Aurkitu zaitut azkenik!
Marie?
Ez dago ihes egiterik.
Badakit hemen zaudela, Marie.
Ez dago ihesbiderik.
Ahula eta motela naiz, baina nire beharra handia da.
Banator, Marie.
Ziur aski atea blokeatu duzu.
Bizkorra zara, gero.
Baina honek amaitu egin behar du.
Pistola daramat, Marie.
Granada bat ere badut.
Ez da beharrezkoa izango
indar gehiago xahutzea,
ezta lehergailuak erabiltzea ere,
nire galdera erraza erantzuten baduzu.
Estatubatuarrak hiriko harresian daude.
Ez dago jolasetarako astirik.
Itsasoko Sugarra non dagoen esan behar didazu!
Etienne, beldur naiz.
Etxera itzuli behar duzu.
Itzuli etxera, mesedez.
Irakasle...
Ondo zaude?
Ez.
Ez, irakaslea ez dago ondo.
Leku egokia da honetarako.
Zertarako?
Hona irakaslearengandik ikasiko duzun azken ikasgaia.
Zure arima gorputza uzten ari denean,
jakin egiten da.
Zure bizitza osoa une labur batzuetan ikus dezakezu.
LAU HILABETE LEHENAGO
Hau Londres da Frantziako herriari deika,
oso mezu pertsonal batekin:
udazkeneko biolinen negar zotin luzeak.
Berriro esango dut:
udazkeneko biolinen negar zotin luzeak.
Eskerrik asko.
Madame Manec, pilula hartu behar duzu.
Hartu dut, laztana. Entzun egin didazu.
Ez, potoa altxatzen eta astintzen entzun dizut,
baina ez duzu pilula hartu.
Badakit, nekagarria naiz.
Ez, izugarria zara.
Baina pilula hauek zaldientzat eginak daude, benetan.
Hartzen ez badituzu, zure bihotzak amore emango du.
Nork egingo dit zopa zoragarri hau, orduan?
Hortxe. Orain, jan dezakezu.
Zeruan Jainkoa aurrez aurre ikusiko dugula uste duzu, madame Manec?
Baliteke.
Eta itsua bazara?
Nire ustez,
Jainkoak zerbait ikustea nahi badu,
orduan, ikusiko dugu.
Etienne? Zer gertatu da?
BBCk, Londresetik, "Udazkeneko abestia" irakurri berri du.
Lehen hiru lerroak, hain zuzen.
"Udazkeneko abestia"?
Paul Verlaineren olerkia adostutako seinalea da.
Badatoz estatubatuarrak. Badatoz britaniarrak.
Lan asko dugu egiteko.
Ez kezkatu, Etienne. Egin beharrekoa egingo dut.
Portua, ontziolak, errepideak...
Nik zainduko ditut.
Sophie, medikuak atsedena gomendatu dizu.
Zure antsietatea arriskutsua izan liteke.
Nola egin dezakezu egin beharrekoa?
- Medikuari kasurik ez eginez. - Lana badago, nik egingo dut.
Ez, Marie. Nola ikus ditzakezu sartzen eta irteten diren ontziak?
Mariek mezuak jaso ditzake.
Eta zuk?
Zer egingo duzu?
Etienne.
Ez duzu bizirik egon nahi hil aurretik?
- Marie... - Bai.
Zopa amaitutakoan, aitak egindako maketara joan
eta kale guztiak ikasi behar dituzu, bereziki elizara eta okindegira doazenak.
Datozen egunetan, oso lanpetuta egongo zara.
Galdetu berriro.
Zer?
Behin esan nizun, zuk eskatzen bazenidan,
orduan, egunen batean, zurekin aterako nintzela.
Galdetu iezadazu berriro, mesedez.
Osaba Etienne,
mundu honetan barrena jarraituko didazu?
Bai.
Bai, jarraituko dizut.
Madame Manec!
Madame Manec, kanpora goaz.
Bagoazela esan duzu?
Gutaz ari da,
paseo bat ematera goazelako.
Arraroa iruditzen zaizu?
Primeran.
Zure txapela, Etienne. Ez zinen inoiz txapela gabe irteten.
Hemen dago oraindik.
Zer itxura du?
Nire anaia gaztearen itxura du.
Aitak esan zidan tigre bat izan zinela behin.
Tigre bat.
Bai, tigre bat izan nintzen behin.
Laster, tigre bihurtuko zara berriro.
Tigrea izango zara berriro.
Eskerrik asko.
Jainkoarren.
Bai, ni naiz, Etienne. Etiennetik geratzen dena.
