LAMPART
Donnafugata, rok 1840. Dwadzieścia lat wcześniej.
Ruszajcie się!
Durne zwierzaki.
Dawaj je tu, Sedara.
Stójcie!
Zdrowe i silne.
Co to za drobnica?
To wszystko, co mam.
Jeśli to za mało…
Jeśli to za mało, to zabiorę.
Matko! Dziewczyna.
Don Calogero.
Panno Bastiano.
Gratulacje!
Najlepszego!
Wyłaź, ale już!
Oddychaj.
Ty diable rogaty!
Przepraszam, to dziewczynka.
To i lepiej. Dużo lepiej.
Angelica.
Widzisz? Potrafisz.
Kto jest od ciebie lepszy, Angelico?
Nikt, tato.
Obróć się.
Doskonale. Chodźmy.
Żałuję, że cię nie zaprosili.
Zasrańcy…
Don Calogero Sedara i panna Angelica Sedara.
Mości księżno.
Don Calogero.
Don Fabrizio.
Angelico? Angelico.
Mości książę.
Oto i timballo!
Przepyszne. Ile razy mówiłem ci o tym daniu,
Angelico? Nie wiem, jak je opisać.
Może to i lepiej.
Proszę zaczekać, aż podana zostanie galaretka.
Co za widok.
Smakuje równie dobrze.
Później możemy pójść do ogrodu. Za każdym razem proszę jej
wielmożność o przepis, ale nikt nie chce mi go podać.
Tajemnica rodzinna.
To na pewno kurze wątróbki. Cóż to za delikatny zapach?
Nosi pan wspaniałą wodę kolońską. Jak wrażenia z Francji i Paryża?
Czuję, jakbym wróciła ledwie wczoraj. Byłam tam szczęśliwa.
Wszyscy zastanawiają się, jak zagłosuje jego wielmożność.
Pytają mnie, po której stronie opowie się Lampart.
Na Sycylii nigdy nie potrzebowaliśmy wyborów, więc nigdy nie głosowałem.
Teraz też nie zamierzam.
Don Fabrizio otrzymał tytuł i ziemie od króla, a zatem od Boga.
Niestety król nie jest już królem.
Ale Bóg nadal jest Bogiem.
Ojciec Pirrone cieszy się, że pan to tak widzi.
To było…
Zabawne.
Nic ci nie jest?
Oczywiście. To farsa. Naprawdę sądzicie, że Garibaldi i jego król
zapomną o swym zwycięstwie, wycofają wojska i porzucą Sycylię,
jeśli miejscowi zagłosują „Nie”?
Moim zdaniem miejscowi nie zagłosują „Nie”.
Czyli pan jest za, panie burmistrzu?
Uważam po prostu, że jeśli ludzie dostaną głos…
to będą szczęśliwi.
Brzmi pan jak Tancredi.
Tak?
Identycznie.
Don Tancredi. Czy myśli pan tak jak mój ojciec?
Owszem.
Myślę też jednak tak jak mój wuj.
Stracić oko w walce i wciąż nie wiedzieć, po której stoi się stronie?
To nie może być wygodna pozycja.
Ma panienka rację.
Jak je pan stracił?
Nie sądzę, żeby Tancredi… Concetto.
To było w mieścinie,
bardzo podobnej do tej.
Zawładnęło nią chłopstwo, mój oddział wysłano jako
posiłki dla innego, który wpadł tam w kłopoty.
Tylko okazało się, że było nieco inaczej. To oni byli kłopotem.
To była kompania Sycylijczyków. Świeży zaciąg.
Upoiła ich moc nowych, czerwonych koszul i plądrowali tę osadę.
Przykro mi to mówić, ojcze Pirrone, ale zastaliśmy ich w klasztorze.
Broniliście sióstr?
Próbowaliśmy, ale niestety nie zdołaliśmy. Wtedy właśnie…
Przeorysza została wyrzucona przez okno.
Żadna inna siostra nie została jednak nijak zbrukana ani pohańbiona.
Może dlatego, że były stare i brzydkie.
Tancredi!
Tylko, panno Angelico …
sytuacja byłaby zdecydowanie inna,
gdyby panienka przebywała wśród nowicjuszek.
Wtedy do ochrony nie wystarczyłby i cały batalion.
Nie jesteś w mesie oficerskiej! Jak śmiesz nas tak obrażać?
Jak śmiesz?
