PALERMO, ABRIL DE 1861
Tancredi,
aceptas a Angelica, aquí presente, como lexítima esposa?
Acepto.
Angelica,
aceptas a Tancredi, aquí presente, como lexítimo esposo?
Acepto.
Declárovos marido e muller, unidos en matrimonio.
En nome do Pai, do Fillo e do Espírito Santo.
Amén.
Príncipe.
- Que tal? - Ben.
- Permitídeme que vos felicite. - Grazas.
Adeus, príncipe.
Adeus.
Mestre.
Atención.
Hai agasallos que repartir.
Angelica.
Tancredi.
Isto regaloullo á miña nai Fernando I en Nápoles.
Podo?
Canta xenerosidade, príncipe.
É para nós
un gran honor.
Tío, non sei que dicir.
Grazas.
Angelica, ven.
Cabaleiros.
A que é fermoso?
Que vexan ben o colar.
Enseguida regreso!
Vén da cabalariza da raíña Isabel de España.
Como se chama?
Ponlle ti un nome.
Agora é túa, fillo.
Pois chamarémoslle "A alegría de Donnafugata"!
Angelica, non a podemos levar connosco.
- Non hai cortes en Turín? - Claro que si!
Mais a pobre só viviu en Madrid e Sicilia.
Morrería de frío no norte.
Papá anoxarase.
Angelica, muller.
Concetta!
Pilláchesnos. Xa estamos a rifar.
Non era a miña intención, Angelica.
Claro, Concetta. Sabémolo.
Mudámonos a Turín.
Tancredi ocupará un posto no novo goberno.
Soa deprimente, non si?
Non, para nada.
Debes de estar moi contento.
Por suposto, Concetta.
Grazas.
Déixovos.
Non perdiches, Concetta.
Se iso é o que cres.
Pensa en quen es,
no nome de teu pai.
Podes ter o que queiras.
A quen queiras.
Toma.
Teño un para cada un de vós.
Grazas, Angelica.
- Que vivan os noivos! - Parabéns!
- Viva Tancredi! - Viva Angelica!
Mamá.
Onde está Concetta?
Concetta?
Señorita, onde ides soa?
Esperade, acompañarémosvos!
Concetta.
- Ola, Concetta. - Concetta.
Escribireille ao príncipe.
Do resto encargámonos mañá.
"Escribímosvos para informarvos
de que está no noso sagrado convento.
A princesa acudiu a nós
en busca de paz e refuxio,
e nós acollémola
dentro dos nosos muros sagrados."
É testuda coma unha mula!
Unha carta de Turín.
O teu querido Tancredi por fin che escribiu.
Le a carta, papá!
- Si, Fabrizio. - Un momento.
Lea ti para todos.
"Queridísimo tío,
Chevalley de Monterzuolo,
un home importante do goberno aquí
desexa facerche unha proposta.
Conta cunha visita súa durante esta semana.
E por favor, trátao con amabilidade.
Sei que o farás.
Gustaríame escribir máis,
mais o príncipe herdeiro vai celebrar un baile pronto
e Angelica non me dará un respiro
ata que avalíe todos os seus vestidos.
Nin a miña muller nin eu esquecemos
que pronto será o aniversario de Concetta.
Agradeceriámosche que lle fixeses chegar os nosos mellores desexos.
Esperamos que este ano lle traia
todo o que desexa.
O sobriño que tanto te aprecia,
Tancredi."
O seu aniversario é en dous días.
Que imos facer?
Ímola visitar?
Sabes que non nos quere ver.
Despois de tanto tempo? Nin polo sei aniversario?
Papá?
Foi decisión súa.
Sería útil recordar que Concetta non está no cárcere.
Elixiu un camiño sagrado.
Deberiamos alegrarnos por ela.
E estar orgullosos.
Non si, padre?
Si, princesa.
É un obsequio para a familia.
Prepárase para tomar os votos.
Se o fai, non a volveremos ver.
Ese é o prezo que teremos que pagar.
