Gen Z 'yong mga ipinanganak sa pagitan ng 1998 at 2010.
Lumaki sila na may iPhone na no'ng nasa elementarya pa lang sila.
Nagsimula ako sa social media no'ng musmos pa lang ako.
Nakakapag-post kami ng kahit ano. Ang galing no'n.
Nakakatuwang makita ang ginagawa ng mga kaibigan mo at mga celebrity.
Nakakapag-send ka ng pictures, memes, o kahit anong nakakatawa.
Lumalaking babad sa social media ang Gen Z.
May social media na no'ng nakamuwang sila.
Lahat di mo maiiwasan. Pressured kang mag-post,
mamuhay online, gumamit ng mga produktong baka unti-unting pumapatay sa 'yo.
At nakakapanlumo at nakakapagod 'yon.
Na-realize na ng Gen Z na wala na 'yong tinatawag na American dream,
di mapipigilan ang climate change,
baka di ka na makabili ng bahay, baka mabaon ka lang sa utang,
maglo-loan ka para makapag-college.
Malupit ang buhay.
At least, makakapag-scroll ka sa Instagram,
makakapagpahinga, at makakalimot sa mga problema.
Sa gano'n pumapasok ang Juul.
Para kang nagka-like o comment sa social media pag may tama ka ng JUUL.
'Yong parang magugulat ka o matutuwa ka
tapos, ang sarap sa pakiramdam.
Makakahinga ka mula sa magulong mundo kung saan kailangan nating makisabay.
Nakakaadik na produkto ang JUUL na sumasabay sa mga kabataan
na nagbababad sa sobrang nakakaadik na teknolohiya.
Match sila sa isa't isa pero nakakasama.
Sa loob lang ng isang buwan, mula sa wala, dumami na ang gumagamit.
NASAAN ANG JUUL KO?
Una kong nakita 'yong JUUL no'ng may hinihithit 'yong tropa ko,
sabi ko, "Ano'ng ginagawa mo? Ano 'yan?"
Inilabas niya, tapos sabi, "JUUL 'to. Nasubukan mo na?"
Sabi ko, "Hindi pa."
Sabi niya, "Humithit ka." Ako naman… "Okay."
Ako si Chance Amiratta, at lagi lang akong nasa Miami.
Masasabi kong grabe pag sa Miami ka lumaki.
Bata ka pa lang, mamumulat ka na sa mga bagay.
No'ng nag-high school ako, wala akong alam sa pagve-vape,
at wala akong balak gumamit.
Pero sa sandaling maging matunog na ang JUUL, maku-curious ka.
Bakit may flavored stick?
Ako si Ksenia Benes, mula sa Nashotah, Wisconsin.
Sa unang subok, magugulat ka talaga. Mapapasabi ka ng "Wow!"
"Iba ang pakiramdam ko."
At makakaramdam ka ng kirot,
at saglit lang 'yon kaya sasabihin nila,
"Gusto ko uli maramdaman at maintindihan 'yong nangyari."
Dahil di mo basta mararanasan 'yon.
Napakadaling mag-vape. Puwede sa kahit saang class.
Ganito lang ang gagawin mo…
maghintay ka ng dalawang segundo, tapos… sa ilalim ng desk.
Saka parang USB lang 'yon sa computer mo. Icha-charge lang ng lahat nang gano'n.
Kaya siguro naging sobrang sikat 'yon. Kahit saan, mahihithit mo.
Lahat makakapagyosi 24/7 nang hindi nahuhuli.
Ilalabas mo lang, tapos sasabihin mo, "May mango flavor ako. Gusto mong tikman?"
O, "May blue ako, saka silver, saka gold. Grabe."
Talagang ang cool no'n.
Ginagawa na 'yon ng mga tao.
'Yong tipong magbabanyo ka sa gitna ng klase
at may maliit na grupo ng mga tao na nagpapasahan ng JUUL,
nag-uusap kami at nakikipaghalubilo, at naging ibang pakikihalubilo na 'yon.
Nagawa ng JUUL na pagbuklurin kaming mga kasama kong lumaki sa henerasyon ko.
Isa 'yong produkto na mabilis maubos sa mga smoke shop
sa buong bansa.
Nagsimulang lumakas 'yon no'ng early 2017.
Di ka na makakahanap ng gano'n para bumili.
Tumagal ng mga anim hanggang 12 buwan 'yon.
Nagkaroon sila ng malaking problema sa supply chain.
Di na sila makasabay sa demand.
Di na kaya. Nagre-resell na ang mga tao.
Mukhang dahil 'yon sa malakas na demand.
Kailangang ma-forecast mo nang maaga 'yong ilang buwang produksiyon.
Di ka makakagawa agad-agad. Kailangan ng oras.
Parang 'yong tinatawag na dreaded diamond effect,
kung saan mas mataas ang demand sa supply.
Hinahanap-hanap ng mga tao 'yong produkto at naiinis sila dahil di sila makabili.
Grabe 'yong mga patong sa presyo.
Nasa 15 dolyar lang ang isang pakete ng pod,
pero maibebenta mo ng $50 pag apatan, o kahit $60 at bibilhin pa rin ng mga tao.
Dahil sa mga problemang kinakaharap ng Juul,
at mga isyu sa supply chain, at lumalaking demand,
kinailangan nila ng dedicated na leader na mapapalago ang kompanya.
Simula nang ma-demote si James, di naging malinaw kung sino ang leader.
Kaya noong 2017, nagtalaga ang board ng bagong CEO.
At isang Kevin Burns ang napili nila.
Kung hinahanap mo 'yong sandali na di na naging tech product ang JUUL,
'yon 'yong nag-hire sila ng CEO ng yogurt.
Yogurt ang hawak niya noon. Ibang produkto 'yon.
Di sa paninira sa yogurt.
Isang supply chain guru si Kevin Burns
kaya nagawan niya ng paraan ang supply chain.
Maganda ang credentials niya.
Kahanga-hanga ang record niya sa Chobani,
at 'yong nagawa niya sa industriya ng yogurt,
ang sinusubukang gawin ng Juul sa industriya ng tabako.
Kinuha siya para palaguin ang kompanya. Matindi ang pressure mula sa board.
Pag may pumasok na di naman teknikal na tao, di maalam sa gano'n,
napakalinaw na ang trabaho niya
ay alamin kung paano mapapalago ang kompanya.
