PAGBABAGO NG PUSO
Uy, Lisa, si Dr. Langer ito.
Lisa, dumilat ka na.
Uy, Lisa.
Bakit 'di na natin siya dalhin para i-scan?
Ayaw kong maghintay at titigan siya nang ganito. Okay?
I-scan na natin siya.
Noong nangisay siya, parang...
Minalas lang.
Binigyang kulay ang buong pagsusuri,
kung may grand mal seizure ka, postictal ka, siguradong postictal,
ibig sabihin, matamlay nang 12 o 24 oras.
Para kang gulay.
- Nandito dati ang tumor. - Oo nga.
Walang senyales ng stroke. Walang senyales.
Itong operasyon at hangin lang sa ulo,
ang maaaring nagdulot noon.
May hangin siya, nangingisay siya.
- 'Di nasorpresa. 'Di nagulat. - Wala talagang gulat.
Sige, tingnan natin ang lagay niya bukas.
- Masaya akong makabalik. Kasama n'yo. - Oo nga.
Babalik ako sa Vice Chair ko.
Mahirap na trabaho ito.
Gaano pa katagal kay Tyler?
- Katagal saan? - Para kay Tyler.
Para kay Tyler, na kailangang suriin.
Nakita mo 'yan? Kita mo kung gaano kayupi?
Grabe, tingnan mo ang posterior wall.
Napakaliit ng artery para ilagay ito.
Kaya ang tanong,
- kaya mong ulitin mula sa orifice na ito? - Oo, o tapalan ko na ito?
Para kay Tyler, kailangan kong gumawa ng apat na koneksyon.
Dalawang artery, isang ugat, at isang ureter.
Nababahala ako, baka magka-tagas.
Kung nasa blood vessel ang tagas, magdudulot 'yon ng pagdurugo.
Paabot isa pang clamp?
Nangyayari ang pamumuo ng dugo.
At kailangan kong tiyakin na maayos ang pagkalantad
at maging maayos ang operasyon
dahil isa siyang ama na nagbibigay sa anak niya,
at 'di pwedeng magkamali.
Kailangan nating tapalan at tahiin para ikabit ito,
kasi palagay ko, 'yan ang problema. Binuksan talaga ng arteriotomy.
Patingin ng iba. Irigasyon.
Ayaw ko magbara ang interior artery na ito kasi walang daloy ng dugo.
May dalawang artery ang bato na ito, at napakaliit na native vessel nito,
kaya nagbara ang pangunahing artery.
Susi na laging pansinin ang problema, at kung 'di ka komportable,
uulitin mo ulit, dahil 'di ka pwedeng umalis sa operating room
at umasang magiging maayos ang lahat.
Kailangan mong umalis ng operating room na may tiwalang magiging ayos ang lahat
at maaayos ang daloy ng dugo papunta sa bato.
Kumusta? Ako si MacKenzie. Ako ang nars na sasama sa'yo sa likod.
Nahulog ka, ha?
Nahulog lang ako.
Dumaan ako sa damuhan, at bumagsak ako sa daanan.
Sige, okay, baka natisod ka?
- Siguro. - Okay.
Nahihilo ka ba?
- Hindi. - Okay.
Kung may magbago man, sabihin mo sa'kin, okay?
- Asawa mo? - Oo. Asawa ko siya nang 55 taon.
Grabe, nakakatuwa naman.
Isa, dalawa, tatlo.
Sige, ayos.
Nahulog ka lang, hindi ka...
Kaya mo bang ilagay ang kamay sa harap mo?
- Hindi. - Hindi. Alam kong hindi.
Kukunin ko lang ang sulat.
Pagdating ko sa daanan, bumagsak na ako.
- Ingat ka sa biyahe. Sana magkita tayo. - Oo, sana nga.
Limampu't limang taon.
- Akalain mo 'yon? Ang galing, 'di ba? - Alam ko. Nakakatuwa sila.
- Grabe, layunin 'yan. Layunin sila. - Sinasabi ko sa'yo.
Pangako, aalagaan ko siya, okay? Pangako.
Sige, tatawag ako paglapag namin, okay?
Maraming salamat.