- Que teñas un bo día, querida. - Marchas?
Si. Vou ver os meus banqueiros e ocuparme duns asuntos no club.
Chegarei tarde.
Creo que quedaremos no Grand Hotel.
Ah, si? Vas ir ver a Concetta?
Non.
Non debes molestala.
Sufre e está no mellor sitio para curar.
- Xa. - Tes outros fillos.
Mellor pensa neles e no seu futuro.
- Algo máis? - Si.
- Respecta a súa decisión. - Moi ben.
Prométemo.
Prométocho!
Aquí estamos.
Deixade de mirarme así ou arréovos unha.
Non romperei a miña promesa
porque seredes vós o que a vaia ver.
Vamos, Bendicò.
Vin rogarllo, Concetta.
Volva á casa.
Coñecédesme desde que nacín.
Deberiades alegrarvos de que atopase a miña vocación.
Non importa de que me alegre eu.
Tedes irmáns e irmás na casa
que sofren porque non estades alí.
A miña decisión está tomada.
En canto a vós,
non estades aquí en nome de meus irmáns e irmás,
aos que quero moito,
senón en nome de meu pai.
El só quere que sexades feliz.
Pois podedes dicirlle que o son, padre.
Mañá é o voso aniversario.
Ningún pai podería esquecer un día tan importante.
Buscas compañía?
Príncipe.
Boa noite.
Vai ao teu sitio.
Pódesme dar o meu coñac?
Grazas.
Concetta segue a darvos desgustos?
O que fixestes foi polo seu ben
- e polo ben dos demais. - Iso seguro.
Casar con Tancredi desfaríaa.
Son moi diferentes.
Mais está obsesionada. É moi testuda.
Mais eu son máis testudo ca ela.
Levareina de volta á casa, dun modo ou outro.
Vide comigo.
Non, agarda un momento.
Vamos.
Bendita es entre todas as mulleres e bendito é o froito do teu ventre, Xesús.
Santa María, Nai de Deus, roga por nós, os pecadores…
Deus te salve María, chea es de graza, o Señor está contigo…
"Por que lente queres mirar?
Pola que fai o mundo grande,
ou pola que o fai pequeno?"
- Que pasa? - Ninguén o sabe.
Asegúrovos que é tan certo como que estou aquí diante de vós.
Don Calogero.
Que lle preparen unha costeleta de porco ao can.
Príncipe.
Xa vos dixen que non usedes títulos.
Don Fabrizio.
A vosa Concetta, consagrada a Cristo.
Debedes estar moi orgulloso.
Si. Estamos moi orgullosos.
Ben…
Seguro que sabedes desas terras da Igrexa
que o goberno quere sacar a poxa.
Si, por suposto.
Lindan con terras miñas.
Por debaixo,
hai grandes reservas de xofre.
Esas terras poderíanse adquirir por case nada.
- Poderiamos… - Con todo,
parecedes esquecer
que a miña filla pronto se consagrará a Cristo.
Non serei eu quen converta terras da Igrexa
nunha especie de inferno de xofre e chamas.
- Que ten que ver…? - É a miña última palabra.
Como desexedes…
príncipe.
Un brandy.
- Grazas. - Tomade.
Leite para o neno.
Aquí tedes.
Un pouco de pan, por favor.
Un pouco de pan, irmás.
- Tomade. - Grazas.
Grazas. Que a Virxe vos protexa.
Grazas.
Señora.
En que vos podo axudar, irmá?
Non son unha monxa.
Aínda non.
Queredes axudarme?
Recibo reproches de mulleres coma vós, non caridade.
Esperade.
Axudádeme a entendelo.
Como é a vosa vida?
Que queredes de min, noviza?
Coñecervos.
Dálle auga ao cabalo.
Papá, en serio queredes que o acompañe?
Si. Tes que comezar a aprender algunhas cousas.
Mais que me pode ensinar el?
Príncipe, van ser días moi duros.