Powinieneś ich wyrzucić!
Uspokój się, Stello. Burmistrza, jego córkę i Tancrediego. Prosto na ulicę!
Nic się nie stało. Tancrediego poniosło, opowiedział nieprzyzwoity żart,
piękna dziewczyna się z niego zaśmiała. Powinieneś publicznie się od nich odciąć.
Ukarać tę dziewuchę dla przykładu. Choćby dla Concetty.
Nikt się nie śmiał z Concetty. Jak niby została obrażona?
Stań po jej stronie.
Paskudna rana.
Posłuchaj.
Możesz się zabawiać z córką żałosnego burmistrzyny, gdzie i kiedy zechcesz.
Ale nie przy moich córkach. Zapomniałeś, że to księżniczki?
A propos. Jak stoisz z Concettą?
Czy to poważne?
Nie wiem, wuju. Zwyczajnie nie wiem.
Co robisz?
Wyjeżdżam.
Czuję, że jeśli zostanę tu choć dzień dłużej, zrobię coś, czego pożałuję.
Jest noc. Połóż się i wyśpij, przemyśl to rano.
Zdecydowałem, wuju. Wyjeżdżam.
Jedź! Jedź do diabła, tylko daj znać, co z tobą.
Ojciec Pirrone jest z ciebie zadowolony.
Uważa, że słusznie wczoraj wystąpiłaś, w odróżnieniu ode mnie.
Zachowanie Tancrediego było niestosowne i wulgarne.
Wojna go oszpeciła. Próbuje to lekceważyć, to naturalne.
Powinniśmy mu chyba wybaczyć, nie sądzisz?
Wybaczyć?
Spróbować zrozumieć jego ból.
Jeśli to w klasztorze wpojono ci ten sentymentalizm,
może nie powinnaś do niego wracać.
Nie chcę tam wracać. Chcę zamążpójścia.
Kocham go, papo. Kochalibyśmy cię wspólnie,
a ty kochałbyś nas jeszcze bardziej.
Mości księżno.
Potomek waszej fundatorki, błogosławionej Corbery,
pokornie prosi o schronienie.
Dzięki składamy błogosławionej Corberze, która zostawiła nam ten kamień na znak,
że diabeł nim w nią cisnął,
a święta antenatka waszej wielmożności z boską pomocą go odparła. Amen.
Najlepsze ciasteczka migdałowe na Sycylii, a więc i na całym świecie.
Matko przełożona, widzę nowe ławy.
Widzę, że odnowiono też część dachu.
To prawda, wasza wielmożność.
Fontanna znowu tryska wodą. Jak to możliwe?
Naprawiono ją specjalnie na wizytę waszej wielmożności.
Kto ją naprawił?
Kamieniarz kogoś przysłał.
Ale kto za to wszystko zapłacił?
Bo, cóż… wasze fundusze wciąż trzymam ja, tutaj.
Burmistrz, don Calogero.
Sedara?
Niby po co?
On tu mieszka. Wasza wielmożność bywa
tu ledwie raz w roku.
Czy matka przełożona go tu wpuściła?
Mój drogi don Ciccio.
Don Fabrizio. Ruszajmy.
Wkręcił się nawet do mego klasztoru. Po co mu to?
Zawsze opłacałem wydatki zgromadzenia błogosławionej Corbery.
Burmistrz…
Uważa, że rada miejska winna ponosić koszty związane z Donnafugatą.
Nigdy tak nie robiliśmy.
Nikt w mieście nie protestuje?
Wszyscy wpłacający na fundusz miejski otrzymali pożyczki od don Calogera.
Od burmistrza. Dlaczego mieliby protestować?
Czy ktokolwiek nie jest jego dłużnikiem?
Na przykład ja.
Mości książę.
Lećcie!
Mości księżno.
Muszę błagać o wybaczenie.
Ciebie także, Concetto.
Przepraszam.
Był nikim. Skąd wziął kapitał, by wszystkim pożyczać?
Gdy z Genui płynęły Czerwone Koszule, Sedara skupił cały zapas
pszenicy w prowincji.
Odczekał miesiąc, a po rozpoczęciu inwazji sprzedał
to za trzykrotność kwoty zakupu.
Kupuje tanio bezwartościową ziemię, a potem cudownie się okazuje,
że skrywa ona złoża siarki.
To skaranie boskie. Jest bogatszy od samego diabła!
