GERECHTIGHEID
Het is laat. Is dit de ingang? -Ja.
Niemand. Niemand van ons zou hier moeten zijn.
Toch zoeken we nog steeds naar een manier om een gewond Mexico te herstellen…
…waar extreem geweld elke dag toeneemt.
Het probleem is simpel.
MEER DAN 120.000 MENSEN WORDEN NOG STEEDS VERMIST
Herstel? Ik weet niet of we kunnen herstellen.
Ik weet niet of we kunnen repareren wat lang geleden is gebroken…
…met de pijn van de afwezigheid van een van onze dochters en zussen…
…met de littekens en nasleep die wij overlevenden dragen.
We hebben een open dialoog met de autoriteiten geëist.
We hebben een open dialoog geëist bij het Parket Femicide…
…met Sayuri en Brenda Bazán.
We zeggen het luid en duidelijk.
De staat is ons enorm veel verschuldigd.
Een schuld die niet wordt vereffend met beloften die niet worden nagekomen…
…noch met vergeten afspraken, noch met verloren documenten…
…of met paarse bandana's om hun polsen.
Of met de paar vonnissen…
…die we zelf van de staat hebben afgedwongen.
We willen veroordelingen.
We willen eerlijke processen.
We willen een genderperspectief.
We willen dat de autoriteiten hun werk doen tegen het geweld…
…dat ons in ons land zoveel heeft afgenomen vanwege straffeloosheid.
We willen volledige schadevergoedingen…
…want het is heel simpel: het is ons recht.
Vanuit ons standpunt eisen we…
Ik hoorde ze gisteren.
Ik vond het goed dat, ongeacht met wie jullie zijn…
…jullie je zorgen blijven uiten over wat er moet gebeuren.
Het zou fout zijn dat niet te doen.
Als we excuses maken: 'Dat is mijn taak niet.
Ga naar de volgende balie.'
'Vraag het iemand anders.' 'Ik heb mijn werk gedaan, maar…'
Als je dat doet…
…kan 't zo zijn dat niemand verantwoordelijk wordt gehouden…
…voor crimineel gedrag.
Dat blijf ik ze vertellen. Ik koos ervoor om hier te zijn.
Ik koos ervoor om verantwoordelijk en aansprakelijk te zijn.
Ik kan mijn verantwoordelijkheid niet afschuiven op iemand anders…
…want ik weet dat ik op die plek en op dat moment…
…een autoriteit vertegenwoordig, een instelling.
Ze wilden ook hun woede uiten, hun verontwaardiging…
…protesteren, gezien worden, hun eisen stellen…
…en benadrukken wat er nog moet gebeuren.
Goedemorgen. -Fijne dag.
Bedankt.
Goedemorgen. -Commandant. Goedemorgen.
Goedemorgen.
We zijn er klaar voor.
Ik dacht dat mijn tijd bij het parket voorbij was.
Als officier van justitie bij femicide kwam ik niet verder.
Ik had mijn limiet bereikt…
…omdat ik geen steun kreeg…
…van het hoofd van gendergerelateerde misdrijven…
…mijn directe leidinggevende.
Ze verhinderde ons vaak telefoongegevens te verkrijgen…
…of een huiszoeking te doen.
Ik herinner me ook dat ze me een keer naar haar kantoor riep…
…om tegen me te schreeuwen, me verbaal aan te vallen.
Ze zei: 'Ik begrijp niet wat je wilt.
Waarom gehoorzaam je niet?
Wil je niet groeien in deze instelling?'
Ik had al ontslag genomen.
Ik was klaar om te vertrekken.
Ik kan niet accepteren dat iemand me zo slecht behandelt.
Enige tijd later riep de hoofdofficier van justitie me naar haar kantoor…
…en kondigde ze haar besluit aan…
…om deze vrouw uit haar functie als hoofd van de unit te verwijderen.
Ze vroeg me of ik de functie op me wilde nemen.
En ik zei: 'Ja, ik ben er klaar voor.'
HOOFD GENDERGERELATEERDE PARKETTEN
Als hoofd van deze unit…
…kun je toezicht blijven houden op het onderzoek naar femicides…
…en andere misdrijven tegen vrouwen aanpakken.
Mensenhandel aanpakken…
…huiselijk geweld aanpakken.
Het OM ondersteunen bij onderzoek naar zedendelicten.
Het Parket Kwetsbare Groepen ondersteunen.
En daar nam de werkdruk toe.
RECHERCHE-HOOFDKWARTIER
Tania, hoeveel arrestatiebevelen hebben we uitgevoerd? 78 of 79?
Het zijn er 78. -78?
We doen het slecht, heel slecht. Godínez?
Van de vorige dienst…
…kreeg ik een telefoontje over de zaak van de vrouw die hier was.
De man die…? -Ja.
Hij is gezien als lader op de Centrale Markt.
Waar? Ze weten niet precies waar.
Nee, hè. Daar een lader vinden wordt een hel.
Het is er zo druk. -En groot.
Ze zeiden alleen…
Hij is op de bloemenafdeling.
Echt? -Dat is specifieker.
Geef Tania het rapport en een foto van 't arrestatiebevel.
Tania, maak het dossier.