- Sige. - Ingat kayo.
Kung nahihilo ka, o may kailangan ka para sa sakit,
- sabihin mo sa'kin, okay? - Okay.
Tyler.
Tyler? Naririnig mo ba ako, Tyler? Tyler, dumilat ka.
Naririnig mo ba ako? Huminga ka nang malalim, okay?
Pupuntahan na natin sina Mama at Papa. Ayos ba 'yon?
Naririnig mo ako nang ayos? Dumilat ka. Ayan.
Nakikita mong mapusyaw na ang kulay ng ihi?
Mabuti 'yan. Maganda 'yan.
Para 'yang luma at magandang ihi.
- Ang Bordeaux? - Maraming tannin diyan.
Okay. Sa taas.
Sige, guys. Salamat.
Nay, pwede kang lumapit dito.
- Nagpapagaling na ang anak mo. - Salamat.
Uy, buddy.
Hi, mahal ko.
Naririnig mo ba ako, anak? Nandito si Mama.
Hi.
Ayan na siya. Ano'ng nangyayari, Tyler?
Titingnan ko lang ang tahi rito, okay?
Ay, wow.
Palalagyan natin ng tattoo 'yan, okay ba?
Apakan mo ang gas, sige. Gas.
Uy, wala kang lisensya.
Ito ang pinakamalaking sandali ng buhay nila.
Makakapagdiwang ng kaarawan si Tyler, sana maikasal siya,
magkakaroon si Tyler ng sariling pamilya at lahat ng mga sandaling 'yon
magiging kapantay ng araw
na na-transplant si Tyler mula sa papa niya.
Ay, balot na balot siya.
Uy, bata, pinangalanan mo ba ang bato?
Mag-isip ka ng pangalan.
- Parang ang sabi, "Okay." - Okay.
- Mahal kita, anak.
Mahal ka rin daw niya.
Medic 66 para sa walong taong gulang na batang lalaki sa Queens.
Nasagasaan ng SUV ang pasyente sa tapat ng bahay nito.
Tama sa ulo at maaaring pinsala sa leeg. Labis na nasaktan ang pasyente.
May isa pang traumang parating. Sa kabila siya. Galing dito.
Ang tainga ko!
Kinatatakutan kong pumasok sa trauma room at nandoon ang isang anak ko.
Makakatanggap ka ng tawag, at sa lugar na alam mong nakatambay ang anak mo
o kung saan sila nakatira.
Sa ilang taon, nagkaroon ako ng mekanismo na kumilos sa panahon ng kagipitan.
Gusto kong magpahinga.
Nagpapahinga ka, nakahiga ka na.
Inaantok ka ba?
Walang mas malala pa sa pangangailangan ng anak mo,
at walang makakilos para iligtas sila.
Nay, magka-CAT scan lang tayo sa kabila.
Sasamahan mo ako, Mama?
- Sasamahan ka ni Mama. - Susunod si Mama.
Kukunan natin ng larawan ang loob ng ulo mo.
Labinsiyam na taon na akong nars, at sa nakikita ko araw-araw,
lumalalim para sa'kin kung ano ang totoo at mahalaga.
Parang, ito ang alam ko.
Kaya wala akong alinlangan sa ginagawa ko
kung nararapat ba, o dapat bang ipagpatuloy?
'Di problema sa'kin 'yon.
- Dito ka lang, Mama. - Andito lang ako, Christian, andito lang.
Isa, dalawa, tatlo.
Pababa na. Sa bandang Timog.
Okay, nandito na tayo, Bb. Margaret.
Ihahanda ka lang namin, minsan kapag pumapasok kami rito,
maraming taong may iba't ibang tanong sa'yo,
at may trauma team na magsusuri sa'yo
para matiyak na makukuha mo lahat ng kailangan mo.
Sige, dadalhin ka na namin sa trauma bay, okay?
Ito si Bb. Margaret. Babaeng 78 taong gulang.
Bumagsak siya sa daanan nila, na sementado.
'Di niya naprotektahan ang sarili niya gamit ang kamay,
kaya wala siyang masyadong pinasala rito, pero napadapa siya sa daan nila.
