SPRAWIEDLIWOŚĆ
Będziecie przy wejściu?
Nikt. Żadna z nas nie powinna tu być.
Mimo to nadal staramy się uzdrowić ten chory kraj,
w którym z dnia na dzień zwiększa się liczba przypadków przemocy.
Dziś sprawa jest dość prosta.
Chodzi o naprawę wyrządzonych szkód.
Nie wiem jednak, czy możemy naprawić je same.
Nie wiem, czy możemy naprawić to, co zostało zepsute dawno temu,
zaleczyć ten ból po utracie naszych córek i sióstr,
wszystkie blizny i konsekwencje, z którymi mierzą się ofiary.
ZABÓJCY
Zażądałyśmy otwartego dialogu z władzami,
z jednostką ds. kobietobójstw,
z Sayuri i z Brendą Bazán.
Mówimy to głośno i wyraźnie.
Państwo ma wobec nas ogromny dług.
Dług, którego nie spłaci obietnicami bez pokrycia,
ustaleniami, o których zapomni, zagubionymi dokumentami
czy fioletowymi bandanami na nadgarstkach.
Nie spłacą go też nieliczne wyroki,
do których doprowadziłyśmy swoją walką.
Chcemy wyroków skazujących,
należycie przeprowadzonych spraw,
uwzględniania perspektywy płci.
Chcemy, by władze przeciwdziałały przemocy,
której sprawcy bezkarnie pozbawili życia tak wiele kobiet.
Domagamy się całkowitego odszkodowania za poniesione szkody.
To bardzo proste.
To nasze prawo.
Oto nasze postulaty.
Wysłuchałam ich wczoraj.
Cieszę się, że niezależnie od tego, kim są,
nie przestają przypominać o tym, co należy zrobić.
Gorzej byłoby, gdyby zamilkły
lub zaczęły szukać wymówek.
„To nie moja sprawa.
Niech ktoś inny się tym zajmie. Ja zrobiłam swoje”.
Przy takim podejściu może się zdarzyć,
że nikt nie poniesie odpowiedzialności
za przestępstwo.
Tak im powiedziałam.
Wybrałam to stanowisko,
zgodziłam się na związaną z nim odpowiedzialność.
Nie mogę zrzucać jej na innych.
Wiem, że tu i teraz
to ja reprezentuję władzę i instytucje.
Kobiety chciały wyrazić swój gniew i oburzenie.
Zaprotestować, zostać zauważone, przedstawić swoje żądania
i przypomnieć, co jeszcze trzeba zrobić.
PROKURATORKA
- Dzień dobry. - Miłego dnia.
Dzięki.
Dzień dobry, panie kierowniku.
Dzień dobry.
Możemy jechać.
Myślałam, że mój czas w prokuraturze dobiega końca.
Nie mogłam się rozwijać jako kierowniczka jednostki.
Doszłam do ściany,
bo nie dostawałam wsparcia od szefowej wydziału ds. zbrodni ze względu na płeć,
mojej bezpośredniej przełożonej.
Często utrudniała nam dostęp do billingów telefonicznych
czy wydawanie nakazów przeszukania.
Pewnego razu wezwała mnie do swojego biura
i agresywnie na mnie nakrzyczała.
Powiedziała, że nie rozumie, czego chcę.
„Czemu się nie podporządkujesz?
Nie chcesz awansować w tej instytucji?”.
Złożyłam już wypowiedzenie.
Byłam gotowa odejść.
Nie chciałam się godzić z takim traktowaniem.
Jakiś czas później wezwała mnie do siebie prokuratorka generalna
i poinformowała mnie, że postanowiła
usunąć tę kobietę ze stanowiska kierowniczki wydziału.
Zaproponowała mi, żebym ją zastąpiła.
Byłam gotowa się na to zgodzić.
Jako kierowniczka całego wydziału
nadal mogę nadzorować śledztwa w sprawach kobietobójstw
i zajmować się innymi zbrodniami wobec kobiet.
Walczyć z handlem ludźmi
i przemocą domową.
Wspierać jednostkę ds. przestępstw na tle seksualnym
i jednostkę ds. grup szczególnie narażonych.
Przez to mój nakład pracy znacząco wzrósł.
KOMENDA POLICJI ŚLEDCZEJ
Tania, ile nakazów aresztowania wykonaliśmy, 78 czy 79?
- Siedemdziesiąt osiem. - Tak?
Słabo nam idzie. Bardzo słabo. Godínez?
Dostałem telefon w sprawie tej kobiety, która tu była.
- Od tego gościa? - Tak.
Widziano go z wózkiem na targu Central de Abasto.
Nie wiem, gdzie dokładnie.
Znalezienie go tam będzie graniczyło z cudem.
- To duży targ. - I tłoczny.
Powiedzieli tylko…
Był w części z kwiaciarniami.
- Serio? - To już jakiś konkret.
Przekaż Tani raport i zdjęcie nakazu aresztowania.
Tania, załóż akta.
A co z tym, co rzekomo się postrzelił?
Sędzia ma chyba w tym tygodniu wydać nakaz aresztowania.