Para sa akin, 'yong gano'n kalaking responsibilidad
ay nakakaintriga dahil sa bilyon na naninigarilyo sa buong mundo.
Sabi ko, "Magiging malawakan 'to."
Naaalala ko pa 'yong pakiramdam sa opisina na parang,
"Ano ba ang priority?"
Sasabihin ni Kevin, "Lahat ay priority. Pagsasabay-sabayin ang lahat."
Tinanong niya ako sa meeting, "Ano ang kailangan mo?"
Sinabi ko. Tapos, sabi niya, "Okay, ayos na."
Ipaparamdam sa 'yo ni Kevin Burns na kaya mong gumawa ng imposible.
Papalakasin niya ang loob mo.
Sasabihin niya, "Ito ang kailangan nating gawin. Gawin natin ito."
At kailangan kong doblehin, triplehin ang produksiyon namin.
Sobrang lumakas 'yong demand.
Tinitingnan namin ang mga order araw-araw, iniisip namin,
"Maipagpapatuloy ba natin 'to?"
Kailangan natin ng 50,000 pod. Sige, kaya natin ang 50,000 pod.
Pag naaabot na ang 50,000, biglang, "Wag na 'yan. Bale, 250,000 na."
Magiging 500 ang 200. Patuloy lang sa pagtaas.
Lahat ng tao mula sa Uber, Airbnb, Facebook, Apple,
lahat umaalis at lumilipat sa Juul. Nakilala na kami.
Nagha-hire kami ng daan-daang tao.
Desisyon ni Kevin 'yon.
Pangunahing priority ni Kevin ang pag-expand.
PAG-TARGET SA ASIA
Magiging mabenta kami sa Asia.
At nakita ng UK ang magandang epekto sa kalusugan, dapat mapasok namin 'yon.
Mapupuno ng Juul stores ang mundo.
Kami na raw ang susunod na Apple.
Di kami malimitahan.
Sobra na ang paglago namin.
Kinakapos na kami ng opisina.
Grabe talaga 'yon.
Parang nagte-take off na ang rocket ship.
May napatunayan na ang Juul Labs
sa maikling panahon na di pa nagagawa ng kahit anong start-ups.
Nalampasan ng kompanya ng e-cigarette ang decacorn threshold,
na may halagang…
Sa mundo ng teknolohiya kung saan mabilis ang lahat,
ang pagiging unicorn, mga $1 bilyon na kompanya, pangkaraniwan na lang.
Ngayon, 'yong mga nagkakahalaga ng $10 bilyon, tinawag na decacorn.
Ang sabi ng Juul, "Di lang e-cig market ang gusto naming angkinin,
kundi ang buong merkado ng paninigarilyo." Na napakalaki.
Siyempre may $10 bilyon na kompanya ro'n.
Baka mas malaki pa ro'n kung sakali.
Sobrang nakaka-excite.
Lumago na ang kompanya, at ang dami na naming pera.
Kaya nagsisikap nang sobra ang lahat,
ilang oras nagtatrabaho,
literal na gumagawa ng imposible,
ay dahil may magandang patutunguhan 'to.
Ang misyon na ibinigay ng board kay Kevin
ay palaguin ang kompanya nang mabilisan.
Ang nagustuhan ko talaga kay Kevin,
'yong paraan niya ng pagtingin sa tagumpay namin,
di lang puro tungkol sa kita,
kundi pati 'yong pagbaba ng benta ng mga sigarilyo.
Pinapadalhan niya kami ng e-mail,
at makikita mo ang lagay ng benta ng sigarilyo
na natatabunan ng paglago ng JUUL.
At sobrang magkaugnay ang mga 'yon.
At natutuwa ako na gano'n ang sukatan ni Kevin
dahil pakiramdam ko, 'yon talaga ang misyon namin.
Di namin layuning bentahan ng JUUL ang lahat.
Kundi ang burahin ang mga sigarilyo.
Ginagawa ng JUUL ang dapat no'ng gawin. 'Yon na ang substitute
para sa mga araw-araw o linggo-linggong naninigarilyo.
Pakiramdam namin, may nagagawa kaming maganda sa lipunan.
BABALA: MAY NICOTINE ANG PRODUKTONG ITO.
Kung babalikan ko, ang mga unang senyales…
Ano, may nakikita akong imahe sa isip ko
na isang tao na may suot na malaking sweatshirt,
at ginagawa niya 'yong ganito, palipat-lipat sa magkabilang manggas.
Tapos, ganito naman.
At hihithit sila, di muna bubuga,
tapos, saka nila ibubuga sa loob ng sweatshirts nila.
Ano, e…
At gano'n kalakas ang loob nila
kasi alam nilang di namin malalaman kung ano ang ginagawa nila.
Ako si Jonathan Hirsch, Jon ang tawag sa akin,
at nagtuturo ako sa Marin County,
isa sa pinakamayayamang county sa bansa.
Noong nagsimula ako noong 2012 sa tobacco use prevention education,
wala pang isang porsiyento ng mga freshman ang naninigarilyo.
Sobrang nakakapagtaka.
Di kami nakakakita ng mga upos ng sigarilyo sa campus.
At 'yong nicotine, di na nga namin binibigyang-pansin.
Nakatutok kami sa pagkalulong sa alak.
Tinututukan namin ang tumataas na pag-abuso sa marijuana.
At 'yong sa tabako, akala namin, tapos na kami ro'n.
Akala namin tapos na 'yon.
Bully ang mga sigarilyo. Wag hayaang kontrolin ka ng tabako.
'Yong Gen Z at Millennials,
inuulan na sila noon pa ng mga babala tungkol sa paninigarilyo,
'yong mga malalaking babala na makikita sa mga kahon ng sigarilyo.
Ang tingin sa sigarilyo, nakakadiri, mabaho,
bagay na ginamit ng mga magulang mo. Di 'yon masyadong cool noon.
Nagsimulang mangarilyo ang mama ko no'ng anim na taon pa lang ako.
Di ako natuwa ro'n.
Ginawang cool uli ng Juul ang nicotine product nila
sa pagsasabing, "Di 'to sigarilyo. Sisipsipin mo lang at masarap ang lasa."
Sophomore noon si Charlie, at nasa eroplano yata kami pa-Florida.
At may inilabas siyang kulay silver at sinipsip niya.
