1
00:00:17,684 --> 00:00:19,185
Ngogo bölgesinin kalbinde

2
00:00:20,478 --> 00:00:22,814
bir şempanze öldürüldü.

3
00:00:26,818 --> 00:00:27,819
Pork Pie.

4
00:00:42,167 --> 00:00:43,168
Bunun olması için

5
00:00:44,836 --> 00:00:47,547
katiller, fark edilmeden
bölgeye girmiş olmalı.

6
00:00:52,844 --> 00:00:54,971
Sadece tek bir grup bunu yapabilir.

7
00:00:58,683 --> 00:01:01,603
Ngogo şempanzelerinin
çok iyi bildiği bir grup.

8
00:01:11,780 --> 00:01:12,781
Batılılar.

9
00:01:19,204 --> 00:01:21,623
Ngogo'da savaş yaklaşıyor.

10
00:01:24,584 --> 00:01:30,006
ŞEMPANZE İMPARATORLUĞU

11
00:01:31,800 --> 00:01:35,303
BATI NGOGO

12
00:01:35,386 --> 00:01:38,973
İKİ GÜN ÖNCE

13
00:02:16,970 --> 00:02:20,640
Batı Ngogo'daki şempanzeler
kendi bölgelerine sahip olan

14
00:02:22,183 --> 00:02:23,393
ayrı bir gruptur.

15
00:02:28,273 --> 00:02:29,858
Batılılar daha farklı.

16
00:02:35,446 --> 00:02:38,491
Grupları Jackson'ın merkez grubundan
çok daha küçük.

17
00:02:41,578 --> 00:02:43,204
Ama hep bir aradalar.

18
00:02:44,372 --> 00:02:45,915
Bu da onlara güç sağlıyor.

19
00:02:56,968 --> 00:02:59,345
Merkez gruptaki yirmi dörde kıyasla

20
00:02:59,971 --> 00:03:02,432
sadece sekiz yetişkin erkek var.

21
00:03:04,684 --> 00:03:05,977
Bu yüzden dişiler de

22
00:03:06,978 --> 00:03:08,688
bölgeyi savunmaya yardım için

23
00:03:09,898 --> 00:03:11,399
erkeklere eşlik ediyor.

24
00:03:20,408 --> 00:03:22,785
{\an8}Hutcherson adında güçlü bir alfaları var

25
00:03:24,162 --> 00:03:25,788
ama Jackson'dan farklı.

26
00:03:26,831 --> 00:03:28,833
Aynı şekilde hükmetmiyor.

27
00:03:30,668 --> 00:03:33,379
Burada güç daha eşit paylaşılıyor.

28
00:03:37,133 --> 00:03:40,470
Ve tüm yetişkin erkeklerin
önemli rolleri var.

29
00:03:47,602 --> 00:03:50,855
Garrison da o erkeklerden biri.

30
00:03:51,898 --> 00:03:53,942
Erkek bir şempanze için yaşlanıyor

31
00:03:54,025 --> 00:03:56,694
ama yaşla birlikte bilgi de geliyor.

32
00:04:07,205 --> 00:04:09,540
Ngogo'daki bütün ağaçları biliyor.

33
00:04:10,458 --> 00:04:13,419
Beyninde tüm ormanın haritası var.

34
00:04:17,215 --> 00:04:18,883
Bulunabilecek yiyecek varsa

35
00:04:20,343 --> 00:04:21,344
o bulur.

36
00:04:49,539 --> 00:04:51,082
Yiyecek aramak zordur.

37
00:04:55,545 --> 00:04:57,422
Genelde ödülü de az olur.

38
00:05:23,865 --> 00:05:27,618
Garrison bu sefer
batılıları nadir bir şölene götürdü.

39
00:05:51,184 --> 00:05:53,019
Şempanzeler yaban balını sever.

40
00:05:59,776 --> 00:06:01,110
Ama şölen kısa sürüyor

41
00:06:02,362 --> 00:06:04,197
ve tüm grubu doyurmuyor.

42
00:06:08,451 --> 00:06:09,285
Doymak için

43
00:06:09,369 --> 00:06:11,412
batılıların meyveye ihtiyacı var.

