LAMPART
Sierpień 1862 roku.
Tak?
Wzywałaś mnie, mamo?
W końcu musisz zdjąć żałobę.
W swoim czasie.
Twój ojciec postanowił ruszyć do Turynu. Rozważa przyjęcie miejsca w Senacie.
Nie możesz oczekiwać, że pojadę z nim.
Proszę.
Nie, mamo.
Nie wiem, czy zniosę ponowne ujrzenie Tancrediego.
Ojciec trzyma się znacznie gorzej, niż sądzisz.
Od śmierci Paola nie jest sobą.
Pojadę z tobą.
Co mówisz?
Będę ci towarzyszyć w podróży.
Wspaniale.
Nawet jeśli robisz to tylko na prośbę matki.
Jeśli naprawdę jestem taka jak ty, to nikt mnie nie zmusi do czegoś,
czego bym nie chciała.
Ja też jestem wszak Saliną.
Turyn, stolica Królestwa Włocha.
Proszę.
Wuju!
Jak podróż?
Dość długa.
Wyobrażam sobie.
Kuzynie.
Witam. Zapraszam.
Pokażę wam wasze pokoje.
Piszą i o naszych drobnych troskach.
Ponoć już cztery tysiące ludzi są gotowe maszerować z nim na Rzym. To szaleństwo.
A ty? Uzdrowiono cię już z tego szaleństwa?
Niezupełnie.
Witam państwa Salinów!
Wuju.
Moja droga.
Concetto. Piękny dom.
Podziwiam to malowidło, wspaniała faktura.
Też tak sądzę, choć kolorystycznie nie dorównuje
Belliniemu z Villa Salina. Prawda, wuju?
Jak sobie radzi moja ciotka?
Zgodnie z przewidywaniami.
Zobaczycie, jakie miejsca zarezerwował wam
Chevalley w operze na wieczór. Będzie też król.
Dziś?
Tak. Jest tyle do zobaczenia, Turyn to miasto bardzo na czasie.
Na co idziemy?
Na Nabucco.
Obecny będzie francuski ambasador we Włoszech.
Mogę im powiedzieć?
Nie ma jeszcze o czym.
Tancredi jest kandydatem na stanowisko dyplomaty
we włoskiej ambasadzie w Paryżu.
W Paryżu?
Francuski ambasador go popiera.
Uradowałoby mnie i twoje wsparcie, wuju.
Dostaniesz je.
Pokażę ci dom.
Co z Concettą?
Dobrze.
Twój pokój.
Przepiękny.
W sam raz na dziecięcy, nie sądzisz?
Ale prędzej urządzimy tu pokój bilardowy.
Niezmiernie się cieszę, że przyjechałaś.
Tancredi też.
Powtarza, że jesteś najinteligentniejszą osobą,
jaką poznał.
Zawsze był dyplomatą.
Odpoczywaj.
Wizyta księcia to zaszczyt, zwłaszcza po niedawnej tragedii.
Ponoć mamy napięty program?
Owszem. Jutro wizyta w Senacie, wieczorem mały raut.
W piątek przemawia książę w Klubie Narodowym.
Książę pozwoli: ambasador Francji, pan Charroux.
Mości książę.
Miło mi poznać.
Moja córka, Concetta.
Dziwi mnie, jak szybko staliście się tu tak znani.
Nie wiem, czy to komplement.
Powiedz szczerze: jak się na to wszystko zapatrujesz?
Na Turyn?
Na Włochy.
Nie jest tak, jak mi obiecano.
Dlaczego?
„Popłynąć z Mesyny do Neapolu i pojechać pociągiem do Rzymu, Florencji, Wenecji”.
Garibaldi zignorował królewskie rozkazy.
Jego armia przebyła Cieśninę Mesyńską i stanęła na półwyspie.
Papo.
Tyle znaczą rozkazy pańskiego króla, Tancredi? A może były też inne,
których nie znam?
