. Kumusta ang mga putang inang video? -Ayos, pare.
Ano… Kukunin ba nila?
Oo, dapat kukunin…
'Yong pressure na naramdaman namin no'ng mga araw na 'yon, Diyos ko po.
Mahirap, komplikado, saka sobrang nakaka-stress
ang mga oras na 'yon.
May 48 oras kami para solusyonan
'yong legal situation nina Mr. Alcocer at Mr. Benjamin.
-O, sige. -Okay? Tatawagan ko si Celia.
-Please, pare. -Sige, pare, oo.
Para maasikaso ko 'yong isa.
Ano ang una nilang hinihingi?
'Yong letter of intent.
Diyos ko, ano'ng susunod?
'Yong certified copy, true copy ng birth certificate book.
Certified copy ng marriage certificate.
Kung meron.
Kung common-law marriage, dapat may dokumentong magpapatunay no'n.
Hindi.
Mahaba ang proseso ng pag-aampon.
Kailangan ng mahabang pasensiya
saka maraming kailangang ipasang papeles.
Ito 'yong letter of intent ko.
Kailangan mong dumaan sa maraming tests.
Mga physical saka psychological na test.
Siyempre, hindi 'yon basta-basta
kasi malaking responsibilidad ang pag-aalaga ng bata.
Nagkaka-writer's block ako.
Oo.
E, medyo may pag-aalangan, di ba?
Pero napagdesisyunan kong simulan 'yong process,
'yong process ng pag-aampon.
Galing sa puso ko ang desisyon kong mag-ampon.
Hindi siya dahil…
hindi ako makabuo.
CLINICAL LABORATORY TECHNICIAN
Pinapatulog ko ang apo ko.
Pinapatulog. Pinapakain siya ng hapunan.
Hinehele ko siya, binabasahan ng kuwento,
tapos pinapanuod ko 'yong mga video.
HINGIN ANG MGA C2 VIDEO CAMERA AT MGA PRIBADONG CAMERA
Kita mo ang lahat kasi nasa kanto ng bahay 'yong camera.
Galit na galit si Mrs. Nadya, masama ang loob.
Ang sabi niya, "Nagsisinungaling kayo. Alam kong may iba pang sangkot."
Galit siya kasi akala niya, kailangan niya pa kaming kumbinsihin
na marami pang sangkot dito.
Sa 1:12 a.m.,
makikita mong inilabas nila ang katawan ng anak ko.
Inilabas ni Palomares 'yong SUV,
tapos 'yong nagsara ng gate, si Mr. José Luis,
ang biyenan ng anak ko.
AMA NI JOSÉ LUIS GALICIA PALOMARES
Tapos, umupo siya sa likod, sa likod ng driver, sa likod ni Palomares.
Tapos, umalis 'yong SUV.
Pero no'ng sinundan nila 'yong truck
kung saan nila dinala ang anak ko,
makikita mo ang lahat.
Tapos, pumasok sila sa San Miguel Las Tablas.
Ilang hakbang lang ang layo mula sa pinasukan ng SUV
hanggang sa pinaglibingan ng anak ko.
At pagbalik nila pagkatapos itapon ang katawan ng anak ko,
mga 4:40 a.m. 'yon,
makikita mong pinagbuksan sila ng gate ni Martha Beatriz.
MARTHA BEATRIZ PALOMARES SOSA (BIYENAN)
Makikita mong binubuksan ni Martha Beatriz 'yong gate
para makapasok agad ang SUV.
Tapos isinara niya 'yong gate at bumaba sila sa SUV.
Kadalasan, ang prosecutor's office,
marami pa 'yang ibang investigation files.
At kadalasan, ibinibigay ng mga pamilya ang lahat
para makuha ang hustisya, maunawaan ang nangyari,
at malinaw ang katotohanan.
Hindi lang sa file, kundi pati sa mga lugar na pinangyarihan
saka sa mga kaibigan ng biktima.
Do'n ako naniniwala
na kapag epektibo ang pagtutulungan ng mga pamilya at mga prosecutor,
magkakaroon ng progress.
HINDI BABABA SA DALAWANG TAO
No'ng tiningnan ko ang file,
parang imposibleng isang tao lang ang sangkot sa mga pangyayari.
Trabaho ko 'yon, hindi 'yon trabaho ni Mrs. Nadya.
Trabaho kong imbestigahan
at patunayan na marami pang taong sangkot
at kung ga'no sila kasangkot.