- Chyba? - Tak.
Jeden, dwa.
Franco, jeśli go dostaniesz,
będziesz miał jakieś osiem.
A do tego te, które zaraz zrealizujemy.
Jeśli je wykonasz, masz wolne w grudniu.
Zaskoczyłeś nas.
No dobrze. Miłego dnia.
Dzięki.
Ciało Ariadny Díaz znaleziono w La Pera,
przy drodze prowadzącej do Tepoztlán i Cuautli.
Jej ciało znaleźli przy drodze rowerzyści.
Jej rodzina domaga się śledztwa
oraz aresztowania kierowcy, który rzekomo…
Otrzymaliśmy zgłoszenie o tym,
że w Morelos znaleziono zwłoki kobiety.
Jej rysopis pasował
do opisu zaginionej kobiety z Meksyku.
Jej rodzina pisała o jej zaginięciu w social mediach.
Znalazł ją rowerzysta, który przejeżdżał przez Morelos.
Skontaktował się z rodziną.
- Poznał ją po tatuażu. - Tak.
Pomimo tego, że ciało znaleziono w Morelos,
a zatem media założyły, że do zabójstwa doszło właśnie tam,
doszliśmy do wniosku,
że należy otworzyć śledztwo w sprawie kobietobójstwa w Meksyku,
ponieważ nie mieliśmy pewności,
gdzie doszło do zabójstwa.
Poleciłam wszczęcie śledztwa.
Znaleziono ciało.
Nigdy wcześniej nie zakładaliśmy sprawy,
gdy ciało znaleziono w innym stanie. Musieliśmy działać szybko.
WSZCZĘTO DOCHODZENIE W SPRAWIE ZBRODNI
Musieliśmy przeprowadzić dochodzenie.
Dzięki, stary.
Detektyw Casillas pojechał na czuwanie przy Ariadnie.
Chodźcie, już czekają na dole.
Już idę.
Na razie, Celia.
Pojechałem tam z Rodolfo.
Mieliśmy tylko potwierdzić i zebrać informacje.
To było blisko prokuratury,
kilka przecznic dalej, na osiedlu Doctores.
OSIEDLE DOCTORES
Detektyw Casillas miał porozmawiać z rodziną
i powiedzieć jej, że prowadzimy śledztwo.
Na miejscu było sporo dziennikarzy.
Było dużo ludzi.
Ciało kobiety znaleziono
przy autostradzie La Pera-Cuautla w Tepoztlán, w Morelos.
Wczoraj rodzina zidentyfikowała ciało
i potwierdziła tożsamość.
Potwierdzili, że to zaginiona Ariadna.
Na razie jest wiele możliwych wersji…
Na miejscu było wielu przyjaciół zmarłej.
Przedstawiliśmy się i wyjaśniliśmy, po co przyjechaliśmy.
Siedziały tam trzy koleżanki, które powiedziały mi:
„Rautel nie ma wstydu, skoro się tu pokazał”.
To Rautel. Przyszedł z dziewczyną.
Zaczęły się plotki.
Gdy pojawił się na czuwaniu, ludzie zaczęli gadać:
„Jak on śmiał się tu pokazać? Co za tupet!”.
Dziewczyny podejrzewały, co się mogło wydarzyć.
Pokazały mi filmiki z Ariadną i Rautelem,
pili razem alkohol w restauracji.
Zgodziły się opowiedzieć mi więcej.
Wyszliśmy z Rodolfo na zewnątrz
i przesłuchaliśmy je na ulicy.
W niedzielę wysłała mi swoją lokalizację.
Była na osiedlu Condesa,
chyba u tych swoich rzekomych znajomych.
To była ostatnia wiadomość, jaką od niej dostałyśmy.
Potem w poniedziałek znaleziono jej ciało.
Widziałam po lokalizacji, że poszli do niego.
Uspokoiło mnie to,
że jest z kimś, do kogo mamy zaufanie.
Byłaś wcześniej u Rautela?
- Tak. - Często?
Wielokrotnie.
Przyjaźniliśmy się ze sobą.
Dlatego nie wydało mi się to podejrzane.
Dopiero następnego dnia moja współlokatorka Nat spytała,
czy Ari jest ze mną albo czy wiem, gdzie jest.
Powiedziałam, że była u Rautela.
Zadzwoniłam do niego i powiedział, że zamówiła Ubera i wyszła.
Pomyślałam: „Dobra, wróciła Uberem”.
Potem zmienił wersję.
Twierdził, że odwiózł ją do domu jego ochroniarz.
Uznałyśmy, że to podejrzane
i przestałyśmy się z nim kontaktować.
Podszedłem do niego.
„Dobry wieczór, nazywam się Gustavo Casillas.
Prowadzę śledztwo w sprawie zabójstwa tej kobiety”.
Nie chciał rozmawiać i powiedział,
że złożył zeznanie w Morelos.
Ciągle poruszał rękoma i zagryzał usta.
Nie patrzył mi w oczy.
Coś mi w nim nie pasowało.
Powtarzał, żeby się do niego nie zbliżać, że nie ma z tym nic wspólnego.