Król bezzwłocznie wyśle do Rzymu armię.
Inaczej przyjdzie nam uznać niezdecydowanie
waszych władz za wypowiedzenie Francji wojny.
Upraszam o cierpliwość. Muszę iść.
Proszę zostać. Jestem oczekiwany w Paryżu.
Jeśli wolno, ekscelencjo.
Jeśli pan wyjedzie, ominie pana raut,
który wyprawiamy jutro na cześć mego wuja.
Jak sobie bez pana poradzimy?
Mości hrabino… jeśli ta sprawa się szybko wyjaśni,
być może pozostanę na raucie.
Na razie nie mam ochoty na Verdiego. Mości książę. Przepraszam.
Jeśli Garibaldi zajmie Rzym, nie spocznie, aż ustanowi republikę.
Tacy jak my nie wytrwają długo w takich Włoszech.
Jeśli wszystko ma pozostać tak, jak jest, Parlament musi funkcjonować.
Wciąż nie wiem, czy świat polityki to coś dla mnie.
Bardzo mnie jednak raduje, że tyle tu osiągnąłeś.
Mój ukochany siostrzeńcze, masz zacną karierę i
szczęśliwe małżeństwo.
Z pewnością twoja matka w niebie jest z ciebie dumna.
Dziękuję, wuju. Te słowa wiele dla mnie znaczą.
Powinieneś wiedzieć, że zmierza tu don Calogero.
Nie!
Szuka ponoć dowodów na swe szlachetne pochodzenie.
Król posłał armię przeciw Garibaldiemu! Włochy na skraju wojny domowej!
Oto centrum włoskiej polityki. Senat.
Serce naszego nowego narodu. Liczę, że książę zechce zasiąść w tych ławach.
Dary, które otrzymaliśmy dla uczczenia zjednoczenia. Pokazują,
jak zróżnicowane mamy państwo.
To dar królestwa waszej wielmożności.
Jakie to sycylijskie.
Jak to?
Wszyscy przesłali dary funkcjonalne: siodło czy kolczugę.
A dar od nas, Sycylijczyków? Galeon wykonany z koralowca,
który zatonąłby przy pierwszym kontakcie z wodą.
Pyszny i wyłącznie na pokaz.
Takiej właśnie mądrości rozpaczliwie nam teraz potrzeba.
Z takimi jak książę trudniej będzie o takie
awantury jak marsz Garibaldiego na Rzym.
Sto dziesięć.
Ten kolor będzie odpowiedni.
Dobrze.
Dostarczymy suknię, gdy tylko będzie gotowa.
Dziękuję.
Tobie też, Angelico.
Uznałam, że powinnaś mieć wyjątkowy strój
na raut ku czci twego ojca.
Zawsze tyle się tu dzieje?
A i owszem. Tak właśnie lubimy.
Nie chcesz czasem spędzić wieczoru tylko we dwoje?
Małżeństwa są tu zupełnie inne.
Wejść.
Hrabia Bombello przyszedł cię odwiedzić.
Mnie?
Powinien przy tym być mój ojciec. Albo przynajmniej Tancredi.
Nie jesteś na Sycylii.
W Turynie można być odważniejszym.
Ubieraj się.
Mości hrabio.
Dziękuję za przyjęcie mnie.
Nie ma za co.
Ojca tu nie ma?
Ani jego, ani kuzyna.
Ponoć jednak tutaj nie zważa
się na takie konwenanse.
Nie byłbym taki pewien.
Widziałem panienkę w operze i założyłem, że tu ją znajdę. Miał pan rację.
Nie mogłem przegapić takiej okazji, gdy oboje bawimy w Turynie.
Ma pan znakomity wzrok, skoro dostrzegł mnie w tym tłumie.
Bynajmniej.
Dostrzegłem panienkę… bo lśni ona najjaśniejszym blaskiem.
