LAMPART
Czerwiec 1860 roku.
Po dwóch miesiącach walk Garibaldi z tysiącem ochotników podbił Sycylię.
Wyspa ma wejść w skład nowego Królestwa Włoch.
Robią wrażenie.
Przepraszam panią.
Kilka tygodni temu kazał pan rozstrzelać ludzi noszących te barwy.
Znacie to powiedzenie, że mocne drzewo ugina się na wietrze,
mości książę.
Trzeba się dostosować do nowych władców.
O co chodzi z tymi nowymi przepustkami dla podróżnych?
Nadeszło lato, ale miasto jest zablokowane.
Muszę zabrać rodzinę do Donnafugaty, lecz do tego potrzeba przepustki.
Uroczy pałac w Donnafugacie!
Krystaliczne strumyki, górskie powietrze…
z dala od piekielnego upału tego okupowanego miasta.
Co w tym dziwnego? Jeździmy tam od stuleci.
Do tego potrzebujecie mego zezwolenia.
Nie. Pańskiego podpisu.
Tak się składa…
że nie jestem już władny na nic zezwalać.
Któż zatem jest?
Widzi książę tego rudobrodego jeźdźca?
Niech żyje Garibaldi!
On jest władny.
Brawo!
Tancredi.
Tancredi! Tu jesteśmy!
Tassoni, Cavriaghi, idziemy.
Mój wuj, książę Salina, Lampart. I ma ciotka.
Mości książę.
Mości księżno.
Myśleli, że nie mówicie tu po włosku.
Po jakiemu mielibyśmy mówić?
Po arabsku!
Naprawdę jest was tylko tysiąc?
Teraz już więcej.
Co ci się stało z okiem, Tancredi?
„Kapitanie Tancredi”, ciociu. To nic, w marszu nie przeszkadza.
Gdzie ona?
Z drogi!
Wszystko w porządku?
Tak.
Co ci się stało w oko?
Nie martw się o mnie. Obiecaj mi to.
Co to za ludzie?
Więźniowie.
Zwykle przebywają w więzieniu.
Armia generała Garibaldiego ich uwolniła.
Zabierz stąd mą rodzinę.
W drogę!
Musimy jechać.
Chiara, Caterina, Francesco.
Concetta?
Czy można?
Owszem.
Do zobaczenia.
Nie jedziesz z nami?
Mam sprawę z Tancredim.
Jaką?
Pirrone, ze mną. Na gwaranta.
Żegnaj, Tancredi.
Odwiedź nas, kuzynie.
Oczywiście.
Wio!
Zabawmy się, czekam na górze! Z drogi.
Gdybyśmy walczyli z armią takich książąt, wszyscy byśmy zginęli.
Zapraszam ojca na górę!
Bombello dowodzi awangardą. To on musi podpisać zezwolenie.
Skąd pochodzi?
Z Mediolanu.
W razie potrzeby zażądam przepustki po arabsku.
To nic nie zmieni.
Z drogi! Brak kultury.
Przekonam go, każdy ma swoją cenę.
Tak, ale czerwonym koszulom nikt nie płaci za walkę.
Wracaj tu z tym!
Są tu, bo wierzą w sprawę.
Otwierać!
Pułkownik Bombello.
Mój wuj, Lampart, książę Salina.
Ponoć jest pan hrabią. Jak mam pana tytułować?
Porucznik Cavriaghi to też hrabia. Porucznik Tassoni także,
choć jego maniery o tym nie świadczą.
Wolę jasną strukturę dowodzenia. Nadal trwa wojna, mości książę.
Ja nazywam to okupacją. Przejdę do rzeczy.
Wraz z rodziną wybieramy się do naszych włości… Mości książę.
…W Donnafugacie. Nikt nigdzie nie pojedzie.
Wieś wciąż się buntuje.
Ale przecież Palermo także.
Do rzeczy.
Jeśli obawia się pan o nasze bezpieczeństwo,
zdejmę z pana tę odpowiedzialność, nawet na piśmie.
Obawiam się, że nie ma pan stosownych uprawnień.
To moja wyspa.
Ale miasto jest moje.
Bierz mnie! Jest książę taki przystojny.
Serce Jezusa, życie i zmartwychwstanie nasze,
serce Jezusa, krwawa ofiaro grzeszników.
Niewiele się zmieniło.
Kobiety nadal wystawiają w oknach bazylię, jak zawsze.
I na pewno świetnie zarabiają na najeźdźcach.