En die man die zichzelf zou hebben geschoten volgens de agent?
De rechter geeft blijkbaar deze week een arrestatiebevel uit.
Blijkbaar? -Ja, deze week.
Eén, twee.
Als je die echt allemaal hebt, Franco, dan…
Eén, twee… Dan zijn het er acht.
Plus degene die we nu gaan uitvoeren.
Je kunt december vrij nemen als je ze allemaal doet.
Je hebt ons verrast.
Oké. Fijne dag. Aan het werk.
Ariadna Díaz werd dood gevonden in de buurt van La Pera…
…langs de weg naar Tepoztlán en Cuautla.
Dat klopt, een paar fietsers vonden haar lichaam langs de weg.
Haar familie eist gerechtigheid.
Ze eisen een onderzoek en de arrestatie van de bestuurder…
We kregen een melding…
…over een vrouw die dood was gevonden in Morelos.
En haar signalement kwam overeen…
…met het signalement van een vermiste vrouw in Mexico-Stad.
De familie postte op sociale media dat ze vermist was.
De fietser die door Morelos kwam…
…nam toen contact op met de familie.
Vanwege haar tatoeage. -Klopt.
We vonden het belangrijk dat…
…ondanks dat 't lichaam in Morelos was gevonden…
…en de media toen aannamen dat de femicide daar had plaatsgevonden…
We vonden het belangrijk…
…om een onderzoeksdossier naar femicide te openen in Mexico-Stad…
…omdat we uiteindelijk niet zeker wisten waar de moord had plaatsgevonden.
Ik zei: 'Open het dossier. Er is een lichaam gevonden.'
We hadden nog nooit een zaak geopend…
…voor een lichaam dat in een andere staat was gevonden, maar we moesten snel zijn.
ZAAK GEOPEND NAAR AANLEIDING VAN AANGIFTE.
We moesten onderzoek doen en de nodige vragen stellen.
Oké, bedankt.
Commandant Casillas was bij Ariadna's uitvaart.
Kom op, jongens. Ze wachten beneden.
Ik kom eraan.
Tot ziens, Celia.
Ik ging met mijn partner Rodolfo.
We gingen alleen om informatie te verzamelen.
Het was vlak bij het parket…
…een paar straten verderop, in de wijk Doctores.
WIJK DOCTORES
Commandant Casillas zei dat we met de familie moesten praten…
…en zeggen dat we eraan werkten.
Bij aankomst zagen we dat er veel media waren.
Het was druk.
De jonge vrouw is dood gevonden…
…langs de snelweg La Pera-Cuautla in Tepoztlán, Morelos.
Gisteren kon haar familie het lichaam identificeren…
…en haar identiteit bevestigen.
Ze was vermist, maar nu is ze geïdentificeerd.
Vandaag zijn we hier. Er zijn veel versies…
En toen we aankwamen, waren er veel vrienden van 't slachtoffer.
We stelden ons voor en legden uit waarom we daar waren.
Drie van haar vrienden zaten hier en zeiden tegen me:
'Hoe durft Rautel hier te komen?'
Dit is Rautel. Hij is er met z'n vriendin.
Toen begonnen de geruchten.
Toen hij bij de uitvaart aankwam, zeiden mensen:
'Hoe durft hij te komen? Wat een lef om te komen.'
Ze hadden een hypothese.
Ze hadden een idee van wat er was gebeurd.
'Ze dronk met hem.' Ze lieten me video's zien…
…van haar met hem in een restaurant.
Ik vroeg of ze meer wilden zeggen en dat wilden ze.
Ik nam ze mee naar buiten met Rodolfo…
…en we ondervroegen ze op straat.
Zondag stuurde ze me haar realtime locatie.
Ze was in de wijk Condesa…
…ik denk bij die zogenaamde vrienden.
Dat was het laatste wat we van Ari hoorden…
…tot maandag, toen ze haar lichaam vonden.
Ik zag dat ze naar zijn huis waren gegaan.
Gerustgesteld, dacht ik:
het is oké. Ze zijn bij iemand die we vertrouwen.
Was je al bij Rautel geweest?
Ja. -Vaak?
Ik ben er vaak geweest.
Rautel was een van mijn beste vrienden.
Daarom had ik geen… argwaan.
Tot Nat, die bij me woonde, me de volgende dag vroeg:
'Heb je iets van Ari gehoord? Is ze bij jou?'
Ik zei: 'Ze is bij Rautel.'
Toen ik Rautel belde, zei hij: 'Ze heeft een Uber genomen en ging weg.'
Ik dacht: oké, mooi, ze heeft een Uber genomen.
Toen veranderden ze het verhaal…
…en zeiden ze dat zijn lijfwacht haar naar huis had gebracht.
Op dat moment werden we wantrouwig…
…en besloten we alle contact met hem te verbreken.
Ik hield hem hier tegen en zei: 'Goedenavond, ik ben Gustavo Casillas.
Ik onderzoek de femicide van dit slachtoffer.'
Hij zei: 'Ik heb niks te zeggen. Ik heb al een verklaring afgelegd in Morelos.'
Hij bleef met zijn handen bewegen en op zijn lippen zuigen.
Hij keek me niet aan.
Vanaf dat moment voelde iets verdacht.