Ang maganda sa trabaho ni Carolina,
nakikinig siya, ginagawa niya nang maayos,
at inaasikaso niya ang mga hinihingi ni Mrs. Nadya.
Nasa courtroom number 21 tayo para litisin ang kaso
laban kay Mr. José Luis Galicia Palomares
para sa kasong femicide.
Pumunta ako sa bawat hearing.
Sinubaybayan ko ang kaso ng anak ko.
Magandang hapon, NTBV, tumatayong biktima
at kinatawan ng menor de edad kong apo na si JNGR.
NTBV, tumatayong biktima at kinatawan ng menor de edad kong apo.
NTBV, tumatayong biktima.
Tumatayong biktima at kinatawan ng menor de edad kong apo na si JNGR.
Wala akong makukuha do'n, at wala akong ibang gusto, hustisya lang.
Prinsipyo ito ng pagiging kompleto,
ibig sabihin, dapat maproseso ang lahat ng iniimbestigahan at ebidensiya.
At kung may lumabas na bagong impormasyon do'n
na kailangan ulit imbestigahan, e di, 'yon ang gagawin namin.
Yrma, sobrang saya kong andito ka sa show.
Siya at ang asawa niya, na isang gentleman,
mabuting tao, abogado…
Si Jesús…
-Hernández Alcocer. -Si Jesús Hernández Alcocer.
Hindi n'yo alam kung gaano siya kabuting tao.
Gaya niya, sobrang galang, napakamaginoo, napakamaalalahanin.
Habang nag-iimbestiga kami para malaman kung may history ng karahasan,
napag-alaman naming nag-file na dati ng police report si Yrma Lydya,
na itinuring noon ng prosecutor’s office bilang kaso ng domestic violence.
Jesús! Tingnan mo, natumba ka na.
Jesús.
Putang ina mo!
-Ano'ng problema mo? -Sisipain kita!
Ano ba'ng problema mo?
Ano'ng problema, Jesús?
Hindi mo ako kailangang saktan. Wala akong masamang intensiyon.
Sa huli, pinilit siya ng lalaking 'to na pumunta sa prosecutor’s office
at humiling ng konsiderasyon para sa kasong 'yon.
Sa ginawa naming technical-legal analysis, napagdesisyunan naming
hindi pwedeng pagbigyan ang konsiderasyong 'yon
kasi, base sa mga ikinuwento ni Yrma Lydya,
tangkang femicide ang nangyari.
Tinakot siya at binugbog.
Natakot siya kay Mr. Alcocer
kasi tinutukan siya ng armas sa ulo at binantaang papatayin.
At nakatakas siya kasi tinulungan siya ng mga kasambahay.
Di makatarungan ang konsiderasyong 'yon.
Dapat naglabas ng protective measures ang prosecutor's office
at inasikaso ang pagkuha ng arrest warrant
para hindi na makagawa pa si Mr. Alcocer
ng mas malalang karahasan kay Yrma Lydya.
Buhay pa sana siya kung naasikaso nang maayos ng prosecutor 'yong kaso.
Siyempre, nababahala kami do'n. Sobrang nababahala kami do'n.
Di natin pwedeng sabihin na, "Ibang imbestigasyon 'yon."
"Ibang prosecutor's office."
Institusyonal ang responsibilidad.
-Kakantahan kita ng ranchera. -Sige.
"I Was Wrong About You" ang title nito.
Sige lang, iha!
Nagkamali ako sa 'yo
Sobrang laki ng pagkakamali ko
Tulad ng iilan
Na nagkamali nang ganito
Nakilala kita sa simbahan
At pinagmasdan ka nang tahimik
Para hindi makagambala sa panalangin mo Na sagrado para sa 'kin…
Sobrang kumplikadong hearing ang kinakaharap namin
sa korte.
Nasa Lungsod ng Mexico tayo. Hunyo 26, 2022 ngayon.
At nasa courtroom 11 tayo, sa North Detention Center
para sa preliminary hearing
laban kina Jesús Hernández Alcocer at Benjamín Hernández Mendoza
para sa krimeng femicide.
Sino ang kumakatawan sa Prosecutor’s Office?
Your Honor, ako si Agent Héctor Miguel Ortiz Acosta,
ang naatasan ng Femicide Prosecutor's Office.
Meron kaming panayam sa testigo.
Mananatiling kumpidensiyal ang inyong personal na impormasyon.