Jak długo pozostanie panienka w Turynie?
To zależy od mego ojca.
Przyjmie oferowane mu stanowisko?
Myślę, że ta idea do niego przemawia.
Nie popiera pan rządu?
Myślę, że to… kompromis, nie nowy świt. Nie o to walczyłem.
To dlaczego nie walczy pan teraz wraz z Garibaldim?
To koniec mojej wojaczki.
Trzeba trochę pożyć.
Czy mogę panienkę odwiedzić raz jeszcze, przed wyjazdem?
Nie śpieszno panu do Mediolanu?
Wszystko bym przełożył, byle tylko spędzić z panienką
jeszcze godzinę.
Następnym razem musi pan spytać mego ojca.
Oczywiście.
Przepraszam.
Proszę.
Można?
Jesteś przepiękna.
Nie było mi łatwo znów cię ujrzeć, Concetto.
Tobie nie było łatwo?
Może ty lepiej się z tym maskujesz.
Jesteś gotowa?
Idziemy!
Czas na nas.
Chodźmy.
Panie i panowie, mam ważne nowiny.
Właśnie mi przekazano,
że Garibaldi został dziś pokonany pod Aspromonte przez generała Pallavicino.
Dzięki zdecydowanym działaniom króla buntownicy zostali powstrzymani ponad
500 kilometrów od Rzymu, a sam Garibaldi otrzymał postrzał w stopę.
To już na Rzym nie pomaszeruje.
Korzystając z radosnych nastrojów, pragnę wznieść toast za męża,
który wkrótce zaszczyci nas swoją obecnością w senacie.
Dziś jest naszym gościem honorowym. Don Fabrizio Corbera, książę Salina.
Za księcia!
Nader wyszukane malowidło, prawda? Sądzę jednak,
że Dolce z naszej biblioteki bardziej ekspresyjnie ukazuje melancholię.
Nie uważa pan?
Była już pani w Paryżu?
Ekscelencjo, proszę poznać pana generała.
Muszę być posłuszny.
Przepraszam.
Ambasador Charroux, generał Marini.
Muszę z tobą pomówić.
Nie tutaj, na oczach całego świata.
Gdzie zatem?
Zapamiętaj adres: Via Lascaris 75.
Przybędziesz?
Papo? Wszystko w porządku?
Tak.
Będę już jechał.
Wróć z kuzynem.
Oczywiście, wuju.
Dobranoc, papo.
Dobranoc.
Jedź karetą, dołączę, gdy zdołam.
Tassoni?
Ja też jestem zdziwiony.
Co pan tu robi?
Mieszkam.
Musiała zajść jakaś pomyłka, najmocniej przepraszam.
Wątpię. Gdy Tancredi mówił, że znów będzie dziś potrzebować
mieszkania, nie miałem pojęcia, że chodzi o panienkę.
„Znów”?
Nawet wychowanki klasztorów nie opierają się jego urokowi.
Proszę za mną.
Zapraszam.
Dobranoc.
Było bardzo miło.
Do zobaczenia.
Czy władza księcia obejmuje też damskie sypialnie?
Jeśli sypia w nich jego siostrzenica.
A jeśli siostrzenica ta została dwa miesiące
po ślubie zdradzona przez męża?
Jeśli martwi się książę o dyskrecję, to są inne sypialnie.
Dyskretniejsze hotele.
Chcesz być Saliną?
Czy dziwką?
Mężczyźni mówią o mnie, odkąd skończyłam 12 lat, wuju.
Obiecaj, że to się nie powtórzy.
Tassoni mnie wpuścił.
Tutaj sprowadzasz kochanki?
Kochanki?
Mówisz, jakby były ich setki.
Chciałeś mi coś powiedzieć.
Odkąd ujrzałem cię na pogrzebie Paola, nie wiem, co ze sobą zrobić.
Musiałem znów cię ujrzeć.
A twoje małżeństwo?