Hij bleef zeggen: 'Kom niet in m'n buurt. Ik heb er niks mee te maken.'
En hij zoog weer op z'n lippen.
Terwijl ik Rautel in de gang onderschepte…
…hield Rodolfo, mijn partner, zijn vriendin tegen.
Vanessa, de vrouw, was vanaf het begin nerveus.
Ze had geen advocatenadvies.
We waren aan het praten en toen werd ze weggeleid.
'Vanessa, zeg niets. Ze gaat met haar advocaat praten.'
Maar Rodolfo had al waardevolle informatie van haar gekregen.
Toen ik hier binnenkwam, stond de kist hier.
Hij keek me aan, raakte ongemakkelijk en ging met de pers praten.
Ik wil dit zo goed mogelijk doen.
Want als zij mij om de een of andere reden…
…heeft uitgekozen dit af te handelen…
…of dit zo is gelopen…
…wil ik het goed doen.
Waren jullie in een bar of thuis?
Eerst in een bar, Fisher's in de wijk Nápoles.
Daarna gingen we naar mijn appartement.
Want mijn vriendin postte een story en ze vroeg waar we waren.
En daar begon het.
Je vriendin nodigde haar uit. -Ja.
Ontken het dan niet.
Wat is er gebeurd? Is ze in een voertuig gestapt?
Wie haalde haar op?
Ze ging alleen weg.
Toen verloor ik het contact met haar.
U hebt niet gezien wat er daarna met haar gebeurde?
Nee. -En de beveiligingscamera's?
We hebben alles opgevraagd. Het onderzoek is net begonnen in Morelos.
En eerlijk gezegd waren wij de eersten…
…die daar waren om verklaringen af te leggen.
Jullie waren er als tweede.
Vertel de waarheid.
Daar draait het om.
Daarom ben ik hier, en ik ga het goed doen.
Was ze boos toen ze wegging?
Dat was het. -Dank je.
Bedankt.
Tegen die tijd…
…had het parket van de staat Morelos al verklaard…
…dat ze was gestorven aan broncho-aspiratie.
Enkele minuten geleden meldde de aanklager van Morelos…
…op een persconferentie…
De doodsoorzaak van Ariadna N.…
…is een ernstige alcoholvergiftiging…
…met broncho-aspiratie tot gevolg.
Uit de autopsie blijkt geen femicide.
We vonden geen sporen van geweld.
Bij de uitvaart vertelde de familie de commandant…
…dat ze twijfelden aan de autopsie.
De familie sprak met ons en liet de foto's zien…
…van de fietser die haar vond.
Op de foto's van de man die haar vond…
…zie je duidelijk kwetsuren op haar arm.
Er zijn foto's waar ze in het gezicht is geslagen.
We zagen de foto's en zeiden: 'Nee.
Is ze zo toegetakeld tijdens een dronken bui? Nee.'
Als 't klopt wat ze zeggen, alcoholvergiftiging en broncho-aspiratie…
…is ze dan daarheen gelopen?
Nee. -Iemand dumpte haar daar.
We gingen achter hem aan. Ik belde Brenda nadat de familie ons de foto's liet zien.
Ik vroeg de familie: 'Gaan jullie ervoor? Dit wordt wat. Willen jullie dit echt?'
'Ja, ze is onze dochter en zus.' Ik zei: 'Oké.'
Sommige mensen, vooral haar vriendinnen…
…bevestigden dat het lichaam van Ariadna Lopez Diaz werd meegenomen…
…voor een tweede autopsie.
De uitvaart werd onderbroken en de recherche en forensisch deskundigen…
…brachten het lichaam naar het Forensisch Instituut.
Ze voerden dissecties uit…
…op plekken die niet waren bekeken bij het parket van Morelos.
Ze analyseerden ook haar organen.
Ze documenteerden Ariadna's verwondingen.
En er waren geen tekenen van broncho-aspiratie op haar lichaam.
Het was duidelijk dat de autopsie in Morelos…
…niet grondig was uitgevoerd.
Ze hadden opzettelijk bepaald…
…dat het geen femicide was.
PARKET VAN MEXICO-STAD
Goedemiddag.
Bedankt voor uw aanwezigheid bij deze persconferentie…
…van de procureur-generaal van Mexico-Stad.
Op verzoek en met toestemming van Ariadna's familie…
…hebben we een nieuwe autopsie aangevraagd.
Deze autopsie stelde vast dat het lichaam van de jonge vrouw…
…meerdere verwondingen had, veroorzaakt door slagen.
Er werd vastgesteld…
…dat de doodsoorzaak polytrauma was…
…geclassificeerd als fataal.
Tegelijkertijd heeft onze recherche…
Het roept vragen op over het werk…
…van het hele onderzoekssysteem van de staat Morelos.
Dit is werk van onze forensisch deskundigen…
…vrouwen die werkten vanuit een genderperspectief.
Ik heb die autopsie zelf bekeken.
Ik heb honderden autopsies bekeken.
We hebben niets te verbergen. Ik zeg met een zuiver geweten…
Ter verduidelijking, officier van justitie…
…u concludeert dat ze niet is vermoord.
Dat klopt.
Ari en ik waren bijna familie.
