(แซงต์มาโล - ฝรั่งเศสใต้อาณัตินาซี สิงหาคม ปี 1944)
(กองทัพอากาศสหรัฐอเมริกา ฝูงบินทิ้งระเบิดที่ 565)
พ่อคะ ปู่เอเตียน
ถ้าได้ฟัง กลับมาบ้านเถอะ
ตอนนี้เขาทิ้งระเบิดแล้ว
หนูคิดว่าในที่สุด พวกอเมริกันก็มาปลดปล่อยเราเสียที
ปู่เอเตียนคะ ไม่ใช่แค่เพราะหนูต้องอยู่ลําพัง
แต่หนูเป็นห่วงปู่มากด้วย
ปู่บอกว่าจะออกไปแค่ชั่วโมงเดียว แต่นี่ผ่านไปหลายวันแล้ว
ถ้ากําลังซ่อนตัวจากพวกทหารเยอรมัน อาศัยระเบิดเบิกทางกลับบ้านเถอะนะ
และพ่อคะ
พ่อบอกว่าจะไปแค่หกวัน
นี่ผ่านมานานกว่าหนึ่งปีแล้ว
แต่ไม่ว่าพ่อจะอยู่ที่ไหนในโลก
ถ้าได้ยินเสียงหนู
หนูรักพ่อนะ
ต่อไป สําหรับคนที่ฟังรายการเพื่อความบันเทิง
ฉันจะดําเนินรายการต่อด้วยการอ่าน
นิยายเรื่อง "ใต้ทะเลสองหมื่นโยชน์" โดยฌูล แวร์น
หนังสือเล่มนี้ คุณพ่อให้ฉันเป็นของขวัญวันเกิด
ครั้งที่เรายังอยู่ที่ปารีสและยังมีสันติภาพ
"ห้วงลึกของมหาสมุทรนั้น เป็นดินแดนที่เราไม่อาจหยั่งรู้
เสียงใดๆ ไม่อาจส่งลงไปถึง
ไม่ว่าสิ่งใดอยู่ในห้วงลึกห่างไกลผิวน้ํา
สิ่งมีชีวิตแบบใดที่สามารถอยู่ได้ ณ ระยะ 19 ถึง 24 กิโลเมตร
ใต้พื้นผิวมหาสมุทรนั้น เราไม่อาจรู้
เมื่อเป็นเช่นนั้น ข้าพเจ้าจึงควรจะต้องยอมรับว่า..."
(โรงแรมผึ้ง)
(ศูนย์บัญชาการสอดแนมวิทยุเยอรมัน)
"เราอาจล่วงรู้ถึงสรรพสิ่งทั้งหลาย ซึ่งอาศัยอยู่ในดาวของเรา
หรือไม่อาจล่วงรู้ได้
หากเราไม่ได้รู้จักทุกสิ่ง
หากธรรมชาติยังเก็บงําความลับไว้ในห้วงทะเลลึก
ย่อมควรสรุปจนเป็นที่ยอมรับได้ ว่าจะต้องมีฝูงปลานานาพันธุ์
มีสัตว์จําพวกวาฬและโลมาอยู่ด้วย
แต่หากความจริงนั้นตรงกันข้าม และมนุษย์ได้รู้จักสิ่งมีชีวิตทุกชนิดแล้ว
เรายิ่งจําเป็นต้องเสาะหาสัตว์ชนิดนั้น
ท่ามกลางสิ่งมีชีวิตในทะเลที่มีการจัดลําดับไว้แล้ว
และหากเราไม่ได้ล่วงรู้ถึงสิ่งมีชีวิตทุกอย่าง หากธรรมชาติยังเก็บงําความลับไว้
เราควรตระหนักว่า อาจมีสัตว์ประหลาดยักษ์สักพันธุ์
อาศัยอยู่ในความมืดมิด ภายใต้ห้วงมหาสมุทรลึกล้ํานั้น"
แวร์เนอร์
ดื่มแก้วสุดท้ายก่อนตายกันไหม
นี่บรั่นดี
เก่าแก่กว่าอายุเราเสียอีก
และจะได้อยู่นานกว่าเรา
พวกเราทั้งคู่ไม่มีทาง ได้กลับไปเห็นประเทศเยอรมนีอีกครั้ง
ดื่มให้หมด
เราจะตายกันอยู่แล้ว แวร์เนอร์
แต่แกยังจะฟังไอ้รายการวิทยุห่าเหวนี่
- ว่าแต่ฟังอะไรอยู่ล่ะ - ฉัน...
ฟังเด็กสาวคนหนึ่งอ่านหนังสือ
แต่เวลาที่ระเบิดลงข้างนอก ฉันก็ได้ยินเสียงผ่านทางวิทยุด้วย
แปลว่าเด็กสาวคนนั้นก็อยู่ในเมืองนี้เหมือนกัน
เธออยู่ในแซงต์มาโล
ก่อนเขาจะบังคับฉันใส่เครื่องแบบ
ฉันเคยฟังสถานีวิทยุของฝรั่งเศส
แกทําอะไรนะ
ฉันละเมิดกฎของท่านผู้นํา
มีรายการหนึ่งที่ฉันฟังมาตั้งแต่ยังเด็ก
เขาเป็นอาจารย์สอนหนังสือ
ฉันเรียนภาษาฝรั่งเศส
แล้วก็ได้เรียนรู้ ความจริงหลายเรื่องเกี่ยวกับโลกนี้
ฟังรายการต่างชาติเป็นโทษร้ายแรงถึงประหาร
ใช่ แล้วไงเล่า
จะอีกสิบวินาทีหรือร้อยวินาที ยังไงเราก็ต้องตายอยู่ดี
สถานีวิทยุที่สอนให้ฉันรู้ภาษาฝรั่งเศส ออกอากาศคลื่นสั้นความถี่ 13.10
ตั้งแต่ออกจากยูเครน ฉันก็หมุนไปที่คลื่นนั้นเป็นประจํา
และตอนนี้...