Hemendik aurrera, nik jasoko dut ogia.
Orain badakit irabaziko dugula.
Errea ez da jateko.
Ongi etorri, jauna.
Sophie? Itzuli gara.
Errea da.
Ondo zaude?
Ez da ondo egoteko edo ez egoteko unea.
Hamasei talde.
Aupa.
Gose zaude?
Bai, eskerrik asko.
- Ekarri nire makila. - Nora zoaz?
- Asko dugu egiteko. - Asko!
Rotterdametik etorri berria, bandera holandarduna.
Merkataritza-ontzia, Batista May izenekoa.
Hormigoia darama, errefortzuak, suposatzen dut.
Zein da erregistro-zenbakia?
R-D-1-1-2-3.
Botak. Metalezko puntak.
Harrapakinik?
Oraindik ez.
Zer da hori?
Zer da?
Nire etxeko lanak dira.
Itsua naizenez, braillez idatzita dago.
Zer dio paper zati honek?
Irakurri.
"Nemo kapitainak hitz-jario liluragarriz hitz egiten zuen.
Bere begien suak eta bere keinuen grinak eraldatu egiten zuten.
Aita batek seme bat maite duen bezala maite zuen bere ontzia".
Liburu batekoa da. Hogei mila legoako bidaia itsaspetik.
Eskolan irakurtzen ari gara, eta frantses baten lana ere bada.
Zorte on arrantzarekin.
Eskerrik asko.
Batzuetan izutu egiten nauzu oso ona zarelako honetan, Marie.
Hala balitz, nire arrebarekin ezkondu beharko lukete.
Kea?
Kaka.
Sophie?
Sophie, non zaude?
Sophie!
Ez, Sophie.
Ez, ez, ez.
- Etienne? - Hemen!
Zer gertatu da?
Bere bihotza izan da.
Nik bere lekua hartu arte itxaron du.
Inoiz ez du amore eman nirekin, ezta nik amore eman nuenean ere.
Hasi zenuena amaituko dugu.
Zure lana amaituko dugu. Hitzematen dizut.
Amaituko dugu.
Sophie...
Etienne, madame Manec-ek hasi zuena amaitu nahian nago,
baina ezin dut zu gabe egin.
Nirekin behar zaitut, mesedez.
Nahikoa da, Marie!
Azkenik...
aurkitu zaitut.
Gaur.
Une honetan.
Hemen amaitzen da guztia.
Alemaniarrak etsita daude.
Marie ez dago salbu.
Zoaz beregana eta babestu ezazu estatubatuarrak etortzen diren arte.
Hala egingo dut.
Marie ikusten duzunean,
esaiozu tigre bat zoriontsuagoa dela hilda kaiola batean baino.
Mariek askatu egin nau.
Emazkiozu eskerrak nire partez.
Ongi da.
Mutil ona zara, Werner Pfennig.
Mutil ona zara.
Ez zaitzala gerrak apurtu.
Babestu ezazu.
Hitzematen dizut.
Entzuten badidazu, zure indarra behar dut, aita.
Zure aitari hitz egiten diozu?
Zer gertatu zaion jakin nahi duzu?
Nik kontatuko dizut.
Hemen utzi zintuenean,
Parisera joan zen Gestapoa despistatzeko asmoz.
Zoritxarrez zure aitarentzat, Gestapok beste plan batzuk zituen.
Ez utzi ibiltzeari.
Ez izan zalantzarik.
Monsieur LeBlanc, ez zara oso ona lan honetan.
Eta orain, iskanbilarik egin gabe...
nirekin etorriko zara.
Bai, irribarre egiten duzu zure lagun zaharrak direlako.
Behin sarraila guztietako giltzen zaindaria izan zinen.
Baina orain, giltza bakarra behar duzu.
Har dezakezu.
Zurea da, beraz, hartu.
Hartu, ireki atea eta zoaz.
Zoaz nahi duzun lekura.
Zoaz jatetxe garesti batera,
eros ezazu ardo botila bat,
arnastu bizi apur bat.
Nahiago dut ardo merkea mahai xume batean.
Eta edonon arnas daiteke bizi apur bat.
Zure ausardiak ez nau kezkatzen.
Gerra garaian, ausardia...
zuhaitz baten hostoak bezalakoa da: ugaria eta alferrekoa, alegia.
Haizeak eramaten du.
Ez didazu axola.
Ez dit axola bizi edo hiltzen bazara.
Goi mailako ofiziala zara. Zer nahi duzu?
Maila handieneko ofiziala naiz kide bakarreko unitate batean.