Mayroon siyang septal hematoma sa ilong, at may subdural hematoma.
Pero wala sa ikalawang pagsusuri.
Walang step-off, walang na-deform. Walang ganoon.
Bb. Margaret, kakausapin ko ang asawa mo.
- Ipapaalam kong nakarating ka nang maayos. - Okay, salamat.
Sige, walang anuman. Sana maging ayos na ang pakiramdam mo. Okay?
Ginoong...
Oo, tatawagan ko na si G. Bernard ngayon.
- Sino si G. Bernard? - Asawa niya.
Para lang ipaalam na ligtas siyang nakarating.
Hi, G. Bernard, si MacKenzie ito ng SkyHealth.
Ipapaalam ko lang na ligtas kaming nakarating kasama ang asawa mo,
at inaalagaan siya sa emergency room,
at sinusuri siya ngayon ng trauma team.
Ay, wala pong anuman.
Napakabait n'yo. Salamat.
Sige po, paalam.
Noong 2015, na-diagnose ang nanay ko ng adenocarcinoma sa baga.
Sa simula, benign lang ang mga sintomas niya,
at hindi halata ang iniinda niya.
Sinuri siya, at na-diagnose siya ng stage 4 kanser sa emergency room,
na hindi karaniwan.
Kadalasang hindi 'yon halata.
Pinakamasamang araw ng buhay ko.
Siya ang puso at kaluluwa ko.
Alam mo, pinanood ko ang soulmate niya habang nagdurusa siya.
Mahirap ding makita 'yon, pero napakaganda rin
dahil sa tindi ng pinagsamahan nila at gaano nila kamahal ang isa't isa.
- Pasok. - Hi.
Ako si Dr. Macri. Kumusta?
Paumanhin, kasama ko ang anak ko.
Ayos lang, wala kang dapat ipagpaumanhin.
Ikaw ang papa niya! Bakit ka nandito? Ano'ng nangyari?
Nawalan po ako ng malay. Unang beses na nangyari 'yon sa akin.
At tingin ko, dahil sa iniinom kong gamot...
- Lorazepam. - Lorazepam.
- Oo.
Okay. Bakit ka umiinom noon?
Para sa anxiety.
Nahihirapan siyang matulog, at pagod siya.
Lagi siyang balisa.
Okay. Susuriin lang kita. Gusto kong pakinggan ang puso mo.
Mas relaks ka na ngayon.
Pinatay ko ang monitor para 'di ka na lalong mabahala.
Okay. Ayos naman ang tunog.
Marami akong napapasukang shift nitong nakaraan at nakikita ko
ang bilang ng pagkabalisa, depresyon, pagkataranta.
Palagay ko talaga, maraming dumaranas ng mga ito.
Gusto mong tumawag ako ng psychiatrist?
Gusto mo bang may makausap tungkol diyan?
Gusto mo ba 'yong harapan ang usapan?
Siguro.
Oo, palagay ko minsan, lalo na sa psychiatry, mas maigi kung personal.
Alam ko, dahil sa pandemya, maraming lumipat sa telemedisina,
pero mas maganda pa ring humarap sa isang tao at makausap sila.
Kapag may ganitong pasyente,
gusto kong tiyaking 'di sila nawawalan ng pag-asa kaya haharap sa Psychiatry,
bukas naman ang serbisyong 'yon para sa lahat dito.
Palagay ko, mabigat ang tama sa atin ng pandemya. Napagod tayo.
Sige, mahusay.
- Salamat, Doktor. - Oo naman.
Sige. Kawawang naman.
Ang mga batang ito.
Test sa covid?
- Oo. - Sige.
Pakiusap. Sige na naman. Wala ako noon.
Ang cute niya.
Christian, may sumasakit ba sa'yo?
Ang mukha ko.
- Mukha mo? - Mukha at binti ko.
Okay, sobra o kaunti lang?
Sampu kung malala, isa kung halos wala lang.
Walo siguro?
Mukha kang komportable para sa walo.
Matapang kang bata.
Gusto ko lang sabihing mahal kita.
Mahal din kita, bunso.
Anumang mangyari sa akin, basta alam mong mahal kita.
Mahal kita, Mommy.