Lampart czuje się ofiarą inwazji?
Czy pokaże swe pazury?
Jeśli Bombello nie da mi przepustki do Donnafugaty,
z pewnością zobaczy moje pazury.
Tak księciu tu ze mną źle?
Dość.
Zbudź się, ojcze.
Tuszę, że nikt ojca nie napastował?
Proszę się tak we mnie nie wpatrywać.
Wiem, że jestem człekiem słabym, ale też pełnym wigoru i namiętności.
Nie wystarczy mi kobieta, która po każdym uścisku odmawia zdrowaśkę.
Mamy piątkę dzieci, a nigdy nie pokazała mi nawet pępka!
Zechce się książę wyspowiadać?
Jak chcecie, książę.
To wasza dusza.
Ale przestańcie mnie mieszać
w swoje romanse.
Przez nie wracam do domu bez peleryny.
Gdzie w tym sens? Właśnie ich podbiliśmy, ale jedziemy w tej spiekocie,
by pokłonić się burbońskiemu księciu.
Książę to książę.
Zresztą teraz wszyscy jesteśmy Włochami.
Jazda, polentożercy!
Oszałamiające.
Mówiłem przecież.
Don Tancredi. Twój pułkownik chce nas
pokonać tą wykałaczką?
Dzień dobry, Russo.
Mamy nader gorący dzień.
Temperatura będzie rosła.
Chłopcy, konie.
Wasza wielmożność, goszczenie tu to zaszczyt.
Nie przesadzajmy z ceremoniałem. Moja żona.
Mości księżno.
Weź to.
Concetta, najbardziej punktualna z mych córek.
Opanuj się.
Witamy panów.
Dziękuję, donno Concetto.
Zapraszam.
Concetto.
Odrzuciliście zaproszenie pułkownika na bal. To go zafrasowało.
Jaki bal?
Ojciec ci nie powiedział? Co on robi całymi dniami?
Jest spięty. Już niemal lipiec, a wciąż siedzi tutaj.
Tak jak ty.
W tym roku nie jedziesz do klasztoru?
W mieście panuje anarchia.
Zaniedbuj obowiązki, by się tam nie uspokoiło.
Postaram się.
Przygotowaliśmy skromny posiłek, proszę się częstować.
Coś do picia? Jakieś słodkości?
Słyszałem o tutejszy cudach, ale…
Podoba się panu?
Bardzo.
Chce się pan przyjrzeć bliżej?
Pomożemy panu. Opróżnijcie ten stolik i go tam dostawcie.
Mario, krzesło. Niech będzie stopniem, po którym pułkownik wejdzie na górę.
Proszę.
To Janus.
Pierwszy z bogów.
Bóg przejść.
Z wojny do pokoju, z jednego życia w drugie.
Kiedy ma się coś cały czas pod nosem, niemal się tego nie dostrzega.
Pałac jest pełen fresków. Jak wszystkie nasze siedziby.
Szczególnie słynie z nich Palazzo Donnafugata.
Jak tam dojechać?
Potrzeba zezwolenia.
Brandy?
Mimo piekielnego upału przyznam, że wyspa ta kryje wiele cudów.
Pragnę pomówić o książęcej odmowie.
Zasmuciła nas.
Zasmuciła generała.
Wielki Garibaldi dba o to, na jakie bale uczęszcza moja rodzina?
Nieobecność takiego rodu rzuca się w oczy.
Lubimy bale, Tancredi potwierdzi.
Jednak nazwanie tego „Balem Wyzwolenia” utrudnia nam przyjęcie zaproszenia.
Obecnych będzie wiele z wielkich rodów wyspy.
Jako Sycylijczycy uwielbiamy nieszczere powitania.
Tylko żartuję. Nie powinien nas pan traktować
zbyt poważnie.
Jestem tu nowy.
Zrobimy tak: przybędę wraz z rodziną
na wasz „Bal Wyzwolenia”.
W zamian podpisze mi pan przepustkę na wyjazd do Donnafugaty.
Czy książęca przyjaźń jest nieszczera?
Najszczersza, lecz na tej wyspie mamy zwyczaj,
że przyjaciele wymieniają się przysługami.
Nie, to byłby precedens. Prośba o to jest obelgą.
Dobry Boże! Oferuję panu przyjaźń, a pan widzi w niej obelgę.
Kapitanie, proszę zakończyć tę próbę chóru.
Tak jest.
Przepraszam.