Europako harribitxi guztiak bildu eta Reich-ari entregatzen dizkiot.
Ona naiz nire lanean.
Erabateko arrakasta izan dut...
salbuespen batekin.
Diamante jakin baten bila nabil.
Hitlerren bilduma pribaturako da?
Edo agian zuretzat da.
Gaixo zaude.
Gaixoaren usaina duzu.
Horrela izango da gaurko arratsaldea.
- Hemendik iluntzera arte... - Zure aginduak betetzeari utziko diozu,
eta harribitxi eder hori zuretzat gordetzen saiatuko zara, ezta?
Non dagoen esaten ez badidazu,
tiro egingo dizut.
Begitartea zulatuko dizut, hemen, gela honetan, ilundu baino lehen.
Hilda nago jada. Ezin duzu hildako bat mehatxatu.
Uste duzu ez didazula ezer esan, baina, egia esan, asko esan didazu
denbora gutxian.
Zutaz egin dudan ikerketan, oso gizon arrazionala zarela jakin dut.
Ez duzu txorakerietan sinesten, diamante madarikatuetan bezala, adibidez.
Harribitxi jakin honen jabe izateak
zure alaba iluntasunera kondenatu bazuen ere.
Gizon arrazional gisa...
ez dut uste harri soil batengatik bizia emango zenukeenik.
Zure alabarengatik bizia emango zenuke, ordea.
Horrek esan nahi du diamantea zure alabarekin dagoela.
Neska topatuz gero, harribitxia topatuko dut.
Horrelako geletan, ni bezalakoek bakarrik entzun ditzaketen kanpai isilak daude.
Bat entzun berri dut.
Bai, denak du bere ahotsa. Entzun baino ez da egin behar.
Itsasoko Sugarrak hilezkortasuna emango dizula uste duzu?
Sentitzen dut.
Heriotza zure bila etorriko da.
Baina norbait maite duzunean...
Maitasun horrek heriotza gainditzen du.
Horregatik, nire alaba argitan bizi da, ez iluntasunean.
Harribitxiak aztertzeko erabiltzen ditudan tresnak dira hauek.
Denborarekin, ikasi dut...
erabilgarriak direla honelako kasuetarako.
Hiru ordu pasatxo dituzu
helbide bat emateko.
Horrelako egoera askotan, ikasi dut
indartsuagoa dela mina leialtasuna eta abertzaletasuna baino.
Baina gaur arratsaldeko galdera da...
indartsuagoa al da mina maitasuna baino?
Hori izan zen galdera.
Indartsuagoa al da mina maitasuna baino?
Erantzuna jakin nahi duzu?
Erantzuna ezezkoa da.
Ez zuen ezer esan.
Hiru orduz torturatu nuen eta, hala ere, ez zuen ezertxo ere esan.
Ez zidan helbide bat eman nahi izan.
Ez zintuen entregatu nahi izan.
Eta, hortaz...
Ez...
Hori da, Marie, zure aita hilda dago.
Neuk hil nuen.
Aita, ez zara joango...
ni joaten naizen arte.
Marie, zure egoera ulertzen duzu?
Ate hau behera bota dezaket...
- Ez naiz joango... - ...edozein unetan.
bera joan arte.
Bakean utziko zaitut diamantea non ezkutatu zuen esanez gero.
Ez nago bakarrik.
Granada bat izan dezakezu, baina pistola daramana ni naiz.
Nor izango litzateke itsu bati pistola bat emateko bezain ergela?
Osaba Etiennek bat eman eta erabiltzen irakatsi zidan.
Ate horretatik sartzen bazara,
tiro egingo dizut nire osaba Etiennek erakutsi zidan bezala.
Gauzak korapilatzen ditu zure osabaren errebolberra izateak.
Apur bat baino ez.
- Zer esan duzu? - Esan dut...
Pistola bat duzun arren, Marie, ikusmenik gabe jarraitzen duzu.
Eta, laster,
ez duzu entzumenik ere izango.
Hamarretik zerora kontatuko dut.
Granada aktibatuko duen kableari tira egingo diot gero.
Lehergaia metrailaz beteta dagoenez,
urruntzea gomendatzen dizut!
Atea lehertu ondoren, bizirik zaudela ziurtatu nahi dut.
Baina leherketak gortuko zaitu.
Eta, 30 segundoz, ez duzu ezer entzungo.
Orduan, gelan sartu
eta usaimena baino ez duen neska zorabiatu batekin arriskatuko naiz.
Hau duzu azken aukera. Aitortu behingoz!
Werner!
Ez gara gaur hilko.
