IMPERIUM SZYMPANSÓW
Minęło kilka dni od bitwy z zachodnimi.
Jackson nadal jest ranny.
Ale samiec alfa nie może okazać słabości.
Siła Jacksona jest oceniana.
Dla samca alfa
słabość fizyczna to też słabość polityczna.
Nawet najbliższy sojusznik Jacksona
chyba się zdystansował.
Abrams i Wilson
wyczuwają szansę.
Z każdym dniem
dziecko Christine staje się coraz bardziej niezależne.
Jest na tyle silna i zwinna, że sama wchodzi na szczyt drzewa.
I chyba się popisuje.
Robi wrażenie.
Im bardziej oddala się od matki, tym większe kłopoty może mieć.
A to niespokojne czasy.
Abrams i Wilson ruszają.
Jackson musiał ratować się ucieczką
na oczach całej grupy.
Z pomocą Wilsona
Abrams zadał poważny cios.
A wieść niesie się po lesie.
Zachodni wiedzą, że tak brzmi panika i dezorientacja.
Wyczuwają słabość w centralnym Ngogo.
Abrams musi podjąć decyzję.
Raz pokonał Jacksona,
ale zapłacił za to cenę.
I to jeszcze nie koniec.
Potrzeba więcej niż jednego ataku,
by pozbyć się samca alfa jak Jackson.
Rywalizacja o przywództwo jest niebezpieczna…
dla samca alfa i dla konkurencji.
Abrams ma czas po swojej stronie.
Więc postanowił pogodzić się z Jacksonem.
To rozejm.
Na razie.
Pokój został tymczasowo przywrócony.
Grupa centralna może się zjednoczyć i odpocząć.
Życie Gusa
stało się lepsze.
Spędza coraz więcej czasu z Christine i jej rodziną.
Christine czuje się dobrze przy Gusie,
ale jej uwaga wędruje gdzie indziej.
Gus to wciąż szeregowy nastolatek.
Z kolei Peterson to dorosły samiec o wysokim statusie.
Szympansy zmieniają się z wiekiem.
Ale nigdy nie tracą miłości do zabawy.
Ani potrzeby bycia blisko siebie.
Po zawarciu rozejmu
Jackson może sobie pozwolić na odpoczynek
i odzyskanie sił.
Oddalił się od grupy, by odpocząć.
Jackson z pewnością nie odwzajemni się pielęgnacją Gusowi.
Ale każda szansa na spędzenie czasu z samcem alfa
to postęp.
Nadchodzi burza.
Jackson wraca do grupy, by ją przeczekać.
Podczas ulewy las robi się niebezpieczny.
Trudniej wyglądać zagrożenia.
To zachodni.
Rollins i Damien się zbliżają.
Ale tym razem to Richmond dowodzi.
Centralne szympansy się rozproszyły…
a Jackson został odcięty od reszty.
Zachodni mają nad nim przewagę liczebną.
Jest otoczony.
Reszta samców centralnych usłyszała krzyki Jacksona.
Ruszają z pomocą.
Richmond przygwoździł Jacksona do ziemi.
Zachodni zostali przegonieni, ale w całym tym chaosie
zniknął Jackson.
Jacksonowi udało się uciec.
Ale został ciężko ranny.
Nadal jest samcem alfa
i nawet teraz
nie może okazać słabości swojej grupie.
Więc wycofuje się do lasu,
sam.
Większość centralnych nie wie, co się stało podczas burzy.
Nawet obecne wtedy szympansy
nie widziały Jacksona od czasu rozdzielenia.
Więc życie toczy się normalnie.
Ale Peterson jest zdenerwowany.
Oddala się od grupy…
w głąb lasu.
Jackson od jakiegoś czasu jest sam.
Jego rany się nie goją.
Siła Jacksona słabnie.
Ale przynajmniej nie jest już sam.
Odejście Jacksona
oznacza koniec ery dla Ngogo.
Przez 32 lata mieszkał w tym lesie
i żył pełnią życia.
Stanął na czele największej znanej grupy szympansów.
I trwał na swojej pozycji przez sześć długich lat.
Ale po drodze narobił sobie wrogów.
I przez to stracił życie.
Ale opowieść szympansa nie zawsze umiera wraz z nim.
