ABRIL DE 1860
A PENÍNSULA ITALIANA ESTÁ DIVIDIDA EN PEQUENOS REINOS.
HAI MÁIS DE 100 ANOS QUE SICILIA ESTÁ GOBERNADA
POLA CASA DOS BORBÓNS.
NO NORTE, UN MOVEMENTO A FAVOR DA UNIDADE ITALIANA ESTÁ GAÑANDO FORZA.
O XENERAL GARIBALDI REUNIU UN EXÉRCITO PARA NAVEGAR CARA O SUR.
A CIDADE DE PALERMO PREPÁRASE.
Hai toque de queda! Volvede para a casa!
Vai para a casa!
En garda!
Sodes moi valentes ou simplemente parvos?
Non se pode entrar á cidade.
Xa, sabémolo, capitán.
Príncipe.
Baixade as armas!
Príncipe, aquí non estades seguro.
A cidade está chea de disturbios.
Os simpatizantes de Garibaldi son cada vez máis violentos.
Estades a facer un traballo estupendo.
No entanto, debemos pasar.
Agora mesmo.
Deixádeos pasar! Deixade pasar ao Gatopardo!
Apartade os canóns!
Veña, bulide!
Abride! É o príncipe de Salina!
Excelencia.
Príncipe!
Papá!
- Papá! - Príncipe, hai toque de queda!
Padre.
Vai facer a maleta.
Vai.
Bendicò, vamos.
Bendicò!
Con estes disturbios,
todas as familias ligadas aos Borbóns corren perigo.
Para evitar calquera ameaza posible,
preferimos levar a nena para a casa.
Príncipe, pase o que pase aí fóra no mundo,
a nena aquí está segura.
Quen se atrevería a atacar o convento do Sagrado Redentor.
Respecto a vosa opinión, madre superiora. Mesmo a comparto.
Con todo, a miña muller, benfeitora deste convento,
non nos deixará tranquilos
ata que a súa filla estea en casa.
Que acontece?
Aparta os carros, bule!
Que sucede?
Papá!
Excelencia, volvede.
Socorro!
Axuda!
Papá. Se quedamos aquí, morreremos.
Excelencia, vamos.
Todo listo, xa podemos marchar.
Príncipe, subide xa, rápido!
Excelencia?
Príncipe! Socorro!
Por favor!
- Príncipe! - Vamos, capitán!
- Excelencia. - Socorro!
Espera!
Papá!
Bastardo!
Vamos!
Morte aos Borbóns!
Señor meu, que a luz eterna os ilumine.
Con: "Morte aos Borbóns," refírense a nós, non?
Quérennos mortos.
Son herexes, apóstatas e degoladores.
Garibaldi quere destruír as abadías
e colgar o papa.
Padre, podedes deixar de dicir parvadas, por favor?
Garibaldi non está aquí. Está en Xénova.
Estas persoas só se van desquitar con algúns pobres soldados.
Despois de roubar o viño das adegas,
volverán para a casa.
E entón terei que volver ao convento, non si?
É o desexo de túa nai.
Xa veremos.
Ven aquí.
Vamos.
Que alegría volver á casa.
Xa chegaron!
- Concetta! - Caterina!
- Que delgadiña está! - Sempre foi delgada.
Aparta!
Había combates na cidade?
Concetta.
- Sacámoste xusto a tempo. - "Sacámoste"?
A ti non te vin en Palermo.
Quería ir, mais non atopaba as súas pistolas de duelo.
Deixade o voso irmán.
Mamá!
O teu pelo cheira ao xabón do convento.
Grazas.
Ben, entramos?
- Almorcemos. - Papá contoumo todo.
Temos unha granita riquísima.
Bendícenos, Señor,
e bendice estes alimentos
que pola túa bondade estamos a piques de recibir.
Por Xesucristo, o noso Señor.
Amén.
Rápido, ou o padre Pirrone comerao todo.
E Tancredi?
O noso primo vai e vén ao seu antollo.
Xa é un home.
Ten a súa vida, as súas cousas…
E pagámolo todo nós.
Padre Pirrone, encontrádesvos ben?
Estades un pouco pálido.
Pasou unha noite horrible.
Por iso estades así de branco? Porque estades branco, padre.
Non ten graza.
Estou de acordo co padre Pirrone.
Non ten graza ningunha.
Tiña dereito a estar asustado.