Tapos, inilagay niya sa bulsa. Sabi ko, "Ano 'yan?"
Tapos, sabi niya, "JUUL po 'to."
Sabi ko, "Puwede ba 'yan sa eroplano?"
Sabi niya, "Opo, puwede. Tubig na may flavor lang 'to."
Humithit siya ng crème brûlée, at ang bango talaga no'n.
Pero di ko pa alam kung paano siya sasabihan bilang magulang.
Kahit na masasabi kong di talaga ako pabor sa paninigarilyo,
nakalusot ang JUUL.
Dahil angkop ang JUUL sa mga matandang naninigarilyo,
nagustuhan din ng mga teenager.
Maliit lang 'yon, di masyadong malakas ang amoy,
at di masyadong pansinin.
No'ng unang makita 'yon ng mama ko,
parang ilang pods na walang laman yata 'yon ng JUUL ko,
tapos, sabi niya, "Ano 'to?"
Tiningnan ko siya at nag-panic ako. Sabi ko, "Mga ilaw 'yan sa sasakyan ko.
Pinagpapalit-palit ko kasi nagloloko, e."
Sa isip ko, "Ang pangit ko magsinungaling. Malalaman niyang nangloloko lang ako."
Tapos, tumingin siya sa akin. Sabi niya, "Okay." Tapos, inilapag.
Sabi ko na lang, "Sige po, ayos."
Nakakapag-JUUL sa likod ng classrooms ang teenagers na di nalalaman ng teacher.
Pinasadya ang JUUL para sa mga content.
Maraming pictures ng mga nagve-vape sa Instagram.
Dahil kung titingnan, mukhang cool.
Nagmumukhang cool lahat pag may smoke machine, tama?
At magagawa mo 'yon dahil sa JUUL.
Kung marunong kang mag-Ghost o mag-French Inhale,
mapapasabi ka ng… "Cool, dude."
Maraminga accounts na tungkol sa JUUL ang tema.
Merong #juulnation, #juulboyz.
Lahat ng accounts na 'yon, puro JUUL lifestyle ang mga post.
Gaya ng JUUL pod challenge,
kung saan nagve-vape ang mga tao hanggang sa himatayin na sila.
Patindi nang patindi ang ginagawa ng mga tao.
Ang pagve-vape
ay naging uso sa Internet.
BAKIT MARAMING TOLETS SA JUUL ROOM.
No'ng unang ma-realize namin na ginagamit ng teenagers ang produkto namin,
ang unang reaksiyon namin, "Grabe. Ang cool nito.
Lahat sa high school at college gumagamit na ng JUUL.
Kami na ang pinaka-cool.
Kami na ang bagong Nike, bagong Vans, kami na ang bagong uso.
Wala nang mas cool pa sa JUUL."
At na-realize din namin agad, "Sandali lang. Hindi 'to maganda."
Alam ng lahat ng nasa kompanya na aabot 'yon sa mga bata.
Parang sigarilyo. Naninigarilyo sila kahit di dapat.
Nakakakita ka na ng mga bata na may hawak na gano'n.
Nasa The Americana ako sa Glendale,
at tanda ko pa, may nanay na naglalakad
at may apat na batang babae sa likod niya, mga edad 12 o 13 siguro,
at nagpapasahan sila ng JUUL.
Di ko alam kung alam no'ng nanay,
pero dahil di naman halata, nagagawa nilang pagpasa-pasahan 'yon
nang di nag-iingay.
At para bang…
"Magiging isyu 'to pag di namin ginawan ng paraan."
Nasa social media team ako. Nakikita ko ang nangyayari,
at naiinis kami sa mga account na nagpapakitang 'yong produkto namin,
iresponsableng ginagamit
ng mga taong di legal na gumamit no'n.
Araw-araw kaming nakikibaka.
Magre-report kami ng account, pero may limang susulpot.
Sasabihin ng Instagram, "Wala namang ginagawang mali ang mga account na 'to.
Di naman sila nagpapanggap na Juul. Mga account ng fans lang.
Wala kaming magagawa." Sa akin, napakahalaga no'ng misyon.
May nagawa sa akin ang produkto, alam ko ang magagawa no'n sa iba,
at ayaw kong mawala 'yon.
Kaya napakahalaga sa amin na nasa social media kami para lumaban,
pangmatanda lang ang produkto namin.
Di na kami naglabas ng matitingkad na kulay.
Naging boring kami.
Gusto naming iparating,
"Hindi, ito ang JUUL at ito talaga kami, para sa matatanda lang.
Di kami 'yong isang napapansin n'yo."
Ayaw naming bumibili ng JUUL ang kabataan.
Una kong nakilala si Adam no'ng 2017.
Kumukuha ng mga tao ang Juul buwan-buwan, nagpapataas ng benta.
Kaya pumunta si Adam sa Florida
para sa tinatawag na Tobacco Science Research Conference.
No'ng malalim na ang gabi, umiinom na ang mga tao,
at nag-usap na kami.
At ang naaalala ko sa pag-uusap na 'yon,
sinabi ko sa kanya, "Kailangan mong malaman
na ilang buwan na lang, malapit ka nang mamroblema nang malala."
Ang sabi ko kay Adam, "Dahil sa mga viral video,
nagmumukhang dumadami na ang kabataang gumagamit ng produkto n'yo."
Sabi ko sa kanya, "Di ko alam kung paano ka magiging handa,
pero kailangan mo nang mag-isip."
Alam ni Adam na nangyayari na 'yon.
Sineryoso niya 'yong mga sinabi ko, pero sa kanya, di 'yon mabigat.
ANG NAMUMUONG PROBLEMA
Ang di mapantayang pagsikat ng pagve-vape
umabot sa puntong 'yong nakasanayang paninigarilyo,
pag-inom, at paggamit ng ibang droga, di na naging popular sa kabataan.
Pagdating ng 2017, napansin ng industriya ng tabako
na naaagaw na ng e-cigarettes ang kita nila.
KITA NG E-CIGARETTE
Kaya sinusubukan na nilang makipagsabayan
para mabawi ang nawalang pera sa kanila.
Ilang dekada nang sinusubukang pagkakitaan ng Big Tobacco ang mga sigarilyo.
Sa bawat taon na nagiging mas matagumpay ang vaping products,
di sila makapalag.