Skoro tak ci na nim zależy, co tu robisz?
Prawdę mówiąc, potrzebowałem jej.
Pragnąłem jej.
Zwłaszcza póki byłem biedny. Dochowałem jej wierności.
Wierzyłem w ten związek.
Wkrótce jednak pojąłem…
Że z Angelicą nie łączy mnie nic poza ambicją.
Teraz całymi dniami zastanawiam się, co by było, gdybyśmy to my się pobrali.
Tak więc?
Nie śpisz, wuju.
Przywiozłem Concettę, wszystko w porządku. Napijesz się?
Usiądź na chwilę.
Twoja żona…
ma romans.
Z francuskim ambasadorem.
Rozumiesz, co mówię, chłopcze?
Nie frasuj się, wuju.
Wszystko pod kontrolą.
Musisz zrozumieć: ambicje Angeliki, bym odnosił sukcesy,
przerastają nawet moje.
Co ty gadasz, do diabła?
Zgodziłeś się na to?
Pochwalasz ten występek?
Daj spokój.
Odkąd pamiętam, zawsze miałeś kochankę.
Miarkuj się, wciąż mógłbym zmiażdżyć ci twarz.
Alfons! Tym się stałeś.
Panie Sedara.
Śniadają?
Tędy, proszę.
Piękno młodości! Moja ukochana Angelica.
Tancredi. Dzień dobry.
Księżniczko.
Burmistrzu.
Głodny?
Owszem.
Przepraszam za wuja, przygotowuje mowę.
To zrozumiałe.
Miło, że przybywasz z daleka, by go wysłuchać.
Prawdę mówiąc, mam też inny powód.
Tak?
Wiesz jaki, Angelico.
Moja rodzina i ja od dawna już podejrzewaliśmy,
że jesteśmy spokrewnieni z trzecim baronem Prizzim.
Oczywiście przez kochankę. Przybywam ustalić, ile w tym prawdy.
Ponoć w Turynie są najlepsi heraldycy.
Życzę wszelkiej pomyślności.
Główną przyczyną, dla której podjąłem tę długą i niełatwą
podróż, jest jednak fakt,
że mój przyjaciel, książę Salina, odbierze kolejny lśniący medal.
Księżniczka musi być z ojca ogromnie dumna.
Jak zawsze, don Calogero.
Czy matka powoli dochodzi do siebie?
Powoli.
Cóż. Utrata dziedzica…
To coś zbyt bolesnego…
by nawet o tym myśleć. Nie wyobrażam sobie tego.
A to wspaniałe zwierzę, ten piękny koń…
Przepraszam, zajrzę do ojca.
Papo.
Przyjechał Sedara.
To nie jest łatwe.
Co takiego?
Zorientowanie się w mym wieku, że we wszystkim się człowiek mylił.
Co masz na myśli?
Zawsze kochałem Tancrediego.
I spójrz, co to dało.
A Paolo zawsze musiał pracować na me uczucie.
Walcząc o nie, znalazł śmierć.
I to była moja wina, choć nikt nie ma dość odwagi,
by mi to wytknąć.
Ty…
Ty masz dość odwagi.
Chodźmy już, papo.
Panie i panowie, proszę o uwagę. Witam członków naszego klubu,
senatorów i goszczące dziś u nas damy.
Zgromadziliśmy się tu dziś, by wysłuchać przyszłego
senatora z Sycylii, don Fabrizia Corberę, księcia Salinę. Proszę.
Senatorowie, ministrowie, panie i panowie.
Przebywam w Turynie ledwie od paru dni, ale przyznam, że były to dni nader owocne.
Przypomniały mi one, kim jestem. Czym jestem.
Jestem niereformowalnym Sycylijczykiem.
My, Sycylijczycy,
przez z górą 25 stuleci dźwigaliśmy ciężar wspaniałych cywilizacji.
Przybyłych z zewnątrz.