I dalej oblizywał wargi.
Gdy ja rozmawiałem z Rautelem na korytarzu,
mój partner Rodolfo podszedł do jego dziewczyny.
Vanessa od początku była niespokojna.
Nie wiedziała, co robić.
Nagle ktoś nam przerwał i odciągnął ją na bok.
„Vanessa, nic nie mów. Będzie rozmawiać z prawnikiem”.
Rodolfo zdążył jednak wyciągnąć od niej cenne informacje.
Trumna leżała w tym miejscu.
Spojrzał na mnie niespokojnie
i wyszedł porozmawiać z dziennikarzami.
Chcę zrobić wszystko jak należy.
Bo jeśli w jakiś sposób
ona mnie do tego wybrała
albo po prostu tak wyszło,
chcę zrobić, co trzeba.
Byliście w barze czy w mieszkaniu?
Najpierw w barze Fisher’s w Nápoles.
Potem poszliśmy do mnie.
Moja dziewczyna wrzuciła relację z pytaniem, gdzie jesteśmy.
Tak to się zaczęło.
- Twoja dziewczyna ją zaprosiła. - Tak.
To nie zaprzeczaj.
Co się z nią stało?
Wyszła? Pojechała czymś?
Kto ją odebrał?
Wyszła sama.
Potem już nie miałem z nią kontaktu.
Nie widział pan, co się z nią stało po wyjściu?
- Nie. - A kamery coś zarejestrowały?
Poprosiliśmy o nagrania.
Dochodzenie rozpoczęło się w Morelos.
Można powiedzieć, że to my jako pierwsi
podjęliśmy działania i złożyliśmy zeznania.
Jako drudzy.
Mów prawdę.
Przecież mówię.
Po to tu jestem. Zrobię, co będzie trzeba.
Była zła, gdy wychodziła?
- To wszystko. - Dziękuję.
Dziękuję.
W międzyczasie
prokuratura stanu Morelos oświadczyła już,
że przyczyną zgonu było zakrztuszenie.
Prokurator Morelos, Uriel Carmona Gándara, poinformował na konferencji prasowej…
Przyczyną śmierci Ariadny D.
było ciężkie zatrucie alkoholem,
które doprowadziło do zakrztuszenia.
Wyniki sekcji zwłok nie wskazują na kobietobójstwo.
Na ciele nie znaleziono śladów przemocy.
Na czuwaniu rodzina powiedziała detektywowi Casillasowi,
że kwestionuje wyniki sekcji.
Członkowie rodziny pokazali nam zdjęcia
zrobione przez rowerzystę.
Na zdjęciach zrobionych, gdy ją znaleziono,
widać wyraźne siniaki na jej ramieniu
i ślady po uderzeniach na twarzy.
Zaczęliśmy wątpić,
że tak by się poobijała tylko dlatego, że się upiła.
Załóżmy, że to prawda.
Zatruła się alkoholem i zakrztusiła.
Przeszłaby taki kawał drogi?
- W życiu. - Ktoś ją tam wyrzucił.
Chcieliśmy go przycisnąć.
Po zobaczeniu zdjęć zadzwoniłem do Brendy.
Spytałem rodzinę, czy w to wchodzi.
Łatwo nie będzie, więc muszą być gotowi.
„Tak, to nasza córka i siostra” „No dobrze”.
Przyjaciółki zmarłej Ariadny López Díaz poinformowały nas,
że jej ciało zostanie poddane drugiej sekcji zwłok.
Przerwano czuwanie.
Policja śledcza i biegli medycyny sądowej
przewieźli ciało bezpośrednio do Instytutu Nauk Sądowych.
Przeprowadzono sekcję części ciała,
których nie sprawdzono w Morelos.
Zbadano również jej narządy.
Udokumentowano obrażenia na ciele Ariadny.
Nie znaleziono na nim żadnych śladów zakrztuszenia.
Stało się oczywiste, że sekcja w Morelos
nie została przeprowadzona sumiennie.
Celowo przeprowadzono ją tak,
żeby wykluczyć kobietobójstwo.
PROKURATURA GENERALNA
Dzień dobry.
Witamy na konferencji prasowej
z udziałem Prokuratorki Generalnej Meksyku.
Na prośbę i za zgodą rodziny Ariadny
wnieśliśmy o przeprowadzenie drugiej sekcji zwłok.
W jej efekcie na ciele zmarłej znaleziono
liczne ślady po uderzeniach.
Niniejszym ustalono,
że przyczyną zgonu były liczne obrażenia
sklasyfikowane jako śmiertelne.
Jednocześnie śledczy…
Podważono wiarygodność pracy
wykonanej przez biegłych z Morelos.
Nasze specjalistki medycyny sądowej
pracowały z uwzględnieniem przemocy wobec kobiet.
Osobiście nadzorowałem tę sekcję.
Nadzorowałem setki sekcji.
Z czystym sumieniem mówię, że nie mamy nic do ukrycia.
Panie prokuratorze, żeby było jasne,
sugeruje pan, że nie doszło do zabójstwa.
Zgadza się.