7 LAT
Jackson walczył, by zostać samcem alfa,
między innymi po to, by przekazać swoją spuściznę.
I odniósł sukces.
10 LAT
Zostawił po sobie ośmioro dzieci.
Bartoli znów urodziła syna.
To może dziewiąte dziecko Jacksona.
Będą się rozwijać,
żyć własnym życiem i mieć własne dzieci,
w ten sposób obecność Jacksona będzie nadal odczuwalna w Ngogo…
Jeszcze długo po jego śmierci.
W zeszłym roku
w Ngogo wszystko się zmieniło.
To był trudny, ale udany rok dla zachodnich.
Rollins i Damien wykonali swoje zadanie.
Ich wysiłki pomogły zdobyć nowe terytorium…
a zachodnia grupa wciąż się rozwija.
Na świat przyszło dziecko Carson.
Będzie musiała trochę przystopować,
przynajmniej na jakiś czas.
A Bergl…
próbuje wnieść swój wkład we wzrost populacji.
Nawet Garbo przeżyła niewiele takich lat.
Jej długie życie zbliża się ku końcowi,
ale chyba zabezpieczyła swoją spuściznę.
Jej syn, Hutcherson, wciąż jest samcem alfa…
Jego brat, Richmond,
widział śmierć Jacksona, swojego dawnego rywala.
Ale nawet jeśli grupa ma się dobrze,
czas pokaże, czy to było prawdziwe zwycięstwo.
Po śmierci Jacksona
w grupie głównej pojawi się nowy samiec alfa.
Alfa, który nie boi się zachodnich,
może zmienić układ sił w Ngogo.
Cokolwiek się stanie,
jeden szympans tego nie zobaczy.
Joya dorasta.
I musi opuścić Ngogo.
Tak społeczności szympansów utrzymują zdrową równowagę.
Młode samice przechodzą między grupami,
by zakładać własne rodziny.
Joya zostawia wszystko i wszystkich, których znała.
Ale gdzieś w lesie
znajdzie nową grupę, z którą ułoży sobie życie.
CENTRALNE NGOGO
Centralne Ngogo straciło swojego samca alfa.
I cała grupa musi przystosować się do życia bez Jacksona.
Dla Milesa może to oznaczać emeryturę.
Walczy od lat.
Zasłużył na odrobinę spokoju.
To może być początek ery Abramsa.
Choć nic nie jest pewne.
W Ngogo polityka nigdy nie ustaje.
Sojusznicy mogą szybko stać się rywalami,
gdy nadarzy się okazja.
To był trudny rok dla Gusa.
Ale nigdy się nie poddał.
I wreszcie iskają go inne samce.
Gus nie jest już na samym dole.
Mimo zamieszania i niebezpieczeństw z zeszłego roku,
dziecko Christine dożyło pierwszych urodzin…
i zasłużyło na swoje imię.
Isobel.
Isobel jest teraz częścią społeczności.
A jej życie, cokolwiek ją czeka,
stanie się częścią
większej historii.
Szympansy i ich przodkowie żyli w afrykańskich lasach
od milionów lat.
Przez cały ten czas
krążyły podobne tej opowieści.
Rok po roku.
Pokolenie
za pokoleniem.
Przyjaźnie.
Rywalizacja.
Nadzieja.
I strach.
Co to oznacza dla nas,
ich najbliższych krewnych?
Kim jesteśmy?
Jak staliśmy się nami?
Szympansy mogą dostarczać wskazówek.
Często dostrzegamy w nich nasze wady i zalety.
Gdybyśmy mogli w pełni zrozumieć ich świat,
być może lepiej zrozumielibyśmy nasz.
Chyba zawsze potrafią nas zaskoczyć czymś nowym i zdumiewającym.
I oby tak było nadal.
IMPERIUM SZYMPANSÓW
W NGOGO I W CAŁEJ AFRYCE SZYMPANSY SĄ ZAGROŻONE WYGINIĘCIEM
JEST ICH CORAZ MNIEJ Z POWODU UTRATY SIEDLISK, POLOWAŃ I CHORÓB
ICH PRZYSZŁOŚĆ ZALEŻY OD LUDZI
PAMIĘCI SEBASTIÁNA RAMÍREZA AMAYI
Napisy: Paweł Zatryb