44
00:06:20,213 --> 00:06:27,178
PORK PIE'IN ÖLDÜĞÜ GÜN

45
00:06:34,894 --> 00:06:35,812
Olgun meyve,

46
00:06:36,854 --> 00:06:38,815
Ngogo'daki en önemli yiyecektir.

47
00:06:40,233 --> 00:06:41,234
Ve şu anda

48
00:06:42,151 --> 00:06:45,863
en değerli meyve ağaçları
batı bölgesinin sınırında.

49
00:06:51,077 --> 00:06:52,078
Yani Jackson'ın

50
00:06:53,037 --> 00:06:54,664
merkez grubunun sınırında.

51
00:07:03,172 --> 00:07:06,175
Rollins, batının devriye lideri.

52
00:07:10,096 --> 00:07:12,932
Yıllardır Ngogo'nun sınırlarını koruyor.

53
00:07:21,107 --> 00:07:23,818
{\an8}DAMIEN
14 YAŞINDA

54
00:07:23,901 --> 00:07:26,487
Damien da onun kardeşi.

55
00:07:29,198 --> 00:07:30,533
Hâlâ bir ergen.

56
00:07:32,118 --> 00:07:33,494
Ama şimdiden güçlü.

57
00:07:35,872 --> 00:07:36,873
Kendinden emin.

58
00:07:39,083 --> 00:07:40,209
Ve çok zeki.

59
00:07:44,088 --> 00:07:45,923
Sınır bölgelerine giden gruba

60
00:07:46,466 --> 00:07:48,259
bu dişli kardeşler

61
00:07:49,385 --> 00:07:50,386
yol gösteriyor.

62
00:08:15,870 --> 00:08:17,830
Sınıra yaklaşırken

63
00:08:17,914 --> 00:08:21,375
Garrison herkese göz kulak oluyor.

64
00:09:02,959 --> 00:09:04,835
Sınır bölgesine girdiler.

65
00:09:06,170 --> 00:09:09,257
Jackson'ın merkez grubu da
burada besleniyor.

66
00:09:10,132 --> 00:09:12,134
Yani ormanın tehlikeli bir kısmı.

67
00:09:26,899 --> 00:09:28,025
Ama bu riske değer.

68
00:09:29,652 --> 00:09:32,488
Tamamen meyve vermiş
kocaman bir incir ağacı var.

69
00:09:33,990 --> 00:09:36,033
Tam da grubun ihtiyacı olan şey.

70
00:10:38,804 --> 00:10:40,640
Grubun çoğu keyifle besleniyor.

71
00:10:43,267 --> 00:10:45,770
Rollins ve Damien hariç.

72
00:10:53,903 --> 00:10:57,281
Devriyenin görevi kaynakları korumaktır.

73
00:10:59,200 --> 00:11:00,284
Ama dahası da var.

74
00:11:03,496 --> 00:11:07,458
Şempanzeler fırsat buldukça
bölgelerini genişletmeye çalışır.

75
00:11:09,585 --> 00:11:10,544
Bunu da

76
00:11:10,628 --> 00:11:14,090
rakiplerini bulup,
onlara saldırarak yaparlar.

77
00:11:18,594 --> 00:11:20,012
Tabii sayıca üstünlerse.

78
00:11:23,933 --> 00:11:27,853
O yüzden Rollins ve Damien yalnız gidemez.

79
00:11:28,896 --> 00:11:32,650
Diğer erkeklerin de
onları yakından izlemesi gerek.

80
00:12:01,387 --> 00:12:03,848
Merkez bölgesinin derinlerine gidiyorlar.

81
00:12:09,603 --> 00:12:11,021
Grupları küçük

82
00:12:11,522 --> 00:12:14,817
ve kaç düşman şempanzeyle
karşılaşacaklarını bilmiyorlar.

83
00:12:16,068 --> 00:12:17,153
Dikkatli

84
00:12:18,863 --> 00:12:20,072
ve sessiz olmalılar.

85
00:12:25,244 --> 00:12:28,456
Damien hayatı boyunca
Rollins'le birlikteydi.

86
00:12:29,582 --> 00:12:31,834
Aralarındaki bağ güçlü.

87
00:12:44,472 --> 00:12:45,639
Gizli bir görevde

88
00:12:46,140 --> 00:12:49,477
yaşam ve ölüm arasındaki fark
bu bağ olabilir.