- Paolo, só era… - Non é unha broma.
Non interrompas a túa nai.
Síntoo.
Garibaldi non quere destruír só os xesuítas,
senón tamén o reinado dos Borbóns.
Quere facer anacos as nosas vidas e botarnos ao mar.
- Ten razón. - Esquecede os vestidos e os bailes.
- Bobadas, Paolo. - As festas gústanlles a todos.
Hai un exército que se aveciña, entendedes?
Os campesiños e bandidos que arrasaron Palermo
- están a despexar o camiño. - Basta.
Cala.
Perdoádeme, papá.
Síntoo.
Mais non sei como estades tan tranquilo.
Paolo, estamos en Sicilia.
É abril.
Dentro de dous meses, irá tanta calor aquí
que a ninguén se lle ocorrerá comezar unha revolución.
O único que quererán será un lugar á sombra
onde agardar a que chegue outubro.
Namentres, nós seguiremos coas nosas vidas.
Aquí estades todos a salvo.
Non hai máis que dicir.
Si, papá.
- Si, papá. - Si, papá.
Agora desfrutemos do almorzo e do regreso de Concetta.
Veña, bo proveito.
"Non ten graza."
"Non ten… Non ten graza ningunha!"
Veña, padre. É broma!
Vamos, corre! Moi ben!
COLECCIÓN DE DISCURSOS DE GARIBALDI
Don Tancredi!
Concetta!
Tranquilo, Gaetano.
É só miña prima que nos veu visitar.
Grazas por vir, Concetta.
Sempre me alegro de verte.
Mais debo marchar. Estou algo ocupado.
- Para que son esas armas? - Para un amigo.
É importante axudar os amigos.
Os homes que vin decididos a matar un capitán do rei
non parecían amigos.
Queres dicir que se parecían a Gaetano? É amigo meu.
Decidiches loitar por eles?
Papá vai tolear!
- É o teu pai, non o meu. - El non o ve así.
Pois non llo contes.
Di que todo acabará en nada.
Claro, Concetta. Iso é o que lle gustaría.
Os Borbóns déronlle todo o que ten.
E meu pai deuche todo o que ti tes.
As nosas casas, os nosos cabalos…
Sacrificaralo todo polos teus amigos?
Quero protexelo todo.
- En serio? - Si.
Mais como o vou facer desde o bando perdedor?
Quen di que imos perder?
Eu.
Pénsao, Concetta.
Por quen loitan os vosos soldados de uniforme azul?
Por un rei que nunca viron?
Ou por unha banda de curas gordos para que engorden aínda máis?
Non me parece moi motivador.
No norte teñen ideas novas. Hai industria e progreso.
Que temos aquí?
Censura e corrupción.
Ademais,
se perdésedes,
non terías que volver ao convento.
É o teu primeiro argumento convincente.
Concetta.
Sabías que están a construír novas vías férreas?
Poderiamos ir en barco de Messina a Nápoles,
e despois en tren a Roma,
Florencia ou Venecia.
Sería todo só un país?
Imaxina o esplendor.
Sicilia non sería só unha illa,
senón parte dunha nación.
Non lle digas a teu pai que me viches.
Ah, non llo podo dicir?
Creo que farei o que me praza.
Concetta…
Está ben.
Mais cunha condición.
Que me escribas adoito para dicirme que estás ben.
É moi conmovedor que te preocupes tanto por min.
Concetta, cando me viches antes arriba,
víchelo todo?
Adeus, Concetta!
Russo!
- Príncipe. - Sempre puntual.
Bonitas botas!
Son novas?
Vaiamos a Argivocale.
Quero saber que está a pasar cos meus limóns.
Sr. Ibba Agnolo.
Arrendatario.
Segundo os meus cálculos,
roubástesme 50 cestas de limóns de Argivocale.
Non! Non é certo! Eu non teño nada que ver con iso!
- Crédeme! - Quita o paraugas.
- Por favor! - Príncipe, non bebades esa auga.
Hai unha epidemia.
Príncipe, suplícovolo.
Roubaron os limóns.
Foron os bandidos.
Levaban rifles e atacaron a miña familia.
Que queriades que fixese?
Tiven que darlles os limóns, príncipe.
Ti crelo, Russo?
Se os bandidos roubaron os limóns…
por que non denunciou o roubo?
Príncipe, son campesiños.
Son todos mentireiros expertos.