เมื่อทุกอย่างสายไป คลื่นนั้นกลับส่งสัญญาณมาอีกครั้ง
แล้วฉันก็ได้ฟังเด็กสาวอ่านหนังสือ
แต่ฉันไม่มีทางได้รู้ว่าเธอเป็นใคร
ลาก่อน สหาย
ลาก่อน
ยืนยัน ระเบิดลงพื้นที่ของเยอรมันแล้ว
ถึงเวลาส่งจดหมาย
รายการค่ําคืนนี้จบเพียงเท่านี้
ฉันรู้ว่าการกระจายเสียงอาจทําให้ต้องตาย แต่ฉันจะไม่ยอมถูกปิดปาก
พ่อคะ ปู่เอเตียนคะ
หนูภาวนาให้ทั้งสองปลอดภัย และขอให้เช้าวันพรุ่งนี้
เราได้กลับมานั่งร่วมโต๊ะอาหาร แบ่งขนมปังกินกันดังที่เคยทํา
สําหรับท่านผู้ฟังคนอื่นๆ
หวังว่าพรุ่งนี้จะหมุนคลื่นกลับมาฟังกันต่อ
ถ้าพรุ่งนี้ได้มาถึง
(จะมีการทิ้งระเบิดต่อ ในเวลาเที่ยงคืนพรุ่งนี้ รีบอพยพทันที)
สร้างจากนวนิยายของแอนโทนี โดเออร์
(ดั่งแสงสิ้นแรงฉาน)
มานี่
บอกมาซิ พวกอเมริกันว่ายังไง
อ่านให้ฟังหน่อย
พวกเขาบอกว่า จะกลับมาใหม่พรุ่งนี้ตอนเที่ยงคืน
ให้ทุกคนในเมืองรีบหนี
ไชโย นี่สินะ จุดเริ่มต้นของจุดจบ
เขาบอกให้เราหนี แต่แกลงกลอนประตูเมืองไว้หมดแล้ว
พวกแกปิดประตูไม่ให้เราไป
อย่ามาโทษผม
ผมไม่ได้มาทําสงคราม ผมเป็นช่างทําอัญมณี
ผมมีหน้าที่ตามหาและจําแนก อัญมณีชั้นเลิศทั้งหลายในยุโรป
และนําส่งให้ท่านผู้นํา
แต่เพราะช่างทําอัญมณี เกือบทั้งหมดในเยอรมนีเป็นชาวยิว
และเพราะอาณาจักรไรช์ ช่างเรืองปัญญา จึงได้ตัดสินใจ
รมควัน ยิงเป้า แขวนคอ และให้ชาวยิวทั่วยุโรปอดอาหารจนตาย
ผมจึงกลายเป็นช่างอาชีพนี้เพียงคนเดียวที่ยังอยู่
และด้วยภารกิจที่ได้รับมอบหมาย
ทําให้ผมต้องมาอยู่ในเมืองเจ้ากรรมนี้
เพื่อหาตัวคนที่ผมเชื่อว่า...
มีของที่ผมต้องการ
เด็กผู้หญิง
เด็กสาวตาบอด ซึ่งผมรู้ว่าอยู่ในแซงต์มาโล
ผมรู้แน่ว่าเธออยู่ในแซงต์มาโล
ตอนเพิ่งมาถึง ผมบอกคุณแล้ว
ผมจะให้เวลาคุณเท่ากับเวลาที่ตัวผมเอง
กินหอยนางรมสักสิบตัวและดื่มไวน์จนหมดขวด
ตอนนี้ไวน์หมดแล้ว หอยนางรมก็กินหมดแล้ว
คุณเหลือเวลาอีกสิบวินาที ที่จะบอกที่อยู่ของมารี-ลอร์ เลอบลองก์
เด็กสาวตาบอดคนนั้น
คนที่ทั้งเมืองต้องรู้จัก
แต่ไม่มีใครจําเธอได้!
ฉันบอกแล้ว
ฉันไม่รู้จักเด็กผู้หญิงคนที่ว่านั่น
สิบ...
เก้า...
แปด...
เจ็ด...
- หก... - ไปลงนรกซะ
สหาย อย่าพูดจาเหลวไหล
เห็นกันชัดๆ ว่าเราอยู่ในนรกกันแล้ว
ห้า...
สี่...