89
00:12:59,403 --> 00:13:00,905
Devriye bir şey duydu.

90
00:13:28,599 --> 00:13:29,600
Pork Pie.

91
00:13:33,062 --> 00:13:34,063
Ve tek başına.

92
00:15:09,283 --> 00:15:10,284
İnsanlar gibi

93
00:15:11,368 --> 00:15:13,579
şempanzeler de sosyal canlılardır.

94
00:15:15,664 --> 00:15:17,166
Ama bizden farklı olarak,

95
00:15:18,208 --> 00:15:20,502
ilişki kurma yetenekleri

96
00:15:20,586 --> 00:15:23,088
kendi gruplarının üyeleriyle sınırlıdır.

97
00:15:26,800 --> 00:15:28,928
Bölgelerini ve gruplarını korumaları

98
00:15:29,970 --> 00:15:30,971
kaçınılmazdır.

99
00:15:37,603 --> 00:15:40,731
Kaynak için rekabet etmek
doğalarında vardır.

100
00:15:42,733 --> 00:15:46,070
Rakip gruplardaki şempanzeler de
onlar için yabancıdır…

101
00:15:48,155 --> 00:15:50,616
…ve saldırılıp yok edilmelidir.

102
00:16:00,000 --> 00:16:03,504
Şempanzelerin hayatı
hiç bitmeyen bir çatışmadır.

103
00:16:13,347 --> 00:16:14,473
Batılıların gözünde

104
00:16:15,099 --> 00:16:16,600
Pork Pie bir yabancıydı.

105
00:16:19,061 --> 00:16:20,854
Ve onu yalnız buldukları anda…

106
00:16:22,815 --> 00:16:24,024
…kaderi kesinleşti.

107
00:17:18,078 --> 00:17:19,997
Her şempanzenin iki yüzü vardır.

108
00:17:30,674 --> 00:17:35,054
Rollins gibi yetişkin erkekler
nazik ve oyuncu olabilir.

109
00:17:44,897 --> 00:17:46,857
Son derece vahşi de olabilir.

110
00:17:52,488 --> 00:17:55,574
Ama bu vahşi yüz,
topluluk için çok önemlidir.

111
00:17:58,869 --> 00:18:02,539
Gruplar arasındaki bölgesel çatışmalar
servet için yapılmaz.

112
00:18:03,999 --> 00:18:06,168
Hayatta kalmak için yapılır.

113
00:18:15,969 --> 00:18:18,305
Batılıların besleyecek çok boğazı var.

114
00:18:24,103 --> 00:18:25,270
Ve grup büyüyor.

115
00:18:37,282 --> 00:18:39,118
Onlara daha çok bölge lazım.

116
00:18:42,454 --> 00:18:43,455
Ve daha çok gıda.

117
00:18:58,720 --> 00:19:02,724
Daha büyük ve daha güçlü bir grupla
çatışma hâlindeler.

118
00:19:05,811 --> 00:19:07,604
Bütün şartlar aleyhlerine.

119
00:19:09,648 --> 00:19:10,649
Şimdilik.

120
00:19:45,267 --> 00:19:47,269
Batı grubu daha küçük olabilir…

121
00:19:50,939 --> 00:19:51,940
…ama kenetlenmiş.

122
00:19:58,906 --> 00:20:00,908
Güçlü bir dayanışma duygusu var.

123
00:20:07,873 --> 00:20:09,124
Destek duygusu da.

124
00:20:09,625 --> 00:20:15,631
GARBO
65 YAŞINDA

125
00:20:17,257 --> 00:20:20,594
Garbo, Ngogo'daki en yaşlı şempanze.

126
00:20:23,722 --> 00:20:27,267
Altmış beş, bir şempanze için
inanılmaz bir yaş.

127
00:20:31,480 --> 00:20:34,107
Ve topluluktaki rolünü
hâlâ yerine getiriyor.

128
00:20:47,788 --> 00:20:49,623
Oğlunun alfa olması da avantaj.

129
00:20:51,792 --> 00:20:55,712
Kendine göz kulak olan oğlu sayesinde
Garbo'nun iyi bir hayatı var…

130
00:20:57,714 --> 00:20:59,549
…ve saygı görüyor.

131
00:21:12,604 --> 00:21:14,273
Garbo'nun bir oğlu daha var.