Ang Altria ang mother company ng Philip Morris,
na gumagawa ng Marlboro cigarette.
Isa sila sa pinakamalalaking kompanya ng tabako sa mundo at sa US.
Meron silang sariling e-cigarette na tinatawag na MarkTen,
pero nagsisimula nang malaos 'yon dahil sa mga produktong tulad ng JUUL.
Kaya no'ng early 2017, nag-reach out sa Juul ang executive team ng Altria,
at sinabi nila na interesado silang bumuo ng partnership.
Nag-alangan ang founders sa alok. Para sa kanila, walang saysay 'yon.
Wala nang oras, pero nakipag-usap na ba kayo sa mga kompanya ng tabako?
Tumanggap na ba kayo ng takeover offers?
Marami kaming kakilala sa industriya ng tabako,
pero independent talaga kami at pinapalago namin ang kompanya nang kami lang.
Kung ang pakikipag-partner sa malaking kompanya ng tabako,
kung sa totoo lang, kaya naming gawin talaga
para mapabilis ang pagbaba ng bilang ng mga naninigarilyo,
at para mapaganda ang buhay ng lahat ng consumer,
puwede naming i-consider.
Sa ngayon, di kami kumbinsido na magagawa 'yon ng gano'ng hakbangin.
May smoke shop noon sa harap ng school ko,
at di kami puwedeng bumili ng JUUL kung wala pa kaming 18,
pero pumupunta ro'n lahat ng mga batang bumibili kasi di mahigpit 'yong tindero,
at di na siya nanghihingi ng ID, kaya puwede ka na lang basta bumili.
Mango flavor ang pinakaokay no'n no'ng nagsimula ako.
Kahit ngayon pag nababanggit ko 'yong mango pod, sinasabi ko, "Okay 'yon."
Pero pagkatapos ng mga dalawang buwan, naadik na lahat,
kaya di na 'yon basta uso lang. Parang ano na, "Ito kami, e."
No'ng nagsimula akong mag-JUUL,
di ko talaga alam na may nicotine 'yong JUULs.
Pag nagluluto ka ng pasta, naitapat mo na ba ang mukha mo sa kumukulong tubig?
Gano'n ang nasa isip ko no'n.
No'ng nalulong na ako, do'n ko lang naintindihan ang ginagawa no'n.
Mangyayari na lang agad. Di mo mapapansin na adik ka na pala.
Masasanay ka na lang na may hinihithit ka.
Pero bigla na lang, masasabi mo, "Teka, masama ang pakiramdam ko."
Hihithit ka, tapos, okay ka na.
Gumagastos ako nang malaki ro'n, at sabi ko, "Ayaw ko nang humithit."
Minsan, itinatapon ko na 'yon at sinasabi ko, "Ayoko na sa 'yo.
Ayoko na ng ganito sa buhay ko."
Pero kinabukasan, pupunta ako sa smoke shop at bibili na naman.
Sobrang naadik ako sa pagve-vape, nakontrol na no'n ang buong buhay ko.
Dati nga akong gymnast,
at dumating sa puntong wala na akong lakas para gawin ang mga gagawin ko.
Di ko inisip na maaadik ka ro'n agad.
Kaya sabi ko, "Kahit may nicotine 'to, water vapor at nicotine lang naman 'to.
Di naman dapat mabahala."
Di naman masama, di ba?
Isang umaga, di 'yon mahanap ng isa sa mga anak ko pagkagising niya,
papasok na siya sa trabaho, nagmamadali, hanggang sa sinuntok niya 'yong dingding.
Naiinis na siya no'n, "Di ako makakaalis hangga't wala 'yon.
Papasok na ako. Nasaan 'yong JUUL?"
"Nasaan ang JUUL ko?"
Uy, nakita n'yo ba 'yong JUUL ko?
'Yan ba 'yon? Sa likod ng sofa?
Hindi?
Lintik, nasaan ang JUUL ko?
Nasaan ang wallet ko? Nasaan ang JUUL ko?
Bago magkaroon ng JUUL, naaalala kong sikat na ang pagve-vape noon
sa maraming teenagers at sa mga high school.
Pero di sila sobrang naaadik.
Iba ang tama ng JUUL.
Dahil ang ginagawa ng mga vape,
nagbibigay sila ng mas kaunting nicotine, at mas mabagal ang daloy no'n sa ugat.
PAGHAHAMBING
Nalaman ng Juul, sa pamamagitan ng nicotine salt technology,
na makakapagbigay ka ng nicotine
na katulad talaga ng sa Marlboro o Camel.
At gusto ng matatandang naninigarilyo 'yong agarang tama.
Gano'n din 'yong sa mga teenager no'ng nagsimula silang gumamit ng JUUL.
'Yong inaayos mong problema ng mga naninigarilyo,
nalipat ngayon sa kabataang naaadik na rin.
Masyado na silang naaadik at mabilis lang nangyayari.
Pag humithit ka ng sigarilyo,
pag naubos mo na, titigil ka na.
Sa JUUL, titigil ka lang pag ubos na ang laman ng JUUL pod.
Uy. Nicotine addiction check!
Ang isang pod, may nicotine na katumbas ng sa isang pakete ng sigarilyo.
Mas nakakaadik ang JUUL kompara sa sigarilyo.
Uubuhin ka at hihingalin sa sigarilyo pag sobra na.
Makakakuha ka ng sobrang daming nicotine sa JUUL,
na mas mabilis kaysa pag nanigarilyo ka.
Masarap sa pakiramdam ang e-cigarettes, nicotine,
dahil nailalabas no'n ang dopamine sa bahagi ng utak
na tinatawag na pleasure and reward center.
At sobrang mapanganib ang nicotine sa murang kaisipan.
Puwedeng panghabambuhay ang maging epekto no'n.
May kinalaman ang nicotine sa pagbabago ng mood,
sa depression, pagkabalisa, at pati sa withdrawal.
May mga batang mawawalan ng ganang mag-aral,
at bababa ang grades nila.
Di na sila interesado sa extracurricular activities nila
dahil naging nakakabagot na 'yon para sa kanila.
At pag nahumaling na sila, ilang dekada silang maaadik
na sobrang hirap tapusin.
Kada dalawang araw, isang pod ang nauubos ko, sakto lang 'yon
kasi 'yong mga kaibigan ko, isa sa isang araw.