สาม สอง หนึ่ง
ต่อให้คุณไม่ช่วยผมก็จะหาเธอจนเจอ
พ่อขา พ่ออยู่ไหน
หนูรอฟังอยู่
เอาละ เดินมาทางนี้
- ตรงนี้พ่อขอแม่แต่งงาน - บ้านเราเหรอ
ไม่ใช่ บ้านเราจะ ทางนี้ อีกนิดนึง
อย่าใจลอยไปกับที่หรูๆ
(ปารีส ฝรั่งเศส เมษายน 1934 - สิบปีก่อนหน้านี้)
ตั้งใจกับจุดหมายตรงหน้า
ตรงหน้า นั่นไงล่ะ พ่อเล่นมุก
พ่อคะ จะเรียกว่าเล่นมุกได้มันต้องตลก
แต่ว่าลูกมัวแต่ล้อพ่อจนเดินตกน้ําพุไปแล้ว
มาทางนี้ มา เริ่มกันใหม่
จําไว้นะ เราอยู่ตรงนี้ นี่คือที่นี่ บ้านของเรา
เอาละ ทีนี้ไปทางซ้าย
เลี้ยวขวาแรก แล้วหยุด หยุดรอรถก่อน
ข้ามถนน แล้วเดินตรงไปเรื่อยๆ จนกว่าจะถึงสวนสาธารณะ
สวนไหน
สวนที่พ่อขอแม่แต่งงาน
เล่าให้หนูฟังหน่อย
พ่อเล่าตั้งหลายทีแล้ว
ก็เล่าอีกสิ
พ่อชอบหยุดเล่าตรงที่แม่ตอบตกลง จากนั้นพ่อก็เงียบกริบเลย
มารี เรากําลังเดินทาง แล้วเราก็ผ่านสวนนั้นไปแล้ว
มาลองกันว่าลูกจะเดินคนเดียวได้ไหม
ถ้าลูกอยู่คนเดียวในปารีส และมีข้อความสําคัญต้องมาบอกพ่อ
หาพ่อให้เจอ ต้องเดินยังไง
เลี้ยวขวาก่อน แล้วเดินตรงไปเรื่อยๆ
ไม่สิ ไม่ใช่
ต้องเลี้ยวซ้าย แล้วตรงไปเรื่อยๆ
หยุดรอรถก่อนจะข้ามถนน
หยุดก่อนจะข้ามถนน
ใช่แล้ว แล้วยังไงต่อ เดินตรงไปเรื่อยๆ
แล้วก็ตรงไปเรื่อยๆ
ตรงไปเรื่อยๆ จบหรือยังคะ
จบแล้ว แล้วเราจะทํายังไงกันต่อ
พ่อจะซื้อเครปให้หนูเป็นของขวัญวันเกิด
แน่นอน ไม่ใช่เครปธรรมดาด้วยนะ
แต่เป็นเครปช็อกโกแลต กับวิปครีม แล้วเราก็จะไป...
ไปพิพิธภัณฑ์
แล้วก็เดินตรงไปเรื่อยๆ เรื่อยๆ จนหนูมาถึงพิพิธภัณฑ์
ไชโย
เมื่อไปถึงที่หมาย ของขวัญวันเกิดปีนี้คือลูกจะได้สํารวจ
สิ่งมหัศจรรย์ทั้งหลายที่เก็บอยู่ในนั้น
- ฟังดูดีไหม - ดีค่ะ
เดี๋ยว พ่อเปลี่ยนของจัดแสดง จากที่เรามากันครั้งที่แล้ว
รู้ได้ยังไง
เมื่อก่อนห้องแรกที่เข้าไป จะมีกลิ่นทราย ตอนนี้มีกลิ่น...
ขนนก จะงอยปาก และกรงเล็บ ห้องนี้เต็มไปด้วยนก
นกเป็นๆ หรือเปล่าคะ
ไม่ใช่จ้ะ นกสตัฟฟ์ ตายมาหลายปีแล้ว
แต่เพราะพ่อรู้ว่าลูกจะมา
พ่อเลยตัดสินใจปลุกชีพให้พวกมันด้วยสิ่งนี้
พ่อคะ มันมีชีวิตด้วย
เกือบมีจ้ะ เสียงเพลงของพวกมันน่ะมีชีวิต
ทุกสิ่งในโลกนี้ มีเสียงของตัวเอง ลูกแค่ต้องตั้งใจฟัง
ฟังสิ
และหลังจากอิ่มเอมกับเสียงแล้ว
มาสนุกกับมือกันต่อ
ลูกเคยจับของชิ้นนี้มาก่อน จําได้ไหมว่ามันคืออะไร
ไหนว่าที่นี่ไม่ใช่โรงเรียนไง
อยู่ที่ไหนก็เรียนรู้ได้
- พ่อไม่ต้องเรียนนี่ - พ่อยิ่งต้องเรียนใหญ่เลย
มรกตใช่ไหมคะ
เก่งมาก
คืออย่างนี้นะมารี โลกนี้ก็ยังคงเป็นโลก
ต่อให้ลูกจะมองไม่เห็น
นิ้วของลูกจะเป็นดวงตาให้แทน
ลูกมีนิ้วสิบนิ้ว คนส่วนใหญ่มีตาแค่สองตาเอง
แปลว่าลูกโชคดีกว่าคนอื่น ถึงห้าเท่า เพราะห้าคูณสองได้...
สิบ
- ใช่ - ในนี้มีเพชรไหมคะ
มีสิ
รู้สึกว่ามันงามจัง
ลูกก็งดงาม
สุขสันต์วันเกิดจ้ะ มารี
นี่คือของมีค่าที่สุดในพิพิธภัณฑ์นี้หรือเปล่าคะ
ไม่ใช่
มีอัญมณีอีกชิ้นที่มีค่าสูงกว่าทุกชิ้นรวมกัน
มันมีชื่อว่าทะเลเพลิง
พ่อเอามาให้หน่อยได้ไหม
เขาไม่อนุญาต
ทําไมถึงไม่อนุญาตล่ะ
เพราะมันอยู่ในตู้นิรภัยแยกเฉพาะ ที่อีกด้านของห้องนิรภัย
อีกอย่าง นี่ถึงเวลามื้อเที่ยงแล้ว
ซึ่งก็แปลว่า แปลว่าอะไรรู้ใช่ไหม
จะได้กินเค้กนิดหน่อย
เค้กเยอะเลยล่ะ
ให้หนูไง
ทําไมถึงไม่อนุญาตให้หนูแตะทะเลเพลิงคะ
อยากไปกินที่ไหนดี มารี
พ่อคะ ทําไมล่ะ ถ้าไม่บอกหนูไม่ยอมกินนะ
มุ่งมั่นเอาเรื่องนะเรา ก็ได้
มันเป็นตํานานเพ้อเจ้อน่ะ มารี
ตํานานเล่าว่าอัญมณีที่ชื่อทะเลเพลิงนั้นต้องสาป
แค่นั้นแหละ
มีอย่างอื่นอีก หนูได้ยินจากน้ําเสียงของพ่อ
บอกมาเถอะค่ะ นะคะ
ตํานานนี้เล่ากันในสมัยที่ คนยังเชื่อเรื่องที่ไม่เป็นความจริง
เล่าว่าใครก็ตาม ที่แตะอัญมณีชิ้นนั้นจะต้องสาปไปด้วย
สาปไว้ยังไงคะ
สาปไว้ว่า ถ้าแตะต้องอัญมณี
ทุกคนที่เรารักจะพบเคราะห์กรรมเลวร้ายที่สุด
แต่ถ้าได้ครอบครองอัญมณีนั้น ตัวเราจะไม่มีวันตาย
เพราะอย่างนั้น เราจึงสรุปได้ทันที
จากเรื่องสองส่วนที่เป็นไปไม่ได้ทั้งคู่
ตํานานนั้นเป็นเรื่องเหลวไหล
พ่อเคยแตะทะเลเพลิงไหม
มาเถอะ มารี กินข้าวกัน
(แซงต์มาโล สิงหาคม ปี 1944)
ขนมปัง
สายวิทยุ
นี่
เปิดประตูเสียทีสิ เราจะได้หนีกัน
ไม่เหลืออะไรกินแล้ว
แกอยากให้เราตายตก ไปตามกันสินะ ไอ้นาซีชาติชั่ว!