No’ng araw na ’yon,
lampas 7:00 p.m. na ako nakarating sa Suntory.
Pagpasok ko, ibinigay nila sa 'kin 'yong unang mesa
na nasa harap mismo ng private room na may glass doors.
May dalawang tao sa loob no'n,
isang dalaga
at isang matandang lalaki na puti ang buhok,
naka-suspenders din pala siya.
DALAWANG TAO
Pagkalipas ng ilang minuto,
lumalala na 'yong pagtatalo nila sa loob ng private room.
Galit na galit 'yong lalaki.
No'ng nagkaroon kami ng pagkakataon,
sinabi namin sa isa sa mga head waiter ng Suntory.
Sabi namin, "Ingat.
"Hindi na maganda ang sitwasyon d'yan. Lumalala na."
At totoo nga, may pagkakataon na narinig kong tumataas ang boses niya.
Ang sabi niya sa babae,
"Dahil magbabago ka. Magbabago ka!"
MAGBABAGO KA!
Palakas nang palakas at palala nang palala 'yong galit sa boses niya.
No'ng dumaan 'yong isa pang head waiter, sinabi ulit namin sa kanya,
"Lumalala na 'to, saka mukhang armado 'yong lalaki."
"Opo, titingnan namin," sabi niya.
Di ako makapaniwala sa sumunod na nangyari.
Isang beses, tumingin sa 'min 'yong babae,
pero hindi nagsalita.
Tiningnan niya kami nang may takot sa mata,
itinaas ang kilay at pinalaki ang mata, na parang, "Gumawa kayo ng paraan."
Tinutukan siya ng lalaki.
Sabi ko, "Tinututukan na niya. Babarilin niya. Babarilin na siya!"
Tapos binaril siya.
NAGPAPUTOK NG PANGALAWA SI MR. JESÚS
NAGPAPUTOK NG PANGATLO SI MR. JESÚS
May pumasok na isa sa mga assistant niya.
Di ko narinig ang itinanong nito sa kanya.
Pero madaling hulaan kung ano 'yong tanong
kasi ang sagot ni Hernández Alcocer,
"E di, makulong! Bahala na!
"Kasi putang ina ng babaeng 'to!"
Kani-kanina lang, nagpasya ang hukom
na mananatili sa kulungan ang abogado na si Jesús Hernández Alcocer.
Kasama ang kanyang driver at bodyguard na si Benjamín Hernández Mendoza, 42,
sila ay pormal nang sinampahan ng kasong femicide
laban kay Yrma Lydya Gamboa, 22 anyos.
Naglabas din ng arrest warrant para sa isa pang bodyguard
na nakumpirma naming kasabwat nito
at hinahanap pa rin hanggang ngayon.
REWARD WANTED
Nagkaroon ng di-inaasahang kaganapan
ang imbestigasyon ng mga salarin at pagkamatay ng dalaga.
Natagpuan na si Karen Itzel Rodriguez Barrales.
Iniulat ng District Attorney's Office ng Mexico City…
Hahanapin natin ang dugo.
'Yong dugong hahanapin natin
saka mga fingerprint sa ebidensiya, nasa mga kuwartong sasabihin ko.
Nando'n 'yon sa banyo, sa hagdan, sa sala sa itaas,
sa sala sa ibaba, saka sa kuwarto ng biktima natin.
Ang dokumentong babasahin natin nang malakas pati na 'yong audio,
'yon ang guideline na hiningi para sa arrest warrant laban kay…
-Palomares, José Luis Palomares. -Kay José Luis Palomares.
Makinig kayo nang mabuti. Tandaan n'yo, summary 'to ng buong kaso.
Kung sakaling may makalimutan kami, girls, makinig kayo nang mabuti.
Saka bantayan n'yo ang mga detalye, okay?
Field forensic report.
Babaeng inilibing ng 1.6 metro ang lalim sa isang tagong libingan.
Para maitago ang katawan, tinakpan ang espasyo ng lupa at mga halaman
para hindi ito mahanap.
Autopsy report.
May senyales ng asphyxiation sa pananakal ang katawan ng biktimang si KIRB,
na itinuturing na nakamamatay.
Sa kasong ito, ayon sa pinangyarihan at ebidensiya,
posibleng higit sa isang tao ang nasasangkot.
FEMICIDE
PUGANTE WANTED
Team, 'yong jackets n'yo, dapat madaling makilala.
Papasok na tayo.
-Nasa sa 'yo ang number ko. -Oo.