Ang lakas kong mag-vape,
at halos nakakaubos ako ng isang pod sa isang araw.
At di ako makapaniwalang sinasabi ko 'to, sabi ko sa sarili ko, "Ginawa ko 'yon?"
Naaalala ko pa 'yong naisip namin no'ng may narinig kami,
"Nakakadalawang kaha siya ng sigarilyo." Tapos sabi no'ng isa, "Grabe, ang lala."
"Sobra naman 'yon. Paano nila nagagawa 'yon?"
At may mga 15-anyos na batang
sunod-sunod ang pagyoyosi gamit ang vape.
No'ng nasa senior year na ang anak ko, nanghihingi na siya ng tulong.
At sabi niya, "Nakakadalawang pod ako sa isang araw."
At pag nagpatulong na ang anak sa nanay niya,
sa akin, nanay mo ang huling lalapitan mo para hingian ng tulong.
Sa pediatrician niya kami unang lumapit. At walang ideya ang pediatrician.
Kaya naisip ko, "Ginawa ng Juul ang produktong ito.
Sila ang gumawa nitong amusement park, at pagod na kami sa rides.
Nasaan ang exit?"
Sumulat ako sa Juul.
"Dear Juul, ang 20-anyos kong anak ay nalulong na nang sobra sa JUUL
at gusto nang tumigil. Nakakatatlong pod siya sa isang araw.
May pagsasaliksik ba kayo o payo kung paano tumigil?"
Wala pa ako sa punto na babastusin ko ang Juul
o gagawa ng malaking eksena. Kasagutan lang ang hanap ko.
"Ginawa n'yo 'to. Paano ko mapapatigil ang anak ko?
Gusto na niyang tumigil, tutulungan ko siya."
Sinagot ako ni Mark Jones, 'yong Associate General Counsel.
Di ko inasahang abogado ang susulat sa akin.
Sabi niya, "Dapat ilapit n'yo 'to sa inyong healthcare professional
dahil di kami makakapagbigay ng rekomendasyon
at di namin malalaman ang mga special factor
na may kinalaman sa 'yo o sa sitwasyon ng anak mo.
"Isyung pangkalusugan" 'yon.
At dila malalaman ang kahit anong "special factors."
Kasama sa estratehiya ng tabako 'yong, "Para sa karamihan, di naman masama 'to.
Baka may mali sa 'yo."
Sobrang nakakagalit
na ginawa itong delivery system para ma-enjoy ng mga naninigarilyo,
pero di man lang nila napag-isipan 'yong kapag ayaw mo nang humithit.
Isang pinasosyal na sigarilyo ang ginawa nila.
Ginawa nilang mas exciting 'yong mga nagugustuhan ng mga nagyoyosi,
at nakahanap sila ng paraan para di masyadong mapansin
'yong mga bagay na nagbibigay ng masamang imahe sa mga naninigarilyo.
Di masakit sa ilong. Di pangit tingnan.
Di 'yon daan para makaiwas ka sa nicotine,
magandang kulungan 'yon na ginawa nila.
Ni minsan, sa 20 taon kong paninigarilyo,
di pa ako nanigarilyo sa loob ng sasakyan ko.
Di pa ako nagyosi sa loob ng bahay ko.
Dahil ayaw ko ng amoy. Nakakasuka, e.
Pero 'yong JUUL, walang amoy.
Mahihithit ko kahit saan.
Palagi kong hawak 'yon.
Palaging nakasabit 'yon sa katawan ko. Dala ko palagi 'yong pito kong gano'n.
Naniniwala ako na mas maayos ako no'ng nagju-JUUL ako,
kaysa no'ng naninigarilyo pa ako, pag usapang kalusugan,
pero sobrang mas naging adik naman ako sa JUUL
kaysa sa sigarilyo.
'Yon ang problema.
APEKTADO NA ANG MGA BATA
Di na kami makapaghintay
sa resulta ng survey ng 2018 National Youth Tobacco.
LINGGUHANG ULAT
'Yong resulta ng NYTS, unang ipinakita sa akin ng mga statistician ko,
at napanganga ako.
PAGGAMIT NG SIGARILYO AT VAPE
Bawat taon, halos nasa 80 porsiyento ang itinataas
ng paggamit ng e-cigarettes sa high school.
Mga 50 o 60 porsiyento sa mga nasa middle school.
At lumalabas na JUUL ang nangungunang brand
sa mga kasabayan no'n, para sa mga bata.
Kinailangan kong ibahagi kay Dr. Gottlieb ang di inaasahang resultang 'yon.
Pumasok ako sa opisina niya,
ipinakita ko sa kanya, at ang unang reaksiyon niya, "Naku po."
At sabi ko, "Oo. Naku po talaga."
Medical doctor si Scott Gottlieb na may mga ginampanan noon
na ilang high-level na papel sa FDA.
At agad -agad, pagkatapos niyang maging FDA Commissioner,
'yong tabako, inilagay niya sa malalaking priority niya.
Ang paggamit ng tabako pa rin
ang nangungunang sanhi ng mga sakit at pagkamatay sa United States.
May mga meeting kami linggo-linggo,
at inilatag ko ang mga elemento ng isang komprehensibong plano
na nakatutok talaga sa pagpapababa ng epekto
at tuloy-tuloy na peligro.
Tugma ang mga pilosopiya namin ni Scott
sa ideyang ito na di magkakapareho ang lahat ng tobacco products.
Merong mas nakakasama at at may di masyado pagdating sa pagbibigay ng nicotine.
Ang nicotine sa mga sigarilyo ang nagdudulot ng cancer,
sakit sa baga, sakit sa puso,
na pumapatay sa daan-daang libong American bawat taon.
No'ng nagsimula si Scott Gottlieb, maayos ang uganayn nila ng Juul.
Kakampi namin siya noon
dahil pareho ang misyon namin, ang puksain ang paggamit ng sigarilyo.
Pumalpak ang mga nauna, at sila lang ang nagtagumpay.
Matagumpay silang nakagawa ng teknolohiya
na mas nakakapagbigay ng nicotine sa baga
nang di na nagsusunog ng dahon ng tabako at lumalanghap ng usok.
Dahil sobrang taas ng naibibigay na nicotine,
di ibig sabihin no'n masama na. Puwede ring mabuti
kung mas natutulungan no'n 'yong mga naninigarilyo
na gumagamit ng mas nakakasamang produkto na tigilan na 'yon.