สวัสดีค่ะ
วันนี้ที่นี่ไม่มีขนมปังนะ
ที่ไหนๆ ก็ไม่มีขนมปังแล้ว
มารี...
ฉันไม่รู้เลยว่าจะได้เจอเธออีกเมื่อไหร่
เมอซิเยอร์การง ฉันหิวมากเลยค่ะ พอจะมีขนมปังเหลือบ้างไหม
ไม่ต้องจ่ายหรอก
เหลือแค่เศษแข็งๆ ก้อนเดียว แต่รับไปเถอะ
- เอ้า - ขอบคุณค่ะ
แล้วก็มีคนได้ยินข้อความ ที่ออกอากาศวิทยุเมื่อคืนด้วย
มารี
ปู่เอเตียน
ปู่มาจริงๆ
ได้ยินเธอภาวนาให้เราได้แบ่งขนมปังกินกัน
แทบไม่เหลือขนมปัง แต่ปู่ก็มาแล้ว
- ฉลาดมากที่แอบบอกให้มาเจอที่ไหน - ปู่ไปอยู่ไหนมาคะ
ปู่ไปทํางานมา ปู่ทํางานสําคัญ
ให้พวกอเมริกันและอังกฤษ ที่กําลังจะมาปลดปล่อยพวกเรา
แต่เกรงว่าตอนนี้พวกเยอรมันกําลังจ้องปู่
ถ้าปู่กลับบ้าน คงจะทําให้เธอมีภัยอย่างมาก
ยังออกอากาศอยู่ใช่ไหม
แน่นอนสิคะ อ่านหนังสือเล่มที่พ่อให้ไว้
ดี อ่านหน้าที่ปู่บอกให้อ่านใช่ไหม
ใช่ค่ะ บทที่ 16
ป่านนี้คงรู้แล้วนะ เธอไม่ใช่แค่อ่านนิยายฌูล แวร์นเฉยๆ
เธอกําลังส่งสารเข้ารหัส ซึ่งจะช่วยให้เราชนะสงคราม
ทีนี้ ปู่อยากให้ข้ามไปอ่านบทที่ 20
อ่านแค่หน้าแรก แล้วข้ามไปบทที่ 21 อ่านแค่หน้าที่สอง
บทที่ 20 แล้วบทที่ 21 หน้าแรกกับหน้าที่สอง
รีบกลับบ้านไปดีกว่า
เขาพูดถูก อยู่ข้างนอกไม่ปลอดภัย
มีนายทหารเยอรมันที่คอยเสนออาหารและเงิน
แลกกับข้อมูล...
เรื่องของเธอ มารี
- ฉันรึ - เขาอยากรู้เรื่องของเธอไปทําไม
ผมไม่รู้ ไม่มีใครรู้
แต่เท่าที่ผ่านมายังไม่มีใครปริปาก
เอาละ กลับถึงบ้านเมื่อไหร่ ลงกลอนประตูให้หมดนะ
- ได้ค่ะ - คืนนี้จะมีการทิ้งระเบิดอีก
ทําอะไรน่ะ พลทหาร
โจรลักขโมยซากจะถูกยิงเป้า
ผมสิบโทแวร์เนอร์ เฟนนิช ครับผม
ผมอยู่หน่วยสอดแนมวิทยุแวร์มัคท์
หน่วยของผมถูกส่งมาที่แซงต์มาโล เพื่อตรวจหาการออกอากาศวิทยุเถื่อน
เมื่อคืน เครื่องรับสัญญาณวิทยุเสียหาย ต้องหาสายวิทยุไปซ่อมจึงจะทําภารกิจต่อได้
คุณอ่อนแอมาก
เห็นใบปลิวนี่ไหม
เมื่อคืน พวกอเมริกันโปรยใบปลิวภาษาฝรั่งเศส
บอกให้ทุกคนออกจากแซงต์มาโล
เข้าใจแล้วครับ
ไปบอกหน่วยของคุณว่าจะไม่มีใครไปไหน และไม่อนุญาตให้หนีไปไหนทั้งนั้น
เราจะปักหลักที่แซงต์มาโลจนกระทั่งคนสุดท้าย
หน่วยของผมตายกันหมดแล้วครับ
ผมคือคนสุดท้าย
ที่พักของคุณอยู่ที่ไหน
โรงแรมผึ้ง
จัตุรัสกงกอร์ด
งานของคุณสําคัญมาก
ผมจะช่วยเท่าที่ช่วยได้
ดูไว้นะทุกคน แวร์เนอร์สร้างเครื่องวิทยุเอง
จากเศษวัสดุที่คนทิ้ง
บ่อยครั้งคนเราก็ทิ้งของที่ไร้ประโยชน์ต่อตัวเอง
แต่มันกลับมีค่าในสายตาของคนอื่น
เหมือนที่แวร์เนอร์ และพวกเธอทุกคนมีค่าในสายตาของฉัน
(สถานเด็กกําพร้าวิคตอเรียสตราสเซอ เมืองเอสเซน เยอรมนี ปี 1934)
ไม่มีใครสอนเขาเลย
แวร์เนอร์ผสมผสานอัจฉริยภาพ กับความมุ่งมั่นและความรู้จากตําราต่างๆ
ถ้าเครื่องใช้การได้ ถือเป็นปาฏิหาริย์ย่อมๆ ได้เลย
พร้อมหรือยัง แวร์เนอร์
หวังว่าครับ เฟราอิเลนา
งั้นเปิดเลยจ้ะ
อันที่จริง แสงเรืองสว่างจากการเผาถ่านหินนั้น...