- Mahal din kita, bunso. - Mahal na mahal kita.
Nilalagyan ko lang ng tubig ang mukha mo. May tinatanggal akong buhok.
Malamig lang naman, 'di ba? Malamig lang.
- Tubig lang 'yan? - Tubig lang.
Ikaw ang pinakamatapang na batang nakita namin ngayon.
Tapos na. Wala na.
- Ayos ka na? - Oo.
Sige, mabuti.
Sinabi niya na 8 o 10 ang sakit, pero iisang bata ang nakikita natin,
at tingin mo komportable ang sakit niya, mas maayos kaysa sa noong dumating siya?
- Mommy. - Ano 'yon?
Mommy, 'wag kang iiyak, kasi maiiyak din ako.
- 'Di ako umiiyak. - 'Wag kang umiyak, pakiusap.
Alam kong umiiyak ka, pero okay lang.
Okay lang, Ma. Magiging ayos din ako.
- Mahal kita. - Mahal din kita.
Lagi ko siyang pinaaalalahanang dapat manatili siya rito.
Magaling talaga siya,
at marami siyang naibibigay sa mga bata at pamilyang ito.
'Yon ang talagang pinahahalagahan ko sa kanya.
Mahirap para sa mga anak ko ang proseso ng diborsyo.
Nailayo ako sa pamilya ko ng kaguluhang dulot ng pandemya
at naisip ko, paano ako magkakaroon ng oras para sa kanila
at maranasan pa ring makita silang lumaki?
Metikuloso ang pagiging nars.
At kung kaya mong maging metikuloso, madadala mo 'yon sa kahit anong negosyo.
Kaya nagbukas ako ng negosyo, ang kumpanya sa trucking.
Mabibigyan nito ng kinabukasan ang mga anak ko, mga anak namin.
At mauuwi lahat sa oras para sa kanila.
Tungkol ito sa pagbawi ng oras at pagkakaroon ng oras sa pamilya.
Bago at pagkatapos ng lahat, isa akong tatay.
Medyo nakakalungkot kasi matagal na akong ganito.
- Ano'ng gagawin mo ngayon? Mamaya? - Takdang aralin.
Takdang aralin?
Gaya ngayon, may psych kami.
Itinalaga sa akin ang PTSD. Kung ano'ng nagbago sa paggamot sa PTSD.
Kasi, alam mo, dati,
puro mga militar na bumabalik galing sa giyera ang may PTSD.
At 'di pa PTSD ang tawag doon noon, shell shock syndrome. Parang ganoon.
Uuwi sila at maririnig pa rin nila ang putok ng baril at mga bomba.
At sa mga lalaki sa giyera lang 'yon, pero ngayon, meron na pati mga bata,
at sinumang dumaan sa nakababahalang insidente.
Lalo na ngayon, pagkatapos ng virus...
Oo, totoo. Syempre, buong panahon tayong nagtrabaho,
at 'di karaniwang makakita ng ganoon karaming kamatayan,
kaya lahat tayo magkakaroon ng PTSD.
Hindi pinag-uusapan ng lahat
kung paano makakaapekto ito sa mental health natin.
Kailangang gawing normal ang pagiging hindi okay.
May pasyente ako sa West Village na namatay dahil sa overdose.
May isa pang nagkaroon ng COVID, at namatay silang mag-asawa.
Natagpuan namin silang magkasama.
Meron ding lalaking nabaril. Napakabata pa. Namatay siya.
Alam mo 'yon, araw-araw akong nakakakita ng nakakakilabot na bagay.
Pero ngayong may maliit na bata na sa pamilya ko,
pakiramdam ko, nagkaroon ng ibang kahulugan ngayon ang trabaho ko.
Nagpapasalamat lang ako na nakakauwi ako sa pamilya ko, kasi,
palaging may pagkakataong maaaring 'di ka na makauwi.
Dati buong buhay ko ang karera ko, alam mo 'yon, sa ulo ko.
Trabaho ko ang pagkatao ko...
at pakiramdam ko noon, 'yon ako.
Ngayon, 'di na ganoon ang pakiramdam ko.
Pakiramdam ko, bahagi ko ito, pero hindi ako ito.