May mga teknolohiya na, na nagbibigay ng nicotine sa mga may kailangan,
na di magdudulot ng mga nakakamatay na epekto ng pagsusunog ng tabako
at paglanghap sa usok no'n.
Bilang regulators, sinusunod namin ang siyensiya at ginagawa ang tama.
At no'ng makita namin ang mga numero
na nagsasabi kung gaano kapopular ang produktong 'to sa mga bata,
naalarma kami.
Naaalala ko, iniisip ko no'n, "May kakaiba rito sa produktong 'to.
Bakit parang sa isang iglap lang, naging sobrang sikat na ito sa mga bata?"
'Yong dami ng mga high school teenager na gumagamit ng e-cigarette ay umabot na
sa pagiging isang epidemya, sa aking pananaw.
Pero pinaplano na namin na i-require ang mga kompanyang ito
na mag-file ng application sa FDA para ipakita
na ang flavored products, may net public health benefit…
Ayon sa Tobacoo Control Act, ang kompanyang may bagong produkto,
maaaring sumailalim
sa multimillion-dollar pre-market authorization na proseso.
Kilala 'yon bilang PMTA process.
At sasabihin ng FDA kung 'yong produkto ba,
"pasok sa pagprotekta ng kalusugan ng publiko"
Isasaalang-alang ang mga batang ayaw manigarilyo,
mga naninigarilyong puwedeng tumigil, mga walang balak tumigil,
lahat ng tao sa United States,
makikinabang ba ang kalusugan ng publiko pag inilabas sa merkado ang produkto?
At nasa kompanya ang bola
para patunayan, na 'yong benepisyo, sa pangkalahatan,
ng paglalabas ng bagong produkto sa merkado
ay mas lamang kompara sa panganib at mga di inaasahang mangyayari.
Kailangang maipasa ng mga kompanyang gaya ng Juul ang PMTA process.
Pag di nila napatunayang di makakasama sa publiko ang JUUL,
puwede 'yong tanggalin sa merkado, at di na magpapatuloy ang kompanya.
Sinabi kahapon ng FDA na may matibay na datos sila para patunayang
nagaganap na ang "pagkasira ng kalusugan ng publiko."
Opiyal nang idineklara ng US Surgeon General na ang e-cigarettes,
epidemya na sa mga kabataan.
Magpasiya dapat agad ang ahensiya kung dadagdagan ang batas sa mga produkto
na nang-engganyo sa mga sumusubok tumigil,
pati na rin sa milyong kabataan na di pa nanigarilyo kahit kailan.
Ilang taon ang ibinigay ng FDA sa mga kompanya para mag-file ng PMTA.
Alam ng Juul executives na kailangan nilang aksiyonan
'yong krisis sa pagve-vape ng teens,
dahil kung hindi, babagsak sila sa PMTA process
at tuluyan silang mabubura sa merkado.
Para sa Juul, marami ang nakataya,
kaya dapat magawa nila nang tama.
ANG DAAN TUNGO SA IMPIYERNO…
Misyon namin sa Juul Labs na gawing maayos ang buhay ng 1 bilyong nagyoyosi sa mundo
at burahin ang sigarilyo.
Bilang nangunguna sa industriya, una rin dapat kami sa pagpapababa ng underage use.
Ngayon, sinasabi naming may action plan na kami para do'n…
No'ng naisip naming magiging problema 'to, baka maapektuhan kami,
inagapan agad namin, kumilos agad kami
para magsagawa ng mga plano para makontrol 'yon.
Bahagi ng suweldo ko at 'yong pambayad sa pagsasaliksik ko, kita mula sa teens?
Grabe 'yon, at di kami natuwa ro'n di lang sa pagiging imoral no'n, di ba?
Kundi dahil din sa… pangit 'yong gano'n.
Pag di namin napigilan ang mga bata sa pagbili at paggamit,
apektado ang sales namin.
Kami ang madadale no'n.
Magugulat ka sa perang kinikita namin,
at malinaw na malaki pa ang kikitain namin.
Isa sa mga planong naisip ng Juul ang education campaign
kung saan ituturo nila ang peligro ng pagve-vape sa mga mag-aaral,
at kung bakit di sila dapat gumamit ng nicotine.
Nakatanggap ako ng tawag mula kay Ashley Gould,
na Chief Administrative Officer ng Juul no'ng mga panahon na 'yon,
para ipaalam 'yong tungkol sa school programs nila.
Sabi ko, "Masaya akong makausap sila,
pero di dapat sila gumawa ng school programs."
At nag-send ako ng maraming impormasyon
para maintindihan nila na pumupunta 'yong masasamang tao sa schools
at nagpapakilala ng produkto.
Ang industriya ng tabako, kung titingnan ang diskarte nila sa pamilihan,
Kabataan ang habol nila.
Dahil pag nakuha nila sila habang bata pa, matagal silang magiging mga parokyano.
Naglunsad ng sariling kampanya ang Philip Morris.
"Mag-isip, wag magyosi." Pero isa lang 'yong pagpapanggap.
Akala mo ikina-cool mo ang paninigarilyo?
Hindi.
NAKAKA-CANCER ANG PAGYOYOSI
Kabisado nila ang pag-iisip ng teens.
Kaya gumagawa sila ng ads na kapag nakita ng mga bata,
gagawin ng mga bata ang kabaliktaran.
Sa panlabas, para bang gusto nilang pigilan ang teens sa paninigarilyo.
Pero pag tiningnan mo ang datos,
'yon pa ang nagtulak sa teens na isipin ang manigarilyo at gawin talaga.
Pag isa kang korporasyon na kumikita sa kabataang bumibili ng produkto mo,
na di naman dapat bumibili,
di ikaw ang dapat na "magpangaral" sa kanila.
Sa tingin ko, unang beses akong gumamit ng e-cigarettes,
summer no'ng grade eight o grade nine ako.
Mga kalahating taon na no'ng freshman ako,
mga anim o pitong buwan no'ng nagsimula na akong mag-vape,
nabalitaan ko, magkakaroon daw ng talk sa school namin.
May metal health speaker na kumausap sa amin.
Ang sabi, marami siyang alam tungkol sa adiksiyon at paggamit ng droga.
Sa mga mental health seminar na 'yon, umaalis sa room ang teachers.