Ukształtowanych, pełnych, doskonałych. Nie mieliśmy za to przyjemności patrzeć,
jak jakaś powstaje na naszej wyspie.
Przez dwa i pół tysiąca lat…
byliśmy kolonią.
Przyznaję, że to w dużej mierze nasza własna wina.
Jednak ta długa podległość wykształciła w nas rezygnację.
Pod jej wpływem pragniemy teraz już tylko jednego…
Snu.
Nienawidzimy każdego, kto próbuje nas zbudzić,
choćby miał najlepsze intencje. Weźmy na przykład tę wspaniałą ofertę.
Należę do dawnej klasy panującej, jestem połączony z burbońskim
reżimem więzami… przyzwoitości, jeśli nie prawdziwej sympatii.
Należę też do tego nieszczęsnego pokolenia,
które zawisło między starym światem a nowym,
niezdolne dostosować się ani do jednego, ani do drugiego.
Dlatego,
z pełną skromnością i wdzięcznością muszę odmówić waszej nader hojnej ofercie.
Nie chce być senatorem?
Nie do wiary.
Niesamowite. Każdy inny przyjąłby miejsce w senacie,
niezależnie od tego, czy dba o ten kraj, czy nie.
Jakimś cudem jednak zawsze potrafi sprawić, że jestem zeń dumny.
Ty też powinnaś.
Jestem.
Do zobaczenia.
Proszę to ponownie rozważyć.
Jeśli wycofają się tacy uczciwi mężowie jak książę, zastąpią ich inni,
pozbawieni skrupułów.
Na co wtedy przyjdzie liczyć naszemu młodemu narodowi?
Proszę się wsłuchać w głos sumienia.
Już go posłuchałem.
Jest pan dżentelmenem, Chevalley. Cieszę się, że pana poznałem.
Jeśli wolno, miałbym sugestię, kim obsadzić ten wakat.
Oczywiście.
Teść Tancrediego, don Calogero Sedara…
Panów zdrowie! To właściwy człowiek. Pochodzi ze starego, możnego rodu…
A w każdym razie wkrótce będzie ponoć pochodzić. Proszę to rozważyć.
Przepraszam.
Concetto.
Mości hrabio.
Ojciec panienki nie przestaje zadziwiać.
Zakładam, że teraz wyjedziecie.
Raczej nie mam wyboru.
Przyjdzie mi tedy pomówić z nim na Sycylii.
Dziękuję.
Przepraszam.
Potrzebujesz jeszcze czegoś na podróż?
Nie sądzę.
Przepraszam, właśnie przyszedł list. Ujrzawszy pieczęć, musiałam go otworzyć.
Otrzymałem nominację. Jedziemy do Paryża.
Gratuluję wam obojgu.
Dziękuję.
Żegnajcie.
Mości książę.
Dziękuję za wszystko.
Szerokiej drogi.
Cieszę się waszym szczęściem.
Dziękujemy.
Osiągnęliście swój cel.
Paryż!
To było tak głupie.
Co ja sobie myślałem, wyruszając w drogę tutaj?
Wracamy do domu?
Czeka mnie urocza, melancholijna starość.
A ty?
Co ze mną?
Znajdziemy ci zacnego męża, Sycylijczyka.
Papo. Zamieszkasz nieopodal.
Proszę cię.
Będziesz wspierać matkę i pomagać bratu. Dość!
Dość twej absurdalnej żądzy, by kształtować wszystkim życie,
by kontrolować wszystkich niczym marionetki!
Muszę stworzyć coś własnego. Muszę żyć własnym życiem, bez ciebie!
Tak bardzo cię kocham…
Ale nie mogę żyć w stworzonym przez ciebie świecie. Muszę stworzyć własny.
Hrabia Bombello poprosi cię o mą rękę.
Musisz się zgodzić. Proszę cię.
Musisz dać mi wolność.
Jedźmy do domu.