Alam mo, parang marami akong iba't ibang bahagi at aspeto.
- Uy, mahal ko. Kumusta siya? - Katatapos ko lang pakainin.
Kailangan niya ba ulit i-suction? Parang noong bago matulog?
Gusto ko lang siyang makatulog nang matagal...
Sige, gusto ko lang tumawag at mangumusta at sabihing mahal kita.
- Mahal din kita. - Sige, paalam.
Ayaw ko kapag may sakit siya.
Sumasama ang pakiramdam ko, sa totoo lang.
Pero, alam mo na, nagpapatibay siya ng katawan...
Alam kong okay lang siya, pero kasi...
ang hirap na wala ako roon.
Lagi kong gustong maging mas mabuting asawa o ina.
Gusto ko lang gumawa ng dagdag na oras kahit wala naman talaga,
ganoon ang pagbibigay ng sarili.
Nagpapasalamat lang akong may malusog akong pangangatawan at isip.
Alam mo, malaking bagay roon ang asawa at anak ko.
Namamangha siguro ako sa ipinararamdam niya sa akin,
sa diwa na parang konektado ako sa mama ko.
Nandiyan ang mama ko ngayon, higit kailanman.
Naku.
Kumusta, mahal ko?
Pahalik naman si papa.
Nasaan si Mauricio?
Ayun siya!
Kulang ako sa tulog.
Sinisingil na ako ngayon pagkatapos ng ikalawang anak ko.
Nasa 40s na ako,
kaya mahigit 10 taon ko nang ginagawa ito, nagtatrabaho sa gabi.
Sinisingil na ako ng kalusugan ko, at ng katawan ko.
Ewan kung hanggang kailan ko gagawin ito.
- Magandang umaga. Stacy? - Magandang umaga. Ako 'yon.
- Hi. - Hi.
At ikaw?
- Si Zaire 'yan, kapatid ko. - Hi.
Maiksi lang ang triage note.
- Sabi nagpa-fasting ka para sa Ramadan. - Tama.
Nagpa-fasting ka pa rin ba o...
- Walong araw pa. - Walong araw pa.
- Sino bang nagbibilang? - Naku naman.
At ang ulo ko.
May mabigat sa likod ng ulo ko at sa mga mata ko,
lagi akong nananalamin at sinasabing, "Okay ka lang, relaks."
Pero bumibilis ang tibok ng puso ko.
Kaya kami tumawag ng ambulansya, dahil 'di na ako maayos, nanghihina ako.
Titingnan namin ang ilang lab sa puso, electrolytes, magnesium mo,
titiyakin na walang 'di balanse na maaaring nagdudulot ng mga sintomas.
- Naninigarilyo ka ba? - Hindi.
At wala ring alak, ano?
- Wala. - Okay.
Dati akong adik, kung nakakatulong 'yon.
Ay, sige. Kung 'di mo mamasamain, dati kang adik saan?
Crack cocaine.
Okay. Ilang taon ka nang malinis?
- Apat na buwan. Nagbalik ako dati. - Apat na buwan! Mahusay 'yan.
Kahanga-hanga 'yon! Kasi tapos na ako.
Mabuti 'yan.
Paiiyakin mo lang ako lalo. Pinunasan mo, mapapaltan lang.
Susuriin namin ang cardiac enzymes at ang puso mo, lahat,
para lang matiyak na hindi ito kung anumang nagtatago.
Kung mukha namang mahina lang at okay ang mga lab mo,
palagay ko pwede ka nang umuwi mag-ice chips at magpagaling sa bahay.
- Okay. - Sige, babalikan kita.
- Okay. - Okay.
'Di ko talaga maiisip na dati siyang adik.
Napakalambing at bait niya.
Lagi akong ginugulat ng mga tao.
Hindi ako mapag-duda.
Sinisikap kong maging positibo lagi
at magkaroon ng positibong pananaw kapag pumapasok sa trabaho.
Pero nitong nakaraan, 'di nangyayari 'yon, at umaabot na kami sa pagkapagod.
Nagtrabaho kami nang matindi, marami kaming isinakripisyo.