132
00:21:20,904 --> 00:21:21,905
Richmond.

133
00:21:22,698 --> 00:21:24,783
Kendi sorunları olmasına rağmen

134
00:21:25,701 --> 00:21:27,119
o da annesine bakıyor.

135
00:21:30,455 --> 00:21:31,707
Genç bir şempanzeyken

136
00:21:32,499 --> 00:21:35,460
Richmond sol elini
bir avcının tuzağında kaybetti.

137
00:21:45,470 --> 00:21:48,140
Ormandaki her şey
daha da zorlaşmış olsa da…

138
00:21:58,191 --> 00:22:01,194
…hayata tutunmakla kalmadı,
refaha da erdi.

139
00:22:10,412 --> 00:22:13,165
Richmond bir zamanlar batının alfasıydı

140
00:22:15,042 --> 00:22:17,419
ama zirvedeki yerini kardeşine kaptırdı.

141
00:22:23,300 --> 00:22:25,052
Yine de hâlâ güçlü

142
00:22:26,386 --> 00:22:27,387
ve nüfuzlu.

143
00:22:42,277 --> 00:22:44,946
Az sayıda yetişkin erkek olması,

144
00:22:45,781 --> 00:22:49,326
merkez grupla rekabet artarsa
batıdakiler için riskli olacak.

145
00:22:56,458 --> 00:22:58,585
Büyümekte olan genç erkekler de var.

146
00:22:59,127 --> 00:23:02,923
{\an8}BERGL
10 YAŞINDA

147
00:23:03,006 --> 00:23:05,467
{\an8}Ama süreç zor olabilir.

148
00:23:11,681 --> 00:23:13,225
Bergl öksüz olduğundan

149
00:23:14,101 --> 00:23:15,769
çabucak büyümesi gerekti.

150
00:23:19,189 --> 00:23:20,982
Yaşamını sürdürmek zorundaydı.

151
00:23:23,985 --> 00:23:25,529
Ama ergen bir erkek olarak

152
00:23:26,405 --> 00:23:29,783
değişiyor ve kendini göstermek istiyor.

153
00:23:39,960 --> 00:23:42,421
Üstünlük gösterileri yapmaya çalışıyor.

154
00:23:56,101 --> 00:23:57,102
Dikkatli olmalı.

155
00:23:59,271 --> 00:24:01,064
Dikkat çekmeye başladı.

156
00:24:12,576 --> 00:24:14,703
Erkek şempanzeler bu yaştayken…

157
00:24:16,663 --> 00:24:20,208
…belli konumdaki erkekler
onları rakip olarak görmeye başlar.

158
00:24:32,179 --> 00:24:35,849
Bergl'ın küçük gösterileri
başını belaya sokmaya yeter.

159
00:25:15,764 --> 00:25:19,768
Bir gün Bergl'ın agresifliği
düşmanla savaşta batıya yardım edebilir.

160
00:25:22,771 --> 00:25:25,440
Ama şimdilik ağzının payını aldı

161
00:25:26,441 --> 00:25:28,443
ve elinden kötü yaralandı.

162
00:25:58,473 --> 00:26:00,684
Joya da öksüz.

163
00:26:03,144 --> 00:26:04,604
Bergl'la aynı yaşta.

164
00:26:10,569 --> 00:26:12,279
O da değişmeye başlıyor.

165
00:26:42,601 --> 00:26:44,894
Annelik içgüdüleri gelişmeye başlıyor

166
00:26:46,229 --> 00:26:48,565
ve bebek bakımına yardım etmek istiyor.

167
00:26:59,576 --> 00:27:01,369
Yol gösterecek bir annesi yok.

168
00:27:03,997 --> 00:27:07,083
O yüzden ebeveynlik becerileri
gelişme aşamasında.

169
00:27:21,431 --> 00:27:22,432
Bergl'ın aksine

170
00:27:23,016 --> 00:27:24,392
Joya söz konusu olunca…

171
00:27:26,394 --> 00:27:27,854
…herkes çok hoşgörülü.

172
00:27:35,987 --> 00:27:39,282
Ve kendisine rol modeli olabilecek
deneyimli anneler var.