Ik leerde haar in 2017 kennen…
…in het restaurant Hooters.
Ik ging daar werken en zij was er hostess.
Dus ze kwam naar me toe.
Ze hielp me het restaurant te leren kennen.
Ze was vriendelijk. Zij was de eerste met wie ik contact had.
Ik wist het al. Ik was een van de eersten die wist…
…dat het kwam door de klappen die ze had gekregen.
Ik zag de foto's van mijn vriendin. Ze had krassen op haar gezicht.
Ik wil graag…
…weten wat er is gebeurd.
En ik wil geloven dat het goed met haar gaat, dat ze vrede heeft, want…
…ze heeft het aan ons overgelaten, de juiste mensen, om haar recht te doen.
Wat ik heb meegemaakt en ervaren met andere mensenrechtenverdedigers…
…is dat wat je een moeder maakt, uiteindelijk de band is, de liefde.
Nadat Sayuri de sociale en psychologische evaluaties heeft doorstaan…
…en haar geschiktheidscertificaat kreeg, zullen we vandaag het meisje plaatsen…
…zodat ze bij haar moeder in haar nieuwe huis kan zijn.
Ik besloot een meisje te adopteren in een land…
…waar vrouwen in verschillende mate…
…risico lopen slachtoffer van femicide te worden.
Ik geef de dochter aan haar moeder.
Want ik dacht: Lucy is hier nu.
Dat was niet langer mijn beslissing. Ze bestaat al. Ze bestond al.
Dus ik denk…
…dat de volgende beslissing was om moeder te zijn en voor haar te zorgen.
En met of zonder mij…
…is het iets waar ze mee om moet leren gaan.
Dus is het beter het samen te doen.
Mijn verbintenisbrief.
'Het meisje met waardigheid behandelen.
Een gezonde en geweldloze omgeving garanderen.
Haar van gezonde, voedzame voeding voorzien, geschikt voor haar leeftijd.'
Ik besloot, en ik denk dat zij ook besloot…
…dat ik haar moeder zou zijn.
En nu zijn we samen.
En dat is goed voor ons. Het maakt ons sterk en gelukkig.
Ik zie jullie eten. Laat me proeven.
De beignets zijn heerlijk.
En de vreugde is niet alleen van mij…
…maar van iedereen in mijn werkomgeving.
Haar opblaasbare patrouillewagen, cadeau van de commandant.
Dit komt midden in zoiets moeilijks, waarvan ze het menen dat het 24/7 is.
Op de begrafenis waren haar vriendinnen cruciaal.
Dus we begonnen ons onderzoek.
Je stelt je probleemstelling op, je hypothese.
Hij was als laatste bij haar, hij en z'n partner…
…de laatsten bij hem huis.
Dus daar moesten we logischerwijs beginnen met onderzoeken.
We gingen naar 't restaurant. Ze gaven ons de beelden.
We zagen dat ze een beetje dronken waren.
We zagen de route die ze naar z'n huis namen.
We spraken met de beheerder.
We zeiden dat we de beelden nodig hadden. We hadden een huiszoekingsbevel.
En als ze weigerde, zouden we niet weggaan.
We kregen meteen toegang.
1. BESCHERMING VAN DE PLEK
We zagen dat de pick-up bij de parkeerplaats aankomt.
Hij parkeert en alle mensen die in het restaurant waren, stappen uit.
Vanessa en Rautel komen naar buiten.
De andere vrouw en Rautels broer komen naar buiten.
Je ziet ze naar buiten komen.
Minuten later zien we ze vertrekken.
We bevestigden uiteraard dat de enigen die nog binnen waren…
…het slachtoffer, Rautel en Vanessa waren.
Ik stuurde Vanessa een berichtje en ze zei:
'Ze heeft een taxi genomen. Ik geloof een Uber.'
Ik vroeg: 'Weet je wie hem bestelde?' Want ze gebruikte geen Uber.
Ze zei: 'Nee, dat heb ik niet gezien.
Ik weet alleen dat ze is vertrokken.'
We zochten of ze was vertrokken…
…en hoe ze in Morelos was gekomen. Dat wisten we niet.
We waren er tien à twaalf uur en zagen niets.
Je wordt moe en denkt:
heb ik haar gemist? Is ze niet weggegaan? Wat is er gebeurd?
En toen zagen we, rond 11.00 uur 's ochtends…
…dat Rautel het slachtoffer over z'n schouder wegdraagt.
Tot we zien dat hij haar in het voertuig legt.
We dachten dat ze haar voor zonsopgang zouden weghalen.
Niet bij klaar daglicht.
Later, met de telefoongegevens, verifieerden we zijn route…
…door z'n gesprekken te volgen, en waar hij haar dumpte.
Wat precies overeenkwam met de camera's… -En de tijden.
…wanneer we hem zagen vertrekken.
De telefoongegevens bevestigden…
…dat hij degene was die de plaats delict verliet.
Ze gingen naar Morelos. Daar dumpten ze het lichaam…
…en lieten het achter. Daar werd het gevonden.
Ze ging alleen weg.
U zag niet wat er daarna met haar gebeurde?
Nee.
Na het nieuws te hebben gezien, vluchtte hij, net als zijn vriendin.
Dus het appartement werd doorzocht.