Ari i ja byłyśmy prawie jak rodzina.
Poznałyśmy się chyba w 2017 roku
w restauracji Hooters.
Zaczęłam tam pracować, a ona była hostessą.
To ona do mnie podeszła.
Pokazała mi wszystkie kąty.
Była serdeczna. Z nią pierwszą nawiązałam kontakt.
Od razu, jako jedna z pierwszych, wiedziałam,
że przyczyną jej śmierci były obrażenia.
Zobaczyłam na zdjęciach, że miała podrapaną twarz.
Chciałabym…
Chciałabym wiedzieć, co się stało.
Chcę wierzyć, że ma się dobrze, że jest spokojna.
Teraz to my musimy zadbać o to, żeby ukarano sprawcę.
Moje życie i doświadczenia
z innymi obrońcami praw człowieka
nauczyły mnie, że esencją macierzyństwa
jest miłość i więź.
Sayuri przeszła wszystkie testy społeczne i psychologiczne
i otrzymała stosowne zaświadczenia.
Dziś przekażemy jej dziewczynkę.
Pojedzie z mamą do swojego nowego domu.
Zdecydowałam się adoptować córkę w kraju,
w którym każda kobieta w jakimś stopniu ma szansę
paść ofiarą kobietobójstwa.
Przekazuję córkę matce.
Pomyślałam: „Lucy już jest na świecie”.
To już nie była moja decyzja. Ona już istniała.
Musiałam tylko
podjąć decyzję o zostaniu matką i zaopiekowaniu się nią.
Tak czy inaczej,
będzie kiedyś musiała się na to przygotować.
Lepiej, żebyśmy były w tym razem.
Moja deklaracja zobowiązań adopcyjnych.
„Będę traktować ją z godnością.
Zapewnię jej środowisko zdrowe i wolne od przemocy.
Będę ją karmić zdrowym jedzeniem adekwatnym do jej wieku”.
Zdecydowałam, i myślę, że ona też zdecydowała,
że zostanę jej mamą.
Teraz jesteśmy razem.
Dobrze nam z tym. Czerpiemy z tego siłę i radość.
Widzę, że coś jecie. Podzielcie się.
Pyszne ciasteczka.
To szczęście czuję nie tylko ja,
ale też ludzie w moim zawodowym otoczeniu.
Dmuchany radiowóz od pana detektywa.
Mimo wszystkich trudności,
z którymi naprawdę mierzymy się nieustannie.
Na pogrzebie kluczowe były przyjaciółki.
Rozpoczęliśmy śledztwo.
Poznaliśmy sytuację, sformułowaliśmy hipotezy.
On i jego partnerka widzieli ją jako ostatni.
Była u nich w domu.
Logiczne, że to od nich trzeba było zacząć.
Poszliśmy do restauracji. Dali nam nagrania.
Widać było, że byli lekko podpici.
Prześledziliśmy trasę do jego domu.
Rozmawialiśmy z administracją.
Poprosiliśmy o nagrania. Wszystko oficjalnie, z nakazem.
W razie odmowy nie ruszylibyśmy się stamtąd.
Dali nam dostęp bez wahania.
Znaleźliśmy fragment, na którym widać, jak parkują,
a z samochodu wysiadają ludzie, którzy byli w restauracji.
Wysiada Vanessa i Rautel,
jakaś kobieta, która z nimi była, i brat Rautela.
Widać, jak wysiadają.
Kilka minut później ci wszyscy ludzie wyszli.
Potwierdziliśmy, że w środku zostali tylko
ofiara, Rautel i pani Vanessa.
Napisałam do Vanessy. Odpisała:
„Zamówiła taksówkę, chyba Ubera”.
Spytałam, kto go zamówił, bo Ari nie używała Ubera ani Didi.
Vanessa napisała, że nie zwróciła na to uwagi.
Wiedziała tylko, że wyszła.
Szukaliśmy dowodów na to, że wyszła
i na to, w jaki sposób dotarła do Morelos.
Przez 12 godzin nic nie znaleźliśmy.
Zmęczyłem się i zacząłem myśleć:
„Przeoczyłem ją? Nie wyszła? Co się stało?”.
W końcu zobaczyliśmy, jak po godzinie 11
wychodzi Rautel i wynosi ofiarę.
Wpakował ją do samochodu, którym przyjechali.
Spodziewaliśmy się, że wynieśli ją przed świtem,
a nie w biały dzień.
Na podstawie legalnie uzyskanych danych od operatora
prześledziliśmy jego trasę do miejsca, gdzie ją wyrzucił.
- Zgadzała się z nagraniami. - I z godzinami.
Zobaczyliśmy, jak wyszedł,
a dane z telefonu potwierdziły,
że to on opuścił miejsce zbrodni.
Pojechał do Morelos i tam porzucił ciało.
Zostawił je na widoku, więc potem je odnaleziono.
ARIADNA PADŁA OFIARĄ KOBIETOBÓJSTWA
APEL O SZACUNEK DLA RODZINY
Wyszła sama.
Nie widział pan, co się z nią stało po wyjściu?
Nie.