Por suposto. Son sicilianos.
En Sicilia, mentimos moito, non si?
Mesmo ti, agora mesmo…
non fas máis ca mentirme.
Eu non, príncipe.
- Ti non? - Non.
Sei perfectamente
que os bandidos dos que fala son os teus homes.
E non só faltan 50 cestos de limóns de Argivocale.
Hai outros 300 cestos
agachados na túa adega.
Eu non quería. Xúroo.
Dime,
cal é o teu plan?
Róubasme migallas agora,
e despois, talvez, cando a revolución acabe comigo,
quitarasme tamén o resto?
En fin…
debería destruírte.
Debería prenderlle lume á túa casa.
Debería abandonar os teus fillos nas montañas.
Suplícovolo, non!
Suplícovolo!
Mais non o farei.
Por esta vez.
Levántate.
Príncipe, non sei como agradecérvolo.
Comeza por mostrar algo de lealdade.
E recorda unha pequena regra.
Esta xente
está onde debe estar.
Ti…
estás onde debes estar.
E eu tamén
estou onde debo estar.
Entendido?
Que caven un pozo novo para obter auga limpa.
E asegúrate de que esta xente sempre teña pan fresco.
- Vámonos xa. - Así o farei.
- Charbonnier. - Carbón.
Bo día, excelencia.
- Dona Concetta. - Grazas, Mario.
- Chocolat. - Chocolate.
Vamos, Bendicò, ven.
AS REVOLTAS CONTINÚAN
Á estimadísima dona Concetta Corbera.
Estou ben.
O voso servidor, Tancredi Falconeri.
Vamos!
Si, señor!
A dona Concetta Corbera. Todo ben.
Axuda!
- Ten coidado. - Si, señor.
Todo vai segundo o previsto.
Ao ataque!
Estou ben.
Vamos!
VIVA A ITALIA UNIDA
Pola Italia unida!
Fágase a túa vontade aquí na terra coma no ceo.
Morte aos Borbóns!
E bendito sexa o froito
do teu ventre, Xesús.
Santa María, Nai de Deus, roga por nós, os pecadores.
Hai correo para min?
Non, dona Concetta. Síntoo.
Que pasa? Por que ladra?
Parece que súa nai vive aquí, en Monreale.
Seguro que intentaba volver á casa.
Santo ceo!
Que pasa, Paolo? Tes algo que dicir?
Era un de nós, papá.
E unha nai aí fóra terá que chorar por el.
Por unha banda de covardes como Tancredi.
Sabedes o que din por aí?
Que o voso querido Tancredi
apoia abertamente os rebeldes.
Papá, sei que o tedes idolatrado.
- Paolo… - Mais debíanlle disparar!
Ven aquí.
Ven aquí!
Fabrizio!
Quen é?
- Papá? - Que foi?
O que dixo Paolo de Tancredi…
Ignórao.
Que pasa, pequecha?
Pareces preocupada.
Prometinlle que non diría nada.
E decidiches romper esa promesa?
Sempre dis que o sabes todo,
así que talvez non sexa necesario contarcho.
Non son Deus. Non o podo saber todo.
Ah!
Podo recordarche iso cando queira?
Xa cansei deste xogo.
Dime.
Que acontece?
Tancredi escríbeme
cada día desde Palermo.
E que che di?
Que está ben.
Que está a salvo.
E por que non ía estar a salvo?
Foi a Palermo para unirse á revolta.
Si, iso xa o sei.
Vai ao caso.
Deixou de escribir.
- Onde vas? - Que cho explique Concetta.
Concetta?
Non pode esperar a mañá?
Abride! Deixade pasar o príncipe de Salina!
Príncipe.
- Quen é ese? - É un príncipe.
Tío!
Como lograches atoparme?
Cres que non sei como gastas todo o diñeiro que che dou?
Mesmo financiaches eses panfletos insurreccionais.
Co meu diñeiro.
Sabíalo e deixáchesme seguir adiante?
Non actuei antes porque non sabía que iades facer que vos matasen.
Estamos seguros
de que non van en serio.
Que mágoa que aí fóra xa haxa tanta xente
deleitándose coa idea de estar en primeira fila mañá
para gozar do espectáculo da vosa morte.
Intentarei falar con alguén mañá pola mañá para arranxalo,
mais non che garanto nada.
Queríalle moito á miña irmá.
Aínda que tiña pouca cabeza.