DOORZOEKINGSBEVEL
We wisten al dat de doodsoorzaak polytrauma was.
Dus als ze was geslagen, gingen we naar bloed zoeken.
Er werd luminol gebruikt. Er lag een soort matje.
Ik heb een foto.
En ik herinner me dat het meer reageerde…
…in een van de kamers…
…precies op de deurknop.
We vonden bebloede lakens…
…wat zijn betrokkenheid bevestigt…
…bij de femicide van Ariadna.
We ronden de doorzoeking af. En met al het bewijs dat we hadden…
…konden we niets anders bepalen…
…dan dat het in dit gebouw had plaatsgevonden.
We zagen op de camera's dat ze niet meer naar buiten kwam…
…tot hij haar naar buiten droeg.
Ze hebben haar bruut in elkaar geslagen.
Dat heeft haar leven beëindigd.
Dat toont ook aan…
…dat ze in Morelos te vroeg hadden geconcludeerd…
…dat het geen femicide was.
Ze hadden de plek niet eens doorzocht.
Ze hadden niet alle informatie over de zaak…
…en toch trokken ze al die conclusies.
Rautel komt uit Morelos, net als zijn familie.
Hij wist dus waar hij Ariadna's lichaam kon dumpen…
…zodat het onderzoek in Morelos zou blijven.
Want we beseften dat hij daar iedereen had omgekocht.
Hij is een man met veel macht en geld, die lijfwachten heeft…
…en gevolgd wordt door twee SUV's.
Zelfs op de plek waar ik werkte…
…zag je Rautel met een Blue Label-whisky op tafel…
…met acht flessen Don Julio 70…
…de tafel vol black pearls…
Ik bracht hem rekeningen van wel 60.000 peso's.
Hij was zo zeker van zijn connecties en zijn geld…
…dat hij zonder problemen Ariadna's lichaam wegdroeg…
…terwijl hij wist dat er camera's waren.
Hij wist dat hij die camera's en mensen kon omkopen…
…en hem niets zou overkomen.
We gingen naar Morelos…
…om een verklaring af te leggen over met wie Ari was geweest en zo.
We kwamen daar aan en de agent zei:
'Als je je telefoon niet hier laat, krijg je problemen.
Als ik wil, kan ik je nu arresteren.'
Ik zei: 'Maar ik doe niks.' 'Ik waarschuw je.'
Hij zei: 'Rautel is hier, dat je het weet.'
Ik ging naar buiten en zei: 'We gaan.' Ze vroegen: 'Waarom?' 'We gaan.'
Toen ik ze zei te vertrekken, rende iemand naar ons toe en sloot ons op…
…en deed een slot op de deur.
En de ander pakte het pistool.
Door bij de overheid te gaan werken…
…heb ik de binnenkant leren kennen…
…van geïnstitutionaliseerd geweld.
Een collega zei tegen me:
'Sayuri, het systeem is zo gebouwd dat we nooit gerechtigheid krijgen.'
Daarom is er ondanks alles straffeloosheid.
En dat betekent…
…dat we alles vanaf de basis moeten opbouwen.
Dit is mama's kantoor.
Het is mama's kantoor.
En binnen dit alles…
…zijn er veel vrouwen…
…moeders van slachtoffers…
…die verder hebben nagedacht over wat we moeten doen.
Ze geven ons altijd een adempauze…
…om ons te vertellen dat we nog iets meer kunnen doen.
Ik heet jullie welkom…
…in deze ruimte die we hier met vreugde en pijn bieden.
Bedankt dat jullie hier vandaag zijn.
Maak altijd gebruik van deze ruimte om ons te vertellen…
…wat jullie zorgen zijn over jullie zaak.
Waarom komen we anders samen?
We moeten het weten.
We moeten en willen weten hoe het gaat.
M'n dochter had twee banen…
…maar omdat ik geen voogdij krijg…
…is er geen toelage voor mijn kleinkinderen.
De rechters maken ons opnieuw slachtoffer met dit schadevergoeding-probleem.
Ze beweren zelfs dat we uit zijn op…
…iets als een beloning, of financieel gewin.
Dat komt na een veroordeling.
En zeker als we al meerdere veroordelingen hebben, toch?
En dat maakt…
Eind vorig jaar was het Yeri, geloof ik.
Ze sloten het parket. Niet vanwege de onderzoeken.
Het ging om schadevergoeding. En dit is geen klacht.
Die dag waren we erg verrast: 'Wat is er gebeurd?'
En toen we dat zagen, natuurlijk…
…aangezien er vonnissen zijn, we vooruitgang boeken…
En ook tijdens de processen is er adequate aandacht nodig.
We overwegen dus andere dingen.
En ook, nu we hier zijn, ik weet hoe ik mijn rechten moet opeisen.
Maar ik ben ook dankbaar…
…voor het werk en de steun die hier is geboden.
Ik ben hier geen dossiernummer. Ik ben niet zaak 29. Ik ben Yeritza.
Het feit dat u al onze zaken kent…
…geeft ons het gevoel dat we zo waardig mogelijk behandeld worden…
…binnen zo'n proces.
Het is ook op de een of andere manier helend om te weten dat andere families…
…die procedures niet hoeven door te gaan.