Banoa, Marie.
Hamar.
Gorra geratu arren, entzuten jarraituko zaitut.
Bederatzi.
Zortzi.
Zazpi.
Sei.
Bost.
Lau!
Hiru!
Bi.
Bat.
Marie, ondo zaude?
Marie, non zaude?
Zure osabak bidali nau.
- Marie! - Hemen nago!
Nor zara?
Werner deitzen naiz.
Alemaniarra naiz, baina aliatua. Osaba Etienne nire irakaslea ere bazen!
Azpisuge halakoa, zure istorioa garrantzi gutxikoa da!
Eta zurekin hilko dela ziurtatzen dizut.
Marie, pistolak sei bala gorde ditzake.
Bost zenbatu ditut.
Bat geratzen zaizu.
Azpisugeaz arduratu eta zurekin itzuliko naiz.
Behera doa orain!
Erdibidean dago. Bere pausoen hotsa entzuten dut.
Ia iritsi da beheko solairuko egongelara.
Bost pauso gehiago.
Ia eskailerak jaitsi ditu.
Eskailburuan dago, atearen beste aldean.
Denak du bere ahotsa.
Entzun baino ez da egin behar.
Soldadu alemaniarra zara.
Ez naiz ezer,
biziraule bat izan ezik, zuri esker.
Zer da hori?
Zer?
Maketaren barruan egongo zen. Zera da...
- Diamantea. - Ez ukitu.
Zergatik ez?
Utzi hor.
Lehen esan duzu
nire osaba zure irakaslea ere bazela?
Bai.
Lehen esan duzu...
irakasleak bidali zaituela?
Berak
zerbait esateko eskatu dit.
Esan zer?
Tigre bat zoriontsuagoa dela hilda kaiola batean baino.
Baina...
Baina erail egin dute.
Askatu egin duzula esan du.
Zoriontsuagoa hilda...
Hori da esan didana.
Ni...
Hemen esertzen zen?
Entzuten zenion?
Nire aita zen.
Aita bat bezalakoa, alegia.
Umezurtza naiz.
Leku hau ikusten nuen begiak ixten nituenean.
Baita nik ere.
Baina ez nuen begiak itxi beharrik.
Argirik garrantzitsuena
- ikusi ezin duzun hori da. - ...ikusi ezin duzun hori da.
Gose dirudizu.
Ez naiz gose.
Ni bai.
Melokotoiak gogoko dituzu?
Melokotoiak gogoko ditut.
Ireki eskua.
Eskerrik asko.
Zertan ari zara?
Irratia konpontzen ari naiz.
Irakasleak beti erabiltzen zuen musika.
Oraindik baduzu?
Ene arreba maitea, Jutta.
Ez dakit entzuten ari zaren,
baina, hala bada,
jakin ezazu bizirik nagoela
eta betiko frekuentziari eutsi diodala.
Frantzian nago orain.
Etxera itzultzen saiatuko naiz.
Itzultzen naizenean, dena kontatuko dizut.
Gauza asko daude kontatzeko,
baina garrantzitsuena da...
irakaslea ezagutu dudala. Irakaslea ezagutu dut, benetan.
Bizia salbatu dit.
Eta bere aulkian eserita nago,
begi ederrenak dituen neska batekin.
Joan beharra daukat.
Maite zaitut.
Gertu daude.
Hiria primeran ezagutzen dut, baita kalezulo sekretu guztiak ere.
Hiriko harresira eraman zaitzaket.
Ez.
Ez, nirekin ikusten bazaituzte, laguntzeagatik hilko zaituzte.
Baina berriro ikusiko dugu elkar.
Non?
Uhin laburreko 13.10ean.
Igortzen duzunean, entzuten izango nauzu.
Gerra amaitzean, nahi baduzu, etorriko naiz.
Iritziz aldatu dezakezu.
Ez horixe.
Ezta pentsatu ere.
Orduan, segi entzuten.
Entzungo dizut.
Beti entzun zaitudan bezalaxe.
Estatubatuarren aurrean amore eman behar duzu.
Hiritarrek hilko zintuzkete,
baina estatubatuarrek botak, janaria
eta aukera bat emango dizute.
Ongi da.
Zurekin joango naiz.
Eremu osoa garbituko dugu eta erabat segurua dela egiaztatuko dugu.
Entzuten izango nauzu.
Sarjentu, atzeman gizon hau!
Lortu dugu, Marie! Lortu dugu!
ANTHONY DOERR-EN ELEBERRIAN OINARRITUA
Azpitituluak: Oihana Guillan Valdés