เด็กผู้หญิงเข้ามาไม่ได้
เงียบน่า ฉันเป็นน้องพี่นะ ทีนี้เจออะไรอีก
เจอโลกทั้งใบเลย ยุตตา
เวียนนา 65 เดรสเดน 88 ลอนดอน 100
แต่เวลาดึกๆ จะเจอรายการนี้จากฝรั่งเศส
คลื่นสั้น 13.10
อาจารย์คนนี้เก่งที่สุดเลย
เขาพูดเรื่องน่าทึ่งที่สุด
สมองมนุษย์ถูกขังไว้ในความมืดมิด
นี่เขาห้ามนะ
ถ้านั่งฟัง จะได้ความรู้
สมองเราลอยอยู่ในของเหลวใส ในกะโหลก ไม่เคยอยู่ในแสงสว่าง
แต่แม้จะอยู่ในความมืด โลกที่สมองสร้างขึ้นนั้นกลับเต็มไปด้วยแสง
ปริ่มด้วยสีสันและการเคลื่อนไหว
นั่นอาจเป็นวัตถุที่สลับซับซ้อนที่สุด
กล้ามเนื้อเปียกๆ หนักหนึ่งกิโลกรัม แต่ในนั้นมีทั้งจักรวาลหมุนวนไป
เด็กๆ แต่สมองของเรา ซึ่งอยู่โดยปราศจากแสงแม้เศษเสี้ยว
จะสร้างโลกซึ่งเปี่ยมด้วย แสงสว่างให้เราได้หรือไม่
ดึกมากแล้วนะ มารี
เขาชอบออกอากาศแค่ตอนดึกๆ นี่นา
ใครกัน
อาจารย์ที่อธิบายเรื่องความมืดกับความสว่าง
น่าสนใจมากนะ แต่นี่ดึกแล้ว พรุ่งนี้หนูต้องไปโรงเรียน
- เพราะงั้นต้องนอนแล้ว - ได้ค่ะ
ราตรีสวัสดิ์จ้ะ ลูกรัก
เขาบอกว่าแสงที่สําคัญที่สุด คือแสงซึ่งเราไม่อาจเห็นได้ด้วยตา
หมายความว่ายังไง
ก็ถ้าพ่อไม่มาขัด หนูคงฟังจนรู้แล้ว
ถ้าเขาอธิบายต่อ
พรุ่งนี้เช้าลูกมาอธิบายให้พ่อฟังนะ
ให้อีกสิบนาที
แสงทั้งจักรวาลจํานวนสิบล้านล้านแหล่ง เป็นแสงซึ่งดวงตาเรามองเห็นได้
และกระทั่งท่ามกลางความมืดสนิท ภายในใจเรานั้นยังมีแสง
อาจารย์คะ ภายในใจฉันยังมีแสง
ทุกท่านคะ
ก่อนเริ่มรายการวันนี้ ฉันมีเรื่องอยากจะพูด
เรื่องที่มาจากหัวใจฉันเอง
เมื่อหลายปีก่อน
มีอาจารย์คนเก่งท่านหนึ่ง คอยออกอากาศรายการเปี่ยมปัญญา
ให้กับเด็กๆ ฟังในคลื่นความถี่นี้
เขาพูดให้เด็กๆ ทั่วทั้งทวีปยุโรปฟัง
ทุกครั้งที่ออกอากาศ เขาจะเปิดเพลงอยู่เพลงหนึ่งเสมอ
เพลงนี้
ในช่วงเวลาแห่งความมืดมนอนธการ
ในยุคที่มีแต่ตาแก่เพ้อเจ้อไร้เหตุผล สั่งบุกยึดเมืองต่างๆ
เล่นขโมยเมืองเหมือนเด็กอันธพาลขโมยของเล่น
ฉันอยากระลึกถึงสิ่งที่อาจารย์ท่านนั้นเคยพูดไว้
และนํามาเล่าสู่กันฟัง
เพราะท่านพูดถึงแสงสว่างอยู่เสมอ
ฉันอาจพูดได้ไม่เก่ง เท่าอาจารย์ แต่ฉันจะพยายาม
เขาบอกว่าแสงซึ่งสว่างวาบยามเผาถ่านหิน
หรือถ่านไม้ หรือถ่านเลนร่วน...
เขาว่าแสงที่ได้จากถ่านเหล่านั้น...