Sabihan mo 'ko kung may kailangan ka, pero di ka pwedeng pumasok.
-Okay. -Para hindi maapektuhan ang imbestigasyon.
Salamat. Ang hearing na 'to ay para sa testimonya ni JNGR.
Handa na ba ang witness mo, Prosecutor?
Opo, Your Honor. Andito na po ang protected witness.
Isang araw, galing kaming swimming.
Naghuhugas ako ng pinggan,
tapos kumuha siya ng upuan, hinila niya, umakyat siya do'n, at sinabing, "Lola,
"wag ka po munang maghugas ng pinggan.
"Makinig ka po.
"Gusto ko pong makinig kayo at tingnan ako sa mata."
-"Sige, iho." -"Patayin n'yo po 'yong gripo."
Pinatay ko 'yong gripo, tapos humarap ako sa kanya.
"Ano'ng nangyayari, iho?"
Tapos, ang sabi niya,
"Pinatay po ang mama ko sa banyo sa itaas."
Natigilan ako.
Hello po.
-Kumusta ka? -Mabuti po.
Mabuti naman. Alam mo ba kung bakit ka andito?
Kasi pinatay po 'yong mama ko.
PROTEKTADONG TESTIGO KASO NI KAREN ITZEL
Sino ang mama mo?
Si Karen Itzel Rodríguez Barrales po.
Saan ito nangyari?
Sa banyo po sa itaas.
Kaninong banyo 'yon?
Kay Martha Beatriz po.
Sino si Martha Beatriz?
Si Lola.
-Lola mo siya? -Opo.
Paano mo nalaman na do'n sa banyo sa itaas nangyari?
Kasi nakita ko po.
-Nakikita mo 'tong mga tuldok? -Oo.
Heto. Teka. Pwede ba nating patayin, please?
-Chemi… -Luminescence.
Iregular na chemiluminescence.
Sa apakan ng pang-apat na baitang, mula sa ibaba hanggang sa itaas.
-Tuloy tayo? -Oo.
Ano'ng nakita mo no'ng araw na 'yon sa banyo sa itaas?
-Pinatay po 'yong mama ko. -Pa'no nga ulit nangyari?
Paliliguan po dapat ako ni Mama.
Tapos pumasok si Martha Beatriz at sinabing, "CR ko 'to."
Tapos nag-away po sila.
Ano'ng nangyari pagkatapos?
Pumasok po si Lolo, tapos binugbog nilang dalawa si Mama.
Saan nila binugbog?
Sa…
Sa leeg po, sa braso, sa tiyan,
sa mga binti.
Tapos itinulak po siya ni José Luis.
Pumatong po siya kay Mama tapos hinawakan niya sa leeg.
Sino si José Luis?
'Yong… papa ko po.
Iregular na chemiluminescence.
Itong nangyaring insidente na ikinukuwento mo, araw ba ito o gabi?
Gabi po kasi madilim.
Salamat. 'Yon lang po, Your Honor.
-Counselor. -Wala po akong tanong.
Oo. Sinabihan akong alagaan ko ang apo ko.
May kahilingan ba ang nasasakdal?
Wala ho, Your Honor.
Wala akong nakitang pagsisisi
sa kahit sinong mga lalaking pumatay ng babae.
'Yong mga umamin sa mga judge na ginawa nila 'yong mga krimen,
nangangatwiran sila.
Dito nila hinanap ang mama mo, iho.
Ang mama ko?
Oo, anak, dito sa lupaing 'to.
Kailangan nating pag-isipan ulit kung paano tayo bumubuo ng relasyon,
bumubuo ng pamilya, at ibig sabihin no'n, kailangan baguhin ang lahat.
Kasama na rin sa lahat ng ’yon ang hustisya.
Ang pagdinig para repasuhin ang injunction
laban kay Jesús Hernández Alcocer
na sinampahan ng kasong femicide
sa kapinsalaan ng biktima na may nakatagong pagkakakilanlan…
Mukha siyang…
pagod na pagod, sobrang putla.
Nag-request ang mga abogado ni Mr. Alcocer na i-review ang injunction
para hilingin sa judge na gawing
house arrest ang panukalang pre-trial detention.
Ang sinumang mag-request ng gano'n, kailangang magpakita ng ebidensiya
gamit ang mga ekspertong testigo saka direktang pagtatanong ng,
"Ano, paano, kailan, saan, bakit, para saan?"
Hindi pwede ang mga leading question.