Ciociu.
Wuju.
Do zobaczenia, synu.
Żegnaj.
Donno Concetto …
Ten krótki pobyt w waszym domu był dla mnie zaszczytem.
Są tu panowie nader mile widziani.
Mości księżno.
Mimo germańskiej sztywności jest pan dobrym człowiekiem, pułkowniku.
Proszę przyjeżdżać, kiedy pan zechce.
Mości książę.
To jak?
Poślij po Balsamo i jego krawców.
Zawsze chce nosić to co ja.
To ja będę najlepiej odziany. Przepiękna.
Pasuje ci, Concetto.
Co ty na to?
Kolor nie jest zły.
Nie sądzisz, że zbyt dziewczęcy?
Balsamo, ubierz ją jak młodą damę, nie jak dziewczynkę.
Oczywiście, mości książę.
Zabierz to.
Caterino, twoja kolej.
Nie, teraz ja!
Chiara!
Zawsze taka sama.
Traktują nas jak relikty, a my mamy im schlebiać?
Byłem na setkach balów, których gospodarzy nie lubiłem.
Tak się utrzymuje pokój.
Pokłonisz się im.
To oni pokłonią się mnie.
Nie jedz słodyczy, kiedy zdejmują z ciebie miarę.
Będę jadła, co zechcę.
A jeśli czerwone koszule zechcą zmienić twoją córkę w ladacznicę?
Widziałeś, jak ten pułkownik patrzył na Concettę.
Wiem, że widziałeś.
Dość tego! Milcz!
Tak jak ojciec, milczący nawet kiedy książę
odwiedza swoją dziwkę?
Wybacz, matko. Wybaczcie wszyscy.
Proszę wracać do pracy.
Mości książę! Sądziłem,
że zaproszenie zostało odrzucone.
Mądry ruch.
Panie gubernatorze.
Russo.
Uspokój mnie, że już jest okradany.
Powoli i drobiazgowo.
Dobrze.
Pułkownik jest wielce kontent z waszego przybycia.
Dlaczego nikt nie tańczy?
Co innego przyjąć zaproszenie, co innego cieszyć się okazją.
Cesco, zatańcz z Concettą. Rób, co każę.
Znajdź partnerów dla swych kuzynek.
Już.
Podoficerów.
Gapi się na ciebie, odkąd tu weszliśmy.
Tassoni, Cavriaghi, za mną.
Pora na taniec?
Chiara, Caterina.
Tak, papo.
Pij, synu.
Tancredi, Concetta – chcecie zatańczyć?
Czy okazałbyś niesubordynację, prosząc go, by przestał się gapić?
Ile razy ze sobą tańczyliśmy?
Raz. Teraz.
Niemożliwe.
Zapamiętałabym.
Jeśli robisz to, co myślę, to zaatakowałeś Paola, bo cię przejrzał.
Ja? To ty go uderzyłaś, jeśli się nie mylę.
Spójrz tylko. Zjadłby własne medale za dotyk jej dłoni.
Ojciec ma w mieście jakąś dziewkę.
Nie wydajesz się zdziwiony.
Nie jestem. Dziwi mnie, że ty o tym wiesz.
Wszyscy wiedzą. I nikomu to nie przeszkadza.
To Lampart. On decyduje, jak funkcjonuje świat.
A my mamy się dostosować?
Mniej więcej.
Nie dziwię się pułkownikowi, że się na ciebie gapi.
Przyniosę dwa kieliszki szampana.
Mości książę… Wspaniały wieczór. Idealny rezultat, pułkowniku.
Wizyta książęcej rodziny nas zaszczyca.
Zastanawiam się…
czy wasza książęca mość uczyni mi honor i pozwoli zatańczyć z Concettą?
Oczywiście. Wpierw muszę jednak pana o coś spytać.
Nadal odmawia mi pan… drobnego gestu przyjaźni?
Pułkowniku. Tyle hałasu o zwykły podpis?
Czy to zgoda?
Concetta.
Czy masz ochotę zatańczyć z naszym nowym przyjacielem?
Oczywiście.
Bawcie się dobrze.
Czy można?
Cofnąć się!
Kto tu dowodzi?
Ja.
Od pułkownika Bombella.
Proszę jechać.
Przejazd!
Pułkownik Bombello pragnie z tobą korespondować,
gdy wróci do Mediolanu.
Pozwolisz mu?
Może mu odpiszę, że musisz wracać do klasztoru?