ที่จริงคือแสงอาทิตย์
ประเด็นสําคัญคือ แสงสว่างจะคงอยู่ตลอดไป
อยู่ได้เป็นพันล้านปีหากเก็บไว้ในถ่านหิน
แต่ความมืดนั้น อาจารย์บอกไว้ว่า
ความมืดไม่สามารถดํารงอยู่ได้แม้แต่วินาทีเดียว
ทันทีที่เราจุดไฟสว่างขึ้น
ฉันอยากบอกเพียงแค่นั้น
ใต้ทะเลสองหมื่นโยชน์ โดยฌูล แวร์น
สิบโทเฟนนิช!
ขึ้นมาเดี๋ยวนี้!
ให้ไว!
ไปซุ่มทําอะไรอยู่ข้างล่าง
ตรงนั้นเป็นจุดหลบระเบิดที่ดีที่สุดครับผม
จากนี้ไปต้องทํางานข้างบนนี้ ในที่สว่าง
ให้เราเห็นได้ชัดๆ
ครับผม
เรายืนยันได้แล้วว่า การทิ้งระเบิดที่แซงต์มาโลเมื่อวานนี้...
ไม่ใช่การทิ้งสุ่ม
แต่เป็นการเล็งเป้าหมายเฉพาะ
พวกมันทิ้งระเบิดลงพิกัดของเราอย่างแม่นยํา
ต้องมีคนคอยให้ข้อมูลพวกนั้นแน่
คุณตรวจจับพบการออกอากาศวิทยุ จากในกําแพงเมืองนี้ไหม
ไม่พบครับ
ต่อให้เป็นข้อความที่เหมือน ไม่มีพิษมีภัยก็อาจมีข้อมูลที่เข้ารหัสไว้
ครับผม ผมได้ฝึกการถอดรหัสมาเช่นกัน
จบเป็นที่หนึ่งของรุ่น
จากสถาบันรัฐศาสตร์แห่งชาติที่เบอร์ลิน
และสถาบันที่เบอร์ลินนั้น เป็นสถาบันที่ดีที่สุดในเยอรมนี
ใช่ นายจ่าชมิดท์ก็เรียนมาจากสถาบันที่เบอร์ลิน
เป็นที่หนึ่งของรุ่นปี 1942 ใช่ไหม
ชมิดท์เพิ่งมาจากปารีส
คุณบอกว่าทั้งหน่วยตายหมดแล้ว
จากนี้ ชมิดท์จะอยู่เป็นเพื่อนและช่วยคุณทํางาน
หากใครมีอุปกรณ์ออกอากาศวิทยุในครอบครอง
ภายในกําแพงเมืองแซงต์มาโล ถือเป็นความผิดขั้นประหาร
ครับผม
และจากนี้ ไม่ต้องพึ่งสายวิทยุเก่าๆ แล้ว
ครับผม ขอบคุณครับ
ไฮล์ ฮิตเลอร์
ดื่มอะไรหน่อยไหม
ไม่อยากชนะสงครามหรือไง
ได้ยินผู้กองแล้วนี่
เราต้องหาตัวคนที่ส่งสัญญาณพิกัดให้ฝ่ายศัตรู
เฮ้ย เฟนนิช ฉันยศสูงกว่าแก แกไม่ได้รับอนุญาตให้ดื่มระหว่างปฏิบัติหน้าที่
ได้ยินไหม
เล่าเรื่องสมัยเรียนที่สถาบันให้ฟังหน่อย
"เราเป็นเพื่อนกันได้"
"หวังว่าเร็วๆ นี้เราจะ..."
เตรียมตัวรับวันชื่นคืนสุขข้างหน้าสินะ
ฉันเคยทําอาชีพเก็บและจัดดอกไม้
หวังว่าสักวันจะได้กลับไปทําอาชีพเดิม
แต่ตอนนี้ งานฉันคือการต้อนรับ คนทุกเชื้อชาติและวัฒนธรรม
ราคาสิบฟรังก์ค่ะ
ไม่ ผมไม่ได้มาเพราะเรื่องนั้น
ผมไม่สนใจเรื่องเพศสัมพันธ์แล้ว
ผมต้องกินยาขนานแรงเพื่อรักษาอาการป่วยหนัก
อันที่จริง เมื่อเสียความต้องการทางเพศไป
กลับรู้สึกเหมือนถูกปลดปล่อยจากความบ้าคลั่ง
นั่งสิ
นั่งก่อน
คุณอาจได้ยินข่าวลือมาบ้าง ว่ามีนายทหารเยอรมันคนหนึ่ง
มาที่แซงต์มาโลเพื่อตามหาเด็กผู้หญิงคนหนึ่ง
แต่ในเมื่อตอนนี้ผลลัพธ์ ของสงครามจะออกหัวหรือก้อยยังไม่รู้
ผมจึงเจออุปสรรค กับการหว่านล้อมให้คนบอกข้อมูล
คนไม่สงสัยกับผลแพ้ชนะแล้ว
ภายในชั่วโมงนี้พวกอเมริกันก็จะทิ้งระเบิดอีก
ดูจากคนในเมืองที่ขันแข็งปกป้องเด็กคนนี้
ผมเริ่มสังหรณ์ว่า ครอบครัวของเธอจะเกี่ยวข้องกับฝ่ายต่อต้าน
ทั้งพ่อ และปู่ที่ชื่อเอเตียน
เป็นสายลับอะไรสักอย่าง...