Hindi mo pwedeng itanong na,
"Totoo bang nakialam ka sa araw na 'to?"
Mao-object ‘yon bilang leading question.
May naging contact ba sa mga prison doctor?
Objection. Leading question. May sagot na.
Sustained. Wag sagutin.
May contact ba sa prison staff?
-Objection. -Sustained. Wag sagutin.
Alam mo ba kung may mga test na isinagawa sa emergency room
ng Ticomán Hospital kung saan siya na-admit?
Objection, wala siyang alam d'yan. Leading 'yan.
Sustained. Wag sagutin.
Pero, Your Honor, baka alam niya…
Counselor.
Paulit-ulit ko nang sinabi na wag mong isasama ang sagot
sa mga tanong mo, pero hindi ka sumusunod.
Ikaw mismo ang naglagay ng sarili mo sa sitwasyong 'to.
Ga'no katagal pa, sir?
Sarado na ang debate.
At sa mga argumento namin,
napatunayang may panganib sa mga biktima, tama?
At isasaalang-alang 'yon ng judge
sa desisyon na wag bigyan ng injunction 'yong lalaki.
Kaya nanatili siya sa kustodya.
Hindi ka maaaring pagkalooban ng anumang injunction
dahil sa panganib na dulot mo sa mga tumatayong biktima,
dahil pinagbantaan mo na silang papatayin,
at, kahit man lang, batay sa ebidensiya,
ikaw ang dahilan ng pagkamatay ni YLGJ.
Narito na ang mga paksang inihanda namin.
Divine justice?
Si Jesús Hernández Alcocer, kilala bilang Suntory Murderer,
na pumatay sa kanyang asawa na si Yrma Lydya,
22-anyos na mang-aawit, noong Hunyo,
ay namatay kaninang umaga sa North Detention Center.
Naaalala n'yo ang aroganteng lalaki na 'to, di ba?
Na may dalang baril. Pumasok dito na may bitbit na baril.
Iba ang ugali nito. Nagpanggap siyang abogado.
Isang lalaking may koneksyon sa korte at sa hudikatura.
Buweno, itong Suntory Murderer…
Sobrang nadismaya ang pamilya no'ng namatay ang taong 'to
nang hindi pa nahahatulan.
Ang una naming ginawa,
siniguro namin na si Mr. Alcocer nga 'yon
kasi nagdududa sila sa justice system ng Mexico.
Sabi nila, "Pa'no kung hindi siya namatay, tapos pinapaniwala lang nila kami
at namumuhay na siya nang malaya sa ibang lugar?" At kung ano-ano pa.
Ang sinabi namin sa kanila, "Oo, siya nga talaga 'yon."
Kasi ni-review din namin 'yong autopsy
na ginawa sa Institute of Forensic Sciences.
Para ma-verify namin nang personal,
para makasiguro sa sinabi namin sa pamilya,
na si Mr. Alcocer nga 'yon.
Matapos ang pagkamatay ni Jesús N.,
na kinasuhan sa pagpatay sa mang-aawit na si Yrma Lydya,
binigyang-priyoridad ng Prosecutor's Office
ang pag-usig sa mga bodyguard na sina Benjamín, na nakakulong na,
at Maximo, na pinaghahanap pa rin, tatlong buwan matapos ang krimen.
Magandang gabi.
Tingnan natin ang progress sa paghahanap kay Máximo.
Ano'ng ginagawa n'yo para mahanap si Máximo?
-Sa field. -Pa'no kayo nagtatrabaho?
Wala akong bagong mga address. Ito na 'yong pinakabago.
-Pinuntahan po namin 'tong mga address. -Parang di n'yo ginagawa ang trabaho n'yo.
Pinuntahan na namin 'yong mga nasa estado ng Mexico.
Pare-pareho lang ang sinasabi n'yo.
Walang bago.
Walang nangyayari. Parang wala kayong pakialam.
Ito lang ba ang ginawa n'yo mula no'ng huli tayong nagkita?
-Ito po ang mga resulta ng dalawang 'yon. -Walang nangyayari, 'no?
Sa'n n'yo hinahanap ang lalaking 'yon? Sa'n n'yo siya hinahanap?
Walang nangyayari.
Hindi namin ramdam ‘yong hustisya sa kaso namin.
Ang tagal na nito, at di n'yo ginagawa ang trabaho n'yo nang maayos.
-Tapos gano'n pa rin, pare-pareho lang. -Tama naman po kayo.