Choć to hrabia, dobra partia.
Gdybym tylko nie wracała do klasztoru.
Czyżbym wyczuł w twoim głosie przyganę?
Zmusiłbyś mnie wtedy do spędzania lata w Palermo, jak Paola?
Paolo musi tam zostać, by bronić naszego domu.
Jest szczęśliwy, knuje kontrrewolucję.
Może uknuje zamach na Bombella. Jak myślisz?
Pewnie by coś popsuł i dał się złapać.
Bez dwóch zdań!
Usiądź przy mnie.
Napijesz się?
Nie, dziękuję.
Co ci się stało z okiem?
Obiecywałaś, że nie będziesz się martwić.
Mylisz się. Prosiłeś o to, ale niczego nie obiecywałam.
Muszę wracać.
Bombello pozwolił mi odstawić was do Donnafugaty,
ale muszę wracać do jednostki.
Myślałaś kiedy, co by było, gdybyśmy nie urodzili się w tym miejscu?
Albo gdybyśmy się z jakiegoś powodu nie urodzili
w ogóle? Zastanawiasz się nad tym?
Zostałeś filozofem?
Posłuchaj mnie. Nie wracaj do klasztoru.
Moglibyśmy uciec. Tylko my dwoje.
Dwa konie i łódź. Moglibyśmy udać się wszędzie i być,
kimkolwiek zechcemy. Razem.
Wyobraź sobie, jak piękne by to było.
Możesz to sobie wyobrazić?
Mogę pomówić z ojcem.
Kazałby mnie zastrzelić.
Nie jest tak straszny, jak się wydaje. Nie możesz tego zrobić.
Nie możemy uciec.
Przyjechali! Nasz książę przybył! Zbudźcie się! Przyjechał książę!
Burmistrzu Sedara! Książę przyjechał! Nasz książę tu jest, nareszcie!
…Pięć w pamięci. Jest tutaj! Nasz książę!
Ej, ty.
Podejdź tutaj.
Obudź organistę.
Co robić?
Podaj mi szarfę.
Którą?
Czerwoną.
Przyjechali!
Jadą. Z drogi! Graj, maestro!
Mości książę.
Zostawiliście przemoc i upał za sobą.
Tu nic was nie będzie turbować. Nie ma tu politycznych bandytów,
tylko zwyczajni. Pan Russo i jego ludzie
nie będą potrzebni.
Jak myślisz, Russo? Możecie jechać.
Mości książę.
Nie wywiesił pan flag, burmistrzu. Ani dawnej, ani nowej.
Uznałem, że lepiej poczekać. Każde miasto musi przegłosować,
czy pragnie zjednoczenia z Włochami kontynentalnymi.
Podbitych pytają o zdanie, czy ich zdobywcy mają tu pozostać?
Mogli spytać, zanim tu przybyli. Oszczędzilibyśmy im zachodu z tą inwazją.
Flaga.
Tak.
Stara.
Tak jest. Na razie.
Zgodnie ze zwyczajem zapraszamy dziś na kolację pana i pańską żonę.
To byłby zaszczyt, ale małżonka niedomaga.
Nawet wieczorem nie możemy otwierać okiennic.
Co roku odpowiada mi pan tak samo. Zaczynam powątpiewać,
czy pańska żona istnieje.
Jak najbardziej, mości książę!
Za pozwoleniem waszej wielmożności
przyjdę z córką.
Z Angelicą?
To jeszcze dziecko.
Ma 18 lat.
Sam jestem zadziwiony. Codziennie patrzę na nią i myślę
„Czy to moja córeczka?”.
Dobrze. Zwyczaj nakazuje stroje wieczorowe,
ale nie przesadzajmy z ceremoniałem.
Mam taki, mości książę!
Mości księżno. Donna Concetta.
Aleście, panienki, wyrosły!
Wspaniale! Proszę iść.
Witajcie.
Dość. Maestro, dość!
Wieczerzamy w dziesięć osób.
Co roku podróż ta zdaje się dłuższą.
Liczę, że zdążymy się odświeżyć.
Ostrożnie!
Zaczekaj!
Tak?
Ojcze.
Muszę z ojcem pomówić.
Usiądź.
Opatrunek jest brudny.
Muszę go zmienić.
Don Tancredi.
Przynieś jedwabną szarfę czy coś takiego.
Oczywiście.
Instynkt walczy z tym, co mi wpojono.
Ciało nie może zdominować duszy.
To byłby grzech.
