‎ĐẾ CHẾ TINH TINH
‎Đã vài ngày trôi qua ‎từ trận chiến với bầy phía Tây.
‎Và Jackson vẫn bị thương.
‎Nhưng kẻ đầu đàn ‎không bao giờ lộ điểm yếu.
‎Sức mạnh của Jackson đang bị phán xét.
‎Đối với đầu đàn,
‎điểm yếu về thể chất ‎cũng là điểm yếu về chính trị.
‎Cả đồng minh thân cận nhất của Jackson
‎cũng có vẻ xa cách hơn.
‎Abrams và Wilson
‎cảm nhận được cơ hội.
‎Mỗi ngày trôi qua,
‎bé con của Christine ‎ngày càng độc lập hơn.
‎Nó đủ mạnh mẽ và nhanh nhẹn ‎để một mình vượt qua vòm cây.
‎Và nó có vẻ đang khoe mẽ.
‎Khá ấn tượng.
‎Càng đi xa mẹ, nó càng dễ gặp rắc rối.
‎Và đây là thời điểm hỗn loạn.
‎Abrams và Wilson đang hành động.
‎Jackson đã bị đuổi đánh
‎trước toàn bộ cả bầy.
‎Nhờ có Wilson,
‎Abrams đã giáng một đòn lớn.
‎Và trong rừng, tin tức truyền đi.
‎Bầy phía Tây nghe là biết ‎có sự hoảng loạn và bối rối.
‎Chúng cảm nhận sự yếu đuối ‎ở trung tâm Ngogo.
‎Giờ Abrams phải ra quyết định.
‎Nó từng đánh bại Jackson,
‎nhưng nó phải trả giá.
‎Và công việc còn lâu mới hoàn tất.
‎Sẽ cần nhiều hơn một cuộc tấn công
‎để hạ bệ con đầu đàn như Jackson.
‎Cuộc đua giành chức rất nguy hiểm…
‎cho kẻ đầu đàn và kẻ thách thức.
‎Và Abrams có thời gian đứng về phía nó.
‎Nên nó quyết định làm hoà với Jackson.
‎Đó là đình chiến.
‎Tạm thời thôi.
‎Hoà bình đã tạm thời được khôi phục.
‎Vậy nên bầy trung tâm ‎có thể cùng nhau thư giãn.
‎Với Gus,
‎đời đang đẹp hơn.
‎Nó ngày càng dành nhiều thời gian ‎cho Christine và gia đình cô.
‎Christine rất thoải mái với Gus,
‎nhưng cô đang chú ý đến nơi khác.
‎Gus vẫn là một thiếu niên cấp thấp.
‎Mặt khác, Peterson là một con đực ‎trưởng thành với địa vị cao.
‎Tinh tinh đổi tính khi chúng già đi.
‎Nhưng không bao giờ chán nô đùa.
‎Hoặc nhu cầu ở gần nhau.
‎Với thoả thuận đình chiến,
‎Jackson có thể tự nghỉ ngơi
‎và hồi phục sức mạnh.
‎Nó đi đến rìa của bầy để nghỉ ngơi.
‎Hầu như không có khả năng ‎để Jackson chải lông lại cho Gus.
‎Dù vậy, bất kỳ cơ hội nào ‎để ở gần con đầu đàn
‎đều là tiến bộ.
‎Một cơn bão đang đến.
‎Và Jackson sẽ quay lại bầy để đợi bão tan.
‎Mưa to khiến khu rừng nguy hiểm hơn.
‎Thật khó để thấy mọi thứ đang đến.
‎Đó là bầy phía Tây.
‎Rollins và Damien đang tiến đến.
‎Nhưng lần này, ‎Richmond dẫn đầu cuộc chiến.
‎Bầy tinh tinh trung tâm chạy tán loạn‎…
‎và Jackson đã bị cô lập.
‎Bầy phía Tây đông hơn Jackson.