Nie spocznie, aż dostanie to, czego pragnie.
Czyli?
On… chce być wami, książę.
Poczęstuj się.
Ta dziewczyna…
Wyznaję, że chciałbym być Zeusem. Móc przemienić się w białego
byka i wziąć ją tam, natychmiast.
Modlitwa, wasza wielmożność. Modlitwa oczyści wasz umysł,
ukoi ciało i uspokoi serce.
Nie rozumie ojciec. Nie martwię się lubieżnymi myślami.
Ja się nimi martwię.
Pragnę, by nie żyli.
Ci, którzy pragną nas podeptać…
Którzy za dnia uśmiechają się i zginają karki, by nocą nas okradać.
Gdybym był pogańskim królem, dla ochrony mej rodziny…
Kazałbym ich wszystkich pomordować.
Dzień dobry panience.
Boli mnie, że muszę szukać spokojniejszej metody
odebrania tego, co mi zabrali. Cóż, wolałbym użyć pistoletu lub noża.
Oto mój grzech.
Jesteś zakochana, Concetto?
Nikomu nie mów.
Głaskał cię kiedyś po włosach? Całował w szyję?
Pieścił dłonią po plecach?
Wybacz, bywam czasami wulgarna.
Kto cię pierwszy całował? Francuz? Rosyjski poeta?
Syn kamieniarza z Donnafugaty.
I co się stało?
Ojciec kazał go stłuc i wywieźć w góry.
Wychowywałyśmy się w różnych warunkach.
A on?
Nie powiesz, kim jest?
TAK DLA ZJEDNOCZONYCH WŁOCH!
Panno Angelico, dojrzała brzoskwinia!
Zostaw na później, żeby sobie sukni nie zabrudzić.
Tancredi.
Pamiętasz Cavriaghiego i Tassoniego.
Nie mówiłeś, że przyjeżdżasz.
Jesteś zły?
Bo powiedziałam ojcu Pirrone?
Nie, daj spokój.
Przepraszam, z kimś musiałam pomówić.
Pójdę przywitać się z wujem.
Ciociu Stello.
Witaj z powrotem.
Wuju.
Jakie masz zamiary?
Pragnę spędzić z wami resztę lata.
Nie waż się wystrychnąć mnie na dudka, bo ci nogi połamię.
Po kogo tu wróciłeś? Po Concettę?
Nie.
Wyobraź sobie, mieć taką kuzynkę.
Zbyt potulna.
Wolę takie.
To córka burmistrza.
Nikt mi nie zarzuci bycia wybrednym snobem.
Panno Sedara – czy można?
Don Tancredi, mości książę.
Skromny datek na to święto.
Wszyscy ciągle tylko bierzemy, nic nie dając w zamian.
Rada miejska postanowiła pokryć część wydatków.
Rada miejska pragnie pokryć część ponoszonych
przeze mnie dziś kosztów?
Tak.
Nie wierzę w fundusze rady miejskiej.
Sądzę, że stoi za nimi wyłącznie don Calogero Sedara. Burmistrz.
Tę samą rzecz można opisać na różne sposoby.
Proszę zatrzymać swoje pieniądze.
Warto pilnować, by pańska córka nie tańczyła z byle kim.
To przecież hrabia?
Są hrabiowie i hrabiowie.
Z tym typem hrabiów tańczyć nie powinna?
Idź, wzywają cię.
Panie kapitanie… w czym problem? Lepiej idź.
Pamiętam! Stacjonowaliśmy niedaleko Messyny.
Wystarczyło powiedzieć „Pilne rozkazy w służbie Jego Królewskiej Mości” i
magicznie pojawiały się konie.
A te nasze „rozkazy” były rachunkiem z naszego hotelu w Palermo.
Dzięki Bogu, nikt tam nie umiał czytać.
Proszę, puść Chiarę lub przestań.
Fortepian jest dla wszystkich.
Mam pomysł na zabawę.
Proszę, Cesco. Nie.
To najlepszy dom świata na zabawę w chowanego.
Może pan spytać kogokolwiek.
Falconeri – czy Palazzo Donnafugata to najlepsze miejsce na zabawę w chowanego?
Bez dwóch zdań.
Concetto, szukasz! Odliczaj.
Chodź, Cavriaghi.
Ty tu zostań.
Angelico?
Słyszę cię.
Z zewnątrz nie widać w ogóle tego skrzydła.