Zatem papa jest grzesznikiem, czyż nie?
I ojciec też, bo pozwala mu kłamać
i trwać w tym grzechu.
Nie, Concetto. Dusza twego ojca to jedno, twoja własna to co innego.
No tak.
To, co czujesz… czy to nie tylko, że tak powiem… pociąg fizyczny?
Nie.
Nie, to…
najpotężniejsze uczucie i najsilniejszy spokój, jakie kiedykolwiek czułam.
Ten chłopiec. Któż to?
Jak się zwie?
Możesz mi to wyznać?
Don Fabrizio musi wiedzieć.
Moja księżno…
Jako matka… Ojciec mu powie. Jeśli ja to zrobię, uzna, że coś knuję.
A nie jest tak?
Proszę o wybaczenie.
Idźcie.
Kto tam?
Przepraszam waszą wielmożność.
Ojciec Pirrone prosi o chwilę rozmowy.
Teraz? Nie może zaczekać?
Wpuść go.
Niech się ojciec tak nie rumieni,
na pewno w seminarium już to ojciec nie raz widywał.
Proszę mi podać większy ręcznik. Ten.
Co ojciec robi?
Przepraszam.
Niech mi się tu ojciec spowiada. O co chodzi?
O Concettę, wasza wielmożność.
Co z nią?
Otworzyła przede mną serce w sprawie…
która przyprawia ją o dotkliwe męki.
W sprawie miłosnej. Concetta się zakochała?
W kim? Chyba nie w tym arogancie Bombellu? Nie, wasza wielmożność.
W kim zatem?
O czym ty gadasz, do diaska?
Dziewczęta spadają Tancrediemu z nieba niczym dojrzałe gruszki z drzewa.
Concetta chce dołączyć do tych nieszczęśnic?
Nie pomyślałeś, że on też ją może miłować?
Równie głęboko, jak ona jego? Że jej miłość może go zmienić i sprawić,
że zapomni o innych?
Wiedziałaś o tym.
Mam oczy, Fabrizio.
I nieczyste myśli!
Nie wiem. Opłacam już życie tego chłopaka.
A teraz jeszcze miałbym mu wypłacić posag Concetty?
Nie myśl o kosztach. Myśl o zyskach.
Są najlepsi z naszej klasy.
Razem mogą kontynuować tradycje naszego stylu życia w tym nowym państwie.
Książę i księżna Salina, twoi dziedzice.
Nie utraciłbyś ich aż do śmierci.
Pocieszałaby cię wtedy ich obecność u twego boku i pewność,
że twoje miano przetrwa w nich i ich pięknych dziatkach.
Myśl o zaślubinach Concetty sprawia, że nagle czuję się stary i niedołężny.
Cóż.
W pałacu na burmistrza Sedarę czekamy
Zasiądzie u boku córy swej, wielkiej damy
Jego wody kolońskiej zapach dobrze znamy Dobry Boże, Angelico ma!
Oby się dobrze wyszorowała.
Niemiłe to słowa.
Przyszła święta Concetta.
Caterino.
Dobry wieczór kuzynostwu!
Dobry wieczór.
Ojcze Pirrone.
Wziąłem cię za burmistrza.
Wyczulibyśmy jego wodę kolońską.
Dość!
Dobry wieczór.
Concetto.
Chodź ze mną.
Jestem ci winien przeprosiny. To mi nie daje spokoju.
Moje niedawne słowa…
Nie powinny paść.
Cieszę się, że padły.
Piłem wino. Pomysł wspólnej ucieczki był szalony.
Rozmawiałam o tym z ojcem Pirrone.
O nas?
Tak.
Nawet Francesco lepiej dochowuje tajemnicy.
Dlatego mu powiedziałam.
Co konkretnie?
Że cię kocham.
Dobry wieczór!
Dobry wieczór.
Pięknie mama dziś wygląda.
Dziękuję.
Zawsze jest piękna. To prawda. Ułożyliśmy nową piosenkę.
O burmistrzu Sedarze.
Ojcu Pirrone się podobała.
Don Calogero Sedara i panna Angelica Sedara.
Mości księżno.
Don Calogero.
Don Fabrizio.
Witamy.
Angelico?
Angelico.
Dawnośmy się nie widziały! Wejdź, zapraszamy.
Bawiła w Paryżu.
Nauczyła się francuskiego.
Inaczej ją zapamiętałam.
Mości książę.
Przepiękna.
To prawda.