‎Và nó bị bao vây.
‎Bầy đực trung tâm ‎nghe thấy tiếng kêu của Jackson.
‎Chúng đang đến ứng cứu.
‎Richmond đã đè Jackson xuống đất.
‎Bầy phía Tây đã bị đuổi đi, ‎nhưng trong cuộc hỗn loạn,
‎Jackson đã biến mất.
‎Jackson đã có thể thoát thân.
‎Nhưng nó đã bị thương nặng.
‎Nó vẫn là đầu đàn,
‎và cả bây giờ,
‎nó không thể lộ điểm yếu cho cả bầy.
‎Nên nó rút vào rừng
‎một mình.
‎Hầu hết bầy trung tâm không biết ‎chuyện gì đã xảy ra trong cơn bão.
‎Ngay cả những tinh tinh đã ở đó
‎cũng chưa thấy Jackson ‎kể từ khi chúng tách ra.
‎Cuộc sống vẫn tiếp diễn như thường.
‎Nhưng Peterson có vẻ bồn chồn.
‎Nó đang rời khỏi bầy…
‎và đi vào rừng.
‎Jackson đã sống một mình ‎được một thời gian.
‎Và vết thương của nó không cải thiện.
‎Sức lực của Jackson đang héo mòn.
‎Nhưng ít nhất nó không còn cô đơn.
‎Sự qua đời của Jackson
‎đánh dấu hồi kết một kỷ nguyên ở Ngogo.
‎Trong 32 năm, ‎nó đã sống ở đây trong khu rừng
‎và sống trọn vẹn.
‎Nó vươn lên đứng đầu ‎bầy tinh tinh lớn nhất từng được biết đến.
‎Và nó bám trụ suốt sáu năm dài.
‎Nhưng trên hành trình, ‎nó đã có nhiều kẻ thù.
‎Và điều đó khiến nó mất mạng.
‎Nhưng chuyện đời tinh tinh ‎không kết thúc bằng cái chết.
‎HERZOG ‎7 TUỔI
‎Một phần lý do Jackson ‎đấu tranh trở thành đầu đàn
‎là để truyền lại di sản của mình.
‎Nó đã rất thành công.
‎TOSHI ‎10 TUỔI
‎Nó để lại tám đứa con.
‎Và Bartoli vừa sinh một bé trai.
‎Có thể là con thứ chín của Jackson.
‎Khi chúng lớn lên,
‎sống cuộc đời của chúng và có con riêng,
‎chúng sẽ đảm bảo sự hiện diện của Jackson ‎tiếp tục được cảm nhận ở Ngogo…
‎thật lâu sau khi nó ra đi.
‎Năm ngoái,
‎mọi thứ đã thay đổi ở Ngogo.
‎Bầy phía Tây đã có một năm ‎vất vả nhưng thắng lợi.
‎Rollins và Damien đã làm tròn bổn phận.
‎Những nỗ lực của chúng ‎đã giúp chiếm lãnh thổ mới‎…
‎và bầy phía Tây tiếp tục lớn mạnh.
‎Em bé của Carson đã chào đời.
‎Và cô bé sẽ phải từ tốn,
‎ít nhất là một thời gian.
‎Và Bergl…
‎đang cố gắng đóng góp ‎vào sự gia tăng dân số.
‎Ngay cả Garbo cũng không thể thấy ‎nhiều năm như thế này.
‎Và khi tuổi thọ của nó gần cạn,
‎di sản của nó có vẻ bảo đảm hơn.
‎Con trai Hutcherson của nó vẫn là đầu đàn…
‎và cậu em trai Richmond ‎đã thấy cái chết của Jackson, kẻ thù xưa.
‎Nhưng dù cả bầy đang thịnh vượng,
‎chỉ có thời gian mới biết ‎đó có phải là thắng lợi hay không.
‎Khi Jackson ra đi,
‎con đầu đàn mới sẽ lên ngôi ‎ở bầy trung tâm.