Gdy on i jego partnerka zobaczyli to w wiadomościach, ukryli się.
Przeszukaliśmy więc ich mieszkanie.
PROTOKÓŁ NAKAZ PRZESZUKANIA
Wiedzieliśmy, że przyczyną zgonu był uraz mnogi.
Skoro doszło do pobicia, szukaliśmy śladów krwi.
ANALIZA MIEJSCA ZBRODNI
Użyliśmy luminolu. Był tam taki dywanik.
Mam tu zdjęcie.
Pamiętam, że najsilniejsza reakcja była
w jednym z pokoi,
a konkretnie na klamce.
Znaleźliśmy poplamione krwią prześcieradła,
które były kolejnym dowodem
na jego udział w zabójstwie Ariadny.
Zakończyliśmy przeszukanie. Dowody, które znaleźliśmy,
jasno wskazywały na to,
że do zbrodni doszło w tym budynku.
Nagrania potwierdziły, że weszła tam z nimi
i nie wyszła sama, tylko została wyniesiona.
Brutalnie ją pobili.
Pobili ją na śmierć.
To wykazało także, że w Morelos przedwcześnie uznano,
że nie doszło do kobietobójstwa.
Nie przeszukano miejsca zbrodni,
nie zebrano wszystkich informacji dotyczących sprawy,
a i tak wyciągnięto jakieś pochopne wnioski.
Rautel i jego rodzina są z Morelos.
Wiedział, gdzie może porzucić ciało Ariadny,
aby śledztwo prowadziła policja z Morelos.
Zdaliśmy sobie sprawę,
że on tam wszystkich przekupił.
Ma dużą władzę i dużo pieniędzy.
Ma swoich ochroniarzy, którzy jeżdżą za nim dwoma SUV-ami.
Nawet w miejscu, gdzie pracowałam,
Rautel popijał niebieskiego Johnniego Walkera,
na stole osiem butelek Don Julio 70,
Czarne Perły i inne drogie drinki.
Przyniosłam mu kiedyś rachunek na 60 000 peso.
Był tak pewny swoich kontaktów i pieniędzy,
że nawet się nie krył, wynosząc ciało Ariadny,
choć wiedział, że nagrywają go kamery.
Wiedział, że może wykupić nagrania, przekupić ludzi
i nic mu się nie stanie.
Pojechałyśmy do Morelos,
bo musiałyśmy złożyć zeznania. Z kim Ari się widziała itp.
Na miejscu policjant powiedział:
„Zostaw telefon, bo inaczej będziesz mieć kłopoty.
W każdej chwili mogę cię aresztować”.
„Ale ja nic nie robię” „Ostrzegałem”.
I dodał: „Jakby co, to Rautel już tu jest”.
Wyszłam i powiedziałam dziewczynom, że idziemy.
„Czemu?” „Idziemy”.
W tym momencie jeden z policjantów podbiegł do drzwi i nas zamknął.
Założył kłódkę na drzwi.
Drugi chwycił za broń.
Gdy zaczęłam pracować dla prokuratury,
poznałam od podszewki
przemoc instytucjonalną.
Koleżanka z pracy powiedziała mi:
„Sayuri, system jest skonstruowany tak, by nikt nie doświadczył sprawiedliwości”.
Dlatego mimo wszystko panuje bezkarność.
A to oznacza,
że musimy zbudować wszystko od podstaw.
To biuro mamusi.
Tu mama pracuje.
A w tym wszystkim
jest wiele kobiet,
matek ofiar,
które nieustannie myślą o tym, co jeszcze trzeba zrobić.
Zawsze dodają nam sił do działania
i motywują do tego, by robić jeszcze więcej.
Witam was wszystkie na tym spotkaniu,
któremu towarzyszy zarówno radość, jak i ból.
Dziękuję, że jesteście tu z nami.
Zawsze korzystajcie z tych spotkań,
żeby przekazać nam, jeśli zdarzy się coś pilnego
albo coś w waszych sprawach was zaniepokoi.
Inaczej te spotkania nie mają sensu.
Potrzebujemy o tym wiedzieć.
Potrzebujemy i chcemy wiedzieć, co się dzieje.
Moja córka miała dwie prace.
Ja nie mogę uzyskać opieki nad dziećmi,
więc nie dostaję zasiłku na wnuki.
Doznajemy krzywdy ze strony sędziów w kwestii odszkodowań.
Sugerują nawet, że domagamy się…
jakiegoś wynagrodzenia czy finansowego zysku.
Co się dzieje po wyroku?
A co dopiero po wielu wyrokach?
To sprawia, że…
Pod koniec zeszłego roku interweniowała Yeri.
Zamknęli prokuraturę. Nie chodziło o śledztwa,
a o odszkodowania.
Nie skarżę się na to.
Tego dnia byłyśmy zaskoczone i zastanawiałyśmy się, co się stało.
Zobaczyłyśmy wtedy, co oczywiste,
że mimo postępów, mimo zapadających wyroków,
także podczas procesów potrzebna jest adekwatna uwaga.
Rozważamy nowe rozwiązania.