- Insinúas que o meu fillo é un frouxo? - Non…
Se don Paolo o prefire, poderiamos partir…
Partiredes cando o diga eu.
Como desexedes.
Déixanos sós un momento.
Príncipe.
Paolo, esta travesía axudarate.
Tes que aprender a coidar do noso.
Algún día, serás o piar que sostén a nosa familia.
Es o meu herdeiro.
Non o esquezas.
Si, papá.
Ben.
Leva o cabalo de Tancredi se queres.
Grazas, papá.
Viñestes.
Alégrome.
Non sei se ela está de acordo.
Xa falara con ela.
Canta influencia para unha noviza!
Meu pai é o príncipe de Salina.
Un nome importante.
Acompañádeme.
Entón así vive a princesa de Salina?
Aquí hai paz.
E antes non a había?
Dicídeme a verdade. Foi dor o que vos trouxo aquí?
Mais a vida non é só dor.
O amor non é só dor.
Que sabedes vós diso?
O voso non é amor.
Entón non sei que é.
E as outras mulleres? As esposas?
- O voso pai ten unha amante? - Unha amante?
Ten unha puta.
Princesa, non hai beleza na rabia.
Non me fixestes vir aquí
para salvarme, senón para insultarme.
Perdoádeme.
Volveredes vir?
Non.
Mais podedes visitarme vós,
se tanta curiosidade tedes.
Príncipe.
Quero ver a miña filla.
Síntoo.
Iso non é posible agora mesmo.
Madre, eu…
suplícovos,
no meu nome
e no da miña esposa, a vosa benfeitora,
que convenzades a miña filla de que o seu lugar está en casa connosco.
Co debido respecto, príncipe,
non me puxeron ao fronte desta orde
para disuadir as rapazas de unirse a ela.
Recórdovos que teño dereito
a sacar a miña filla á forza se é necesario.
Estou segura
de que iso melloraría moito a vosa situación.
Ademais, Concetta deixou claro que non ten intención
de volver á casa convosco.
Boa noite.
Don Fabrizio.
Permitídesme?
Sentade.
Grazas.
Quería falarvos do voso home,
Russo.
Podo confiar nel?
O noso home, Russo.
A terra que me destes de Argivocale
non está a dar os beneficios que esperaba.
Seino, mais coa terra hai que ter moita paciencia, crédeme.
- Xa, claro. - Sempre é así.
Non estades preocupado?
Somos pouco máis
ca unha colonia do Piemonte agora.
O noso goberno está lonxe.
Teño a sensación de que se creou unha especie de baleiro
no que triunfou o caos.
E con esta ausencia de autoridade, din que hai homes,
homes de mala ralea,
que cren poder aproveitarse diso.
Homes de mala ralea coma Russo?
E outros.
Por favor, explicádevos. Falade claro.
Salina, creo que entendestes perfectamente.
Se non lles tendemos trampas canto antes,
esas ratas
sairán en masa dos seus sumidoiros
e invadirannos.
O ano pasado, esta terra produciu 23 alforxas e 7 cofres de la.
Non vos parece pouco?
Pois…
Os arrendatarios deben recordar as súas obrigas.
Recordarémosllelo despois, don Paolo.
E se agora xantamos?
De acordo.
Irei por algo de leña.
Axudareivos. Eu tamén vou.
Non, don Paolo.
Sentade e descansade un pouco.
Non quero ningún trato especial Quero ser útil.
Como desexedes, don Paolo.
Nese caso, asegurádevos de que os cabalos
coman e beban.
Isto necesita máis sal.
Mais non te pases.
- Don Calogero. - Onde te meteras?
Medroume a barba esperando.
Desculpádeme.
A súa excelencia insistiu en que o levase a ver as súas terras.
Non vos podo acompañar ás minas.
Russo!
Que diaño é isto?
Axeonlládesvos ante el?
Só vos axeonllades ante meu pai.
Don Paolo, somos vellos amigos.
Estamos aquí para velar polos intereses do voso pai.
Traballo para engrandecer o príncipe Fabrizio, por suposto.