‎Và kẻ đầu đàn can trường của bầy phía Tây
‎có thể thay đổi cán cân quyền lực ở Ngogo.
‎Dù điều gì xảy ra,
‎một tinh tinh sẽ không có mặt để xem.
‎JOYA ‎11 TUỔI
‎Joya đang lớn.
‎Và nó phải rời khỏi Ngogo.
‎Đây là cách xã hội tinh tinh ‎đan xen và vẫn khoẻ mạnh.
‎Con cái trẻ di dời giữa các bầy
‎để lập gia đình riêng.
‎Joya sẽ rời bỏ mọi thứ ‎và mọi người mà nó từng biết.
‎Nhưng ở đâu đó trong rừng,
‎nó sẽ tìm thấy bầy mới, ‎nơi nó có thể xây dựng cuộc sống cho mình.
‎TRUNG TÂM NGOGO
‎Trung tâm Ngogo đã mất con đầu đàn.
‎Cả bầy phải thích nghi ‎với cuộc sống không có Jackson.
‎Với Miles, có thể đó là nghỉ hưu.
‎Nó đã chiến đấu nhiều năm.
‎Nên nó có được chút bình yên.
‎Đây có thể là ‎khởi đầu kỷ nguyên của Abrams.
‎Dù không có gì là chắc chắn.
‎Ở Ngogo, chính trị không bao giờ dừng lại.
‎Đồng minh có thể nhanh chóng thành đối thủ
‎khi chúng thấy cơ hội.
‎Năm nay sóng gió với Gus.
‎Nhưng nó không bỏ cuộc.
‎Và cuối cùng, ‎nó được những con đực khác chải lông.
‎Gus không còn ở đáy xã hội.
‎Bất chấp những xáo trộn ‎và nguy hiểm của năm ngoái,
‎con của Christine đã an toàn ‎đến sinh nhật đầu tiên…
‎và được đặt tên.
‎Isobel.
‎ISOBEL ‎1 TUỔI
‎Isobel giờ là một phần của xã hội.
‎Và cuộc đời của nó, ‎dù bất cứ thứ gì chực sẵn,
‎sẽ trở thành một phần nhỏ
‎của câu chuyện lớn lao.
‎Tinh tinh và tổ tiên của chúng ‎đã sống trong rừng ở châu Phi
‎hàng triệu năm.
‎Suốt thời gian đó,
‎những câu chuyện thế này đã được mở ra.
‎Năm này qua năm khác.
‎Thế hệ này
‎qua thế hệ khác.
‎Tình bạn.
‎Đối thủ.
‎Hy vọng.
‎Và nỗi sợ.
‎Là họ hàng gần nhất,
‎điều này có ý nghĩa gì với ta?
‎Chúng ta là ai?
‎Làm sao ta trở nên như hiện tại?
‎Tinh tinh có thể là manh mối.
‎Ta có thể nhận ra điều tốt nhất ‎và tệ nhất của bản thân trong chúng.
‎Nếu ta thấu hiểu thế giới của chúng,
‎có lẽ ta có thể hiểu rõ hơn ‎về thế giới của mình.
‎Có vẻ chúng luôn có những điều ‎mới mẻ và tuyệt vời để cho ta thấy.
‎Mong nó sẽ trường tồn.
‎ĐẾ CHẾ TINH TINH
‎TINH TINH CÓ NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG ‎TẠI NGOGO VÀ KHẮP CHÂU PHI
‎SỐ LƯỢNG SUY GIẢM VÌ MẤT MÔI TRƯỜNG SỐNG, ‎SĂN BẮN VÀ BỆNH TẬT
‎TƯƠNG LAI CỦA CHÚNG ‎PHỤ THUỘC VÀO CON NGƯỜI
‎TƯỞNG NHỚ SEBASTÍAN RAMÍREZ AMAYA
‎Biên dịch: Nguyên Huỳnh