En toch is de dreiging er altijd…
…omdat ambtenaren uiteindelijk komen en gaan.
En we weten niet hoe en of ze recht zullen doen.
Maar we weten wel dat we hier nu zijn.
Baby.
Hoe gaat het?
We hebben een paar complexe maanden gehad.
Ze belden me gisteren. -Echt?
Vanochtend hebben rechercheurs…
…een arrestatiebevel tegen Vanessa N. uitgevoerd.
Ze werd gearresteerd in Ecatepec. We brachten haar naar Mexico-Stad.
Toen werd ze naar de Santa Martha-gevangenis gebracht.
En een paar dagen later…
…om 4.00 uur, ik lag te slapen…
…belde een commandant uit Monterrey.
Hij zei: 'Commandant Casillas, er is hier een man genaamd Rautel.'
Ik zei: 'Ik heb een arrestatiebevel tegen hem.'
Hij zei: 'Hij heeft zich aangegeven.'
Ik sprak m'n baas. Ze boekten een vlucht voor me naar Monterrey. Ik vloog erheen.
Hij was verbaasd me te zien.
Hij zei: 'Wat doe jij hier?'
Ik zei: 'Ik zei het toch?
Je had de kans om de waarheid te zeggen. Dat wilde je niet.
En kijk, dit zijn de gevolgen.
We hebben je vriendin opgepakt en daarom ben je gevlucht.'
Hij was dus verbaasd me te zien.
Dat vond ik leuk, want hij had me hier uitgelachen.
Hij zei toen: 'Ik vertel je niets.' Hij zei dat ik op moest zouten.
En toen ik hem daar zag, zei ik: 'Nu is het mijn beurt.'
Onze commandant kwam later met hem teruggevlogen.
En hij deelde ook wat gesprekken met ons.
Ze hebben ook…
…omkopingsvoorstellen geweigerd.
'Ik geef je zes miljoen,' zei hij. Ik zei: 'Echt niet.'
Ik vroeg: 'Hoeveel gaf je ze daar?' 'Vijf.'
Ik zei: 'En allemaal voor niets, eikel.'
Hij zei: 'Laat me gaan en zoek iemand die op me lijkt.'
Ik bedoel… -Luister naar die onzin.
Wat kwam er aan het licht tijdens het onderzoek?
Dat de dader connecties had…
…met de autoriteiten in Morelos.
Dit alles was destijds natuurlijk gemeld aan de regeringsleider…
…dr. Claudia Sheinbaum.
Als het parket van Mexico-Stad niet had ingegrepen…
…was deze femicide onbestraft gebleven.
En de vraag is, hoe is het mogelijk…
…dat er een OvJ is die dit verdoezelt…
…naar mijn mening opzettelijk?
Ik kan u met groot respect voor de regeringsleider…
…en de procureur-generaal zeggen…
…dat we onmogelijk dingen kunnen verdoezelen.
We werkten met wat we hadden.
Het staat in een autopsierapport…
…dat we erg goed uitgevoerd achten.
Er zijn zoveel illegale…
…en schandalige dingen gebeurd rondom deze zaak.
Ze hebben de mensenrechten geschonden van de families…
…en van Ariadna zelf.
We vonden dat de acties van de OvJ van Morelos…
…ook niet ongestraft konden blijven.
We hebben al onze argumenten aan de rechters voorgelegd.
En de rechters waren het met ons eens. We kregen een arrestatiebevel.
HUIS VAN BEWARING VOOR MANNEN
Kun je het me laten zien? Dan ga ik met je mee.
Dit is een arrestatiebevel voor Uriel Carmona Gándara.
Kom binnen. Je kent me, toch?
We zijn collega's. -Dat klopt.
Dit kan iedereen overkomen, toch? -Ja.
Ik geef me vrijwillig aan. -U bent live.
De autoriteiten beloven mijn huis niet te betreden.
We vonden het ook een krachtige boodschap voor het land.
Dat er straffen zullen zijn.
Wat gebeurt er? En de grondwettelijke immuniteit dan?
Zijn er geen garanties? De grondwet wordt geschonden.
Toch? -Eerlijk gezegd wel, Pepe.
Het roept vragen op bij alle andere autonome aanklagers…
…in het hele land die in dezelfde situatie verkeren.
Ik werd erg bekritiseerd door sommige openbaar aanklagers. Ja.
Is het een risico? Ja.
Je riskeert zelfs je politieke leven.
We zijn in zitting.
Het volgende agendapunt is de bespreking en, indien van toepassing…
…de goedkeuring van de positieve mening…
…over het voorstel om burger Ernestina Godoy Ramos te ratificeren…
…als hoofd van het Openbaar Ministerie van Mexico-Stad.
Als ze echt niet bang zijn om te stemmen, laat ze dan stemmen.
Laat ze hun vinger gebruiken om te laten zien of ze Ernestina Godoy steunen.
Is er een lid dat nog niet heeft gestemd?
Het stemsysteem is gesloten.
Mevrouw de voorzitter, de uitslag van de stemming is als volgt.
41 stemmen voor, 25 stemmen tegen, geen onthoudingen.
Na twee uur debat…
…weigerden ze Godoy nog vier jaar als procureur-generaal.
