ŞEMPANZE İMPARATORLUĞU
Batılılarla savaşın üzerinden birkaç gün geçti.
Ve Jackson hâlâ yaralı.
Ama bir alfa asla zayıflık gösteremez.
Jackson'ın gücü sorgulanıyor.
Bir alfa için
fiziksel zayıflık aynı zamanda politik zayıflıktır.
Jackson'ın en yakın müttefiki bile
daha mesafeli gibi.
Abrams ve Wilson
bir fırsat seziyor.
Christine'in bebeği
her geçen gün daha bağımsız oluyor.
Kanopiye tek başına çıkacak kadar güçlü ve çevik.
Biraz da hava atıyor gibi.
Çok etkileyici.
Annesinden uzaklaştıkça başının belaya girme ihtimali artar.
Bunlar çalkantılı zamanlar.
Abrams ve Wilson harekete geçiyor.
Bütün grubun gözü önünde
Jackson kaçmaya zorlandı.
Wilson'ın yardımıyla
Abrams büyük bir darbe vurdu.
Ve haber ormanda yayılıyor.
Batılılar panik ve karışıklık olduğunu gelen seslerden anlıyor.
Orta Ngogo'daki zayıflığı sezebiliyorlar.
Abrams'ın bir karar vermesi gerek.
Jackson'ı bir kez yendi
ama bedelini de ödedi.
Ve işi daha bitmedi.
Jackson gibi bir alfayı devirmek için tek bir saldırı yetmez.
Liderlik mücadelesi tehlikelidir.
Alfa için de meydan okuyan için de.
Zaman Abrams'ın lehine.
O yüzden Jackson'la barışmaya karar verdi.
Ateşkes yapıldı.
Şimdilik.
Geçici olarak barış sağlandı.
Merkez grubu artık bir araya gelip rahatlayabilir.
Gus için…
…hayat iyiye gidiyor.
Christine ve ailesiyle daha çok vakit geçiriyor.
Christine, Gus'ın yanında rahat
ama dikkati başka yere çekiliyor.
Gus hâlâ düşük kademede bir genç.
Peterson ise yüksek statülü, yetişkin bir erkek.
Şempanzeler yaşlandıkça değişir.
Ama oyun sevgileri asla kaybolmaz.
Birbirlerine yakın olma ihtiyaçları da.
Ateşkes sağlandığına göre
Jackson tek başına vakit geçirebilir
ve gücünü toplayabilir.
Dinlenmek için grubun sınırına geldi.
Jackson'ın Gus'ı geri tımarlama ihtimali neredeyse sıfır.
Yine de alfayla vakit geçirme fırsatı
gelişme demektir.
Fırtına yaklaşıyor.
Ve Jackson fırtınayı geçirmek için gruba dönüyor.
Sağanak yağmurda orman daha tehlikelidir.
Yaklaşan şeyleri görmek zorlaşır.
Batılılar geliyor.
Rollins ve Damien yaklaşıyor.
Ama bu kez hücuma Richmond önderlik ediyor.
Merkez şempanzeleri kaçtı…
…ve Jackson yalnız kaldı.
Batılılar sayıca Jackson'dan üstün.
Etrafı sarıldı.
Merkez erkekleri Jackson'ın çığlıklarını duydu.
Yardıma geliyorlar.
Richmond, Jackson'ı yere serdi.
Batılılar uzaklaştırıldı ama o kargaşada
Jackson ortadan kayboldu.
Jackson kaçmayı başardı.
Ama çok ağır yaralandı.
Hâlâ alfa…
…ve şu an bile
grubuna zayıflık gösteremez.
O yüzden ormana çekiliyor.
Tek başına.
Merkez grubundakilerin çoğu fırtınada ne olduğunu bilmiyor.
Orada olan şempanzeler bile
ayrıldıklarından beri Jackson'ı görmedi.
Hayat normale dönmüş gibi.
Ama Peterson gergin görünüyor.
Gruptan uzaklaşıyor…
…ve ormana giriyor.
Jackson bir süredir yalnız.
Yaraları da iyileşmiyor.
Jackson'ın gücü azalıyor.
Ama en azından artık yalnız değil.
Jackson'ın ölümüyle
Ngogo'da bir devrin sonu geldi.
Otuz iki yıl boyunca burada, bu ormanda
dolu dolu bir hayatı oldu.
Bilinen en büyük şempanze grubunda zirveye çıkmayı başardı.
Ve altı uzun yıl boyunca orada kaldı.
Ama bu arada birçok düşman edindi.
Bu da hayatına mal oldu.
Ama her şempanzenin hikâyesi ölümüyle sona ermez.