Ang ideya kasi, pag umalis ang teacher, magiging mas komportable ang mga tao,
at walang magagalit o magpaparusa sa 'yo.
Sabi ng unang speaker, representative siya ng Juul at kilala niya 'yong may-ari.
Tanda kong nakinig no'n ang lahat
dahil 60 hanggang 70 porsiyento sa amin, gumagamnit no'n.
May slides doon sa presentation
na may tinatalakay 'yong speaker tungkol sa pagiging ligtas ng JUUL
at sa pagiging 99.9% na mas ligtas kompara sa sinisindihang sigarilyo.
'Yon 'yong mismong statistic na ginamit sa presentation.
Naglabas siya ng JUUL mula sa bulsa niya, at sinabing 'yon daw ang iPhone ng vapes.
Naging salesman na siya bigla.
Pagkatapos ng talk, di ko naman pala kailangang tumigil
dahil sa mga katotohanang sinabi niya,
na di naman talaga nakakasama 'yon.
Gumaan ang loob ko,
at naramdaman kong puwede ko pa ring ituloy 'yon nang di nag-aalala.
Pagkatapos ng presentation, ilan lang kami na may magkakaparehong opinyon
na sinusubukang magbenta ng taong 'to ng nicotine products sa teenagers.
Nakakatawa lang. Parang di ako paniniwalaan ng mga tao,
at pakiramdam ko, nanay ko lang ang tanging makikinig sa akin.
Sabi ko, "Ano?"
Sinasabi na sa kanila no'ng lalaki, "Pangmatanda ang JUUL, di pambata.
Ayaw namin kayong bentahan. Pero ligtas naman 'yon."
Tinawagan ko ang mga kaibigan ko, sabi ko, "Di kayo maniniwala."
At sa mga sumunod na gabi, linggo,
gabi-gabi kaming nag-uusap nina Dorian at Dina.
Galit na galit kami. Napagdesisyunan namin na aaksiyon kami.
Kaya binuo naming tatlo 'yong Parents Against Vaping E-cigarettes.
Tinawag naming PAVE.
Nagsimula kaming mag-Google, magaling ako ro'n.
Google.
Base sa research, ang dahilan ng pagkaadik ng mga bata sa JUUL, 'yong flavors,
kaya 'yong flavors ang tinutukan namin.
Kailangang protektahan ang mga bata
mula sa mga puwersa na gumagamit ng flavors para maadik sila.
Walang duda ro'n, dahil sa flavors
at sa paraan ng pag-advertise do'n, naging popular 'yon sa kabataan.
Ang JUUL Fresh mula sa aking middle school
Lumapit ako sa harap ng tindahan Wala raw silang mint flavor
Ha? Wala kayong mint flavor?
Lintik Yeah, in love na yata ako ro'n
Naaadik ang mga bata sa flavors.
Sa mga batang gumagamit ng e-cigarettes, 85% ang gumagamit ng may flavor.
Sabi ng karamihan sa kanila, gumagamit sila nang dahil sa flavors.
Di ipinakilala ang flavors para makatulong sa mga matatanda,
at mga bata ang pinakanaengganyo ro'n.
Nandito na
PAG MAY KAAMOY NG MANGO JUUL
'Yon ang paborito kong pabango
Kung saan-saan kami naghahanap
Gumawa sila ng cool cucumber, fruit, brûlée,
pero mango 'yong pinakapumatok sa lahat,
sinasabi nila, "Yo, ayos 'to."
Naririnig namin sa matatandang naninigarilyo,
mahalaga ang flavors para matulungan sila sa paglipat nila.
Ayaw nilang mag-vape ng lasang sigarilyo. Walang may gusto ng gano'ng lasa.
Sa flavors ako halos naka-assign no'ng nasa Juul pa ako.
Ang problema pagdating sa flavors, kung ano ang na-eenjoy ng matatanda,
na-eenjoy rin ng mga bata.
Sinasabi sa akin ng mga tao,
"Imposibleng magustuhan ng matatanda ang mango tulad ng mga bata."
Kalokohan 'yon para sa akin. Kalokohan.
Lahat mahilig sa mangga.
Mango 'yong paborito kong flavor.
Ako ay 35 taong gulang no'n. Mahilig ako sa mangga. Masarap 'yon.
"…MANGO ANG PABORITO KO…"
Mango at mint ang pinakamabenta naming flavors.
Billion-dollar na flavors 'yon para sa Juul.
Nasa isang scientific meeting ako,
at naaalala kong nagkaroon kami ng mahabang pag-uusap ni Kevin Burns.
Sinasabi niyang, "Pangmatanda ito at papatigilin nito silang manigarilyo."
Sabi ko, "Ang sinasabi ko lang, kung ako sa 'yo,
aalisin ko na lahat ng flavors ngayon,
dahil 'yon ang magiging kahinaan mo."
Sinasabihan na ng company advisors si Kevin Burns
na dapat niyang i-consider ang pagpapatigil sa flavored products.
Pero nag-aalangan si Kevin na gawin 'yon
dahil sa flavored products kumikita nang malaki ang Juul,
kaya pag itinigil niya ang pagbenta no'n, malaking kalugian.
Kung sa tour na ito, may kasama tayong magulang ng batang naadik,
paano mo dedepensahan ang lahat ng ito? Itong produksiyon? Lahat ng ito?
Una, sorry kung gumagamit ang anak niya. Di ito ginawa para sa kanya.
Gustong lutasin ng Juul ang isyu sa kabataan.
Ang pinakaepektibong paraan para gawin 'yon, nasa produkto,
kung saan puwede nating ma-verify ang edad gamit ang device mismo.
PUWEDENG I-LOCK ANG DEVICE.
Kinailangan no'n ng bagong teknolohiya.
Smart JUUL na ang bagong JUUL na ito. Device na kailangang i-connect.
Pag may ibang sumubok na gumamit, di 'yon bubukas.
Magpapakilala kami ng connected device na version ng JUUL.
Determinadio si James na magawa 'yon,
kaya palagi siyang kasama sa proseso ng pag-develop no'n.
May vision siya ng produkto na gusto niyang mangyari.
Palaging disenyo ang nakikitang solusyon ni James,
at naniniwala siyang maaaring ito na ang solusyon na kailangan ng kompanya.
Nag-aalangan 'yong iba.