Het Congres moet een nieuwe procureur-generaal voor vier jaar kiezen…
…met de optie voor nog een termijn, iets wat Ernestina Godoy niet bereikte.
De dag dat Ernestina vertrok…
…zei ze tegen me:
'Sayuri, pas op voor iedereen.
Iedereen.'
Ja, want ze liet me alleen. Dat zei ze tegen me.
En ze had gelijk.
Ze hebben de vrouw van de officier van justitie van Morelos benoemd.
'Het Congres van Morelos heeft de tien nieuwe magistraten benoemd…
…van het Hooggerechtshof van de staat Morelos.'
Oké.
'Onder hen is de vrouw van de OvJ van Morelos.'
Is dat geen belangenverstrengeling? -Immuniteit.
Ja, maar dat maakt ze niet uit.
Afgelopen vrijdag om 9.48 uur werd Uriel Carmona, OvJ van Morelos…
…vrijgelaten via de hoofdingang…
…van de Altiplano-gevangenis in de staat Mexico.
Gisteren beval een panel rechters zijn onmiddellijke vrijlating…
…aldus zijn advocaten.
In het Nationaal Paleis waren ze niet blij met z'n vrijlating.
Bij een rechtszaak is er altijd een winnaar en een verliezer.
Nee, het is geen verlies.
Dit is nog niet voorbij.
Ik weet niet of we kunnen zeggen:
'Hij is vrij en het blijft ongestraft.' Ik weet het niet. Ik denk het niet.
Er kunnen ernstige of negatieve gevolgen zijn voor wat je doet…
…omdat je het doet binnen een kader waar corruptie is…
…en kwaadaardige mensen zijn.
Ik had verwacht dat het anders zou zijn. Natuurlijk.
Maar uiteindelijk zijn al die gevechten belangrijk.
Ik denk dat angst van kant moet wisselen, zoals men zegt.
Als we niet opkomen voor de mensen die er niet meer zijn…
…worden ze nooit gehoord.
Rautel en Vanessa zitten vast, maar Uriel is nog vrij.
En het hele parket dat voor hem loog ook.
URIEL CARMONA CORRUPT - MEDEPLICHTIGE VAN DE CRIMINEEL
Ze werken samen. En het is niet de eerste keer dat ze zoiets doen.
Dit kwam gewoon aan 't licht.
Maar ik kreeg e-mails en berichten van meisjes die me vertelden:
'Dit is m'n moeder overkomen.' 'Het is m'n vriendin overkomen.
Maar uit angst heb ik nooit iets gezegd. Ik heb niets gedaan.'
Want wij voelen ook angst.
Ik ben verhuisd, want Rautel weet alles over mij.
HIER VOOR ARIADNA WANT VANESSA FLORES HEEFT HAAR VERMOORD
ARI, ZUS HIER IS JE ROEDEL!!
Het is erg belangrijk voor ons dat de zaak levend blijft…
…en niet vergeten wordt, zoals veel andere femicides.
Als een familielid of een vriend sterft…
…rouw je, je gaat erdoorheen, je huilt, je accepteert het.
Maar voor ons was het: 'Ariadna is vermoord.'
Ik was er een hele dag kapot van.
En de volgende dag moest ik naar buiten om te schreeuwen. Ik moest vechten.
We kunnen niet rouwen totdat we gerechtigheid krijgen.
Dit waren haar lievelingsbloemen. -Ja, en ze postte altijd…
Dat ze die wilde.
'Wie brengt me zonnebloemen?'
Ik moet er altijd aan denken dat ze een meme postte…
…dat iemand een tattoo van haar moest nemen, zoals mensen Belinda tatoeëren.
Dat soort dingen.
Nu zijn we gebrandmerkt als vee. -Alle meiden.
Ik heb haar naam op m'n knie. -Op je knie.
En Nat heeft haar naam, die heb ik gezet.
Ze huilde, maar ik weet niet of het om Ari was of omdat ik hem zette.
Ik weet niet. Ik huilde vreselijk. -Het waren gemengde gevoelens.
Ja, precies.
Ari vond het fijn dat haar vrienden goed met elkaar konden.
Ze wilde een enorm feest geven met 500 gasten.
Ik nam haar eens mee op de motor.
Ze was onuitstaanbaar.
Ze zei: 'Maak een foto van me.'
Ik weet nog dat ze eens wimperextensions wilde.
Ze liet ze zetten. En toen kwam ze terug…
…met haar wimperextensions.
En ze zei: 'O, nee. Ik lijk wel baby Jezus.'
De beste manier om haar te eren…
…is om dat voort te zetten, om een beetje van haar in ons te hebben.
Precies. -Ja, meid.
Een beetje van haar in ons hebben.
Van deze procedures die we doorlopen…
…weten we allemaal dat ze jaren duren.
Bijvoorbeeld om naar het parket te komen…
…of naar het detentiecentrum…
…kijk ik niet eens meer naar de haltes, ik weet uit m'n hoofd waar ik moet zijn.
En soms hebben we het gevoel…
…dat gerechtigheid niet zal komen en dat ons leven zo zal zijn…
…alsmaar rondjes draaien…
…en de hele tijd vechten en ons verdedigen.