Ayaw naming maabot ang pagkaupos kung saan hindi mo na maibigay
ang buong puso at kaluluwa mo.
Sinubok talaga nito ang katatagan namin.
Ano'ng kwento?
Ito si Joshua, 17 taong gulang na lalaki. Maraming tama ng bala...
- Makakayanan niya ito. - Malakas siya.
Oo.
Lumabas si Josh sa ospital.
Aalis na rin sa bayan ang pamilya niya.
Nag-aalala ako sa mga batang ito sa pagsabak nila sa mundo.
Mahirap silang subaybayan.
Nabubuhay ka sa makapangyarihan, nakababago ng buhay na sandali,
at maiisip mo kung ano nang nangyari sa kanila.
Kapag may nangyari sa'yong nakaka-trauma,
nagbabago nang malaki ang kemikal na paraan ng pagsala ng impormasyon
ng utak mo, dahil iba na ang nararamdaman ko.
Hinga nang malalim.
Wala akong anxiety.
Malinaw kong nahanap ang pilosopiya na nagpapaliwanag sa akin
ng maraming dahilan kung bakit ako nasa mundo.
'Yon ang maging mabuting tao.
Maging mabait. Maging mapagpakumbaba.
At alam mo, may mga pagkakataong nahihirapan ako roon.
Nagamot na 'yan. Ayos na tayo. Salamat sa inyo.
Dahil sa totoo lang, palagay ko, bilang isang pinuno,
kapag nagpakita ka ng kahinaan, mas magiging mahusay ka.
Posibleng mayroon din siyang long COVID,
at may mga pinsalang dulot ng COVID.
Medyo maingat ako sa paglabas.
Isa't kalahating taon na akong 'di kumakain sa labas.
Sige, babalik ako.
- Stacy. Hi. - Hi.
Ayos naman ang mga lab mo.
Normal ang magnesium. Normal ang lab sa puso.
Kung maaari, ubusin muna natin ang fluids na ito,
dahil makakatulong ito sa'yo kung magtutuloy ka sa fasting.
Pwede ka nang umuwi kung ayos na ang pakiramdam mo.
Ayos na ako, pero gusto ko ang fluids, kasi naiisip kong...
Oo naman. Palagay ko, dapat mong ubusin ang litrong 'yan.
Bakit 'di natin gawin 'yon? Paalis na ako.
- Ano'ng klase ka? - Alam ko.
Sampung minuto, para matulog. Hindi naman agad.
At bakit, sa awa ng Diyos, gagawin mo 'yon?
Para makabalik ako mamayang gabi.
Ewan kung paano mo nagagawa, pagpalain ka.
Gusto ko lang sabihing pinahahalagahan ko ang mga doktor.
Iniisip ko ang mga nars at doktor at lahat ng nangyayari,
at puso mo 'yan, 'di lang dahil trabaho mo.
Ewan ko, kapag talagang may malasakit
sa mga taong nagdurusa, malaking bagay 'yon.
Salamat. Magandang pagtatapos ng gabi ko. Ikinagagalak kong makilala kayo.
- Ako rin, magpahinga ka na. - Ikaw rin.
Oo.
Sa ganitong uri ng trabaho,
pinahahalagahan namin ang buhay at kung ano'ng meron kami, ganoon ako.
Nagpapasalamat ako sa ano'ng meron ako at tuwing papasok at makakakita ng tao.
Pero ngayon, mas higit pa.
Kakukuha ko lang ng balita.
Gumising na siya.
- Bulag siya. - Alam ko.
- Dadalhin siya sa rehab ngayon. - Mahusay.
- Sabihin mo na. - Dalawa.
- 'Di niya nakikita ang daliri niya noon. - Panoorin mo.
Hindi. Dilaw ito.
- Wow. May kulay na siya. - Nakakakita na siya ng kulay.
- Diyos ko. - Nakikita na niya ang guwantes mo.
- Oo. Nakikita ko na. - At nirolyo niya ang manggas niya.
- Kaya kong hawakan. - Ang galing mo.
Hala, inabot niya.
May relo ka sa kanang kamay.
Sabi ko sa'yo. Sabi sa'yo, babalik 'yon.