No'ng lumalaki na 'yong isyu tungkol sa mga bata,
pumunta sa opisina ko si James at ilang executives,
at sinasabi nila sa amin kung gaano sila ka-concern sa mga bata.
Ang sabi namin, "Alam n'yo, kung iniisip n'yo talaga ang mga bata,
di n'yo gagawin ang marketing na ginagawa n'yo.
Aalisin n'yo na 'yong flavors." Sabi nila, "May magandang ideya kami."
At sabi ko, "Sinasabi mo ba sa akin
na posible ang komunikasyon sa mga device na ito
sa parehong direksiyon at mako-control din mula sa malayo?
At masusukat n'yo kada segundo ang paghithit doon ng mga tao?
'Yong maibibigay na nicotine sa bawat paghithit?
Puwede mong magawang mas nakakaadik nang milyong beses 'yan
kaysa sa nakasanayang analog na yosi."
At sabi ko pa, "Iyan ang pinakanakakatakot na narinig ko."
Sa pamamagitan ng paggamit ng makabagong teknolohiya rito
sa "sindihan mo, ilagay mo sa bibig mo, at langhapin mo" na merkado,
puwede tayong gumamit ng ilan sa mga teklohiyang 'yon
pagdating sa mga bagay na di nagpapabitaw sa mga consumer sa sigarilyo.
'Yon ang unang bahagi…
Parang magandang sabihin,
na ang solusyon sa teknolohiya, dagdag na teknolohiya.
Kung iisiping mabuti, tama nga naman.
Pero ang katotohanang natuklasan namin,
pag gumawa ka ng magagandang bagay, maraming kukuha no'n.
Pag ginawa mong nakakaadik 'yon,
mapakemikal man, emosyonal, kahit ano, aabusuhin 'yon ng mga tao,
at pag naintindihan na natin ang nangyayari, huli na ang lahat.
Mapusok at mga walang muwang na idealist ang founders ng Juul.
Ang nakikita nila, puro maganda lang ang maidudulot nito.
Pero problema 'yon pag gumawa ka ng bagay na gumagawa mga nakakasama sa tao.
Sa kasamaang-palad, nagkamali ang Juul
sa paghagis ng Molotov cocktail sa mundo ng mga naninigarilyo
na nagdulot ng pagpatok sa kabataan.
Dapat nating parusahan ang industriya sa maparaang pagsasamantala
sa problema sa pagve-vape ng kabataan.
Nagalit ang mga magulang kasi di nila nabantayan ang mga anak nila,
at di 'yon kasalanan ng Juul.
Kung tina-target nila ang mga anak namin sa social media,
at gumagamit ng flavors na pambata, paano naging pagkukulang ng magulang 'yon?
Di mo mapapansin ang JUUL.
Maliit ang JUUL, di pansinin.
Di 'yon ginawa para sa mga bata.
Ayaw rin kasi ng mga matatandang naninigarilyo na mapansin sila.
Paano naging kasalanan ng Juul 'yon?
Di kasalanan ng Juul 'yon. At di ko alam kung bakit sa dami ng mga kompanya,
Juul ang pinakapinag-iinitan ng mga tao.
Pakiramdam mo ba, sa mga nangyari sa pag-uusap na ito,
sobrang nasira na ang pangalan ng brand
na kahit ang mga pinakamagandang hakbang, di pala magiging epektibo?
Sa tingin ko, napakabigat ng pasanin namin…
No'ng pinilit nang lumago ng Juul anuman ang mangyari
at ginawa 'yong mga alanganing bagay para magtagumpay,
tulad ng pagpunta sa schools at pagpapakilala ng produkto nila,
doon na naging parang, "Okay,
itong bagay na 'to na sa tingin ko, inakala nating may magandang hangarin,
tungkol sa paggawa ng tama, at paglutas ng problema
na totoo at sulit malutas, di lang pala ito 'yon."
Ang layunin namin, ang misyon namin, ay burahin ang sinisindihang sigarilyo.
Sanggol pa kami kung tutuusin. Nagsisimula pa lang.
ANG DEAL
MAIKAKASA NA NG ALTRIA ANG DEAL SA PAGBILI NG 35% NG JUUL LABS,
ISANG INVESTMENT NA MAGPAPATAAS SA HALAGA NG START-UP
NA AABOT NG $38 BILYON
MAIKAKASA NA NG ALTRIA ANG DEAL SA PAGBILI NG 35% NG JUUL LABS,
Tanda ko pa, gumising ako isang umaga, bandang 7:00,
may text messages 'yong mga katrabaho ko, "Nakita mo na 'to?"
Ano ba ang nangyayari?
Ano? Para saan 'to?
Sobrang labo.
Karamihan, pumasok sa kompanya para talunin ang Altria, para pabagsakin.
MABIBIGYAN NG ACCESS ANG MARLBORO
Gumising ako at nabasa ko 'yon sa phone ko, at sobrang nainis ako.
Nainis talaga ako.
Ang pagbili ng Altria sa 35% ng Juul Labs,
ang pag-aproba ng board sa halos $13 bilyon na investment, 12.8…
Di ko na ikinagulat ang pag-invest ng Altria sa Juul,
nagulat ako sa halaga.
MALAKING HALAGA
Di magagawa ng e-cigarette nila na makipagsabayan sa JUUL,
kaya gusto nilang magkaro'n no'n.
…GUMASTOS NG $14.6 BILYON…
Pagkatapos ko sa article, bago ako pumunta sa opisina,
nagtawag sila ng emergency meeting para sa lahat.
Sinasabi naming lahat, "Ano'ng nangyayari?"
Kaya pumunta kaming lahat sa kusina.
Naaalala ko, mukha talaga akong nabigla. At 'yon ang nararamdaman ng lahat.
Maririnig mo 'yong bulungan ng mga tao, di sila natuwa.
Gusto naming pabagsakin ang Big Tobacco kaya kami pumasok sa kompanya.
Paano namin gagawin ang makipagtulungan sa Big Tobacco?
Misyon nating burahin sila nang tuluyan, pero hinayaan n'yo sila na bilhin tayo?
Parang nakikipagkasundo sila sa Demonyo.
May mga nag-iisip kung mananatili pa ba sila sa kompanya.
Tapos, ang sabi ni Kevin no'n,
"Ito ang lahat ng kikitain n'yo."
Tagapagsalin ng subtitle: John Vincent Lunas Pernia