ฉันตื่น ฉันทํางาน แล้วฉันก็นอน
ตอนนี้คนกลัวฝ่ายต่อต้านมากกว่าจะกลัวผมเสียอีก
พวกเขาถึงได้ไม่ยอมบอกอะไรเลย
ผมจึงตัดสินใจมาถามกับคนที่
มีการแลกเปลี่ยนทางการเงินอย่างตรงไปตรงมา
ไม่ปะปนกับความคิดทางศีลธรรม
เด็กสาวคนนี้ชื่อมารี-ลอร์ เลอบลองก์
เป็นเด็กตาบอด ผมอยากได้ที่อยู่
สภาพร่างกายของผมไม่ได้เหมาะกับงานนี้
ผมไม่แนะนําให้ดื่มไวน์โบโฌเลกับมอร์ฟีน
แต่บังเอิญผมรีบ
ขอทิ้งท้ายฝากถึงคุณพ่อนะคะ
พ่อคะ หนูนึกภาพพ่อ อยู่ที่ไหนสักแห่ง มีแต่เสียงของลูกเป็นเพื่อน
หนูไม่อาจทิ้งให้พ่ออยู่ลําพังได้
หนูสัญญาไว้ว่าจะพูดกับพ่อตลอดไป
หนูจะทํา
หนูจะพูดกับพ่อ ทําให้พ่อยังมีความหวัง
เจออะไรบ้างไหม
ไม่เจอ
ตาฉันแล้ว แกไปนอนบ้าง
ฉันไม่ค่อยนอนหรอก ไม่นอนแต่ไหนแต่ไร ฉันเข้ากะแทนก็ได้
บอกว่าถึงตาฉัน
ฉันไม่สนว่าแกจะนอนหรือไม่นอน
ปัดโธ่ แบบนี้สิถึงไม่ได้ยินอะไรเลย สายไฟมันหลวม ให้ตาย
ใช่ แต่บอกให้นะ ฉันทําเพื่อตรวจสอบนาย
จะดูว่าจริงๆ นายใช้เครื่องรับวิทยุเป็นรึเปล่า
พูดอะไรกันแน่
ฉันจําไม่ได้ว่านายเรียนที่สถาบันแห่งชาติด้วย
นายบอกผู้กองว่าจบจากชั้นปี 1942
ฉันจําได้ว่าใครจบที่หนึ่งของรุ่น ปี 1942 และคนคนนั้นไม่ใช่นาย
ฉันแค่ไม่ได้จบเป็นที่หนึ่งของรุ่น
แต่ฉันจํานายไม่ได้เลย
นายเรียนอยู่นานแค่ไหน
สถาบันแห่งชาติเป็นโรงเรียนชั้นสูง นักเรียนที่เข้าไป ร้อยละ 63 เรียนไม่จบ
ฉันพอจะเดาเรื่องนายได้นะ ชมิดท์
นายเป็นหนึ่งในร้อยละ 63 นั่น
ในสถานการณ์โกลาหลแบบนี้ เอกสารไหม้หมด
พวกเรียนไม่จบหลายคน กุเรื่องพูดทุกอย่างที่เจ้านายอยากได้ยิน
มองหน้าฉันสิ ไอ้หกสิบสาม
จําเป็น ไม่งั้นถูกส่งไปแนวรบตะวันออก
ฉันต้องฝึกทั้งหนาวๆ
โดนอัด วิ่งจนเกือบตายคาโรงเรียนนรกนั่น
แล้วก็คู่ควรที่จะได้เรียนจบมา
ฉันยังติดต่อกับครูใหญ่อยู่
แค่เขายืนยันคําเดียว...
นายได้ไปแนวรบตะวันออกแน่
ทีนี้ เราสองคน
จะดื่มชแนปส์กันคนละแก้ว แด่ท่านผู้นํา
จากนั้นเราจะนั่งคุยแบบคนเท่าเทียมกัน
ฉันไม่ดื่ม
ดื่ม นายต้องดื่ม
แด่ท่านผู้นํา
และความจริง
ขอบคุณที่รับฟังค่ะ
คืนนี้ขอจบรายการเพียงเท่านี้
คนดื่มของแบบนี้ฉลองกันเหรอ ตายห่า
ที่จริงนายเรียนในสถาบันอยู่นานแค่ไหน
สองอาทิตย์
ล่าหมูป่าได้สองรอบ
ฉันเป็นหมูที่โดนล่าทั้งสองรอบ
นายรู้จักครูใหญ่บาสเตียนเหรอ
จํากฎของเขาได้
ใครฝึกบุกระดมพลแล้วเข้าเป็นที่โหล่
ต้องเป็นหมูที่ได้ออกตัวสิบวินาทีก่อนถูกล่า
อย่างฉัน สิบวินาทีก็ยังไม่พอ
ฉันโดนจับได้ทั้งสองรอบ
ถ้าไม่ตายอย่างสิงห์ ให้ถือว่าสูญเปล่าเหมือนเสียนมหนึ่งแก้ว
สถาบันเขาสอนอย่างนั้นไม่ใช่เหรอ
พ่อไม่ยอมพูดกับฉันอีกเลยตั้งแต่โดนคัดออก
ฉันคือนมในแก้วที่สูญเปล่า
แต่ฉันไม่ได้โง่
ฉันมีความลับ
นายก็มีความลับ
เมื่อกี้ตอนเปิดวิทยุ มีคนกําลังออกอากาศ
เขาเป็นใคร
หน้าปัดบนเครื่องชี้ไปที่คลื่นสั้น 13.10
มันคลื่นอะไร
เป็นคลื่นที่ฉันฟังมาตั้งแต่ยังเด็ก
จะมีอาจารย์คนหนึ่ง คอยสอนข้อเท็จจริงให้ฟัง
ข้อเท็จจริงที่คนอื่นๆ พูดแต่ในเชิงความเห็น
เขาเคยบอกว่า "ลืมตามองให้ทั่ว
เท่าที่ตามองเห็น ก่อนใจจะปิดไปตลอดกาล"
ฉันก็พยายามทําอย่างนั้น
แต่เรื่องที่เห็นมาส่วนใหญ่ ฉันอยากจะลืมๆ มันไปมากกว่า
ตั้งแต่มาเป็นเจ้าหน้าที่วิทยุ
ฉันพบคนออกอากาศตามคลื่น เป็นร้อยๆ พบเครื่องรับวิทยุได้ทั้งหมด
ฉันเห็นหน่วยเอสเอสยิง...