Ile tu jest pokoi?
Wuj mawia, że ich liczenie byłoby ordynarne.
Co teraz poczniemy?
Nie próbuje się pan chować?
Może chcę być znaleziony.
Naleje mi pan kieliszek, mości hrabio?
Oczywiście.
Miło mi panienkę lepiej poznać.
Od naszego spotkania w Palermo, jakże krótkiego,
to uroczą twarz panienki widuję, gdy się modlę.
Jeśli ojciec panienki zezwoli, może zechciałaby panienka
ze mną pospacerować? Oczywiście z przyzwoitką…
Dość, mości hrabio.
Przepraszam.
Ojciec przeznaczył mnie Tancrediemu.
Czy Tancredi o tym nie mówił?
Przepraszam panienkę za mą niezręczność.
To sam Tancredi zachęcał mnie do konkurów.
Co robiono w tym pomieszczeniu?
Jeden z moich przodków przychodził tu chyba na pokutę.
I umartwianie ciała.
Te obrazy nie są zbyt święte.
Może dla niego były.
Ból był zarazem pokutą i nagrodą. Musiał ukarać wstyd wiążący
się z tą nagrodą.
Aż kara sama stała się przyjemnością.
Trwało to do jego śmierci, po której sale te popadły w ruinę.
Ludzie mówią, że nie ma pan pieniędzy.
Żadnych.
Ma pan dom.
To także ruina.
Ruiny można remontować.
Czyżby?
Jak?
Za pieniądze.
Przyprowadził pan tu kiedyś Concettę?
Po co miałbym ją tu prowadzić?
„Pocałunek pokoju, jakże delikatny,
który złożyłaś niegdyś na mym wzgardliwym licu, Italio moja…
Szczyt gromami niedawnymi przeorany… Droga moja pani…
Panno Sedara.
Tak?
Jest już późno. Ojciec panienki miałby prawo mnie zganić.
Pozwoli się panienka odprowadzić?
Pójdę z wami. Nie, zaczekasz na mnie tutaj.
Zaprowadź panów hrabiów do ich pokoi.
Tędy, panowie.
Idziemy?
Wasza wielmożność.
Obawiam się, że księżna pani nie ma o
mnie najlepszego zdania.
Księżna uważa panienkę za piękną dziewczynę
w niełatwym momencie życia.
Może potrzebuje panienka męskiego przewodnictwa.
A gdyby przewodnikiem tym był książę?
Może sobie panienka stawiać w życiu wyższe cele niż bycie czyjąś kochanką.
Gdy byłam bardzo młoda, sądziłam, że poślubię rolnika.
Ojciec jednak zdobył bogactwo i kupował mi piękne suknie.
Pomyślałam więc, że poślubię miejskiego prawnika.
Ojciec jednak dalej mnożył swe bogactwa.
Wysłał mnie do Paryża,
bym nauczyła się francuskiego i różnic między gawotem a sarabandą.
I teraz już nie wiem, kogo mam poślubić.
Moim zdaniem wie to panienka doskonale.
Dobrej nocy.
Wiem, co uczyniłem Concecie. Zrobię wszystko, by zadośćuczynić.
Nie troskaj się o nią. Zadbają o nią rodzice i spowiednik.
Powiedz raczej, co z tobą.
Nigdy nie miałem w życiu niczego, co wcześniej nie należałoby do ciebie.
Potrzebuję czegoś swojego.
A jeśli to znaleźliśmy?
Głosuj „Tak”! Za zjednoczonymi Włochami! Czy mam tu zaczekać na waszą wielmożność?
Paolo!
Panie burmistrzu, książę.
Mości książę.
Dzień dobry.
Miałem przeczucie, że dziś księcia zobaczę.
Proszę siadać. Ojcze Pirrone.
Dzień dobry.
Coś do picia? Likier pomarańczowy?
Proszę. Wyrabiają go dla mnie osobiście.
Złoto.
Ojciec Pirrone na pewno chętnie się napije.
Obecność ojca sugeruje duchową naturę tej wizyty, czyż nie?
Przychodzę tu…
prosić o rękę pańskiej córki.
Proszę siadać.
Tak się składa,
że mój siostrzeniec Tancredi jest rozpaczliwie zakochany w pańskiej
niezrównanej Angelice.
Odnieśliśmy wrażenie, a raczej Angelica odniosła,
że Tancredi jest związany z panną Concettą.