Débollo todo a el.
Así é, don Calogero.
Así é.
Dicídeme.
Que seriades vós sen o nome da miña familia?
Nada.
Non sería…
ninguén.
Sentade.
Por que non comedes algo comigo.
Traede máis comida!
Non, grazas.
O meu é voso. Sentade.
Aquí está!
Seguro que o voso pai vos falou das terras de Lercara, non si?
Terras da Igrexa. Limitan coas nosas.
Baixo a superficie hai abundantes xacementos de xofre.
Parece que a Igrexa ten que vender esa terra.
E informastes a meu pai?
Non, don Paolo.
Pensei que sería mellor
avaliar primeiro o tamaño dos xacementos.
Sen mo dicir?
Don Paolo, hai máis dun ano
que uns bandidos extraen xofre de forma ilegal.
Son perigosos.
Seres sen Deus.
E vós estades baixo a miña tutela.
Se se adquirise esa terra como inversión,
o novo propietario podería gañar moito diñeiro.
Os novos propietarios.
As nosas familias.
Imaxinade o orgulloso que estaría o voso pai.
Ven comigo!
Chegamos.
Queredes entrar?
Tedes sede? Queredes beber algo?
Non, grazas.
Cantos anos tedes, señora?
Canto tempo seguiredes con esta vida?
Podería morrer nun incendio mañá.
E a vosa alma?
- Correrei o risco. - Corrédeo connosco.
Pedídeo e levareivos comigo á casa.
O convento? Ese lugar non é a vosa casa.
A vosa casa ten centos de cuartos, xardíns, xardineiros
e cadros dos deuses no teito.
Falades da casa de meu pai, non da miña.
Xa non.
Esta tamén é a súa casa, ás veces.
Máis que achegarme a Deus,
queredes castigar o voso pai, princesa.
O ano pasado, meu pai veume visitar
desde a nosa vila.
Pasaran dez anos.
Viu como vivía,
o meu piso, as miñas comodidades.
Sabía que non estaba casada.
Cuspiume na cara
e regresou á casa.
Queredes rezar comigo?
Para que?
O voso pai non é coma o meu.
El quérevos, Concetta.
Anhela o voso regreso.
Fagades o que fagades, iso non cambiará.
Non aceptarei sermóns
sobre a natureza do amor de meu pai, señora.
Pois aceptade este.
Aínda vos queda moito que sentir no mundo.
Sei o que vos pasou, princesa.
A traizón que sufristes.
O preto que debestes estar da éxtase,
do voso primeiro momento de desexo.
Todo iso volverá.
Talvez doa un pouco.
Mais é mellor vivir ca murchar.
A vosa vida é vosa, señora.
Fixen o que puiden.
Eu tamén.
…por sempre xamais.
Amén.
…unha nova criatura,
creada á imaxe de Deus en xustiza, santidade e verdade.
No nome do Pai, do Fillo e do Espírito Santo.
Amén.
Irmá Elena,
desde hoxe, deixas de levar o apelido de teu pai.
Recibe este anel de fe,
o selo do Espírito Santo.
Agora es esposa do noso Señor.
Vamos!
Descargade, rápido!
Bulide!
Espertade! Vamos!
Poñédeos alí!
Movédevos!
Dicídello, Russo.
Só queremos botar un ollo á mina.
Despois marcharemos.
No nome do príncipe de Salina!
Por que non me botades un ollo no cu, xa que estades?
Marchemos, don Paolo.
Podemos volver con máis homes.
Don Calogero, prestádeme dous dos vosos homes.
Por suposto.
Ide vós, os meus pulmóns non aguantan isto.
- Ide. - Vamos.
Vamos!
Ide!
No nome de meu pai, insisto!
Deixádeme inspeccionar a mina!
Don Paolo!
Don Paolo, rógovolo!
Don Paolo, marchemos.
Sodes un covarde.
Un vilán miserable ben vestido. Un covarde! Vamos!
Detente, imbécil!