Casou con aquel idiota que desbaldiu toda a súa fortuna.
Cando morreu…
Cando morreu,
non quedaba nada para Tancredi.
Nin un peso.
Tiven que mantelo eu.
Sempre foi excepcional.
Mesmo de neno.
Pasei máis tempo con el ca cos meus fillos.
Mañá encargarédesvos de que o liberen.
Non.
Aínda non sei que lle vou dicir ao imbécil do gobernador.
Desde cando castigamos os mozos idealistas
con pelotóns de fusilamento?
A verdade é que sempre executaron os mozos idealistas.
E o rapaz en cuestión é un perigo.
Si, seguro que o é.
Sobre todo para el cando se dedica ao xogo.
As miñas tropas prepáranse para ir á guerra.
Na guerra, hai que dar exemplo.
Tancredi, que nin o voso fillo é,
é o mellor exemplo que podemos dar.
Ides usar o meu sobriño como exemplo
para eses aduladores?
O sobriño do príncipe de Salina?
Síntoo moito,
mais eses homes
serán executados aí fóra.
Se queredes,
podedes ver a execución desde a terraza.
Este é un talonario da miña conta en Londres.
Poñede vós a cifra.
Grazas…
mais nunca me interesou o diñeiro.
É demasiado doado gastalo.
Que queredes?
Terra.
Esa terra
que sempre tivestes en abundancia
e que vos librou de toda preocupación.
Que terra tedes en mente?
Estaba a pensar en Argivocale.
Argivocale?
Dareivos 20 hectáreas.
Non quero só un anaco de terra.
Quéroa toda.
Si, sei que a vosa familia leva máis de 100 anos alí ao mando.
Mais ese é o meu prezo.
Se decidides vir,
vémonos na terraza.
Cincuenta hectáreas.
Agardade!
Se tanto che gusta o cárcere,
por que non atracas un banco?
Así poderías devolverme parte da terra que tiven que entregar para sacarte.
Os meus camaradas seguen aí dentro.
En serio cres que non é deshonroso deixalos no cárcere?
Non te atrevas a falarme de honor.
Camiña.
- Podo pasar? - Adiante.
- Excelencia. - Balsamo, vísteo.
A que vén todo isto, tío?
Ti come.
Señor.
Para que imos ao club?
Dous brandys.
Cabaleiros, gustaríame facer un brinde.
Polo meu sobriño, Tancredi Falconeri.
Quen non se una pode considerarse o meu inimigo.
Que Deus me libre, príncipe. Saúde!
- Brandy, por favor. - Agora mesmo.
Longa vida a Tancredi Falconeri!
Saúde.
Xa podemos saír.
Non será un espectáculo bonito.
Con permiso.
Virxe Santa!
Mi madriña.
Meu Deus!
- Meu neno! - Mamá, teño medo!
Non!
Señor, ten piedade de nós!
Ten piedade de nós, por favor! Non quero morrer!
Apuntade!
Disparade!
Viva Italia!
Apuntade!
Viva Garibaldi!
Disparade!
Non!
Pensa que pasaría se te executasen.
Vale.
Fabrizio, baixa o can da mesa.
A papá gústalle o can na mesa.
- Estes albaricoques… - Están maduros?
Si.
Non lle deas torta. Faralle mal.
Nenos!
Non era torta, era un anaco de brioche.
- Non o pode comer! - Imos ao mercado?
- Primo! - Volveu Tancredi!
Tancredi!
Caterina!
Ola.
- Estrañámoste. - Chiara.
- Ola. - Primo.
Non é un dignitario de visita. Deixade que sente e coma algo.
Ven e senta, primo.
Tía Stella.
Grazas por coidar tan ben de min.
Este é o teu fogar, Tancredi.
Rezamos moito por ti, Tancredi.
Padre.
Non botaches todo isto de menos?
- Si! - Iso!
E gustaríame dicir que nunca houbo
nin haberá unha mesa mellor ca esta!
Proba a granita. Está boísima!
Os brioches tamén están bos!
- Toma. - Que ganas tiña.
Concetta, dásme un a min tamén?
Concetta?
Non. Xa comiches abondo!
- Concetta! - Mamá!
Ala!
Delicioso!
Tancredi, como ousas?
Santo ceo, xa empezamos.
O que somos, o que lle demos, rexéitao todo.
A comida gústalle, Paolo.