ยิงศัตรูของไรช์ที่ใช้คลื่นวิทยุเหล่านั้น
ใช่
ดังที่ได้รับการฝึกมา
แต่เวลาที่อยู่คนเดียว...
ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน...
ฉันจะฟังคลื่นสั้น 13.10
เมื่อก่อนมีแต่ความเงียบ จนมาถึงแซงต์มาโล
แล้วก็ได้ฟังเด็กสาวคนหนึ่งนั่งอ่านหนังสือ
สาวที่ไหน
ฉันไม่รู้
อาจจะเป็นลูกสาวของอาจารย์คนนั้น
หรืออาจเป็นคนอื่นที่เคยฟังคําของเขาเหมือนฉัน
คนรุ่นเราสักคนที่คิดว่า
ถ้าเปิดคลื่น
แล้วคุยกันด้วยเหตุผลกับสามัญสํานึก
ถกเถียงกันด้วยความรู้อย่างที่อาจารย์คนนั้นเคยทํา
ไอ้ความบ้าคลั่งของสงครามชายแก่นี้ อาจจะสิ้นสุดลงได้เสียที
ไม่ว่าเธอจะเป็นใคร เธอ...
เธอเป็นคนใช้ได้
ฉันคิดว่าเขาทิ้งคลื่นนี้ไว้กับคนที่ดีแล้ว
งั้น...
ฉันรู้ความลับของนายแล้ว
แต่ฉันไว้ใจให้นายรู้ความลับฉันไม่ได้
ฉันไปตะวันออกไม่ได้
นี่คือสงคราม
เพิ่มอีกศพจาก 50 ล้านศพ
- ขอโทษ แวร์เนอร์... - นายจะตามหาผู้หญิงคนนั้นไหม
ฉันจะทําตามหน้าที่
อย่างที่เขาว่าไว้...
ถ้าไม่ตายอย่างสิงห์ ให้ถือว่าสูญเปล่าเหมือนเสียนมหนึ่งแก้ว
ขอร้อง ไว้ชีวิตฉันเถอะ
ฉันจะไว้ชีวิตคลื่นสั้น 13.10
ขอร้อง...
สวัสดี มารี
ฉันหาที่อยู่บ้านเธอไม่ได้
แต่มีคนบอกว่าเธอกับพ่อเคยมาที่นี่
ดูน่าจะหิวนะ
แต่ก็นั่นแหละ ทุกคนในแซงต์มาโลตอนนี้ก็หิวทั้งนั้น
ฉันขอโทษจริงๆ ค่ะ ต้องไปแล้ว คุณปู่รออยู่
ขอร้อง ปล่อยเถอะ!
คุณเป็นใคร
คนที่ไม่อยากทําร้ายเธอเลย
หากเธอมอบของที่ฉันต้องการให้
คุณต้องการอะไร
สงครามนี้ ไอ้ความบ้าคลั่ง ชีวิตคนที่เสียไป
ทุกอย่างไร้ความหมายต่อฉัน
ฉันแค่อยากมีชีวิตต่อไป
และเชื่อว่าเธอจะช่วยฉันได้
ฉันจะช่วยได้ยังไง
พ่อของเธอเคยทํางานที่พิพิธภัณฑ์ในปารีสใช่ไหม
เขาเคยดูแลอัญมณีมีค่าจํานวนมาก
มีอัญมณีพิเศษอยู่ชิ้นหนึ่ง
มีตาดูออกก็เป็นเรื่องดีนะ
ฉันเห็นเลยว่าเธอรู้ฉันพูดถึงอะไร
มันชื่อว่าทะเลเพลิง
ตํานานเล่าว่ามันรักษาโรคได้ทุกชนิด
และใครก็ตามที่ครอบครองมันจะมีชีวิตนิรันดร์
พ่อเคยเล่าตํานานนั้นให้ฟัง
แต่มันเป็นแค่เรื่องเล่า มีแต่คนโง่เท่านั้นถึงจะเชื่อ
แหม...
แต่เจ้าโง่คนนี้กําลังหยิบ ปืนวอลเธอร์พีพีเคประจําตัวออกมาจากสายรัด
ตอนนี้ฉันกําลังเล็งปืนไปที่หัวของเธอ
เธอกับพ่อหนีออกจากปารีสเมื่อเกิดสงคราม
เขานําอัญมณีติดตัวออกมาไม่น้อย เพื่อรักษาให้พ้นมือนาซี
ฉันไม่สนเพชรหรือไพลินใดๆ
ฉันสนใจแต่ทะเลเพลิงเท่านั้น
ซึ่งฉันเชื่อว่าเขาทิ้งมันไว้กับเธอ
มารี-ลอร์ บอกฉันมาว่ามันอยู่ที่ไหน
มีเวลาสิบวินาที
- ฉันไม่... - สิบ
เก้า
แปด
เจ็ด
พูดมาสิ มารี!
คุณพ่อแค่เล่าเรื่องอัญมณี
- หก - คิดเหรอว่ามันจะอยู่ที่นี่
- ห้า - ฉันไม่รู้ว่ามันอยู่ไหน ไม่รู้จริงๆ
สี่
แสงที่สําคัญที่สุด...
- สาม - ฉันไม่รู้ว่ามันอยู่ไหน...
- สอง - ฉันไม่รู้!
คือแสงซึ่งเราไม่อาจเห็นได้ด้วยตา
คําบรรยายโดย ศันสนีย์ โอบอ้อม