Babalik? Mas mabuti pa kaysa dati.
Pambihira.
- Nandito siya? - Uy.
- Hi. - May narinig akong magandang balita.
- Diyos ko. - Totoo ba?
- Uy, kumusta ka? - Totoo ba talaga?
Kaya ko,
- nakikita kong naka-asul ka. - Oo nga.
Nakikita mo na ang mukha ko ngayon?
May salamin ka.
- Oo. - Diyos ko.
Hindi ito, nakikita ko ang labi mo, oo.
Oo.
- Ilang daliri? - Dalawa.
Ilang daliri?
- Isa. - Magaling.
Sabihin mo kapag may ilaw.
- Meron. - Babalik din ang kanang mata.
Oo, sigurado.
Magandang balita talaga 'yon, ganito pa lang kaaga may kulay ka na,
at nakatutok na paningin sa kaliwang mata.
Babalik din ang kanang mata.
Mas naipit ng tumor ang kanang mata kaysa sa kaliwang mata.
Inaasahan kong babalik 'yon, pero medyo matatagalan.
- Gumagaling isang milimetro kada araw. - Okay.
Maraming araw 'yon.
- Okay. Mahusay ang ginawa niya. - Mabuti siyang tao. Magaling ding doktor.
Nagsisimula pa lang gumana ulit ng mga mata mo, ang ugat,
hindi pa lang sagad, pero magiging maayos din naman.
Nainis ako noong makita ka naming gumising,
at alam kong maghihintay ka pa, pero 'di na kami makapaghintay.
Si John ang nagsasabing, hintay lang, aayos din 'yan.
At tama siya.
Tingin ko 'di na magiging perpekto ang paningin mo,
pero babalik naman ang paningin mo...
Basta nakikita ko ang cute mong mukha, okay na tayo.
Ang galing niya. Nakikita niya talaga ako.
- Oo. - Mas nagagwapuhan ka pa kaysa sa asawa ko.
Sabihin mo, kawalan niya 'yon.
'Di niya alam kung ano'ng meron ka.
Naku. Ikaw ang pinakamagaling.
Nawawalan na ako ng pag-asa, akala ko mabubulag na talaga ako.
Pero kahapon, kailangang maging positibo,
at magtiwala sa mga tao kahit 'di mo mapaniwalaan ang sarili mo.
Biniyayaan ka ng Diyos na makapagligtas ng buhay.
At araw-araw paggising mo,
dapat maramdaman mong nagawa mo ang tungkulin mo.
Pinagsisikapan namin.
Oo naman.
'Di tayo pwedeng mawalan ng pag-asa. Mabuti pa rin ang mundo.
Magre-rehab ka nang 3 linggo,
at babalik ka para makipagkita sa amin at makakita pa ng iba.
Ang galing mo. Masaya kami.
Mahal ko kayo.
Mahal ka rin namin. Galingan mo pa, ha?
Nakikita kita.
Ikaw rin. Maraming salamat sa magagandang salita.
Maraming salamat.
Isa 'yon sa pinakamagagandang bagay na narinig ko sa pasyente.
Kahanga-hanga siya.
Pinapasok ng mga baril ang komunidad natin at binabawi ang kabataan natin.
Sinasabi ko sa inyo, ayaw ko nang maglibing ng isa pang bata.
Ang kawalan ng pag-asa sa mga komunidad,
kadalasang nagdudulot ng karahasan,
kaya kailangan nating tugunan ang problema sa baril,
pero tugunan din ang kawalan ng pag-asa.
Ang pangakong inilaan namin ni Che
sa pagpigil sa karahasan sa baril
ay nagdala sa akin sa iba't ibang lugar 'di ko naisip bilang mag-aaral sa medisina
na dito aabot ang buhay ko bilang doktor.
Mapanghamong usapan talaga ito.
Natagpuan ko ang sarili ko sa White House,
sa Kongreso, nagtataguyod at sinusubukang aksyunan ito ng batas.
- Magtatanghalian daw tayo bukas. - Oo.
Sana 'di namatay ang anak ko sa harapan ko.
- Natatakot akong mangyari ulit ito. - Oo.