Say, ja wiem, jak dochodzić swoich praw,
ale potrafię też być wdzięczna
za waszą pracę i wsparcie, które od was otrzymałam.
Tutaj nie jestem sprawą nr 291.
Tu jestem Yeritza.
To, że znasz każdą z naszych spraw,
zwiększa nasze poczucie godności
wśród tego wszystkiego, co dzieje się podczas procesu.
Kojąco działa na mnie myśl,
że inne rodziny nie będą musiały przechodzić tej samej drogi.
Mimo to pozostaje cień niepokoju,
bo wśród urzędników panuje rotacja.
Nie wiemy, jakie podejście będą mieli ci, którzy przyjdą po was.
Wiemy jednak, że teraz jesteśmy tutaj.
Malutka.
Co słychać?
Za nami kilka trudnych miesięcy.
- Dzwonili do mnie wczoraj. - Tak?
Dziś rano funkcjonariusze policji śledczej
wykonali nakaz aresztowania Vanessy F.
Aresztowaliśmy ją w Ecatepec i zabraliśmy do Meksyku.
Trafiła do aresztu Santa Martha.
Kilka dni później o 4 nad ranem, gdy jeszcze spałem,
zadzwonił do mnie kolega z Monterrey.
Mówi: „Detektywie Casillas, jest u nas niejaki Rautel”.
Ja na to: „Mam nakaz aresztowania go”.
„Tak, sam się zgłosił”.
Poinformowałem przełożonego i od razu poleciałem do Monterrey.
Zdziwił się na mój widok.
Zapytał: „A ty co tu robisz?”.
A ja na to: „Miałeś okazję powiedzieć mi prawdę,
ale nie chciałeś. Tak się to kończy.
Złapaliśmy twoją dziewczynę, więc uciekłeś”.
Zdziwił się, że mnie widzi.
Mnie to ucieszyło, bo wcześniej się ze mnie naigrywał.
Mówił, że nic mi nie powie i kazał mi się gonić.
Potem to ja byłem górą.
Nasz śledczy wrócił z nim samolotem do Meksyku.
Przytoczył nam niektóre z rozmów, które przeprowadzili.
Odrzucili
jego propozycje łapówek.
„Dam ci sześć milionów”.
„Nie ma mowy. Ile dałeś tamtym?” „Pięć”.
„I wszystko na nic, frajerze”.
Chciał, żebym go puścił i znalazł kogoś podobnego.
- W sensie… - Co za typ.
Co zostało wykazane w toku śledztwa?
Że sprawca miał konszachty
z władzami Morelos.
Oczywiście o wszystkim informowano burmistrzynię,
dr Claudię Sheinbaum.
Gdyby nie interwencja prokuratury Meksyku,
nie ukarano by tego zabójcy.
Pytanie brzmi: jak to możliwe,
że inny prokurator to zatuszował…
według mnie celowo.
Z całym szacunkiem dla pani burmistrzyni
i pani prokurator Meksyku,
to niemożliwe, żebyśmy kogokolwiek kryli.
Pracowaliśmy z tym, co mieliśmy.
Odzwierciedlają to wyniki sekcji zwłok,
którą przeprowadziliśmy sumiennie.
Wokół tej sprawy
wydarzyło się tyle innych nielegalnych, oburzających sytuacji.
Złamano prawa człowieka rodzin
i samej Ariadny.
Nie godziliśmy się na to,
żeby działania prokuratora Morelos uszły mu na sucho.
Przedstawiliśmy naszą argumentację sędziom.
Sędziowie przyznali nam rację i wydali nakaz aresztowania.
MĘSKI ARESZT ŚLEDCZY
Wejdźcie i pokażcie mi go, to pójdę z wami.
To jest nakaz aresztowania Uriela Carmony Gándary.
Kolego, znasz mnie, prawda?
- Tak. - Jesteśmy kolegami.
- To może się zdarzyć każdemu. - Tak.
- Poddaję się dobrowolnie. - Na żywo.
Aresztujący mnie funkcjonariusze obiecali nie naruszać mojego domu.
Czuliśmy, że to mocny sygnał dla kraju,
że łamanie prawa podlega karom.
Co się dzieje? Co z immunitetem?
Nic mu nie gwarantuje? To łamanie Konstytucji.
- Prawda? - Tak, Pepe.
To podważa wiarygodność innych prokuratorów,
którzy mogą być w tej samej sytuacji.
Niektórzy prokuratorzy mocno mnie krytykowali.
Czy to było ryzykowne? Tak.
Zaryzykowałam nawet karierę polityczną.
Otwieram sesję.
Kolejnym punktem porządku obrad
jest dyskusja i ewentualne zatwierdzenie pozytywnej opinii
dotyczącej wniosku o przedłużenie kandydatury Ernestiny Godoy Ramos
na stanowisko prokuratorki generalnej miasta Meksyk.
Jeśli naprawdę nie boicie się głosować, głosujcie.
Pokażcie paluszkiem,
czy popieracie Ernestinę Godoy, czy nie.
Czy ktoś jeszcze nie oddał głosu?
Zamykam procedurę głosowania.