HERZOG 7 YAŞINDA
Jackson'ın alfa olma mücadelesinin bir nedeni de
mirasını aktarabilmekti.
Çok da başarılı oldu.
TOSHI 10 YAŞINDA
Geride sekiz çocuk bıraktı.
PUCCINI 14 YAŞINDA
Bartoli de yeni bir oğlan doğurdu.
Jackson'ın 9. çocuğu olabilir.
Büyüyecekler,
kendi hayatları ve kendi çocukları olacak…
…ve Jackson'ın varlığının Ngogo'da hissedilmesini sağlayacaklar.
Öldükten çok sonra bile.
Geçen yıl
Ngogo'da her şey değişti.
Batılılar için zor ama başarılı bir yıldı.
Rollins ve Damien görevlerini yaptı.
Çabaları sayesinde toprakları genişledi.
Ve batı grubu büyümeye devam ediyor.
Carson'ın bebeği oldu.
En azından bir süre
kendini yormamalı.
Bergl ise…
…nüfus artışına katkıda bulunmaya çalışıyor.
Garbo bile böyle bir yılı az görmüştür.
Uzun hayatı sona yaklaşırken
mirası daha güvende görünüyor.
Oğlu Hutcherson hâlâ alfa.
Diğer oğlu Richmond da eski rakibi Jackson'ı öldürdü.
Ama grup refaha erse bile
bunun zafer olup olmadığını zaman gösterecek.
Jackson'ın ölümüyle
merkez grubunda yeni bir alfa yükselecek.
Ve batılılardan korkmayan bir alfa,
Ngogo'daki güç dengesini değiştirebilir.
Ne olursa olsun
bir şempanze bunu göremeyecek.
JOYA 11 YAŞINDA
Joya büyüyor.
Ve Ngogo'dan ayrılmalı.
Şempanze toplulukları bu şekilde kaynaşır ve sağlıklı kalır.
Genç dişiler aile kurmak için
başka gruba geçer.
Joya bildiği her şeyi ve herkesi ardında bırakıyor.
Ama ormanın bir yerinde
kendi hayatını kurabileceği yeni bir grup bulacak.
ORTA NGOGO
Merkez grubu alfasını kaybetti.
Ve tüm grup Jackson'sız hayata alışmalı.
Miles artık emekliye ayrılabilir.
Yıllardır savaşıyor.
Biraz huzuru hak etti.
Bu, Abrams döneminin başlangıcı olabilir.
Gerçi hiçbir şey kesin değil.
Ngogo'da politika hiç bitmez.
Müttefikler fırsat buldukları anda
rakibe dönüşebilir.
Gus zor bir yıl geçirdi.
Ama asla pes etmedi.
Ve nihayet diğer erkekler tarafından tımarlanıyor.
Gus artık en altta değil.
Geçen yıl yaşanan tüm kargaşa ve tehlikeye rağmen
Christine'in bebeği sağ salim ilk yaşına ulaştı…
…ve bir ismi hak etti.
Isobel.
ISOBEL 1 YAŞINDA
Isobel artık topluluğun bir parçası.
Ve hayatı, ona ne getirirse getirsin,
daha büyük bir hikâyede…
…küçük bir bölüm olacak.
Şempanzeler ve ataları
milyonlarca yıldır Afrika ormanlarında yaşıyor.
Ve tüm o süre boyunca
bunun gibi pek çok hikâye yaşandı.
Aralıksız her yıl.
Nesilden nesle…
…devam etti.
Arkadaşlıklar.
Rekabetler.
Umutlar.
Ve korkular.
En yakın akrabaları olan bizler için bu ne anlama geliyor?
Kimiz biz?
Nasıl bu hâle geldik?
Şempanzeler bize ipucu verebilir.
Çoğu zaman en iyi ve en kötü yanlarımızı onlarda görebiliriz.
Onların dünyasını tam olarak anlayabilirsek…
…belki kendimizinkini de anlarız.
Görünüşe göre bize sürekli yeni ve harika şeyler gösteriyorlar.
Serüvenleri hep daim olsun.
ŞEMPANZE İMPARATORLUĞU
NGOGO'DA VE AFRİKA'NIN ÇOĞU YERİNDE ŞEMPANZELER TEHLİKE ALTINDA
HABİTAT KAYBI, AVLANMA VE HASTALIK SONUCU SAYILARI AZALIYOR
ONLARIN GELECEĞİ İNSANLIĞIN ELİNDE
SEBASTIÁN RAMÍREZ AMAYA ANISINA
Alt yazı çevirmeni: Can Rendeci