Nic takiego nie ma miejsca, ojciec Pirrone zaświadczy.
Tak. Gwarantuję, że tak właśnie jest.
W takim razie bez wahania stwierdzam,
że Angelica w pełni odwzajemnia uczucia Tancrediego.
Czy wie pan, że Falconeri przybyli na Sycylię
z Karolem Andegaweńskim? To doskonale ukazuje poziom jego rodu.
Wkrótce będziemy jednym rodem.
Zaiste.
Przyszedłem z ojcem Pirrone, by zaświadczył o przymiotach
duszy naszego Tancrediego.
Poza nimi, swym rodowym mianem i apanażami ode mnie
ma na tym świecie bardzo niewiele.
A konkretnie?
Ani uncji.
Ojciec Pirrone potwierdzi.
To błogosławieństwo, że my dwaj…
tak gorąco wierzymy w boską moc miłości.
Gorąco.
Co by ze mnie był za ojciec,
gdybym nie odłożył czegoś dla Angeliki
w nadziei na tak radosną okazję? Mości książę winien wiedzieć,
na co może liczyć Tancredi.
Od czego zaczniemy?
Bez końca rzucał nazwami kolejnych posiadłości.
Ma nawet włości w Settesoli, z górą tysiąc hektarów.
Gaje oliwne i winnice w Gibildolce.
To wszystko dostanie Tancredi za swe miano.
Nasze miano.
Owszem, nasze.
Czy don Calogero zagwarantował też, że uczyni z ciebie takiego
jak on ordynusa?
To nie pora na snobizm, Stello.
Przeciwnie.
Wiesz, jak nazywają żonę don Calogera, Bastianę Sedarę?
Zwą ją Bestią, bo nie umie czytać, pisać ani kulturalnie rozmawiać.
Wiesz, jak nazywali jej ojca?
Był tak ordynarny i tak brudny, że zwali go Śmierdzielem.
Takich ludzi zapraszasz do naszego rodu: córkę Bestii i wnuczkę Śmierdziela.
Dlaczego z tym nie walczysz?
Próbuję! Lepiej ode mnie wiesz, że w mariażach chodzi o władzę.
Don Calogero pragnie awansu. Zapewniam mu go, akceptując ten mariaż.
Dzięki temu Tancredi przejmie ponad połowę jego zysków.
A Concetta?
Gdzie w tej transakcji miejsce na złamane serce twej córki?
To tylko przelotny kaprys. Fantazja. To twoja wina, żem w nią uwierzył.
Nie oddam ręki córki komuś, kto jej nie chce.
Co jeśli ci nie wybaczy? Jeśli na zawsze ją utracisz?
To moja córka, nie zegarek.
Dobrej nocy.
Proszę, musisz temu zapobiec. Powstrzymaj to!
Uspokój się.
Powstrzymaj. Błagam cię!
Wrócimy do tego, gdy odzyskasz nad sobą panowanie.
Ale decyzja została już podjęta.
Nie jesteś mym ojcem.
Mój ojciec mnie kocha.
Ty nim nie jesteś.
Za zjednoczonymi Włochami!
„Lud Sycylii pragnie stać się integralną częścią Włoch, jednych i niepodzielnych,
pod berłem Wiktora Emanuela II, monarchy konstytucyjnego”.
Tak czy nie?
Nie.
Tak!
Mości książę.
Wasza wielmożność.
Przejście dla Lamparta! Mości książę.
Dzień dobry.
TAK
Przyjaciele!
Wasze głosy zostały przeliczone…
sprawdzone… a potem całą procedurę
powtórzono raz jeszcze.
Głosy za…
512.
Głosy przeciw…
Zero!
Ogłaszam tedy, że po uwzględnieniu głosów z innych gmin
lud Sycylii postanowił zjednoczyć się z Włochami pod berłem Wiktora Emanuela II,
monarchy konstytucyjnego!
Niech żyją zjednoczone Włochy!
Niech żyją!
Burmistrzu!
Co to za fałszerstwo? Zero głosów na nie?
A mój głos, don Calogero? Zostawcie mnie.
I tak byście wygrali, po co wygrywać kłamstwem?
Czy Włochy mają się rodzić niczym zdeformowane cielę,
skorumpowane i bluźniercze na podobieństwo ciebie, Calogera Sedary?
Jesteś skorumpowany i zawsze będziesz! Nie masz honoru!