Pani przewodnicząca, wynik głosowania jest następujący.
Czterdzieści jeden głosów za, 25 przeciw, wstrzymało się zero.
Po dwóch godzinach debaty
nie przedłużono kadencji Godoy jako prokuratorki generalnej.
Kongres będzie teraz musiał wybrać
nowego prokuratora na okres czterech lat
z możliwością przedłużenia kadencji, co nie spotkało Godoy.
Gdy Ernestina opuszczała stanowisko,
powiedziała mi:
„Sayuri, uważaj na wszystkich.
Na wszystkich”.
Powiedziała tak, bo zostawiała mnie samą.
I miała rację.
Żona prokuratora z Morelos została sędzią.
„Kongres stanu Morelos mianował dziesięcioro nowych sędziów
Sądu Najwyższego stanu Morelos”.
Aha.
„Jest wśród nich żona prokuratora Morelos”.
- To konflikt interesów. - Immunitet.
Tak, ale nikogo to nie obchodzi.
W piątek o 9.48 prokurator stanu Morelos Uriel Carmona
wyszedł przez główną bramę
więzienia Altiplano w stanie Meksyk.
Wczoraj komisja sędziowska zawyrokowała o jego zwolnieniu,
informują jego prawnicy.
Pałac Narodowy nie był zachwycony jego zwolnieniem.
W procesie zawsze jest wygrany i przegrany.
To nie jest przegrana.
To jeszcze nie koniec.
Nie wiem, czy możemy powiedzieć,
że jest wolny i nie poniesie konsekwencji.
Wydaje mi się, że nie.
Zawsze można ponieść negatywne konsekwencje swoich czynów,
gdy działa się w ramach systemu, w którym panuje korupcja,
a ludzie są źli.
Oczywiście, że oczekiwałam, że będzie inaczej.
Jednak każda z tych bitew jest ważna.
Uważam, że to druga strona powinna się bać.
Jeśli nie będziemy walczyć za te, których już nie ma,
nigdy nie zostaną usłyszane.
Rautel i Vanessa są w więzieniu, ale Uriel nadal nie.
Podobnie jak cała prokuratura, która go wyciągnęła.
URIEL CARMONA SKORUMPOWANY – WSPÓŁWINNY ZBRODNI
Są w zmowie.
Coś takiego nie dzieje się po raz pierwszy.
To po prostu wyszło na jaw.
Dostawałam wiadomości od innych dziewczyn, które pisały mi,
że to samo spotkało ich matkę czy przyjaciółkę,
ale nigdy nie zareagowały, bo się bały.
My też się boimy.
Przeprowadziłam się, bo Rautel wie o mnie wszystko.
JESTEŚMY TU DLA ARIADNY, BO ZABIŁA JĄ VANESSA FLORES
ARI, SIOSTRO, TWOJA PACZKA JEST Z TOBĄ
Nie chcemy, żeby ta sprawa została zapomniana,
jak wiele innych kobietobójstw.
Czasem gdy umiera ktoś bliski,
przechodzi się żałobę, płacze, a w końcu to akceptuje.
Ale Ariadna została zamordowana.
Byłam zdruzgotana przez cały dzień.
A następnego dnia musiałam wyjść i krzyczeć, walczyć.
Nie przeżyjemy żałoby, póki nie będzie sprawiedliwości.
- To były jej ulubione kwiaty. - Ciągle je wrzucała.
- Że je chce. - „Kto mi przyniesie słoneczniki?”.
Pamiętam, jak wrzuciła mema,
że ktoś sobie powinien ją wytatuować, tak jak sobie tatuują Belindę.
Tak.
A teraz wszystkie jesteśmy wydziarane.
Ja mam jej imię.
Na kolanie.
Nat też ma jej imię, ja jej wytatuowałam.
Nie wiem, czy płakała za Ari, czy dlatego, że to ja robiłam.
- Bardzo płakałam. - Pewnie przez wszystko.
Właśnie.
Ari się cieszyła, gdy jej koleżanki się dogadywały.
Chciała zorganizować wielką imprezę na 500 osób.
Poszłyśmy kiedyś pojeździć na motocyklu.
Była nieznośna.
Ciągle chciała, żeby robić jej zdjęcia.
Pamiętam, jak kiedyś poszła zrobić sobie rzęsy.
Poszła do salonu, wróciła,
miała doklejone rzęsy
i mówi: „Wyglądam jak mały Jezusek!”.
Aby ją upamiętnić,
musimy dalej pielęgnować nasze wspólne wspomnienia.
- Racja. - Tak.
Cząstka niej pozostaje w nas.
Wiadomo, że te postępowania ciągną się latami.
Gdy jadę do prokuratury
albo do aresztu,
nawet nie patrzę już na stacje, znam drogę na pamięć.
Są dni, kiedy wydaje mi się,
że nie wywalczę sprawiedliwości i spędzę resztę życia
kręcąc się w kółko,
walcząc i wiecznie się broniąc.
Say często mi mówiła, że sprawiedliwość jest najlepszą terapią.