May tatlong anak ako, dalawang teenager, at nag-aalala akong tuwing lalabas sila,
natatakot akong mangyari ulit ito.
Ibibigay ko ang numero ko sa'yo para makapag-ugnayan tayo sa gawain.
Nagkakaroon ako ng ahensya, ng kapangyarihan, ng pag-asa.
Bahagi ng ginagawa namin, hindi lang maging doktor,
na nagtatanggal ng bala sa mga tao at ibabalik sila sa kalye,
pero ang manaliksik, at talagang unawain,
paano tayo kikilos para sa pagbabago?
May mga tao akong naaalala sa mga bulaklak na ito.
Kapag naiisip kong doktor ako ng bata,
ibig sabihin, may batang namatay.
At ang totoo, masakit para sa lahat.
Nagiging mahalaga sa akin kung paano ako nasasaktan,
kung paano nababago ang tingin mo sa buhay.
Nararamdaman ko ang pangangailangan at ang bigat ng panahon sa kasaysayan,
na pinapatay ang mga anak natin.
Ito ang unang pagkakataong ang unang dahilan ng pagkamatay ng bata
sa Estados Unidos ay karahasan sa baril.
At kahit mahal ko ang bansang ito,
at nagpapasalamat ako sa lahat ng ibinigay nito sa akin
at sa pamilya ko, 'di ito ang bansang gusto kong pag-iwanan sa mga anak ko.
May teenager na nabaril, pero pagkauwi ko galing doon kagabi,
halos oras-oras may tumatawag sa akin.
- 'Di mo kailangang pumasok? - Maliban kung may malala.
Anak ko!
Masaya akong makita siya.
Mahal na mahal kita.
Ayan na siya.
Ano, anak? Kumusta ka na?
- Kumusta ang pakiramdam mo? - Mabuti.
Mas mabuti?
- 'Di ako makagalaw. - Ayos lang. Ako na ang lalapit.
Nahihirapan din akong gumalaw.
Ano sa tingin mo, ayos ba si Grod?
Pinangalanan naming Grod ang bato.
Perpekto ang pangalang 'yan.
Dr. Grodstein.
Mahal kita.
Mahal din kita.
Araw-araw, gumigising ako,
at habang naghahanda sa pagpasok, nakikinig ako sa balita.
Naririnig ko ang mga nakakalungkot na kwento tungkol sa krimen, giyera.
Pero papasok ako sa trabaho at makikita ko ang mga taong
inilalagay sa panganib ang sarili nila para lang makatulong sa nangangailangan.
'Wag kang mag-alala, kami ang bahala sa'yo.
At pinasisigla ulit noon ang tiwala ko sa sangkatauhan.
Parang mukhang dehydrated ka rin.
Ganito kasi, 'di ako pwedeng ma-admit ngayon...
- 'Di dahilan 'yan para 'di gawin 'yon. - Alam ko.
Isa, dalawa, tatlo.
Matatapos na.
Regalo ng Biyernes, alam mo 'yon?
Sabi ni Margaret Mead, isang antropologo,
ang unang senyales ng sibilisasyon ay makakita ng gumaling na sugat sa binti.
Nangangahulugan ang gumaling na sugat na may gumamot sa pasyente,
binuhat, pinakain, at prinotektahan siya.
Tinulungan silang gumaling.
At sa sibilisadong mundo, pinoprotektahan at inaalagaan natin ang sugatan.
Kaya tayo nasa Daigdig, para alagaan ang isa't isa.
Medic 99, ulat ng pamamaril sa Vinegar Hill, Brooklyn.
Dalawang tao ang tinamaan, inuulit ko.
Diyos ko, na naman?
PUSO - IDINONATE NA BAHAGI O TISSUE NG TAO PARA SA TRANSPLANT
TRANSPLANT SA PUSO BABALA - HUWAG PAPASOK
INIAALAY NAMIN ANG SERYENG ITO SA LAHAT NG PASYENTE, PAMILYA NILA,
AT MGA TAGAPAG-ALAGA NA NAGBAHAGI NG MAGIGITING NILANG KWENTO SA AMIN.
Pagsasalin ng subtitle ni: Erika Ivene Verder Columna