Say zei vaak dat de beste therapie gerechtigheid is.
En ik zei altijd:
'Ja, Say, maar het punt is…'
En toen ik de woorden hoorde, bleven ze hangen:
'Meneer Alberto, u blijft in hechtenis.'
Het was prachtig.
Het voelde alsof iets dat kapot was, en ik wist niet eens wat…
…weer heel werd.
Ik dacht dat het normaal was om 80 keer per nacht wakker te worden.
En sinds ik weet dat hij in de gevangenis zit, heb ik deze week doorgeslapen.
En voor mij is dat iets…
…verrassends. Ik wist niet eens dat het kon.
De hele nacht doorslapen zonder wakker te worden is geweldig.
En ja, Say heeft gelijk, de beste therapie is gerechtigheid.
Het duurt even, maar het komt.
En doorzetten, blijven doorgaan…
…ja, dat was helend.
Ik vond het ook belangrijk…
…om jullie vandaag te zien…
…omdat…
…ik ook wat beslissingen wilde delen.
Ik kreeg een uitnodiging van het Ministerie voor Vrouwen…
…om hun team te versterken.
Om te helpen bij de implementatie van in gender gespecialiseerde parketten…
…in alle staten.
Ik wilde jullie vertellen dat ik de uitnodiging heb aangenomen.
Ik ben bezorgd. Ik ben ontroerd.
En ik ben hier niet voor posities, maar voor doelen.
En mijn doel is vrouwen en meisjes.
Ga je weg vanwege de druk?
Want wij kunnen die ook dragen.
Als we onze agressors al jaren trotseren…
…als we ons leven hebben verdedigd, de levens van vrouwen…
…dan kunnen we dit ook aan.
We weten heel goed dat dit ook het tegenwicht is…
…van waar wij voor hebben gepleit.
We zijn niet dom. We snappen het.
Maar we willen de reden weten voor je…
…beslissing. -Je beslissing.
Als dat het geval is, kunnen we het onder ogen komen.
We doen het op straat, en bij protesten.
We doen het in de detentiecentra, dus hier ook.
Say, je moet begrijpen dat je niet alleen bent.
Wij zijn er om je te steunen.
Want voor ons is dit ook…
Dit nieuws alleen al maakt ons bang.
Wat gaat er met ons en onze zaken gebeuren?
Alles wat we hebben geïnvesteerd.
Niet alleen deze ruimte, maar ook het werken aan onze zaken…
…om deze ruimtes te blijven promoten.
Waar staan wij nu?
Ik weet dat je bang bent, Yeri.
Dat ben ik ook.
En ik weet dat dit besluit misschien verkeerd is.
Zoals ik vijf jaar geleden misschien ook fout zat.
Ik voel ook dat het tijd is om in beweging te komen.
Het begint in deze kamer.
We moeten vechten voor dit parket.
En soms is de inertie erg sterk.
En het wil terug naar hoe het was.
We kunnen het niet loslaten. Daar ben ik het mee eens.
Maar we kunnen het niet collectief loslaten.
Wij allemaal.
En ik maak me zorgen om m'n dochter.
Ze is anderhalf jaar oud.
Als ik thuiskom, slaapt ze al.
Soms zie ik haar alleen 's ochtends.
Ik wil haar zien opgroeien.
Ik weet dat de wereld die we willen nu niet bestaat.
En dat…
…het nog wel even duurt voordat die er komt.
Een van die beslissingen, zoals nu het OM verlaten en iets anders gaan doen…
…vooruit te gaan, zelfs met angst.
Het ergste wat kan gebeuren, is dat het niet goed gaat en je valt.
Maar we moeten het proberen.
Anders gebeurt er nooit iets.
Oké, collega's.
We zijn hier ter ondersteuning van Sayuri Herrera Román.
Kom naar buiten, officier van justitie. Onze OvJ.
Onze feministische collega.
We zijn hier om Sayuri Herrera Román te vertellen…
…dat ze ons vertegenwoordigt, dat we van haar houden en haar steunen.
Zolang ik respect en consideratie kan tonen…
…voor de vrouwen voor wie ik mijn werk doe…
…is dat voor mij het kompas…
…dat me laat weten dat wat we doen…
…nog steeds noodzakelijk en juist is.
SAYURI VERTEGENWOORDIGT ONS WEL
En voor mij is dat het kompas dat we nog steeds…
…voor de staat kunnen werken.
Goedenavond allemaal.
Jullie allemaal.
Aan degenen in de hemel, goedenavond.
We hebben veel opgebouwd vanuit liefde.
En onze hoop is niet begrensd…
…tot slechts één instituut.
Het leven is wat daar buiten gebeurt.
Dus laten we naar buiten gaan.
Ik heb nagedacht over de toekomst.
Ik hield me vast aan een liedje van Silvio Rodríguez.
Het gaat zo: 'Het leven is in 't verleden, maar er komt nog veel meer.'
SAYURI IS GERECHTIGHEID
Ik zou graag…
…voelen dat mijn dochter veilig is op deze wereld…
…en dat ze gelukkig is…
…zonder dat haar ooit iets naars overkomt.
Dat is voor mij gerechtigheid.
Vertaling: Yvonne Conradi eid.