A ja odpowiadałam:
„Tak, Say, ale rzecz w tym…”.
A gdy usłyszałam słowa, których już nie zapomnę:
„Zostaje pan pozbawiony wolności”,
to było wspaniałe.
Poczułam, że jakieś pęknięcie we mnie, którego nawet nie byłam świadoma,
ponownie
się zasklepiło.
Myślałam, że to normalne, że budzę się w nocy 80 razy.
Odkąd wiem, że on jest w więzieniu,
wreszcie przespałam całą noc.
To dla mnie coś…
zaskakującego. Nie wiedziałam, że tak można.
To cudowne, że mogę przespać całą noc bez budzenia się.
Say ma rację. Sprawiedliwość to najlepsza terapia.
Długo na nią czekałam, ale przyszła.
To wymagało dużej wytrwałości,
ale w końcu się uleczyłam.
Zależało mi na tym,
żeby się z wami zobaczyć,
ponieważ…
chciałam opowiedzieć wam o pewnych decyzjach,
które podjęliśmy.
Dostałam propozycję z Ministerstwa Kobiet,
żeby dołączyć do ich zespołu
i brać udział w tworzeniu jednostek prokuratury ds. kobiet
we wszystkich stanach.
Chciałam wam powiedzieć, że przyjęłam tę ofertę.
Ta kwestia mnie porusza i dotyka.
Nie pracuję dla stanowiska, ale dla konkretnych spraw.
Moją sprawą są kobiety i dziewczynki.
Czy odchodzisz z powodu presji?
Możemy się jej przeciwstawić.
Latami stawiałyśmy czoła naszym oprawcom,
broniłyśmy życia swojego i innych kobiet,
więc poradzimy sobie i z tym.
Wiemy przecież, że to się dzieje po to,
żeby zniweczyć wszystko, co wywalczyłyśmy.
Nie jesteśmy głupie, widzimy to.
Chciałybyśmy widzieć, czemu podjęłaś taką…
- Decyzję. - Decyzję.
Jeśli to kwestia presji, możemy z nią walczyć.
Robimy to na ulicach, na protestach,
w aresztach, więc możemy i tutaj.
Say, pamiętaj, że nie jesteś sama.
Możesz liczyć na nasze wsparcie.
W nas ta wiadomość…
budzi duży strach.
Co będzie z nami, z naszymi sprawami?
Z całym naszym wysiłkiem
w tworzenie tej przestrzeni, w procesy sądowe,
w ciągłą walkę o to wszystko.
Co będzie z nami wszystkimi?
Wiem, że się boisz, Yeri.
Ja też.
Być może popełniam błąd.
Może zrobiłam też błąd pięć lat temu.
Czuję jednak, że już pora, żebym poszła dalej.
Widać wszystkich?
Musimy walczyć o tę jednostkę prokuratury.
Czasem panuje w niej bezwład.
Ciągnie ją do tego, jak było dawniej.
Zgadzam się, że nie możemy odpuścić.
Nie możemy odpuścić jako wspólnota.
Jako grupa.
Martwię się też o moją córkę.
Ma półtora roku.
Gdy wracam do domu, ona już śpi.
Są dni, gdy widzę ją tylko rano.
Chcę patrzeć, jak rośnie.
Wiem, że świat, jakiego pragniemy, na razie nie istnieje,
i że…
minie jeszcze trochę czasu, nim powstanie.
Podjęłam decyzję, żeby iść dalej,
odejść z prokuratury do innej instytucji.
Robię ten krok pomimo strachu.
W najgorszym razie mi się nie powiedzie.
Muszę jednak spróbować.
Inaczej nic się nie zmieni.
Koleżanki i koledzy.
Przyszliśmy tu, by wesprzeć Sayuri Herrerę Román.
Prokuratorkę!
Naszą prokuratorkę! Naszą koleżankę feministkę!
Chcemy podziękować Sayuri Herrerze Román
za to, że nas reprezentuje. Kochamy ją i wspieramy.
Chcę obdarzać kobiety, dla których pracuję,
szacunkiem i troską.
Te uczucia są dla mnie sygnałem,
że to, co robimy,
jest nadal potrzebne i słuszne.
SAYURI NAS REPREZENTUJE
To dla mnie także sygnał,
że nawet w instytucjach państwa nadal możemy działać.
Dobry wieczór
wam wszystkim.
Także tym, które są z nami, choć są w niebie.
Wiele osiągnęłyśmy z miłości.
Nasze nadzieje nie ograniczają się…
do jednej instytucji.
Życie dzieje się na zewnątrz.
Wyjdźmy więc.
Myślałam o przyszłości.
Ciągle wraca do mnie nowa piosenka Silvio Rodrígueza.
Śpiewa w niej: „Życie to przeszłość, ale przede wszystkim przyszłość”.
SAYURI JEST SPRAWIEDLIWOŚCIĄ
Chciałabym czuć,
że świat jest bezpiecznym miejscem dla mojej córki.
Że może być szczęśliwa
i że nie stanie jej się nic złego.
Tym jest dla mnie sprawiedliwość.
Napisy: Zofia Sław rawiedliwość.