Díxenche que te deteñas!
Gustaríame saber que che pasa hoxe.
Es coma un tronco.
Non, príncipe. É que…
Non estou moi animada hoxe.
Ah, non está moi animada!
O mundo púxose realmente patas arriba!
De onde sacaches isto?
De onde o sacaches?
Ti e Concetta?
Esa mocosa.
Como se atreve a entremeterse na miña vida?
E ti, como te atreves?
Como te atreves?
Só quería axudar.
Ti só me axudas cunha cousa.
Mellor dito,
axudábasme.
Falaba e falaba
sen sequera coller aire.
Quedaba sen aire eu tamén.
Abride a porta!
Abride a maldita porta!
Queriádesme ver, madre?
É un agasallo de meu pai.
Usádelo para estudar o ceo?
Gustaríalle que o fixese.
E por iso non o facedes.
- É branco, con puntos. - Si.
- É moi realista. - Boa noite.
Fabrizio, este é…
O señor Chevalley de Monterzuolo. Ao voso servizo.
É o amigo de Tancredi, de Turín.
Falaremos mañá. Agora téñome que deitar.
- Fabrizio… - Non.
- Está moi canso. - Non vos preocupedes.
Princesa.
- Sentade. - Bo día, papá.
Se vos ofenderon os meus modos onte á noite,
rógovos que me perdoedes.
Non, non hai nada que perdoar. Coidáronme moi ben.
Cabaleiro, un pouco de café?
Talvez un vaso de auga con xeo, por favor.
Non queredes quitar a chaqueta?
Si.
Iso só se lle concede á xente do norte.
A min nunca mo permitiría.
Se necesitades refrescarvos, por que non probades a granita?
Grazas.
Pásalle a nata.
Así sabe mellor.
Deliciosa.
Volvín ler a carta do meu sobriño Tancredi onte á noite.
Di que ten unha proposta para min.
Así é.
Se cadra agora non é…
Non lle gardo segredos á miña familia.
O goberno quere nomear a varios ilustres sicilianos
como senadores do reino.
E non hai nome máis ilustre ca o voso.
Vides desde tan lonxe para ofrecerme un asento
no senado desta nova Italia vosa?
Tamén é vosa, príncipe.
Aínda ben que Paolo non está aquí.
Cabaleiro,
don Fabrizio é un nobre do reino de Sicilia.
Cre que un asento no senado está á altura dun home da súa categoría?
Princesa!
O cabaleiro non pretende insultarme.
Non estarás a considerar…
Continuade.
Grazas, príncipe.
Como sabedes,
a unificación aínda non rematou.
Venecia pertence a Austria e Roma, ao Papa.
Cría que Garibaldi quería avanzar cara a Roma.
Mais o rei prohíbeo.
Un exército avanzando cara o Papa
levaríanos á guerra inmediata con Francia.
E ao final deste novo reino.
O país é novo e fráxil.
Os máis fortes deben implicarse ao máximo.
Necesita a Sicilia e ao Gatopardo.
Sr. Mario!
Príncipe…
Don Paolo.
A túa nai, as túas irmás, detenas!
Parade! Esperade!
Chiara, non!
Paolo!
Non!
Mamá!
Non!
Sóltame, Fabrizio!
Sóltame!
Meu fillo!
Príncipe, foi o cabalo.
Non!
Foi o cabalo!
Stella…
Ven…
Vamos, Stella.
Ven.
Stella, ven comigo.
Santa María, Nai de Deus, roga por nós, os pecadores,
agora e na hora da nosa morte. Amén.
Deus te salve María, chea es de graza, o Señor é contigo.
Bendita es entre todas as mulleres
e bendito é o froito do teu ventre, Xesús.
Santa María, Nai de Deus, roga por nós, os pecadores,
agora e na hora da nosa morte. Amén.
Príncipe.
Que tristeza.
A nosa dor é infinita.
Concetta.
DA NOVELA DE GIUSEPPE TOMASI
Subtítulos: Lorena Pereiras