173
00:27:39,366 --> 00:27:41,951
{\an8}CARSON
27 YAŞINDA

174
00:27:42,035 --> 00:27:45,664
{\an8}EO
3 YAŞINDA

175
00:27:46,873 --> 00:27:49,042
Carson'ın iki çocuğu var.

176
00:27:50,752 --> 00:27:51,920
Ve yine hamile.

177
00:27:56,883 --> 00:27:57,967
İyi bir anne

178
00:27:59,135 --> 00:28:01,805
ama batıda daha fazlasını yapmalı.

179
00:28:09,312 --> 00:28:11,564
Devriyedeki erkeklere katılıyor

180
00:28:12,899 --> 00:28:14,150
ve avlanıyor.

181
00:28:19,781 --> 00:28:21,783
Batılılar grup olarak avlanır,

182
00:28:21,866 --> 00:28:24,160
erkekler ve dişiler

183
00:28:24,786 --> 00:28:25,829
bir aradadır.

184
00:28:59,487 --> 00:29:02,490
Siyah beyaz kolobus maymunları
kolay hedef değildir.

185
00:29:09,998 --> 00:29:11,833
Hızlı ve çevikler.

186
00:29:15,587 --> 00:29:16,921
Onları yakalamak için

187
00:29:17,005 --> 00:29:18,882
şempanzeler birlikte çalışmalı.

188
00:29:29,684 --> 00:29:31,227
Avcılık Richmond için zor.

189
00:29:36,107 --> 00:29:37,692
Ama ayak uydurmaya değer.

190
00:29:59,798 --> 00:30:01,216
Başarılı bir av.

191
00:30:06,471 --> 00:30:08,181
Ağaç tepelerinde paylaşılacak

192
00:30:09,057 --> 00:30:10,350
et elde edildi.

193
00:30:19,150 --> 00:30:20,693
Richmond payını istiyorsa

194
00:30:21,653 --> 00:30:23,613
yukarı çıkıp alması gerekecek.

195
00:31:14,372 --> 00:31:16,291
Garbo av için çok yaşlı

196
00:31:17,208 --> 00:31:19,794
ama bu, pay alamayacağı anlamına gelmiyor.

197
00:31:36,853 --> 00:31:39,647
Garbo, çocukken Richmond'ı besliyordu.

198
00:31:41,983 --> 00:31:43,943
Şimdi Richmond onu besliyor.

199
00:31:48,907 --> 00:31:50,575
Ngogo'da hayat zor olabilir.

200
00:31:51,701 --> 00:31:53,578
Ve güvenilecek bir aile,

201
00:31:54,787 --> 00:31:56,623
hayatı biraz kolaylaştırabilir.

202
00:32:24,776 --> 00:32:27,695
Çoğu şempanze,
annesiyle güçlü bir bağa sahiptir.

203
00:32:37,246 --> 00:32:39,707
Ama Bergl'ın ailesi yok.

204
00:32:47,298 --> 00:32:49,509
Her erkek şempanze bu aşamadan geçer.

205
00:32:53,221 --> 00:32:55,598
Ve hepsi de bu süreçte biraz hırpalanır.

206
00:33:13,199 --> 00:33:15,284
Ama öksüzlerin işi daha zordur.

207
00:33:19,080 --> 00:33:20,873
Teselli edecek bir annesi yok.

208
00:33:22,917 --> 00:33:25,420
O yüzden Bergl tek başına vakit geçiriyor.

209
00:33:34,595 --> 00:33:36,681
Kaybettiği sadece aile bağı değil.

210
00:33:42,020 --> 00:33:45,023
Sağlıklı kalmak için tımar çok önemlidir.

211
00:33:50,028 --> 00:33:51,029
Tımar olmadan

212
00:33:51,612 --> 00:33:53,156
Bergl savunmasız olabilir.

213
00:34:13,968 --> 00:34:16,804
Şempanzeler genelde
yağmurda bir şey yapmaz

214
00:34:17,680 --> 00:34:20,516
ama batılılar bir yere sığınmıyor.

215
00:34:30,193 --> 00:34:32,445
Fırtınadan güç alıyor gibiler.

216
00:35:02,600 --> 00:35:05,978
Grup olarak güçleniyorlar.

217
00:35:29,418 --> 00:35:30,753
Bergl hâlâ yalnız.