Uuwi na naman kami na walang napala.
Sana mahuli na ang lalaking 'yon, ha? Sana talaga.
Hindi kami susuko.
Hindi mangyayari 'yon.
Saka pagsikapan n'yo pa.
Siyempre naman.
Wag mag-aksaya ng oras. Magtrabaho nang mabuti.
Ano'ng kulang kay Yrma Lydya?
Ano sa tingin niya ang magiging rurok ng career niya?
Ano ang pangarap niya?
Ang rurok ng career ko,
'yong makilala ako ng publiko, sigurado 'yan.
'Yong magustuhan ng mga tao ang ginagawa ko.
Di ba? 'Yon ang kulang sa 'kin.
Ilang artista na ang namatay nang hindi nakikilala ng publiko.
-Tama. -Sa huli na 'yon dumarating.
Oo. Pero ayokong mamatay. Gusto ko talagang makilala ako ng publiko.
Sobrang sweet mo naman!
Hindi, ano'ng silbi pag namatay ako?
Wala na ako dito. Puwera na lang kung may reincarnation, di ba?
Puwera na lang kung andito ang kaluluwa mo, palakad-lakad,
tapos bigla kong makikita na pinapakinggan nila 'yong kanta ko.
Pero hindi, gusto kong maramdaman, gusto kong maranasan.
Inaresto sina Martha Beatriz at José Luis.
Sila ang mga magulang ni José, ang sinasabing pumatay
kay Karen Itzel Rodríguez.
Sinusubaybayan namin ang kasong 'to sa aming newscast.
Mananatili sila sa Santa Martha Acatitla
at North Detention Center, ayon sa pagkakasunod,
sa kasong aggravated femicide bilang mga kasabwat.
PRETRIAL COURTHOUSES
Hindi pa ko nakakapagluksa sa pagkamatay ng anak ko.
Kaya gusto ko sanang maipagluksa ang anak ko sa lalong madaling panahon.
Pag sarado na ang kasong ito, ang mga file ng imbestigasyon, ang lahat.
Sa magkatuwang na pagkilos,
isinagawa ng nasasakdal ang krimeng femicide.
Hinahatulan si José Luis Galicia Palomares ng pagkakasala sa krimeng gang femicide
na nagdulot ng pagkamatay sa biktimang si KIRB.
Gusto kong,
kahit mag-isa akong umakyat sa bundok o pumunta sa gubat,
magpakalayo-layo
sa mga tao.
Gusto kong magpakalayo-layo no'n, kahit sa apo,
sa mga anak ko, sa pamilya ko, sa lahat ng tao.
Ipapataw sa nasasakdal ang buong hatol na nararapat,
batay sa kalikasan ng krimen.
Hinahatulan ka ng 105 taong pagkakakulong at pagbabayad ng danyos.
May kahilingan ba ang nasasakdal?
Wala ho, Your Honor.
Hello?
Hello? E, masaya.
Guilty ang hatol.
Naisip ko, "Kailangan kong sabihin kay Sayuri,"
kasi ipinaglaban mo ang kaso ko
saka grabe 'yong suporta mo sa 'kin.
Dahil sa 'yo, inasikaso nila 'yong kaso ko.
No'ng araw na 'yon, gusto kong sumigaw, gusto kong umiyak.
Gusto kong magpaalam sa kanya.
'Yon ang gusto ko.
Magpaalam sa anak ko.
Saka sabihin sa kanya na pwede na siyang magpahinga.
Pwede na namin siyang pagpahingahin.
Surprise!
Hi, baby!
Naniniwala ako na ang pinaghirapan ng maraming babae
sa mga kalsada, sa loob ng mga komunidad, sa mga prosecutor's office,
'yong mga nagawa namin, 'yong energy na ginugol namin
para makamit ang hustisya, hindi 'yon nasayang.
Na kahapon, usok lamang ang naroroon
Paruparo, paruparo
Na lumitaw sa dilim
Mga ballerina
Itinuloy ko 'yong adoption process at nag-ampon ako ng babae
kasi napagdesisyonan kong…
magkaroon ng pag-asa.
Maliit na puting sisidlan
Payat, kinakabahan
MORE LOVE LESS DRAMA
TULONG, HANAPIN NATIN ANG PAMILYA. NAKITA ANG KATAWAN SA HIGHWAY.
Nagsalin ng Subtitle: Jennica Rio Galolo ANG KATAWAN SA HIGHWAY.