Paolo, entendo como te sentes.
En serio.
Es meu primo e sempre te vou querer.
Garibaldi e o seu exército estarán aquí nuns días.
A súa mera presenza aquí
é unha ofensa para vós e nin vos decatades.
Ou talvez si?
Se é un traidor, e diso non hai dúbida,
en que vos converte iso a vós, papá?
A ver, tío,
é unha pregunta excelente.
Non creo que dixese nada tan fóra de lugar.
Humillas o teu fillo.
Avergóñalo.
Fíxoche unha pregunta perfectamente razoable.
Queremos a Tancredi, por suposto.
É coma un fillo.
Mais púxose en contra nosa.
Ou contra a postura que deberiamos ter.
Aínda que xa non teño nin idea de que postura é esa.
A nosa postura é
manternos firmes na nosa terra.
Como sempre fixemos?
Como sempre fixemos.
Prefires o teu sobriño ao teu fillo.
E a túa filla Concetta ás súas irmás.
E as túas citas en Palermo a min.
Coñézote ben.
E Deus tamén.
E non podo soportar a idea de que acabes no inferno.
Rezo pola túa alma cada día.
As túas intercesións por min
volveranme máis humilde.
Non hai nada que te poida volver máis humilde.
Deixa que chore
polo meu destino cruel
e que suspire
pola liberdade.
E que suspire…
E que suspire
pola liberdade.
Pareces triste.
Moi triste.
Grazas por notalo, Concetta.
É polos teus amigos?
Cales?
Os que executaron?
E os que non están mortos.
Os involucrados na revolución na que tamén desexas participar.
Concetta, este lugar é o paraíso.
Unha parte de min quere quedar aquí para sempre.
Mais iso sería conformarme co que teño.
E eu, Concetta, non teño nada.
Iso non é certo.
Tesnos a nós.
E todo isto.
Teño unha casa en ruínas e a caridade de teu pai.
Hai un mundo aí fóra.
E aí é onde debo ir.
Talvez poida construír un futuro para min aí fóra.
Entendes?
Excelencia.
Os vosos limóns.
Teño novas.
Cedinlle as miñas terras de Argivocale
ao gobernador Leonforte.
Fixen que parecese que só ti es capaz de xestionalas.
A partir de hoxe, deixarás de roubarme a min
e comezarás a roubarlle a el, con moitos máis beneficios.
Como ves, pensei en ti.
Estás contento?
Príncipe, sodes moi xeneroso.
Ben, porque agora teño que pedirche algo a cambio.
O que sexa.
Garibaldi e os seus lambecús con camisas vermellas…
Desembarcarán dun día para outro.
Ti e os teus homes
sodes realmente capaces de protexernos de calquera intrusión?
Príncipe,
a vosa casa
será máis segura ca un convento.
Ben.
Que pasa? Queres contarme algo?
Quero.
O asunto do voso sobriño.
Tío? Que pasa? Esquecín algo?
Sabes o que máis me irrita?
Que será un descoñecido
quen me conte que morriches desangrado nunha batalla inútil.
Debería dispararche agora mesmo.
Recuperarías a túa reputación no club.
Moi certo.
Cres realmente
que ti e ese xeneral teu podedes conquistar Sicilia?
- Esqueciches de onde vés. - Nunca o esquezo.
Gregos, romanos, árabes, normandos…
Todos volveron para a casa ao final.
Encollemos os ombreiros
e sacudimos o po
pensando: "Como se lles ocorreu que podían presentarse aquí
e someternos?"
E esperamos pacientemente
polo seguinte aspirante a gobernador.
Tío, o seguinte está a piques de chegar.
Só espero que esteas preparado.
Talvez todo isto nos faga mellores.
Mellores como?
Máis industriais? Máis refinados?
Máis cumpridores coas obrigas fiscais?
Ti soñas.
Non queremos ser mellores.
Considerámonos perfectos como somos.
Recórdao, a nosa vaidade é máis forte ca calquera exército.
Tío, se queremos que todo siga igual,
é preciso que todo cambie.
Espera.
Ao cabo, isto é Sicilia.
Antes ou despois, terás que subornar a alguén.
Adeus, tío.
Subide pola esquerda!
Viva Garibaldi!
Ás armas!
E se morre?
Non morrerá.
DA NOVELA DE GIUSEPPE TOMASI
Subtítulos: Lorena Pereiras