218
00:35:32,839 --> 00:35:33,840
Ve hastalandı.

219
00:35:36,801 --> 00:35:39,512
Yüzüne parazit bulaştı.

220
00:35:56,279 --> 00:35:57,280
Yardıma muhtaç.

221
00:36:18,009 --> 00:36:20,970
Duikerler normalde şempanzelerden korkar.

222
00:36:23,472 --> 00:36:24,473
Ama bu hâldeyken

223
00:36:26,058 --> 00:36:27,435
Bergl bir tehdit değil.

224
00:36:48,623 --> 00:36:51,584
Bergl'ın kaybolduğunu
grubun çoğu fark etmedi.

225
00:37:03,888 --> 00:37:05,014
Ama biri fark etti.

226
00:37:29,872 --> 00:37:33,292
Erkek şempanzeler yaşlandıkça
agresiflikleri azalır,

227
00:37:34,585 --> 00:37:35,586
şefkatleri artar.

228
00:37:40,091 --> 00:37:41,050
Ve bazen

229
00:37:42,218 --> 00:37:44,887
bir öksüzle ilgilenmeyi üstlenirler.

230
00:37:50,434 --> 00:37:52,603
Batı grubunun Bergl'a ihtiyacı var.

231
00:37:53,896 --> 00:37:55,856
Ama grupta bir yer edinecekse

232
00:37:55,940 --> 00:37:58,401
agresifliğini kontrol etmeyi öğrenmeli.

233
00:38:03,698 --> 00:38:08,828
Garrison kadar deneyimli biri yanındaysa
umut var demektir.

234
00:38:18,796 --> 00:38:21,841
Joya bebeklerle
giderek daha çok vakit geçiriyor.

235
00:38:27,179 --> 00:38:28,389
Öğreniyor.

236
00:38:28,472 --> 00:38:31,475
Kendi ailesini kurma zamanı geldiğinde

237
00:38:31,559 --> 00:38:32,768
hazır olacak.

238
00:38:38,899 --> 00:38:40,860
Bergl ve Joya yollarını buluyor.

239
00:38:43,571 --> 00:38:47,074
Şempanze topluluğundaki rollerini
yavaş yavaş öğreniyorlar.

240
00:39:01,589 --> 00:39:03,841
Topluluğun ayakta kalması gerek.

241
00:39:06,552 --> 00:39:08,888
O yüzden her gün olduğu gibi

242
00:39:09,388 --> 00:39:12,850
batılılar yiyecek aramak için
yine yola koyulmalı.

243
00:39:36,999 --> 00:39:39,502
Damien bir şey buldu.

244
00:39:41,754 --> 00:39:43,839
Ve bu sıradan bir meyve değil.

245
00:39:48,677 --> 00:39:49,887
Beyaz yıldız elması.

246
00:39:52,598 --> 00:39:55,476
Ngogo'nun sunduğu
en nadir, en zengin hediye.

247
00:39:58,771 --> 00:40:01,774
Birkaç yılda bir
müthiş miktarda mahsul verir.

248
00:40:06,987 --> 00:40:07,988
Vakti öngörülemez

249
00:40:09,115 --> 00:40:10,366
ve gerçekleştiğinde…

250
00:40:13,411 --> 00:40:16,539
…şempanzelere yiyebileceklerinden fazla
yiyecek sunar.

251
00:40:31,220 --> 00:40:33,347
Beyaz yıldız elması ağaçlarının çoğu

252
00:40:33,973 --> 00:40:35,224
sınırın üzerinde,

253
00:40:36,684 --> 00:40:38,310
merkez bölgesinde yer alır.

254
00:40:47,778 --> 00:40:51,282
Ama batılı erkekler
onların yerini tam olarak biliyor.

255
00:41:01,083 --> 00:41:02,501
Çünkü yıllar boyunca

256
00:41:03,627 --> 00:41:04,920
o ağaçlar

257
00:41:05,838 --> 00:41:07,089
ve o bölge

258
00:41:08,299 --> 00:41:09,717
onlara aitti.

259
00:41:22,271 --> 00:41:23,856
Ve şimdi hepsini

260
00:41:25,441 --> 00:41:26,775
geri alma vakti geldi.

261
00:42:08,484 --> 00:42:11,570
Alt yazı çevirmeni: Can Rendeci